Makedonski Pravoslaven Kalendar

Sodr`ina:

5 Januari (St.St. -  23 Dekemvri)
Prepodoben Naum Ohridski

БЕСМРТЕН ВЕЛИКАН КОГО ВЕКОВИТЕ НЕ ГО РАЃААТ!

Св. Наум заедно со преостанатите "Св. Седмочисленици", твореа и оставија дела кои се толку важни што се камења на темелот на нашиот живот, дела кои влегуваат во темелот на она што се смета дека е корен на секој народ.

Овој светец е синоним за трпеливост, љубов и духовна благодет. Неговото дело и подвиг се стремеж за македонскиот народ, најскапоцена гордост која треба да се чува и негува.

Нашата историја, преку нашата Света Црква, потече како една река, за жал, повеќе крвава отколку бистра, но таа крв, крвта на Божјите чеда, Богобојазливи јунаци и храбри борци, пролеана за Христовата вера и Татковината наша, силно вика пред престолот на Севишниот и Сесилниот Бог. Крвавите рани по телото на праведниот затвореник Свети Наум Охридски, се вградени во небесната Христова Црква.

Успение на Свети Наум Охридски

"Вие знаете од каде и зошто сте дошле во оваа словенска земја, знаете дека овде не сте пожелни.... И започнаа со камшици... да ме шибаат по очи, по глава, по грбот" - зборува измачениот од германските мисионери, некогашниот затвореник, некогашниот продаден роб, големиот македонски светител Свети Наум Охридски. Роден и живеејќи во Македонија, тој на себе го почувствува маченичкиот живот на македонскиот народ и неговите страдања и стоејќи пред Христовиот престол продолжува да ја чува неговата и наша татковина Македонија од секакво непријателство и самостојноста на нашата Света МПЦ.

СТОЖЕР НА МАКЕДОНШТИНАТА

Живееше во она тешко историско време кога непријателите на нашиот народ сакаа да го германизираат и елинизираат. Но, длабоко мислениот, надарениот, мудриот Св. Наум и преостанатите "Свети Седмочисленици" (во кои спаѓа и тој): Св. рамноапостолни Кирил и Меодиј, Св. Климент Охридски, Св. Сава, Св. Горазд и Св. Ангеларија, не дозволија македонскиот народ да пропадне во нечистото море на туѓинските влијанија, го отфрлија незнабожното учење и го благовестија Триединиот Бог, проповедувајќи ја христијанската вера при Богослужбата на црковно-македонски јазик. И во таквото тешко време, кога целиот наш народ бил измачуван, поробуван и обесправен, Св. Наум заедно со преостанатите "Св. Седмочисленици", твореа и оставија дела кои се толку важни, што се камења на темелот на нашиот живот, дела кои влегуваат во темелот на она што се смета дека е корен на секој народ. Овие Богомудри просветители, втемелувачи на писменоста и верата, мисионери, основоположници на самобитната македонска писменост, книжевност и култура, ги чувствуваат тешките искушенија на нашиот народ и продолжуваат да живеат како опомена и совест во душите на луѓето од целиот свет, како неуморни заштитници на македонскиот народ низ сите векови, како вечни и вистински сведоци за самостојноста на Македонија и автокефалноста на МПЦ. Св. Наум, талентираниот ученик на Светите браќа Кирил и Методиј, е чудотворен лекар, познавач на многу јазици, преведувач на многу дела. Превел голем број црковни книги на црковно-македонски јазик. Учествувал во преводот и проповдтa на Светото Писмо. Ги составил каноните за Свети Архангел Михаил, Свети апостол Андреј и за пренесување на моштите на Свети Јован Златоуст. На југоисточниот брег на Охридското Езеро, на висока карпа, на изворот на Црн Дрим, тој изградил манастир и го посветил на Свети Архангел Михаил и на Свети Архангел Гаврил. Епископот Св. Климент Охридски го извршил осветувањето на манастирот.

ТАТКО НА МОНАШТВОТО

Светителот со непоколеблив дух го основал и го раководел монаштвото во Македонија и станал татко на монаштвото во просторите во Македонија и Балканот. "Околу Свети Наум се собрало множество монаси од секаде од Балканот".

Чудотворецот и исцелителот од секакви болести, и на иноверните и муслиманите, на оние што му приоѓаат со вера, силниот Светец на збор и перо, трпеливиот и издржливот во страдањата, заштитникот на бедните, сиромашните, сираците и вдовиците, духовниот втемелувач на Христовата вера во срцата на луѓето, со примен монашки чин, го претчувствувал крајот на својот живот, се повлекол во својот манастир и во него останал се до 910 година, кога го предал својот Свет Дух на Господа. Неговиот гроб се наоѓа во тој манастир и е извор на чудотворна сила. На 5 јануари по нов календар (кога се раздели од земниот живот), камбаните на Христовата Црква ќе заѕвонат громогласно и свечено во Македонија и во сите континенти на светот каде се наоѓаат Македонците и ќе го најават празнувањето на некогашниот продаден роб, "бесмртниот великан кого вековите не го раѓаат", македонскиот светител, Св. Наум Охридски.

Нашиот народ од цела Македонија, од Европа и од прекуокеанските земји, доаѓа да му се поклони во светиот манастир на Св. Наум Охридски, на Светиот гроб и чудотворните мошти и да побара Божја помош преку Светецот. Овој манастир кој има свое историско значение е "најголемиот чудотворен сад на овие македонски и балкански простори ".

Prepodoben Naum Ohridski

Po vra}aweto od Velika Moravija, Sveti Naum bil zadr`an od bugarskiot knez Boris vo manastirot sv. Arhangel kaj Pliska. Tamu bil propovednik na hristijanstvoto na slavjanskiot jazik sedum-osum godini. Duri, koga Sveti Kliment e izbran za episkop na Dremvicko-veli~kata eparhija, toj go uslovil prifa}aweto na ova visoko crkovno dostoinstvo so doa|aweto na Sveti Naum vo Makedonija za svoj sorabotnik. Baraweto na Sveti Kliment carot Simeon ,koj {to do{ol na Bugarija po knezot Boris, vo 893 godina go ispolnil.

Sveti Naum po vra}aweto vo Makedonija se oddal na isposni~ki i mona{ki `ivot. Go izgradil manastirot posveten na Svetite arhangeli Gavril i Mihail, na drugata strana od Ohridskoto ezero - od manastirot sv. Pantelemon, vo koj slu`el sveti Kliment. Ovoj manastir e izgraden vo 895 godina, a go osvetil Sveti Kliment. Toga{ Sveti Naum prima mona{ki ~in. Manastirot podocna e posveten na nego i go nosi i denes negovoto ime. Sveti Naum e poznat kako prepi{uva~ i preveduva~ na propovedni~ka i druga bogoslovska literatura. So ovaa dejnost odigral vidna uloga vo razvojot na makedonsko-crkovnata literatura i kultura. Poznat e kako golem molitvenik, duhoven u~itel i rakovoditel na monasite. Se smeta za osnovopolo`nik na mastirskiot i mona{kiot `ivot vo Makedonija i po{iroko. Sveti Naum bil pogreban vo svojot manstir. Tuka i denes se nao|aat negovite sveti mo{ti. I po svojata telesna smrt toj e na{ silen molitvenik i ~udotvorec. Negovite sveti mo{ti se ~udotvorni. Na grobot vo manstirot Sveti Naum, vo Ohrid, se slu~uvaat ~uda. Svetitelot i denes mu pomaga i mu pravi dobrini na svojot makedonski narod i na site koi so vera mu se obra}aat. Lekuva bolni od razni bolesti, osobeno od du{evni. Crkovnata i prosvetitelskata dejnost bila visoko ocenuvana i dlaboko po~ituvana od sve{tenisli`itelite i od vernicite, taka {to kon krajot na X vek Sveti Kliment i Sveti Naum se kanonizirani za svetiteli. Ne slu~ajno dene{nata obnovena Ohridska arhiepiskopija vo liceto na Makedonskata Pravoslavna Crkva se narekuva Svetilkimentova i go ima Sveti Kliment za svoj molitvenik i patron.

Sodr`ina

Januari 6 ( 24 Dekemvri)

Badnik - Kolede

ДОЈДЕ ХРИСТОС И ГО ОЗАРИ СВЕТОТ
СО СВЕТЛИНАТА НА РАЗУМОТ

"Христос се роди во тело. Синот Божји стана син човечки. Зошто? За да не направи и нас синови Божји. На земјата се роди Оној кој е извор на целокупниот живот, цел на тој живот. Пред 2003 години во Витлеем Јудејски, во пештера, се роди Спасителот на светот Господ Исус Христос".

Седми јануари, нулта година. Ноќ, помеѓу сабота и недела. Христос се раѓа! "Дева денес го раѓа оној што постоел отсекогаш и земјата на недостапниот пештера му принесува. Ангелите со пастирите го прославуваат, а мудреците со ѕвездата патуваат, зашто заради нас се роди дете младо, превечниот Бог". Започнува нова ера. Се извршува очекувањето на праведниците. Се остварува ветувањето на старозаветните пророци: "И ете, девица ќе зачне во утробата своја и ќе роди син, и ќе го наречат Емануил што значи: Господ е со нас!".

Христос се роди во тело. Синот Божји стана син човечки. Зошто? За да не направи и нас синови Божји. На земјата се роди оној кој е извор на целокупниот живот, цел на тој живот. Пред 2003 години во Витлеем Јудејски, во пештера, се роди Спасителот на светот Господ Исус Христос. "Се овоплоти од Светиот Дух и Марија Дева и стана човек". Пресвета дева стана Божја мајка, Богородица. Го пови младенецот во ленени пелени, "Му се поклони како на Бог и Создател и го положи во јасли". И стариот праведен Јосиф "Му се поклони на Божествениот плод на девствената утроба".

СОНЦЕ НА ПРАВДАТА

Господ Христос дојде меѓу луѓето за да ги спаси сите и да ги повика во небесниот свет. Слезе на земјата за да може човекот да се искачи на небото. "Роден од вечноста од Отец, без мајка, се роди во времето од мајка без татко". Небото и земјата се здружија. На земјата дојде вистинската светлина на светот, а преку Неговото доаѓање ни засветли светлината на Отецот. Дојде Христос и го озари светот со светлината на разумот. "Раѓањето Твое, Христе Боже наш, го озари светот со светлина на знаењето; во неа, пак, оние што им служеа на ѕвездите од ѕвездата се учеа Тебе да ти се поклонуваат, Сонце на правдата, и да те познаат Тебе, исток на висините, Господи, слава ти".

Ангел Господов ги известил на пастирите: "...денеска ви се роди во градот Давидов Спасител, кој е Христос Господ". Небесните ангелски војски запеале: "Слава на Бога во висините, а на земјата мир и меѓу луѓето добра волја". Пастирите ги нашле Марија, Јосифа и Младенецот кој лежи во јасли и му се поклониле како на "Месија и Спасител". Трите мудреци од Исток (од трите големи човечки раси), водени од Витлеемската ѕвезда која запрела над местото каде што се родил Младенецот, го познале Бог и пред мајка му Марија, му се поклониле како на "Цар над царевите". Од своите ковчежиња му принеле дарови: злато, ливан и смирна.                        

HRISTOS SE RODI!

Vi soop{tuvam golema radost, koja }e bide za site lu|e, za{to deneska vi se rodi vo gradot Davidov Spasitel Koj e Hristos Gospod” (Luka 2, 10-11)

   Po mnogu najavi, iska`ani na razni na~ini i vo razli~ni vremiwa, od Bo`jite proroci i praotci, na zemjata dojde veteniot Spasitel i Car nad carevite! Sinot Bo`ji se javi, “Slovoto stana telo i se vseli vo nas polno so blagodat i vistina” (Jovan 1, 14) Vo Vitleem se rodi Sinot Bo`ji, voploten od Svetiot Duh i Presveta Deva Marija, primaj}i vistinsko telo i,  ostanuvaj}i  Bog, stana i Sin ^ove~ki; Bog i ^ovek - Bogo~ovek! Neboto sleze na Zemjata za da ni otkrie deka i nie sme  sinovi Bo`ji. Sozdatelot na svetot sleze me|u lu|eto i primi telo za da gi raskine okovite na smrtta i da gi spasi zarobenite od grevot.

   Zatoa, ra|aweto na Sinot Bo`ji kako ~ovek e najsilna potvrda deka Bog go qubi svetot i ~ovekot i poradi toa  “Go  dade Svojot Edinoroden Sin, ta sekoj {to poveruva vo Nego, da ne pogine, no da ima `ivot ve~en” (Jovan 3, 16).

Vozqubeni ~eda vo Hrista Bogomladenecot

   Denes, proslavuvaj}i go ro`destvoto vo telo na Sinot Bo`ji, Gospod Isus Hristos, gi peeme tor`estvenite bo`ikni himni i na{ite  du{i gi ispolnuvame so treperliva radost zaradi doa|aweto na spasenieto na svetot. Ovoj praznik e potvrda deka Bog e so nas, kako {to rekol: “Jas Sum so vas preku site dni do svr{etokot na svetot” (Matej 28, 20).

   Bog e i so  makedonskiot pravoslaven narod i so site bogoqubivi i ~ovekoqubivi lu|e. No, kako veren narod, kako narod so dlabok koren i mnoguvekovna tradicija, da se soedinime preku qubovta i zaedni{tvoto so Boga i da  imame  me|usebno razbirawe i dostoinstvo. Da gi  vozqubime na{ite bli`ni za da bideme dostojni za qubovta koja Bog ni ja daruva preku Negoviot vozquben Sin. Vo duhot na taa Bo`ja qubov i vo duhot na prazni~nata radost da se izmirime i da se zbli`ime kako vistinski ~eda Bo`ji.

   Na{ata sveta Makedonska pravoslavna crkva, vo nekolku deceniskiot vozobnoven samostoen `ivot, so svoite postignuvawa i uspesite vo site sferi na duhovnoto `iveewe: crkovnata prosveta, misionerstvoto, obnovata, za{titata, gradbata i razvojot, vo Tatkovinata i vo diasporata, ja doka`uva golemata i neizmerna qubov kon Boga i gri`ata za duhovniot raste` na svojot narod. Vo toa dragocen pridones }e dadat i vovedenite ~asovi po veronauka vo obrazovanieto na Republika Makedonija, za {to ima se pove}e zaiteresiranost me|u u~enicite.

Blago~estivi hristijani

   I godinava, ispolneti so evangelska qubov, tor`estveno da go proslavime ovoj svetol i radosen bo`iken den. Da Go veli~ame Bogomladenecot, Koj dojde da go osmisli na{iot `ivot. Milozvu~nata angelska pesna vo vitleemskata no}, “slava na Boga vo visinite, a na  zemjata mir i me|u lu|eto dobra vojla” (Luka 2, 14), neka se slu{a i godinava vo srcata i du{ite  na site lu|e koi go sakaat i gradat mirot i ostvaruvaat dela na dobra volja me|u lu|eto. Toj mir, {to Gospod go donese so Negovoto ro`destvo na Zemjava, da gi ispolni i na{ite srca i du{i, ta da ostane zasekoga{ so nas i dlaboko neka se vsadi vo `ivotot na site lu|e vo svetot. Mirot, toa najdragoceno blago za ~ovekot, osobeno e potreben denes, nasekade, a najmnogu vo na{ava dr`ava, vo koja seu{te ima terorizam, needinstvo, netrpelivost, sudiri, {trajkovi i najrazli~ni nezadovolstva. Zatoa, pred sekoj na{ gra|anin i vernik, stoi predizvik i dol`nost, ne samo deklarativno da go saka i propoveda mirot, tuku i da bide aktiven mirotvorec i dosledno da mu slu`i na mirot.

Vozqubeni praznikoqupci

   Na{iot pravoslaven narod vo Tatkovinata i {irum po svetot, sekoga{ najsve~eno i so radost go proslavuva Bo`ik – Praznikot na Hristovoto Ro`destvo. Toj  Den za nas bil i ostanuva Praznik na slobodata i mirot!  Makedonskiot narod uspe{no i hrabro gi pobeduval site isku{enija i nepravdini vo tekot na svojata istorija. Zatoa i nie denes da bideme bogoqubivi i ~ovekoqubivi, a so toa postojano }e ja imame milosta Bo`ja, kako najgolema garancija za na{eto opstojuvawe. Toa, pak, svedo~i deka osporuvaweto na na{ata crkovna i nacionalna samobitnost, od strana na na{ite neprijateli, kon koi godinava se pridru`i i eden doma{en izrod i odroden crkoven velikodostojnik, }e bidat besmisleni.

Vozqubeni duhovni ~eda

   Pretstojnoto leto Gospodovo }e bide jubilejno za Makedonskata pravoslavna crkva i za makedonskiot narod. }e gi odbele`ime i proslavime zna~ajnite nastani od na{ata crkovna i nacionalna istorija: 60 godini od odr`uvaweto na Sve{teni~koto sobranie vo Izdeglavje, koga e postaven temelot za vozobnovuvawe na Ohridskata arhiepiskopija, a so toa i na  avtokefalnosta  na Makeodnskata pravoslavna crkva, i 40 godini od prvata Makedonska pravoslavna crkva na Severnoamerikanskiot  kontinent vo Geri – Indijana, kako i 100 godini od Ilindenskoto vostanie, Kru{evskata Republika i herojskoto zaginuvawe na ilindencite i golemiot makedonski junak Goce Del~ev.

   Neka ni bidat ~estiti i vekoviti ovie jubilei i pridobivki!

   Zatoa, vozqubeni, da `iveeme spored Bo`jite zapovedi i spored evangelskata zapoved za qubovta kon Boga i bli`nite. So toa }e Mu napravime golema radost na Bogomladenecot. On sekoga{ poka`uva milost i qubov, blagoslovuvaj}i gi site koi{to veruvaat vo Nego kako vo Sin Bo`ji i Spasitel na svetot. Postojano da Mu se molime na Boga za da n# za~uva kako bibliska zemja i bogoqubiv narod!

   ^estit Bo`ik i blagosloveno Novoto leto Gospodovo!

Hristos se rodi!

Eвангелиските текстови сведочат дека римскиот император Август издал заповед да се изврши попис на населението во империјата. Секој требало да биде запишан во градот на своите дедовци. Палестина тогаш била во рамките на Римската империја поради што и праведниците Јосиф и Света Дева Мариј тргнале од Назарет за да се запишат во Витлеем бидејќи биле од родот Давидов. Кога пристигнале во Витлеем за нив немало место во гостилниците и куќите поради што во градот имало многу народ дојден заради пописот. Некои добри луѓе сакајќи да им помогнат ги упатиле во една пештера во близината на градот каде што пастирите во невреме ги засолнувале овците и козите. Ноќта силна светлина ја исполнила пештерата, но и околните ридови, потоа Света Дева Марија го родила својот Син првенец, го повила и го ставила во јаслите. Силната светлина ги исплашила и пастирите што со своите стада ноќевале на отворено на околните ридови, но веднаш потоа ангел Господов ги утешил и предупредил јавувајќи им ја радосната вест: „Не бојте се! Еве, ви соопштувам голема радост, која ќе биде за сите луѓе; зашто денеска ви се роди во градот Давидов Спасител, Кој е Христос Господ; и еве ви знак: ќе најдете повиен Младенец како лежи во јасли“. Веднаш потоа хорот на ангелите ја запеал песната: „Слава на Бога во висините, а на земјата мир и меѓу луѓето добра волја“! (Лука2/14) Пастирите веднаш отрчале во пештерата каде што ги нашле Марија и Јосифа со Богомладенецот, му се поклониле, а потоа низ градот разгласале за раѓањето на Спасителот. Веднаш потоа кај првородениот син на Света Дева Марија пристигнале и тројцата мудреци од исток на кои што за раѓањето на Спасителот им соопштила необичната ѕвезда на небото која што и ги довела до пештерата движејќи се пред нив кога тие оделе и која што стоела кога тие одморале. „И штом влегоа до куќата, го видоа Младенецот со мајка Му Марија и паднаа, па му се поклонија; а кога ги отворија своите ковчежиња, Му принесоа дарови: злато, ливан и измирна“ (Матеја 2/11) Овие дарови требало да претскажат дека новороденото дете е во истовреме човек (измирната), Бог (ливанот-темјанот) и Цар - златото. Значи пред Богомладенецот најпрвин се поклониле простите пастири и учените мудреци како овоземни жители, но и ангелите од небото што значи дека тој бил предодреден подеднакво да му припаѓа и на небото и на земјата.

Во првите три века не се празнувало раѓањето Христово. Причина за тоа бил христијанскиот поглед на човековиот живот кој не му придавал многу значење на телесното раѓање на човекот туку на неговото духовно раѓање т.е. на крштевањето. Поради тоа раѓањето и крштевањето на Исус Христос се празнувало заедно на 6 јануари (19 според новиот календар) Богојавление / Водици, а тоа било ден кога се празнувале повеќе спомени. Подоцна кога човековиот живот почнал повеќе да се цени, се јавила потреба за празнување и на денот на телесното раѓање, а не само на духовното раѓање (крштевањето) и на телесната смрт, раѓање за вечен духовен живот. Така се јавила потребата денот на раѓањето на Исус Христос да се празнува одделно од денот на неговото крштевање.

По одделувањето од Епифанијата споменот на Христовото раѓање е пренесен на 25 декември (7 јануари според новиот календар). Најстар споменик што зборува за Божик е беседата на Јован Златоуст одржана во Антиохија во втората половина на IV век. Тој појаснува дека за одредување на овој датум се земени два настана: јавувањето на ангелот на Захарија и Благовештението на Богородица.

Денес македонскиот народ со многу внимание го празнува Божик - денот на Христовото раѓање. Обичаите што се изведуваат денес се остатоци од минатото, но поголемиот број од нив се исчезнати и ние денес за нив дознаваме од записите на собирачите на македонските фолклорни и етнографски материјали како што се браќата Миладиновци, Шапкарев, Васил Икономов, Цепенков и многу други. Особено од минатото се останати богати обичаи и верувања поврзани со Бадник или Коледе, денот што му претходи на Божик.

Истражувачите на овие обичаи истакнуваат дека во почетокот Коледе бил празник поврзан со враќањето на сонцето од јужните напоредници, со раѓањето на новото сонце што значело и раѓање или обнова на животот. Подоцна Христијанската црква овој ден го поврзала со Христовото раѓање. На прекорот дека Христијаните започнале да го празнуваат денот на сонцето исто како и паганите Свети Августин одговорал: „Ние го празнуваме не како неверниците поради сонцето, туку поради оној што го создал сонцето“.

Иако обичаите што се изведуваат на Бадник и Божик во некои детали меѓусебно се разликуваат од регион до регион па дури и од село до село сепак во основа се изделуваат неколку заеднички елементи, како што се богатата софра, што се подготвува на Бадник навечер, потоа коледниот оган заедно со дрвото Бадник како и коледицата проследена со многу коледарски песни.

Богатата трпеза со исклучително посна храна: питулици, сарма, грав, компир, риба, зелник, овошје и друго, а според верувањето има цел врз принципот на имитативната магија да обезбеди богат род на земјоделските култури. Обичај е по вечерата софрата да не се крева, туку така заедно со храната да остане цела ноќ, а во некои места така останува во текот на трите дена додека се празнува Божик. Ова е поврзано со верувањето дека ноќта ќе дојде дедо Боже и ќе се нахрани.

На Бадник во секоја куќа се меси кравјаче, пита или погача во која се става сребрена пара. Вечерта кога сите ќе седнат на вечера домаќинот откако ќе се прекрсти и ќе ја благослови трпезата го крши кравјачето на толку делови колку што има членови семејството, оставајќи уште дел за Бога и за куќата. Сите присутни во својот дел од кравјачето ја бараат парата, и оној што ќе ја најде се смета за најсреќниот во годината што претстои. Оној што ќе ја најдел парата ја ставал во грне или чаша со вино од која сите пиеле за здравје и среќа. Парата ја земал тој што ја нашол или му ја давал на домаќинот и за тоа добивал подароци.

Богати обичаи и верувања на Бадник се поврзани со обредниот оган како и со горењето на дрвото наречено Бадник или Бадникојца. Таа ноќ, како што запишал Шапкарев „сите домашни луѓе не заспиваат туку преноќеваат будни, та од тоа се гледа дека таа ноќ е наречена: бадник - будник“. И многумина други истражувачи на овие обичаи сметаат дека името на овој ден доаѓа од бдеењето, будноста покрај овој обреден оган.

Во врска со палењето на дрвото Бадник и воопшто со коледарскиот оган во науката постојат главно две теории: соларната која се заснива врз принципот на имитативната магија, која има цел да го имитира големиот извор на енергија од небото и да обезбеди доволно светлина и топлина за луѓето, но и за стоката и за билките. Примитивниот човек верувал дека на изнемоштеното сонце кое во овој период од годината најмалку е видливо на небото и неговото дејство е со најмал интензитет може да му се помогне со силни огнови од земјата. Според другата исцелителна или очистувачка теорија огновите не се во врска со сонцето, туку со верувањето дека со нив можат да се изгорат сите штетни влијанија било тие да се од природен или од демонски карактер (болви, вошки, змии, но и болести, вештици, караконџули и сл.)

Во врска со обредните коледарски огнови е и обичајот коледица. И денес како и во минатото и во селата и во градовите во сите краишта на Македонија помали или поголеми групи деца палат оган, пеат и одат по куќите каде што добиваат подароци како што се: пари, ореви, костени, јаболка, портокали и др. Една од најпеаните песни што и сега се пее во овие случаи „Коледе леде“ ја среќаваме и во запис на Г.Бојаџиев,обnoвена во 1893.

Во овие песни кои што немаат развиена мелодија, како што е случај со другите лирски песни, туку се скандираат со карактеристични извици на почетокот и на крајот се најавува доаѓањето на Божик, најголемиот христијански празник, кога се празнува раѓањето Христово.

Обичаите и песните што се изведуваат и пеат на Божик всушност претставуваат продолжение на претходните обичаи и песни поврзани со Бадник. И овие песни ги имаат сите одлики на коледарските песни, радост поради повторното раѓање на сонцето, желба за плодна година. Инаку, раѓањето на Исус е опеано како нешто бело на планина што личи на грутка снегова или пиле лебедово.

Januari 8 (26 Dekemvri)
Sobor na Presveta Bogorodica Bo`jata majka

На вториот ден Божиќ, Светата Црква и оддава слава и чест на Божјата мајка. Безневесната и Пречиста Дева, единствената Богородица на светот, која Го роди Христа - Царот, бессемено воплотениот Христос Бог, го роди без бол и по раѓањето остана Дева, вечна Дева. И оддаваме благодарност на Пресвета Богородица "како на Мајка Богородителка на Христос Бог и наш Спасител". Ова празнување се вика "Собор на Пресвета Богородица", затоа што тој ден се собираат христијаните да и оддадат почит и зашто соборно и свечено се служи во нејзина чест.

Januari 9 (27Dekemvri)
Sv. Arhi|akon Stefan

На третиот ден Божик (9 јануари) се слави мудриот и силен по вера, Светиот првомаченик Христов и апостол Стефан архиѓакон. Бил лажно обвинет од некои злобни Евреи, дека хули на Бога и на Мојсеја. Храбро ги изобличил за убиството на Бог Христос и ги нарекол предавници и крвници. Тие го каменувале надвор од градот. Паднат на колена, извикал: "Господи, не примај им го ова за грев". Во 302 година кога почнало свечено празнување на празникот "Рождество Христово", во Црквата во Никомидија, по полноќ, по наредба на цар Максимијан, се изгорени 20.000 маченици. Се слават на 10 јануари.

Januari 14 (1 Januari)
Obrezanie Gospodovo

За да го исполни тогашниот закон во Израел, божествениот младенец бил обрезан во осмиот ден по раѓањето. Тогаш "му го кладоа името Исус". На еден дел од телото на новородениот Исус потекла невина крв. Тој болката ја чувствувал, плачел. Со обрезанието Господово се докажува дека тој примил на себе вистинско човечко тело, а не привидно, како што погрешно мислеле еретиците. Известени од ангел Господов, Јосиф со младенецот и мајка му бегаат во Египет, зашто Ирод бара да го погуби младенецот. Тој исплашен од новородениот Христос, за да не стане иден цар на земјата, а и разгневен што мудреците го изиграле - не се вратиле кај него, издава наредба за убиство на витлеемските деца. Убиени се 14.000 маченици во Витлеем. (Се слават на 11 јануари). Нивните мошти се наоѓат во црквата "Рождество Христово" во Витлеем во Светата Земја.

Januari 14 (1Januari)

Stara Nova Godina

Na 1 Januari po star, a 14 po nov stil Makedonskata pravoslavna crkva si spomnuva za: Obrazenieto na  Gospod Isus Hristos, sveti Vasilij Veliki i zapo~nuvaweto na pravoslav­na­ta Nova Godina.

Vo osmiot den po ra|aweto Bogomladenecot Gospod Isus Hristos bil donesen vo hramot kade spored Mojseeviot zakon bilo obrezuvano sekoe ma{ko dete. Pri taa prilika na Bogo­mla­denecot mu e dadeno imeto ISUS kako {to i bilo prethod­no blagovesetno od arhangelot Gavril na Presveta Bogorodica.

Hristos zaradi nas primil telesno ra|awe i podnese se drugo  zaradi na{iot prvoroden grev, a obrezanieto go primil za da se ispolni se spored zakonot. Vo Hristovata crkva obre­za­nieto e zameneto so kr{tenieto, bidej}i, obrezanieto e ni{to i neobrezanieto e ni{to, a ispolnuvaweto na Bo`jite zapovedi e se. Ne sekoj [to veli Gospodi, Gospodi }e vleze vo carstvoto nebesno tuku samo onoj {to }e gi ispolnuva Bo`jite zapovedi.

Pak }e povtoram Gospod Isus Hristos go primi obrezanieto za da bide so zakonot, a ne protiv zakonot, toj go primi i imeto Isus koe e nad sekoe ime, za{to pod neboto nema drugo ime dadeno na lu|eto so koe bi mo`ele da se spasime. Ta zatoa Bog visoko go izdigna  i Mu dade ime nad sekoe ime ta vo imeto na Isusa da gi prikloni kolenata na se {to e nebesno, zemno i podzemno, i sekoj jazik da ispoveda deka Isus Hristos e Gospod za slava na Boga Otecot.

So ovoj praznik za~ekoruvame i vo Novata Godina vo koja }e posakame mnogu ne{ta, no dali }e posakame da Mu ugodime na Boga? Dali }e posakame vo noviot milenium, vo godinata koga  se navr{uvaat pove}e od 2000 godini od ra|aweto Hristovo da bideme vistinski hristijani, vo smisla na zbor i delo?

Ako ko posakuvame toa, }e mo`eme i da go ostvarime ako gladni nahranuvame, neoble~eni oblekuvame, ako bolni ute{uvame i mrtvi siromasi pogrebuvame, ako za bli`nite se molime i im oprostuvame. Ako taka pravime na Boga mu slu`ime i }e postaneme `iteli na Bo`joto carstvo.

Neka e ~estita i od Boga blagoslovena Novata Godina. Amin.

Januari 14 (1 Januari)

Sv. Vasilij Veliki

Sv. vasilij arhiepiskop Kesariski, roden e vo vreme na carot Konstantin. U{te kako nekrsten 15 godini U~el vo Atina: filosofija, retorika, astronomija i site drugi nauki koi se izu~uvale vo toa vreme. [kolski drugari mu bile: Grigorij Bogoslov i Julijan, podocna car otstapnik. Vo svoite zreli godini se krstil vo rekata Jordan, zaedno so svojot biv{I u~itel Evul. Bil izbran za episkop vo Kesarija, Kapadokiska okolu 10 godini, a go zavr{il svojot `ivot na 50 godi{na vozrast.Bil golem pobornik za Pravoslavieto, golema zvezda na moralna ~istota i poseduval visoka religiozna revnost, golem bogoslovski um, golem organizator - stolb na Crkvata Bo`ja, Vasilij so potpolno pravo narekuva Veliki. Vo crkovnite bogoslu`bi se narekuva, p~ela na Hristovata Crkva, koja nosi med za vernite, a so svojot ubod gi bodi ereticite. So~uvani se mnogubrojni dela od ovoj Crkoven Otec: bogoslovska, apologetska, podvi`ni~ka i kanonska: istotaka I bogoslu`ba, imenovana po negovoto ime. Ova bogoslu`ba se slu`i 10 pati vo godinata, i toa: 1 januari, pred Bo`ik, pred Bogojavlenie, vo site nedeli od ^esniot post osven na Cvetnici, na Veliki ^etvrtok i na Velika Sabota. Mirno se upokoil sv. Vasilij na 1 januari 379 godina, i se preselil vo carstvoto Hristovo.

Januari  18 ( 5 Januari)
Vodokrst

MO]TA NA KRSTOT

Na 18. 01 se slavi praznikot Vodokrst. Vo Svetata Crkva se vospeva silata i mo}ta na Krstot. Se vr{i kr{tevawe na vodata i taa so silata na Svetiot Duh dobiva lekovita mo}. Praznikot e vostanoven vo spomenot na nekoga{nite obi~ai {to se izveduvale na toj den, koga bile kr{tevani lu|eto {to go primile hristijanstvoto. Na 20.01 se proslavuva soborno so pesni praznikot Sobor na Sveti Jovan Prete~a i Gospodov Krstitel. Hristos veli: "Vistina vi velam: me|u rodenite od `ena ne se javil pogolem od Jovana Krstitel". Sv. Jovan Krstitel javno go kritikuval nemoralot na Car Irod, koj `iveel so `enata na svojot `iv brat, zatoa ovoj naredil da mu ja otse~at glavata.

Na ovoj den se odbele`uva spomenot na desnata raka na Sv. Jovan Krstitel, svetata raka so koja ja dopre glavata na Hristos pri kr{tevaweto, koja Sv. Ev. Luka ja prenel od Sevastija vo Antiohija, a podocna bila prenesena vo Carigrad. Podignati se hramovi, posveteni na Svetitelot: na mestoto na kr{tevaweto na Gospod, vo Sevastija – kade bil pose~en, vo Antiohija – kade Sv. Ev. Luka ja donel negovata desna raka i vo Carigrad – kade ovaa ~esna raka bila prenesena od Antiohija i vo celiot svet.

VODOOSVETUVAWE,

Vodoosvetuvaweto e crkoven ~in ~ii koreni datiraat u{te od apostolsko vreme. ^inot osvetuvawe na voda e zapi{an ili propi{an i se nao|a vo trebnikot(kniga za sve{teni trebi), a go izvr{uva sve{tenik ili episkop spored kanonite na pravoslavnata crkva. Za da se pristapi kon samoto osvetuvawe na voda potrebni se slednite raboti: sad so voda, krst, bosilok, kadilnica, temjan i zapaleni sve}i.

Samoto osvetuvawe  na vodata stanuva koga sve{tenikot po ~itaweto na opredelenite molitvi go potopuva tripati krstot vo vodata i ja pee crkovnata pesna: "Spasi gi Gospodi tvoite lu|e... i blagoslovi go tvoeto nasledstvo. Daruvaj im pobeda nad neprijatelite na  site na{i pravoslavni hristijani i so krstot  Tvoj za{titi go Tvoeto nasledstvo". Potrebno e da se naglasi deka  sve{tenikot ne pravi nikakva magija nad vodata tuku taa se osvetuva "so silata i dejstvoto na  Svetiot Duh" koj go prizivame vo molitvite pri golemata ektenija i se molime: "Za ovaa voda da se osveti so silata i dejstvoto i slegnuvaweto na svetiot Duh; da slegne vrz ovaa voda o~istitelno dejstvo na ve~nata Troica ...". Mo`e da se konstatira deka sve{tenikot e samo instrument preku koj deluva blagodatta Bo`ja.

Tokmu zatoa silata na Svetiot Duh e onaa {to ja osvetuva   vodata   i    i    dava  ~udotvorno  dejstvo     (iscelenie) {to e slu~aj i vo evangelieto koe se ~ita na samiot ~in osvetuvawe na voda. Istoto go barame i nie molitveno od Boga so zborovite: "da bide ovaa voda izle~itelna za du{ite i telata i progonitelna za protivni~ka sila...i da i se isprati blagodat na spasenie". [to zna~i Bog  na site koi pijat i se porosuvaat so  osvetenata voda im ja predava svojata blagodatna pomo{ preku nea. Na toj na~in vernite postanuvaat vistinski sinovi i }erki Bo`ji, a toa go barame i molitveno:"Udostoj ne preku pri~est­uvaweto i porosuvaweto so taa voda da se ispolnime so Bo`joto osvetuvawe koe da bide za nas za zdravje na du{ite i telata."

Pokraj toa {to osvetenata voda slu`i za na{e osvetuvawe se koristi za osvetuvawe i blagoslovuvawe na hramovi, zgradi, domovi i sl. Ako go razbereme su{tinskoto zna~ewe na vodosvetot od toa }e prozleze i potrebata od po~esto primenuvawe na ovoj ~in.

Za plodotvornosta i ~udotvornosta na osvetena­ta voda ni govori skoro dvaeset vekovnoto iskustvo na pravoslavnite vernici. Vodoosvetuvaweto se vr{i po domovite na hristijanite za vreme na Bo`i}nite posti, Vodici Bogojavlenie, Veligdenskiot post, Krstovden, a i pri sekoja prilika, za{to Bog na site koi so vera ja pijat i se porosuvaat so nea im ja predava svojata blagodatna pomo{.

Vodata ne e sueverie taa e Glas Gospoden. Nie veruvame vo toa bidej}i taka ne u~i na{ata vera.

Januari 19 (6 Januari)
Sv. Bogojavlenie - Vodici

"EVE GO JAGNETO BO@JO KOE GI ZEDE GREVOVITE NA SVETOT VRZ SEBE!"

·   Vo bibliskata Palestina, na rekata Jordan, se slu{al glasot na prorokot Sv. Jovan Krstitel, koj gi povikuval lu|eto da se pokajat za svoite grevovi i da primat kr{tenie.

·   Podignati se hramovi, posveteni na Svetitelot na mestoto na kr{tevaweto na Gospod, vo Sevastija, kade bil pose~en, vo Antiohija, kade Sv. Ev. Luka ja donel negovata desna raka i vo Carigrad, kade ovaa ~esna raka bila prenesena od Antiohija i vo celiot svet.

Mra~niot otpadnik, |avolot i negovite crni angeli, otfrleni od Nebesata padnale na zemjata i se vgnezdile vo du{ite na lu|eto. Svetot tonel vo grevovi, svetot zaboravil na svojot Sozdatel, svetot otpadnal od Boga. No, Bog "so svoeto predve~no ~ovekoqubie" re{i da go spasi ~ove~kiot rod. \avolot navlegol i vo vodata, no Bog i od tamu re{i da go istera.

Bogojavlenie - Vodici

Vo bibliskata Palestina, na rekata Jordan, se slu{al glasot na prorokot Sv. Jovan Krstitel, koj gi povikuval lu|eto da se pokajat za svoite grevovi i da primat kr{tenie. Gi kr{teval lu|eto od Erusalim i od cela Judeja. I Gospod Isus Hristos doa|a pri Jovana na jordanskite vodi. Toj ja pozna veli~inata na Hristovata bo`estvena priroda i zatoa zboruva: "Eve go Jagneto Bo`jo, Koe gi zede grevovite na svetot vrz Sebe!". Toj go kr{teva Hrista vo r. Jordan.

So toa Hristos go potopi praroditelskiot grev i grevovite na site lu|e od postoeweto na svetot. [tom se krstil, izlegol od rekata, mu se otvorile Nebesata i Duhot Bo`ji vo telesen vid kako gulab se spu{til nad Nego. Glas od Nebesata govorel: "Ovoj e Mojot vozquben Sin, Koj e po Mojata volja! "Glasot na Otecot e upaten kon Negoviot Sin, no poradi Nego gi povikuva site lu|e od svetot da stanat sinovi i }erki Bo`ji.

KR[TEVAWETO NA HRISTA

Na Hrista mu se otvoraat Nebesata, za da mo`at lu|eto preku nego da vlezat vo niv. Zna~i, pri kr{tevaweto na Hrista, Bog od Neboto mu ja objavuva na svetot svetata tajna za Sveta Troica deka Bog e: Bog Otec, Bog Sin i Bog Svet Duh, tri bo`estveni lica, edna bo`estvena priroda i bitie. Sv. apostol Jovan Bogoslov pi{uva za tainstvenoto bo`estveno Trojstvo: "Za{to Troica se, Koi svedo~at na neboto: Otecot, Slovoto i Svetiot Duh; i Troica se edno. I Troica se, Koi svedo~at na zemjata: Duhot, vodata i krvta; i Troica svedo~at zaedno". Sv. Jovan Zlatoust zboruva za toa golemo ~udo: "...Sekoja svetlina mu se umno`uva na svetot: se osvetuva prirodata na vodata i se u~i da gi mie du{ite i telata; i site sozdanija zaedni~ki likuvaat na zemjata. Samo |avolot pla~e gledaj}i deka se podgotvuva potop, koj edinstveno nego }e go udavi."

Zna~i, golemiot Gospodov praznik Bogojavlenie-Vodici, se proslavuva na 19. 01. vo spomen na kr{tevaweto na Gospod Isus Hristos i objavuvaweto na Svetata Troica. Na praznikot se pee troparot: "Koga vo Jordan se kr{teva{e, Gospodi, se potvrdi poklonuvaweto na Sveta Troica: glasot na Oca svedo~e{e za Tebe i Te nare~e Svoj sakan Sin; i Duhot vo vid na gulab, ja potvrdi vistinata na Toa svedo{tvo. Se javi, Hriste Bo`e, i go prosveti svetot, slava Ti. "

Po Bogojavlenskata liturgija se vr{i golem vodosvet. Potoa vernicite trgnuvaat vo sve~ena Litija i so ikoni vo race stignuvaat do mestoto (ezero, reka) kade {to se izvr{uva ~inot potopuvawe na Krstot Gospodov. Po molitvite, Krstot se frla vo voda i taa se osvetuva. Praznikot go slavat site Makedonci vo svojata tatkovina Makedonija i vo celiot svet.

20, Januari (7Januari)

Sobor na Sv. Jovan Krstitel

На 20 јануари се прославува соборно со песни празникот "Собор на Свети Јован Претеча и Господов Крстител". За неговата величина ни зборува Господ Исус Хистос: "Вистина ви велам: меѓу родените од жена не се јавил поголем од Јована Крстител". Свети Јован Крстител јавно го критикувал неморалот на цар Ирод, кој живеел со жената на својот жив брат Филип. Затоа тој наредил да му ја отсечат главата. На овој ден се одбележува споменот на десната рака на Свети Јован Крстител, светата рака со која ја допре главата на Христос при крштавањето, која Светиот Евангелист Лука ја пренел од Севастија во Антиохија. Подоцна била пренесена во Цариград. Подигнати се храмови посветени на Светителот: на местото на крштавањето на Господ, во Севастија - каде бил посечен, во Антиохија - каде Св. Ев. Лука ја донел неговата десна рака и во Цариград - каде оваа света рака била пренесена од Антиохија, како и во целиот свет.

21 Januari (8Januari)

Sv. Grigorij episkop Ohridski

Blago~estiv u~itel i bespregoren pastir na Hristovoto Stado. Bil u~enik na Sv. Kliment - ^udotvorecot, Arhiepiskopot Ohridski. Sv. Grigorij go prodol`il pastirskoto i prosvetnoto deloto na Svetiklimentoviot univerizitet vo koj dal golem pridones za prodol`uvawe i utvrduvawe na Hristovoto spasonosno Slovo. Bil izbran za episkop vo Ohridskata Arhiepiskopija, a potoa i za Arhiepiskop, Poglavar na Svetiklimentovata Ohridska Arhiepiskopija. Mudro ja rakovodel poverenata mu arhipastirska dol`nost, vo koja dal golem pridones kako pastir i u~itel na Hristovata niva. Se upokoil vo Gospoda 1012 godina.

28,Januari (st.st.15,Januari)
Sv. Gavril Lesnovski, Sv. Prohor P~inski

GOLEMITE BO@JI UGODNICI

Na 28 januari se proslavuvaat i golemite makedonski svetci - pustino`iteli sv. Gavril Lesnovski i sv. Prohor P~inski koi so golemi dela, nepokolebliva vera, cvrsta i nesomnena nade` vo Boga vo site svoi stradawa, vo ovoj kratok zemen `ivot, `iveej}i zaedno so yverovite, oddale~eni od lu|eto, stanale ~eda na Evangelieto, sinovi na voskresenieto, naslednici na ve~niot `ivot i ja osvetlile Makedonija i celiot svet. Sveti Gavril Lesnovski e roden vo selo Osi~e, kaj Kriva Palanka. Go izu~il u{te kako mal Svetoto pismo, a podocna i hristijanskata kni`evnost. Po naredba na angel Gospodov izgradil hram na Osi~koto pole. Se zamona{il vo Lesnovskiot manastir. So Bo`ja pomo{ gi le~el lu|eto od razni bolesti, no i `ivotnite, u{te na zemniot `ivot. Se podvizuval vo eden skit, vo blizina na Zletovo, a podocna vo {uma, vo blizina na seloto Lukovo. Se podvizuval i na planinata nare~ena OBLI VRV kade {to ostanal okolu trieset godini vo te{ki podivizi i tuka se upokoil. Nikoj ne ja znael pe{terata kade {to po~ivale negovite sveti mo{ti, no Svetitelot mu se javil na monahot Josif, na son, i mu rekol: "Poslu{aj i otidi na Obli Vrv i tamu }e mi gi najde{ mo{tite. Prenesi gi vo Lesnovski manastir... Bog mi zapoveda da ti go ka`am toa {to ti go ka`av". (arhimandrit d-r J. Popovi}.) A koga do{le do blizina na mo{tite, Svetitelot, pak mu se javil na monahot so zborovite: "Blizu sum od tebe na levata strana. Se poklonile na mo{tite Mitropolitot so episkopite, igumenot i ostanatite sve{tenici, monasi i knezovi. Od mo{tite izleguval miomiris kako od blagomirisen krin". Svetite i ~udotvorni mo{ti gi prenele vo Lesnovskiot manastir. No, podocna, vo vremeto koga car Murta im objavil vojna na Srbite, pla{ej}i se od spaluvaweto na mo{tite, bugarskiot patrijarh gi zel svetite mo{ti na Svetitelot i gi prenel vo Trpezica, vo hramot "Sv. Apostoli" kaj Trnovo, kade {to se nao|aat i do denes. Me|u najgolemite i najstari makedonski svetiteli, koj se podvizuval vo Severoisto~na Makedonija e pustino`itelot od Ov~e Pole, sv. Prohor P~inski. Bezbrojni i neobi~ni se negovite dela. Se sporeduva so angelite, so prorocite, so apostolite, zo{to `iveel angelski ~ist `ivot i so pomo{ na Bo`jata blagodet gi progonuval zlite duhovi, gi lekuval bolnite, slepite, sakatite. Denes e za~uvan celosen prepis na @itieto na sv. Prohor P~inski, vo rakopis od 1827 godina. Sveti Prohor P~inski poteknuva od Ov~epolskata oblast. @iveel vo XI vek. Vo molitvi kon Boga, post i te{ki izma~uvawa, `iveel vo edna pe{tera, kaj Negori~kata pustina koja {to postoi i denes kaj Staro Nagori~ani - Kumanovsko. Vo nea ostanal 32 godini. Potoa zaminal vo druga pe{tera, vo blizina na rekata P~iwa, na planinata Kozjak. Sveti Prohor, vo ovaa pe{tera ostanal trieset godini i vo nea go ispu{til svojot duh, na 14 oktomvri. Nikoj ne znael kade se nao|aat negovite mo{ti. Svetitelot na son mu se javil na carot na Vizantija, Roman IV Diogen (nekoga{niot lovec na srni, kogo Svetitelot go blagoslovil i mu rekol deka }e stane car) i mu rekol: "Caru Diogene, }e me bara{ vnatre, vo pustinata i }e me najde{. Carot i patrijarhot go na{le teloto na Golemiot svetec neizgnieno i gi donele vo blizina na rekata P~iwa". Carot tuka sozdal zadu`bina vo imeto na sv.Prohor, ja osvetil i gi postavil mo{tite so kov~egot na desnata strana od oltarot, vo malata crkva. Mo{tite na golemiot Bo`ji ugodnik se nao|aat vo negoviot manastir, vo grobnicata, vnatre vo samata crkva. Na den 30 januari se proslavuva Misirecot, prep. Antonie Veliki, roden okolu 250-ta godina. Imal te`ok podvi`ni~ki `ivot celi 85 godini, od svojata 20 - godi{na vozrast do svojata 105-ta godina, koga mudriot i smiren, nare~en "u~itel na u~itelite i vospita~ na vospita~ite", ostavaj}i zad sebe golemi i bezbrojni dela, ostanal veliki, dostignal sovr{enstvo na zemjata i se preselil vo nebesnoto carstvo, ostavaj}i primer na site generacii niz site vekovi za vozdr`livosta na umot i srceto, telesnata vozdr`livost i `ivot vo soglasnost na svojata volja so Bo`jata, od ogromnata qubov kon Boga.

Januari 29 (16 Januari)

^esni verigi na sv. apostol Petar

Ovie denovi, koga se proslavuva 20-vekovnoto prisustvo na Hristovata crkva na makedonskite prostori kako i nadvor od niv, gi proslavuvame i slavnite dela izvr{eni od Bo`jite ugodnici, koi so silen duh i golema revnost na verata, so neizmerna qubov kon Boga i svetot, se preselile vo carstvoto Hristovo, a slavata Gospodova gi osvetlila niz site vekovi. Tie ja ispolnile svojata ~ove~ka dol`nost so dela i samo`rtva i mnogu od niv oti{le izbrkani od ovoj svet, bez da za`alat za nego. "Ne vra}aj me vo svetot, poln so nepravdi i bezzakonija, od koj me izbavi". (mon. Tadij, 84). Me|u niv spa|a i golemiot Hristov apostol sv. Petar, koj be{e progonuvan i zavr{i raspnat na krst za{to ja sfatil ve~nata vrednost na `ivotot, za{to prosveten od blagodetta na Svetiot duh, go po~uvstvuval Boga i negovoto prisustvo vo istorijata i vo ve~nosta. Na den 29 januari se proslavuvaat ~esnite verigi na sv. apostol Petar, vo koi bil zakovan od neznabo`niot car Irod, no pri pojavata na angelot Gospodov vo zatvorot, tie padnale od nego. Za toa ni svedo~i Svetoto pismo preku delata na sv. apostoli od sv. apostol Luka: "I, ete, angel Gospodov zastana, i svetlina blesna vo zatvorot". Angelot mu rekol na Petar: "Stani brzo! I verigite mu padnaa od racete negovi". ^esnite verigi so ~udotvorna mo}, erusalimskiot patrijarh  gi dal na caricata Evdokija. Taa eden del od niv  gi dala na svojata }erka Evdoksija, a drugiot del go ispratila vo crkvata "Sv. Apostoli" vo Carigrad. Caricata Evdoksija, koja izgradila crkva vo ~est na sv. ap. Petar, gi polo`ila vo nea ~esnite verigi, zaedno so verigite vo koi bil okovan, po naredba na car Neron, do poslednite denovi od svojot `ivot.

Poklonuvawe na ~esnite verigi na svetiot apostol Petar

"VERATA NA[A E TAA KOJA ]E GO POBEDI SVETOT"

"Angelot go pot~ukna Petra po rebrata i go razbudi, pa mu re~e: 'Stani brzo!' I verigite mu padnaa od racete negovi".

"On sam gi iznese na{ite grevovi na drvoto so teloto Svoe, ta za grevovite da umreme, a da `iveeme za pravdata: preku Negovata rana se iscelivte".

Datumot 16.01./29.01.Svetata Crkva go odredi za praznik na poklonuvawe na ^esnite Sveti i ^udotvorni Verigi, vo ~est i spomen na golemiot Hristov apostol Sveti Petar, a vo slava na na{iot Spasitel Gospod Isus Hristos. Zna~i, ovoj den se slavi zaradi Verigite vo koj bil okovan Hristoviot u~enik, od bezzakoniot car Irod, a koi pri pojavata na angelot Gospodov vo zatvorot, padnale od nego. Car Irod go fatil na Sv. ap. Petar i okovan vo dve verigi go frlil vo zatvor. Toj mislel, za da im ugodi na Judejcite, vedna{ po Pashata, da go izvede pred narodot. Vo zatvorot, za pogolema sigurnost, go postavile Petar da spie me|u dvajca vojnici. Pred vratata na zatvorot postavile stra`a "~etiri ~etvorki vojnici". No, Sv. ap. Petar i vo zatvorot ne gubi vera vo Boga.

Vo negovata du{a nema ni{to posilno od hristijanskata vera. Toj e cvrsto uveren deka "Verata na{a e taa pobeda koja }e go pobedi svetot". Gospod ne gi ostava svoite izbranici sami. I vo zatvorot mu ispra}a angel Gospodov. Silna svetlina go ispolnuva zatvorot. I kako {to pi{uva Sv. Ev. Luka, angelot go pot~ukna Petra po rebrata i go razbudi, pa mu re~e: 'Stani brzo!' I verigite mu padnaa od racete negovi.

ANGELOT

Angelot mu rekol da si gi obue ~evlite, da gi oble~e svoite ali{ta i da trgne po nego. Sv. Petar ne znae {to se slu~uva so nego. Si misli da ne e toa privid. Zaedno so angelot, ja pominuvaat nezabele`livo prvata i vtorata stra`a i doa|aat do `elezna vrata koja vodi do gradot. Za golemo iznenaduvawe, vratata sama se otvora i tie izleguvaat niz nea. Preminuvaat niz edna ulica. Toga{ angelot go snemuva. Na Petar mu stanuva jasno: "Sega razbrav navistina deka Gospod go pratil Svojot angel da me izbavi od racete Irodovi i od s# {to o~ekuva{e Judejskiot narod ".

Sv. ap. Petar sam go prodol`uva patot. Se upatuva kon ku}ata vo koja `iveel Marko. ^uknuva na vratata. Sluginkata Roda naslu{nuva na vratata. Go pozna glasot na Petra. Se vtr~uva da im javi na prisutnite. U~enicite ja otvoraat vratata. Go gledaat Petra i se za~uduvaat. Im raska`uva kako "Gospod go izvlekol od zatvorot " i gi zamolil da go izvestat za toa Bo`jo ~udo Jakova i bra}ata. Utredenta vo zatvorot me|u vojnicite nastana golema zbrka. Irod bara stra`arite da mu go predadat Petra. Razgneven, izdava naredba da bidat kazneti i zaminuva za Kesarija. Irod ... "ne mu vozdade slava na Boga. I, izeden od crvi, toj umre". A Slovoto na @iviot Bog prebiva vo cel svet i niz site vekovi. Sv. ap. Petar ne se pojavuva vo Erusalim. Zaminuva vo drugi kraevi na svetot da go propoveda Svetoto Evangelie. Nekoi hrabri hristijani uspeale tajno da gi zemat verigite, gi ~uvale kaj sebe, dostojno gi po~ituvale, im se poklonuvale. Verigite imaat lekovito dejstvo poradi toa {to bea cvrsto vrzani na svetoto apostolsko telo, i od nego se osvetija. Tie "bea pripieni na negovoto telo, isceluvaa od bolesti i gi izgonuvaa zlite duhovi".

SKAPOCEN DAR

^esnite Verigi na Sv. ap. Petar se predavale od pokolenie na pokolenie, roditelite na svoite deca, a tie na svoite naslednici. Predavaj}i gi od rod vo rod, ^esnite Verigi stignale do Sv. Juvenalij, patrijarh Erusalimski. Toga{ vo Erusalim stignala Bogoqubivata carica Evdokija. Taa vo Erusalim podignala mnogu crkvi. Patrijarhot Juvenalij & gi podaril ovie ^esni i ^udotvorni Verigi na caricata Evdokija, koja gi odnela vo Carigrad. Ednata ^esna Veriga ja dade vo Carigrad vo hramot na Sv. ap. Petar, vo ogromnata Soborna crkva Sveta Sofija. Drugata Sveta Veriga ja isprati vo Rim na svojata nabo`na }erka Evdoksija.

Caricata Evdoksija so neizmerna qubov i blagodarnost kon Boga i Apostolot, za primeniot "skapocen dar", vo ime na Sv. ap. Petar, podigna Crkva na Ekskvilijskata gora, i vo nea gi polo`i ovie ^esni Verigi "zaedno so Onie vo koi be{e Petar pred svojata smrt okovan od car Neron". I kako zatvorenik vo okovi i kako sloboden Bo`ji ugodnik, prodol`uva od neboto na Novozaveten Bo`ji narod da go propoveduva Hrista: "On sam gi iznese na{ite grevovi na drvoto so teloto Svoe, ta za grevovite da umreme, a da `iveeme za pravdata: preku Negovata rana se iscelivte".

30 Januari (10 Januari)

Prepodobni Antonij Veliki

Свети Антониј е роден во Среден Египет, во 251 година. На 20-годишна возраст остана без родителите. Мораше да се грижи за останатото богатство и за својата помала сестра. Еден ден во црква ги слушна зборовите: Ако сакаш да бидеш совршен, оди продај го имотот и раздај го на сиромасите и ќе имаш ризница на небото, па дојди и врви по мене, па го раздаде имотот, а со малиот остаток ја згрижи сестра си и го започна подвижничкиот живот. Целиот негов живот стана исполнување на овие зборови. Во текот на многу години ги помина сите скалила на духовниот живот и со својот живот стана пример за сите монаси до денешен ден. Се упокои мирно на свои 105 година, во 356 година

31 januari (11 januari)

Sv. Atanasij Veliki

Simbol na sovr{enstvo i qubov

СТОЛБ НА ХРИСТИЈАНСТВОТО, ТЕМЕЛ НА ЉУБОВТА И ПРАВДАТА!

Св. Атанасиј Велики, како архиѓакон, зел видливо учество на Соборот и дошла до израз неговата ученост, остроумност и ревност за Православната вера.

Св. Атанасиј Велики, храбриот, неуморлив, трпелив и стар Христов војник на Исуса Христа, по многуте прогонства, остана засекогаш Велики заради неговата Велика душа, која трпеливо и богомудро ги победи тие долготрајни и страшни борби.

Големиот столб на Црквата Христова, Свети Атанасиј Велики, архиепископ Александриски, спаѓа во оние светители кои биле безобзирно клеветени и злосторнички гонети од родниот град и татковина. Големиот учител на Христовата наука бил клеветен од безбожниците и скоро целиот свој живот бил прогонуван од еретиците. Тој ја исполни својата човечка должност со дела и саможртва, но како и многу други светители (меѓу кои и македонските светители и бранители на Татковината), отиде избркан од овој свет, без да зажали за него. Господи, праведен Судијо на земјава ,"не враќај ме во светот, полн со неправди и беззаконија, од кој ме избави". Тој мудро го позна името Божјо, го почувствува Бога и неговото присуство во историјата и во вечноста. Законот на Бога е во неговото срце.

И се издржа заради лубовта кон Христа, Татковината и луѓето. А Господ никогаш не премолчи. Низ сите векови и небесната и земната Црква го слават. И нашите јазици ќе зборуваат за неговото совршенство, за неговата љубов, за неговата правда, за неговите дела.

ПОБОРНИК ЗА ПРАВДА

Св. Атанасиј Велики веруваше дека оние кои вршат беззаконие, насилство и неправда и креваат глава нависоко, оние кои зборуваат за мир, а зад него смислуваат измами, ќе бидат засекогаш истребени.

Кој е всушност Св. Атанасиј Велики? Св. Атанасиј Велики е роден во Египет, во Александрија, околу 293 година. Неговите родители биле набожни христијани. Ја изучил светската филозофија и светите книги на Стариот и Новиот Завет. Свети Антониј Велики му бил главен духовен отец, утеха и морална поткрепа. Св. Атанасиј Велики бил ѓакон кај архиепископот Александар, кој управувал со Црквата во Александрија од 312 до 326 година. Во придружба на овој Архиепископ, присуствувал на Првиот Вселенски Собор, одржан во Никеја, во 325 година. Св. Атанасиј Велики, како архиѓакон, зел видливо учество на Соборот и дошла до израз неговата ученост, остроумност и ревност за Православната вера. Многу придонел аријанската ерес да се сузбие, а Православието да се утврди. На Соборот успеал да докаже дека аријанската ерес е антихристијанство и сатанизам. Светите отци го проколнале Ариј (александриски свештеник - еретик) и го исфрлиле од Црквата Христова. А бил осуден и на заточение, прогонство. Св. Атанасиј Велики го составил "Симболот на верата" кој бил усвоен на Никејскиот Собор. По смртта на Архиепископот Александар, Св. Атанасиј Велики бил избран за Архиепископ Александриски. Во звањето архиепископ останал 47 години, но целото време не бил на престолот архиепископски. Околу дваесет години поминал во прогонство. Неговите лукави непријатели продолжиле да го клеветат праведникот и да бараат да биде осуден на вечно прогонство, како да сакале да го прогонат од целиот свет, од сета вселена, како да е светот нивни, на измамниците, убијците и незнабошците. Самиот Атанасиј пишува дека војводата Себастијан, со војска вооружена со ножеви, стрели и мечеви, ги тепале и мачеле христијаните, зашто биле цврсти во својата вера и не ја прифаќале аријанската ерес која погрешно учи за Господ Исус Христос. Биле толку тепани и цели во рани, што и нивните најблиски не можеле да ги препознаат.

ПОКОРЕН ХРИСТОВ ВОЈНИК

Св. Атанасиј Велики бил прогонуван од царевите: Констанциј (син на Константин Велики), кој ја раширил аријанската ерес, Јулијан Отстапник - идолопоклоник, Валент - аријанец. Бил прогонуван од еретикот Ариј и неговите следбеници, меѓу кои епископот Евсевиј Никомидијски. Светителот се криел во пустињи, во куќи и други места. Првото прогонство на Св. Атанасиј Велики е од 335 - 337 година, второто е од 339 - 346 година, третото од 356 - 362 година, четвртото од 362 - 363 година, петтото од 365 - 366 година. Прогонуван е во разни земји на светот. Повеќе пати е и враќан на престолот.

Св. Атанасиј Велики, храбриот, неуморлив, трпелив и стар Христов војник на Исуса Христа, по многуте прогонства, остана засекогаш Велики заради неговата Велика душа, која трпеливо и богомудро ги победи тие долготрајни и страшни борби, заради многубројните дела, маки и страдања за Светото име на Пресвета Троица, чија цел е спасението на човечкиот род. Многу малку од земниот живот поживеал мирно, дури пред смртта, на својот престол и се упокоил во Господа на 2 мај 373 година.

Prepodoben Eftimij Veliki
2 Fevruari (20 Januari)

Sv. Josif Solunski
8 Fevruari (26 Januari)

Sv. Tri Svetiteli
12 Fevruari (30 Januari)

MED ZA VERNITE I TRN ZA ERETICITE

Jovan, mitropolit Evhaitski - eden od istaknatite crkovni pisateli vo 11 vek, imal vizija vo son. Sekoj od ovie tri svetiteli mu se javile oddelno, vo golema slava, krasota, a potoa mu se javile site tri zaedno i mu rekle: "Nie sme edno vo Boga...".

Svetitelot Zlatoust niz site vekovi ja propoveda na lu|eto milosta Bo`ja: "Milost stra{na od krvavata Golgota, kade raspnatiot Gospod na svetot zlostorstvata im gi prostuva".

Vo 1084 godina, za vreme na vizantiskiot car Aleksij I Komnen, e vostanoven zaedni~ki praznik vo ~est na golemite Tri Erarsi, premudrite vselenski u~iteli na Crkvata i Svetiteli: Vasilij Veliki, Grigorij Bogoslov i Jovan Zlatoust. Pri~inata poradi koja e vostanoven ovoj praznik na Tri Erarsi e slednata: Vo Carigrad, me|u u~enite lu|e nastanal spor okolu toa koj od ovie trojca svetiteli e najgolem. Edni go vozdignuvale Vasilij zaradi negovata ~istota, hrabrost, izu~uvawe na site nauki za toa vreme. Drugi go vozdignuvale Grigorij, zaradi negovata dlabo~ina na umot vo bogoslovieto. Treti go vozdignuvale Jovan zaradi negovata krasnore~ivost pri {irewe na verata. Nastanala podelba me|u tie lu|e i edni se narekle Vasilijani, drugi Grigorijani, a treti Jovaniti. No, Bog ne dozvolil ovoj spor da ne bide re{en.

Sv. Vasilij Veliki, Sv. Jovan Zlatoust, Sv. Grigorij Bogoslov

Jovan, mitropolit Evhaitski - eden od istaknatite crkovni pisateli vo XI vek, imal vizija vo son. Sekoj od ovie tri svetiteli mu se javile oddelno, vo golema slava, krasota, a potoa mu se javile site tri zaedno i mu rekle: "Nie sme edno vo Boga, kako {to gleda{ i nema ni{to vo nas protivre~no ... nitu ima me|u nas ni prv ni vtor". Go zamolile da im sostavi bogoslu`ba i da im se odredi den za nivno slavewe. Mudriot Jovan datumot 30.01./12.02. go odredi za zaedni~ki praznik na ovie Tri Svetiteli. Prepodobni Jovan im sostavil i prekrasna bogoslu`ba.

ZAVISTA

Sveti Vasilij Veliki, arhiepiskop Kesariski, golemiot Bo`ji ugodnik, premudriot u~itel, borecot protiv ereticite, e roden vo gr. Kesarija Kapadokiska, okolu 330 godina, od tatko Vasilij i majka Emilija. Gi izu~il: filozofijata, retorikata, astronomijata i preostanatite svetski nauki za toa vreme. [kolski drugari mu bile Grigorij Bogoslov i Julijan Otstapnik. Vo zreli godini se krstil vo rekata Jordan, zaedno so svojot porane{en u~itel Evul. Ja propovedal Hristovata nauka, stanal poznat vo svetot i toga{niot vladika vo Kesarija mnogu mu zaviduval. Poradi toa, Vasilij zaminal vo pustina, kade ostanal do smrtta na vladikata. Podocna se vratil i bil postaven za arhiepiskop. Dobro ja rakovodel Crkvata okolu 9 godini. Vo bogoslu`bata se vika p~ela na Hristovata Crkva, koja nosi med na vernite i so trnot svoj gi bode ereticite. So~uvani se mnogubrojnite dela na ovoj Otec na Crkvata, bogoslovski, apologetski, podvi`ni~ki, kanonski, kako i Vasilijevata Liturgija. Mirno se upokoil vo Gospoda na 1.01. 379 godina i se preselil vo carstvoto Hristovo. Po`iveal na zemjata 49 godina. Vo Crkvata na Sv. M~. Evpsihij gi pogrebaa ~esnite mo{ti na golemiot ugodnik Bo`ji, Sv. Vasilij, koj postana i ostana Velik.

STRADAWA

Bo`jiot sluga Sv. Grigorij Bogoslov, arhiepiskop Carigradski, bil i ostanal zasekoga{ "svetilo na Pravoslavnata Crkva", zaradi ~istotata na karakterot, nezlobivosta, trudoqubivosta, dlabo~ina na umot i borbata protiv ereticite. Najslavno po dlabo~ina e negovoto delo "Beseda za Sveta Troica". Se upokoil vo 389 godina. Sv. Jovan Zlatoust, patrijarh Carigradski, e roden vo Antiohija, vo 354 godina od tatko Sekund vojvoda i majka Antusa. Bil krsten od Antiohiskiot patrijarh Meletij. Po smrtta na negovite roditeli go primil mona{kiot ~in. Ja napi{al knigata "Za sve{tenstvoto" i toga{ mu se javile svetite apostoli Jovan i Petar, prorokuvaj}i mu golema slu`ba, golema blagodat, no i golemo stradawe. Proslaven zaradi mudrosta, podvizite i silata na zborovite. So svojot zlaten um go protolkuval Svetoto Pismo. So golema revnost upravuval so Crkvata kako patrijarh Carigradski. Ja napi{al Zlatoustovata Liturgija. Gi pobedil ereticite. Ja izobli~il caricata Evdoksija, koja go ispratila vo progonstvo, kade pominal 3 godini i tamu kako ma~enik go predal svojot duh. "Slava na Boga za s# !" bea negovite posledni zborovi. Vo 438 godina negovite mo{ti se preneseni od s. Koman vo Carigrad. Svetitelot Zlatoust niz site vekovi ja propoveda na lu|eto milosta Bo`ja: "Milost stra{na od krvavata Golgota, kade raspnatiot Gospod na svetot zlostorstvata im gi prostuva". Milost koja do Hrista bila nepoznata.

Sv. Besrebrenici Kir i Jovan
13 Fevruari (31 Januari)

Sv. M~. Trifun
14 Fevruari (1 Fevruari)

Svetata ni pravoslavna crkva izobiluva so bezbroj svetiteli, ma~enici i ispovednici na pravata vera vo Gospoda Isusa Hrista, na{iot Spasitel.

Eden od niv e i svetiot ma~enik Trifun. Se rodil vo s. Kampsada vo maloaziskata oblast Frigija toga{na Rimska imperija. Poteknuva od siroma{no semejstvo, no blago~estivi hristijani. Vo svoeto  rano detstvo sveti Trifun ~uval guski. No toa ni malku ne pre~elo da vrz nego bide izleana Bo`ja blagodat i u{te kako dete mo`el da lekuva bolesti kako kaj lu|eto, taka i kaj `ivotnite.

Vo toa vreme vo Rimskoto carstvo vladeel carot Gordijan (236-244) ~ija }erka po ime Glorija du{evno se razbolela za {to nejziniot tatko bil vo golema taga. Celoto carstvo bilo anga`irano okolu le~eweto na carevata }erka, no nitu eden lekar vo carstvoto ne mo`el da ja izle~i.

Toga{ lo{iot duh {to ja obzel Glorija po~nal postojano preku nea da povtoruva: " Nikoj ne mo`e da me izgoni osven Trifun". Carot naredil da se najde toj lekar Trifun. Po Bo`ja promisla bil povikan i mladiot Trifun koj imal samo 17 godini. Mladiot Trifun ja izlekuval }erkata na carot za koe dobro {to go napravil od carot dobil mnogu podaroci, no Trifun pri vra}aweto od Rim po pat se {to dobil go razdelil na siromasi. I se vratil vo svoeto selo i prodol`il da gi ~uva guskite i da se moli na Boga.

Koga na rimskiot prestol do{ol hristoborniot car Dekij Trajan, hristijanite vo rimskata imperija bile mnogu izma~uvani. Toa ne go odminalo nitu sveti Trifun, bil izma~uvan, tepan i maltretiran za imeto na Hrista, no toj molej}i se se podnesuval. Na krajot koga ma~itelite ne uspeale da go odvratat Trifuna od Hrista, go odvele nadvor od gradot i so me~ mu ja otsekle glavata. Nekoi pobo`ni hristijani sakale ~esno da go pogrebaat vo Nikeja no toj vo son im se javil  i gi zamolil negovite mo{ti da gi prenesat vo negovoto rodno selo. Taka postrada svetiot ma~enik Trifun predavajki ja svojata du{a na svojot Tvorec vo 250 godina.

Praznikot "Sv. Trifun" e praznik i na lozarite, koj svetiot ma~enik Trifun go zele za zakrilnik na lozjata, za da gi ~uva od razni napasti (raznovidni yverovi, crvi, gasenici, polski gluvci, krtici, vetrovi, mrazevi i drugo), na toj den se zapo~nuva i so zakrojuvawe na lozjata. Da se pomolime na svetiot ma~enik Trifun da gi za{tituva lozjata, gradinite i site drugi nivi so razni posevi.

Sretenie Gospodovo
15 Fevruari (2 Fevruari)

Zo{to e vostanoven ovoj spomen?

Spored starozavetnoto zakonodavstvo, `enata po ra|aweto na deteto se smetala za ne~ista ~etirieset dena (Lev.12). Za vreme na tie denovi, nare~eni i denovi na o~istuvawe, taa ne smeela da odi vo crkva, da u~estvuva na zaedni~koto bogoslu`enie nitu da se dopira do ne{to {to e sveto. O~istuvaweto stanuvalo preku prinesuvaweto na `rtva za grev. Ako semejstvoto bilo siroma{no, prinesuvalo na `rtva dve grlici ili dve gulap~iwa -ednoto za o~istuvawe, a drugoto `rtva za grev (Lev.12.8.). Sveta Deva Marija vo sekoj pogled bila o~istena od Svetiot  Duh i osvetena kako Majka Bo`ja i nemalo potreba za o~istuvawe.No Sveta Bogorodica od smirenie i od `elba da dade primer na po~ituvawe na zakonot, ostanala kako gre{na majka 40 dena oddale~ena od hramot i se pot~inila na zakonot za o~istuvawe.

Pokraj toj zakon postoel i zakon za posvetuvawe na prvorodenoto na Boga. "Na Gospoda }e Mu go oddeluva{, mu zapovedal Bog na Mojsej, sekoe prvorodeo od ma{ki pol, {to otvara utroba". (Izlez.13.12).

Tokmu vo ispollnuvaweto na tie dva zakona, Presveta Deva Marija i pravedniot Josif na ~etiriesetiot den go donele mladenecot Isus vo hramot za da go pretstavat pred Gospoda i da gi prinesat  vo hramot `rtvite za o~istuvawe - dve grlici ili dve gulap~iwa. (Luk. 2.22-24), {to poka`uva deka bile siroma{ni lu|e.

Vo toa vreme vo Erusalim `iveel nekoj ~ovek po ime Simeon. Toj bil praveden i blago~estiv i ja o~ekuval utehata Izraileva odnosno veteniot Mesija. Svetiot Duh bil vrz nego i mu bilo pretska`ano, oti nema da vidi smrt, duri ne Go vidi Hrista Gospodov.

Toj starec do{ol po vdahnovenie vo hramot. Koga Marija i Josif go donele Mladenecot Isus za da go izvr{at nad Nego obi~ajot, Simeon Go zel vo svoite race, Mu blagodaril na Boga i rekol: "Sega go otpu{ta{ Svojot sluga so mir, Vladiko, spored zborovite Tvoi; za{to o~ite moi go vidoa spasenieto Tvoe, {to si go prigotvil pred liceto na site narodi: svetlina za prosveta na neznabo`cite i slava na Tvojot narod, Izrailot." (Luk.2.29-32).  Od blagodarstvenata molitva na pravedniot Simeon jasno se gleda deka Mladenecot Isus }e bide Spasitel na site lu|e. Spasenieto }e bide na celiot svet: toa nema da se ograni~i samo na Judeite, tuku za site narodi.

Vo toa vreme vo hramot bila i edna vdovica Ana, na okolu 84 godini, koja {to samo sedum godini pro`iveala so svojot ma`, a po smrtta negova ne se oddelila od hramot, slu`ej}i mu na Boga so post i molitva den i no}. Zatoa se udostoila so dar na proro{tvo. I taa go presretnala Bogomladenecot go slavela Boga i zboruvala za Nego na site, koi go o~ekuvale spasenieto vo Erusalim.

Vo ~est na sredbata na pravedniot Simeon i proro~icata Ana so Bogomladenecot svetata Crkva go vostanovila dene{niot praznik Sretenie.

Po~ituvaj}i gi Bo`jite izbranici, za taa nivna sveta sredba so Spasitelot na svetot, se ispolnuvame so `elbata i nie da se sretneme so Gospoda so smireno srce i radost. No, dali e toa mo`no ? Da, mo`no e. Bo`jata milost ja isprevaruva na{ata `elba. [totuku }e se rodime, i ete so svetoto kr{tenie, blagodatta na Svetiot Duh ja presretnuva na{ata du{a, ja o~istuva od nasledenata grevovna ne~istotija i ja pravi ~len na Svetata Crkva. Miropomazanieto isto taka e "pe~at na darot na Svetiot Duh". Na ~etiriesetito den ne nosat vo crkva. Sve{tenikot po primerot na sveti Simeon ne zema vo race, otkako }e napravi krst so nas, ne vnesuva pod pokrivot na Svetata Crkva. Minuvaat godini, rasteme, osoznavame  i se razvivame. Zapo~nuvame da gi ocenuvame na{ite misli, postapki i dela. Ja primame svetata pri~est. Go primame Teloto i Krvta na Gospoda Isusa Hrista i Toj `ivee vo nas i nie vo nego. Koga pravime dobrini na na{ite bli`ni, nie ~uvstvuvame duhovna radost. Po sekoe napraveno dobro delo na du{ata ni e poleko, poradosno i bla`eno.

Vozqubeni ~eda vo Gospoda!

Sekomu od nas neizbe`no ni pretstojat dve mnogu  va`ni i sudbonosni sredbi so Boga: sredbata po smrtniot ~as i sredbata vo denot na stra{niot sud.

Dali i pomisluvame na tie sredbi?... Dali sme podgotveni za niv?...

Sveti Simeon i sveta Ana so pravednost, so ~ist `ivot, so svetost se sretnale so Gospoda. A, nie?...

Ne mi preostanuva ni{to drugo, osven: da `iveeme kako {to veli sveti apostol Pavle"~esno, pravedno i pobo`no", se po~esto da se sretnuvame so Gospoda ovde na ovoj vek, so molitva, prisustvo na svetite bogoslu`bi, i vr{ewe na dobri dela.

Blagodatta na na{iot Gospod Isus Hristos i  qubovta na Boga i Otecot i zaedni{tvoto na Svetiot Duh neka bidat so site vas. Amin.

Sve{tenoma~enik Haralampij
23 Fevruari (10 Fevruari)

ВЕЧЕН ЖИВОТ

Св. свештеномаченик Харалампиј, светителот со чудотворна моќ, јавно ја проповедал Христовата наука и му останал верен на Бога до крајот на својот живот. Бил епископ во градот Магнезија. Во Св. Црква е наречен "Светителот на земјата кој и небото го осветлува, сослужител на ангелите ...", кој "Ги победи мачителите, а ја скрши и немоќната смелост на демоните

Свештеномаченик Харалампиј, pострадал за време на stra{noto gonrwe na hristijanite od царot Септимиј Север. Царските војници му ја одрале кожата, а тој се уште жив им рекол: "Ви благодарам ..., вие го обновивте мојот дух за нов, вечен живот". Postradal vo 113 godina od svojot `ivot, пред да биде посечен со меч на 10.02. во 202 година. Неговото тело го погребала царската ќерка Галина. Се слави на 10.02/23.02.

Sv. Vma~.\eor|i Kratovski
24 Fevruari (11 Fevuari)

Negovata tatkovina be{e Makedonija, a rodnoto negovo mesto Kratovo, sin na blago~estivi roditeli Dimitrij i Sara. Koga deteto ja dostigna {estata godina od svojata vozrast, roditelite go dadoa da u~i sve{teni knigi, i toj naskoro gi izu~i. Potoa go dadoa da u~i zlatarski (kujunxiski) zanaet, {to isto taka dobro go prifati. Taka i vo dvete (raboti) im ugodi na svoite u~iteli i primi blagoslov i od dvajcata. Vo toa vreme negoviot roditel se upokoi vo Gospoda i toj stana sirak, bez tatko. A bidej}i be{e li~no i mo{ne ubavo mom~e, taka {to ne se nao|a{e sli~en nemu po ubavina od toj grad, se ispla{i da `ivee tamu, za da ne bide prinudno odveden vo dvorot na ne~estiviot i pogan car ismailitski Bajazit beg. Poradi toa ja ostavi svojata tatkovina i otide vo gradot Serdika, pokasno nare~en Sofija, i `ivee{e vo domot na eden od gradskite sve{tenici kade {to toj vode{e dobrodetelen `ivot. A prezviterot ja gleda{e negovata poslu{nost i kolku {to mo`e{e go pou~uva{e vo svetite knigi. Toj, pak, na delo se trude{e da go ispolni doverenoto mu. Taka i stana.

I kako {to nemo`e da se sokrie grad, {to se nao|a na vrv planina, nitu, pak, svetilo se pali i klava pod poklop, tuku na sve{nik, ta onie {to vleguvaat da ja vidat svetlinata (Matej 5,14-15), taka stana i so ova mom~e. Gledaj}i go nego, Muhamedovite ne~estivi sve{tenici (oxi), pottiknuvani od besovite, ne mo`ea da trpat kako toj odi vo blago~estieto, pa pobrzaa so seta sila da go privedat kon sebe. Taka tie izbraa eden od nivnite u~eni, siguren i ve{t na zbor i podgotven na sekakov odgovor, pa go ispratija da razgovara so nego. Toj dojde pri nego so lukava namera i mu donese nekakva rakotvorba i mu dade dovolno pari, za da go pridobie za prijatel. I taka po~na so mali i lukavi (ve{ti) zborovi da go potkradnuva:

,,O, mladi~u, vele{e toj, koga bi sakal ti da ja napu{ti{ tvojata te{ka i za ovoj svet neprijatna slu`ba i da pristapi{ kon na{eto blago i lesno u~ewe, ti bi primil golema slava i ~est i jas bi te zdru`il so kerkata na prviot i najbogat (~ovek) vo ovoj grad, i ti bi stanal naslednik na golemo bogatstvo, i od site vo gradot bi primil ~est i po~ituvawe zaradi tvojata ubavina i bi te imale za prv (~ovek) vo gradot. Ne ti prilega so takva li~na ubavina da `ivee{ vo ovaa siroma{tija i ropski, tuku neka stojat pred tebe i neka ti slu`at slugi i sluginki,,.

Koga go slu{na ova, \orgi mu re~e:

,,Ti blagodaram {to taka dobro se gri`e{ za mene. No ka`i mi iskreno {to }e te pra{am. Znam deka dobro znae{, za{to slu{nav za tebe oti gi znae{ do kraj sigurno va{ite (raboti) {to se slu~ile do sega i {to treba da bide po krajot. Ako saka{ da ja ka`e{ samo vistinata, ka`i mi dali ovaa slava i ~est, za koja mi zboruva{, ostanuva ve~no ili prestanuva ?,,

Toj re~e:

 ,,Sekako deka prestanuva ovde. No onie {to `iveat dobro i go dr`at Muhamedovoto predanie, tie odovde preo|at vo rajot,,.

A \orgi mu re~e:

 ,,Vo {to se sostoi dobroto na ovoj `ivot, kako {to veli{ ti ?,,

 Toj odgovori: ,,najnapred dobrata vera i telesnata ~istota ?,,

 \orgi dodade: ,,Dobro re~e - dobrata vera, a kakva ~istota ?,,

Toj re~e: ,,^esto da se mie{ i da se klawa{,,.

\orgi odgovori:

,,Ako ~ovek `ivee vo blud ili prequba, ili prejaduvawe i pijanstvo i u`iva vo sekakvi telesni nasladi, dali Bog }e go primi vo rajot ?,,

Toj i ne sakaj}i ja posvedo~i vistinata, koga re~e:

,,Sekako deka Bog nema da gi primi takvite, ako ne se obratat so golemo pokajanie. A tie {to }e umrat so takvi dela, sekako deka }e otidat vo maki,,.

\orgi proslovi:

,,Pravo presudi. Kako {to gleda{, site va{i carevi i knezovi i sudii i velmo`i im robuvaat na vakvite ne~isti dela i do krajot na svojot `ivot bez pokajanie lo{o ginat, kako {to i samiot re~e,,.

A toj progovori:

,,I so milostina Bog biva umolen i oprostuva grevovi. I pogledni gi na{ite carevi, knezovi i velmo`i kolku xamii i mostovi i izvori (bunari) pravat zaradi Boga, a za pokoj na lu|eto !,,

\orgi odgovori:

David pi{uva (nau~en od Svetiot Duh):,,@rtvata na ne~estivite Mu e odvratna na Boga,,. I bidej}i, kako {to gleda{, od veka mno{tvo carevi i silnici napravija mnogu dobrini, no poradi nivnoto neverie tie izginaa i bez spomen ostanaa, osobeno izginaa onie od na{iot rod. Vo va{ata vera nikoj ne se nao|a svet ili praveden, bilo car ili pa{a, vojvoda ili sudija, u~itel ili nekoj od priprostite, ami site izginaa. A vo na{ata vera - i carevi i arhijerei i prosti lu|e, od Hrista do denes, se nao|aat pravedni i sveti. I nivnite tela od mnogu godini ostanuvaat celi i neo{teteni i im davaat iscelenie od razni bolesti na onie {to so vera prio|aat, a i besovi od lu|eto izgonuvaat. Tie pravednici po~ivat kako da spijat i ispu{tat miris kako krin. Kako mnogu drugi, taka i Prepodobnata majka sveta Paraskeva - Petka, mnogu godini nejzinoto telo stoi ne taknato od trule{ta, a dava iscelenie na mnogumina koi so vera pristapuvaat kon nea. Duri i od va{ata Muhamedanska vera mnogumina na{le iscelenie, koi pristapile kon nea, so vera vo Gospoda Isusa. I veruvaj kako {to se sveti tie, taka sme sveti i nie {to veruvame vo niv. Kako toga{ me u~i{ da otstapam od vistinskata vera {to vodi kon Boga i ne pravi naslednici na Carstvoto nebesno. Znam deka i ti dobro go znae{ toa, no prelesta (privle~nosta) na ovoj svet ne te ostava da i pristapi{ na vistinskata vera i da se spasi{. Bidej}i samiot si saka{ da zagine{, nemoj i drugi da vodi{ vo svojata pogibel.

Koga go slu{na ova toj ostana posramen i, nemaj}i {to da odgovori, go sokri jadot vo sveto srce i otide pri svojata dru`ina i im raska`a na tenko i im re~e: Ako ovoj go ostavime taka, site na{i }e bidat ismejani od nego. I taka gi pottikna na neprijatelstvo.

Tie dojdoa pri sudijata i mu ka`aa se za nego. Dodadoa u{te i lagi, velej}i: ,,Toj ja ismeja seta na{a slu`ba, i zakonodavecot na{, pa duri i carevite na{i, i knezovite i sudiite, site gi predal na maki. Ako ovoj go ostavi{ vo hristijanstvoto, da znae{ deka nivnata vera }e se vozveli~i, a na{ata }e bide ismejana,,. I so ovie zborovi go razgnevija sudijata. A toj (sudijata) go isprati onoj {to razgovara{e so \orgija, velej}i:,,Odi i dovedi go pri mene ve{to, i ne ka`uvaj mu ni{to za ova,,.

Koga toj dojde pri nego i po obi~aj se pozdravi so nego, mu re~e: ,,Da znae{, \or|i, deka na{iot sudija ima golema potreba od tebe, za{to mu ka`av da si opiten vo umetnosta i treba da mu napravi{ mnogu nakit. ]e bide{ mnogu sakan od nego i }e primi{ plata kolku {to saka{. No stani i da odime kaj nego.,,

Toj pomisli deka toa e vistina, za{to nezlobivite veruvaat sekomu. Taka i dvajcata dojdoa pred sudijata.

Koga go vide, sudijata be{e voshiten od nego i go povika da mu se dobli`i, pa mu re~e so tivok i umilen glas: ,,O, mladi~u, velat deka si ve{t vo umetnosta. Mo`e{ li da mi napravi{ nakiti kakvi {to jas sakam ?,,

A toj re~e: ,,Daj mi da napravam i mislam deka }e ti se dopadnat,,.

Ovoj pak mu re~e: ,,Razbrav deka si ve{t vo se. No }e te pra{am u{te edno i, ako me poslu{a{, }e bide dobro za tebe. Ako pak ne me poslu{a{, lo{o }e pomine{.,,

Toj progovori: ,,A {to mi zapoveda{ ?,,

Sudijata re~e: ,,Odre~i se od Hrista i pristapi kon na{ata vera i ovde }e gi u`iva{ site dobra, a po tvojata smrt }e se vseli{ vo rajot,,. Toj ka`uva{e i mnogu drugi lukavstva.

Koga go ~u ova \or|i si vele{e vo sebe: ,,Gledam deka sum priveden ovde da se boram za mojata vera, a ne zaradi zanaetot. No Gospodi moj Isuse Hriste, daj mi razumno slovo da odgovoram i nau~ime na Tvojata volja,,.

I vo toj ~as mu se dade slovo na premudrosta. Zo{to Hristos, Koj e po~etok na na{iot podvig, re~e: ,,Koga }e ve privedat na sud, ne gri`ete se {to i kako }e zboruvate, za{to nema vie da zboruvate, tuku Svetiot Duh,, (Mt.10,19). I mu re~e na sudijata: Spored va{iot u~itel Muhamed, kade odat du{ite na va{iot rod po smrtta ?,,

Toj odgovori: ,,Vo rajot,,.

\or|i dodade: ,,Kakvo svedo{tvo ili znak ili ~udo priveduva{, za da veruva{ vaka na prazni zborovi ?,,

A toj re~e: ,,Kakov drug znak bara{ ? Ne sme li nie carevi i ne pobeduvame li silni carstva, i zar ne gi osvojuvame nivnite gradovi ? Zar carevite svetski i knezovi ne ni se poklonuvaat nam i ni davaat danok ? A koga Bog ne bi ne sakol nas, toj ne bi go izdignal dostoinstvoto na{e,,.

\or|i re~e: ,,Drevnite narodi, iako (imaa) silni carevi {to vladeeja so svetot i so bogatstvata, i ja sobiraa seta zemna slava, ne Mu slu`ea na na{iot Gospod Isus Hristos, site zaginaa i ostanaa bez spomen i ni{to ne im polzuva{e nivnata slava i bogatstvo. Samo hristijanite, koi dobro Mu slu`ea na Boga, i carevite i prostite lu|e se opravdaa i se pravedni i sveti. I ti dobro go znae{ ova, no carskata sila ne te ostava da ja priznae{ vistinata,,.

A toj progovori: ,,Na~alnikot na{ Muhamed razgovaral so Boga i od nego go primil zakonot i nam ni go predal,,.

\or|i re~e: ,,Ne bi rekol deka Muhamed razgovaral so Boga, za{to koga Bog sleze na planinata Sinaj, pod planinata stoe{e mno{tvo evrejski narod i trepere{e od strav gledaj}i Go kako sleguva niz molwi i ognen oblak. I, koga go povika Mojseja, razgovara{e so nego. I koga se rodi Hristos, carevi persiski, vodeni od yvezdata, dojdoa i Mu se poklonija (Mat.2,1-11). I pak On napravi mnogu ~udesa pred site: slepi proglednuvaa, leprozni se o~istuvaa, bolni lekuva{e, mrtvi voskresnuva{e i po vodata kako po suvo ode{e (Mat.14,15-26; Marko 6,48-49; Jovan 6,19). I pak, koga na Eleonskata Gora na nebo se voznesuva{e, mno{tvo narod so Negovata Majka, stoej}i se ~udea, gledaj}i Go kako se voznesuva na oblak. Vo toj ~as dojdoa dva angela i im rekoa na lu|eto: Ovoj {to Go gledate kako se voznesuva od vas, pak }e dojde da im sudi na `ivite i na mrtvite i sekomu }e dade spored negovite dela (Mt.25,31-32;16,27). Onie {to ne veruvaat na ova, site }e zaginat. A {to se odnesuva do va{iot Muhamed, koj videl i koj ~ul, ili na koe mesto Bog govorel so nego ? Ili kakvo ~udo napravil toj vo `ivotot ? Znaeme dobro deka nitu edno (ne napravil). No samiot toj napi{a udobno u~ewe, telesno mudruvawe i toa im go predade na lu|eto, neiskusni vo verata. Toa u~ewe go primi persiskiot narod i (toa) se vkoreni vo srcata nivni . I ako {to toj ne e svet, nitu prepodoben, taka i site {to mu poveruvaa nemu,,.

Koga go slu{na ova mno{tvoto Agareni {to stoe{e naokolu, site izvikaa: ,,Zemi go ovoj odovde. Ete, do kraj ne ismea,,.

Sudijata naredi da go odvedat vo zatvorot. I mu gi vrzaa racete nazad i ednite biej}i go, drugi turkaj}i go, treti plukaj}i go, go stavija vo zatvorot.

Pristigna sve{tenikot i im re~e na onie {to go vodea: ,,Dajte mi go ovoj, - jas }e garantiram za nego i, koga }e zatreba, pak }e vi go dadam,,.

A tie mu rekoa vaka: ,,Toj nema da izleze od racete na{i. No ako go saka{ i ti e mil negoviot `ivot, ubedi go da premine vo na{ata vera. Ako, pak, ne premine, toga{ }e bide li{en od `ivotot,,.

Taka toj dojde do zatvorskata stra`a i gi zamoli da go izvedat od zatvorot i nasamo da progovori so nego, vo domot na stra`arot. Bidej}i zatvorskiot stra`ar go po~ituva{e mnogu sve{tenikot, i mu ja ispolni `elbata.

Sve{tenikot go celiva i mu govore{e: ,,Raduvaj se ~esna glavo, \eor|e, za{to denes si go proslavil Hrista kako nekoga{ Stefan prvoma~enik ili Stefan Novi, koj se bore{e za svetite ikoni. Denes si napravil delo sli~no na mnogu drugi svetiteli. No bidi hrabar i dr`i se, oti po ova ispovedawe treba da postrada{, kako {to stradaa i ma~enicite po nivnoto ispovedawe (na verata). Zatoa se tie slavni po vselenata. I ako vaka primaat po~esti od nas onie {to postradaa zaradi nas, neka primat venec od Hrista, za Kogo i postradaa i ja prolija svojata krv. Ta koga }e dojde On i }e sedne na prestolot od Svojata slava i gi sobere site narodi, da dade sekomu spored negovite dela (Mt.16,27). Kolkava slava i ~est }e primaat onie {to zaradi Nego se podvizuvaa ovde vo ovoj privremen `ivot, kako {to Samiot On veli:,,Sekoj {to }e Me priznae (ispoveda) Mene pred lu|eto, }e go priznam i jas pred Mojot Otec nebesen (Mt.10,32). I kolku toga{ }e se razveselat prepodobnite vo slava (Ps.149,5). I ako nekoj primi ~est i darovi zatoa {to se bori do krv za zemniot car, kolkavi li po~asti i darovi }e primat onie {to se borat za Carot nad carevite. Tie }e primat takva slava kakva {to oko ne vide, i uvo ne ~u, nitu na ~oveka na um mu padna. Toa go prigotvi Bog za onie {to Go sakaat,,(Kor.2,9).

\or|i re~e: ,,Veruvam deka e taka {to veli{ ti, no mnogu se pla{am i bojam od ogan, i ne se nadevam deka }e mo`am da istrpam,,.

Prezviterot mu re~e: ,,Dali se boi{ od ovoj ogan, od kogo bolkite }e ti minat za polovina ~as i potoa ke te vseli vo zaednicata na svetite, ili da ne istrae{ ovde polovina ~as i ve~no da se ma~i{ vo genata ognena. Zar ne mu veruva{ na u~itelot na{ Pavle, koj veli: ,,Nikoj nema da me odvoi od qubovta na mojot Hristos, ni me~, ni ogan, ni angelite, ni sega{na, ni idna, nitu nekoja druga tvar,,(sp.Rim.8,35,38-39). I pak: ,,Oti mislam deka stradawata na sega{novo vreme ne se ni{to sprema slavata {to }e se javi vo nas (Rim.8,18). Za{to ovde{nite maki ne se ni{to vo sporedba so ve~nite blaga {to }e ni bidat dadeni. I zo{to ne se raduva{ deka si gotov nepropadlivite raboti da gi zameni{ so propadlivi i nebesnite so so zemni ? I bidej}i dnite na na{iot `ivot se sedumdeset ili osumdeset godini i (za Boga) iqada godini se kako v~era{en den {to pominal (Ps.89,10.5) toga{ podgotvi se sebe ma{ki protiv lukavstvata na |avolot (Ef.6,11). I veruvaj deka Bog }e te krepi, bidej}i ne od svojata nerazumnost si padnal vo ova, kako {to jas razbiram, tuku Bog te povika da Go proslavi{ vo ovie posledni dni. On i so tebe }e napravi kako so velikiot ma~enik Georgij. Samo nemoj da pa|a{ so duhot, tuku podgotvi se za trpewe,,.

A \or|i mu re~e: ,,Vistina e se {to re~e, no imam samo edna mala molba do tebe: ako mo`e{ da me izbavi{ (odovde) da po`iveam u{te vo telo i da napravam nekoe dobro delo pred Boga, bidej}i dosega nemam ni{to dobro napraveno. Ako li pak nemo`e{, neka bide voqata Bo`ja. Jas }e se trudam da izvr{am se {to mi govore{e, no moli Go Boga da ne me li{i od Negovata pomo{. Za{to Samiot On rekol: ,,Bez mene ne mo`ete da napravite ni{to,, (Jn. 15,5).

Prezviterot dodade: ,,Navistina }e se potrudam od se srce za tvoeto spasenie i, samo ako e mo`no, ni{to nema da {tedam od mojot dom,,.

Otkako mu gi dade ovie i mnogu drugi pouki od Bo`estvenoto (Sveto) pismo, slu{aj}i go ova, toj gi prima{e vo srceto svoe so radost, za{to Solomon re~e: ,,Daj mu sovet na mudriot i toj }e bide u{te pomudar; nau~i go pravedniot i toj }e napredne pove}e vo znaeweto,, (Mudri izr.9,9).

Sve{tenikot mu re~e: ,,Mir ti, Georgie, Gospod neka bide so tebe i neka te krepi i ~uva od sekoj napad na neprijatelot,,. I taka se razdeli od nego.

A toj, otkako mu se pokloni, pak be{e odveden vo zatvor.

Utredenta pak se sobraa mno{tvo Muhamedovi sve{tenici i go izvedoa od zatvorot. I {to treba da se ka`e: kolku izmisleni zborovi ili kolku zakani bea izre~eni protiv nego i ni{to ne dobija od ona {to go sakaa. I pak go zatvorija vo zandanata i vo te{ki `eleza mu gi okovaa racete i nozete. A toj, blagodarej}i Mu na Boga, trpe{e se.

Prezviterot otide kaj sudijata molej}i go i darovi vetuvaj}i mu, za da go oslobodat od verigite, za{to sve{tenikot go znae{e dobro sudijata i za se ode{e kaj nego smelo. Toj pak odgovori i re~e: ,,]e se potrudam da go oslobodam,,.

I po osum dena pak go privedoa pred sudijata i se sobraa site zlobni na~alnici, slu`benici Muhamedovi i vrzan go stavija pred sudijata. A toj pak po~na da mu laska, velej}i: ,,O, mladi~u, zo{to se izlo`uva{ sebe si na takvo bes~estie i na takvo ismejuvawe ? Gledaj kako ti se potsmevaat site i se podbivaat so tebe. Tvoite prijateli te `alat. No poslu{aj me mene i ispolni ja voljata na{a,,.

A sudijata ima{e sin edinec i, koga go povika re~e: ,,Ete Georgie, otsega ovoj moj sin }e ti bide brat, a mene i dvajcata }e mi bidete sinovi i vo mojot dom so nego zaedno }e `ivee{. I kako {to gleda{, jas sum ostaren i po mojata smrt }e bide{ vtor naslednik na seto moe bogatstvo i imot. Ona {to go rekov, vo pismena forma }e ti go dadam denes pred site ovie, za da se uveri{ deka ti ja ka`uvam vistinata. Toa {to ti go rekov so zbor, }e go napravam i na delo. Seto ova mno{tvo ovde sobrano, site }e ti se poklonat i }e ti bidat kako slugi. Koga toa mno{tvo persisko gi slu{na ovie zborovi, glasno go pofalija svojot sudija. (Jas, pak, stoev blizu do nego i, ~esto poglednuvaj}i go, vo mojot um Mu se molev na Boga da ne bide na potsmev na vrazite).

\or|i mu re~e na sudijata: ,,Bidej}i se gri`i{ za dobroto na moeto telo ovde i bidej}i me saka{, ostavi me da bidam so hristijanite i so niv da `iveam. Ako li nesaka{, znaj deka Hristovata vera i od Negovata qubov ni{to nemo`e da me odvoi: ni zemnoto bogatstvo, ni ovaa minliva slava, ni ogan, ni me~, niti nekoja druga maka (sp. Rim.8,35,38). Kolku zla i da mi nanese{, se nadevam na Mojot Hristos deka poradi ovie maki }e primam stokratni blaga vo Negovoto carstvo (sp.Mk.10,30). I zo{to docni{ ? Od ovie tri (raboti) treba da napravi{ edna: ili da me pu{ti{ na sloboda i da si bidam hristijanin (kakov {to i sum) ili da me isprati{ pri Mojot Hristos, ili i samite vie da stanete hristijani i da se izbavite od ve~nite maki,,.

Sudijata re~e: ,,Zar jas ti velam da se odre~e{ od Hrista i da ne Go saka{ i da ne Go po~ituva{ ? Ne e to~no, bidej}i i jas mnogu Go sakam i priznavam deka e za~nat od Duhot Bo`ji i od Marija Deva e roden bez ma`, i deka e vistinski prorok, i oti `iv se voznese na nebo i pak }e bide sudija vo posledniot den. Koj ne veruva vo ova proklet da e. A kakvo zlo pravime nie {to go po~ituvame Muhameda i go dr`ime negoviot zakon {to mu go dade Bog i veruvame deka Bog mu gi predal nemu klu~evite od rajot?,,

\or|i progovori: ,,Mi blagodaram na Boga {to ti dobro ispoveduva{ (priznava{) deka Hristos e za~nat od Duhot Bo`ji i e roden od Marija Deva i deka On e Sudija na `ivite i mrtvite, i oti sekomu }e dade spored negovite dela. Taka veruva celata vselena, site narodi - od istok do zapad. I ne samo toa: pred Negovoto ra|awe, site porane{ni proroci pretska`uvaa za Nego deka Sinot, Slovoto Bo`jo, }e se rodi od Svetiot Duh i po`ivee so lu|eto i oti }e gi isceli ~ove~kite slabosti (bolesti), deka nevernite Judei }e go zamrazat, i }e bide raspnat i pogreben, i deka }e voskresne od mrtvite i }e se voznese na nebesata i }e sedne oddesno na Otca i vo posledniot den }e dojde da im sudi na `ivite i na mrtvite. I On Samiot rekol vo Svetoto evangelie: site Proroci i Zakonot prorokuvaa do Jovana (Krstitel) i ottoga{ pa do krajot na vekot ne se javi prorok (Mt.11,13). A Apostol Pavle re~e:,,Ako nekoj vi blagovesti drug Hristos ili drug prorok, neka bide anatema,, (sp.Gal.1,8). No koj e Muhamed ? ]e ti ka`am jas {to re~e Hristos: ,,Vo poslednite dni }e se pojavat la`ni hristosi i la`ni proroci i }e napravat znaci i ~uda... no neveruvajte im,,(Mt.24,24-26). Toa {to go re~e On, i stana. Site hristijani - izbranici Bo`ji - ne go primija la`niot prorok Muhamed, no vie neiskusnite lu|e, bidej}i nemavte nikakvo pismo ili zakon Bo`ji pred negovoto doa|awe i bevte li{eni od vistinata Bo`ja, toj vide deka neznaete ni{to od Bo`estvenoto pismo i taka go nasea vo vas svoeto plevelno u~ewe. Samiot, pak, toj sebe se nare~e prorok i klu~ar na rajot, me~tae za telesna hrana vo rajot, veli deka rajot }e ima bludno me{awe i, otkako napi{a mnogu drugi izmislici, sostavil kniga i rekol deka taa kniga padnala od neboto dodeka toj spiel. Samiot toj svedo~i za sebe, a vie go primivte toa: niti proroci pretska`ale za nego, niti pak napravil nekakvo ~udo, kako {to napravil Hristos; niti go videl nekoj kako ja primil knigata od Boga, kako {to go videle Mojseja mno{tvo, lu|e. I zo{to da zboruvam mnogu. Jas ne go smetam nego ni za prorok, ni za svetec, nitu za pravednik, a tie {to veruvaat vo nego, neka zemat u~estvo so nego. A {to se odnesuva do mene, jas sum Hristov i ovde i vo idniot vek,,.

Koga go slu{no toa ona nasobrano mno{tvo, izvikaa so silni glasovi i se nafrlija na nego, krckaj}i so zabite i sakaj}i da go ubijat. I sekako deka bi go ubile vo toj ~as, ako sudijata, preku svoite slugi, ne im zabrane{e da go bijat, a toj im re~e:,,Zo{to se nafrlate na nego kako divi yverovi ? Nemam li jas od carot vlas da osudam, kogo sakam da go osudam i kogo sakam da oslobodam ?,,

Tie izvikaa: ,,Kako {to ti e daden sudot, sudi pravedno spored na{iot zakon, oti i nie go znaeme siot zakon, iako nemame vlast od carot,,.

A sudijata im re~e: ,,Bidej}i znaete, {to treba da mu napravam ?,, Tie odgovorija: ,,Da bide izgoren na ogan, a pepelta vo vozduh da mu ja razveeme,,.

Sudijata re~e: ,,Poradi toa li da go zapalime, {to ja fali svojata vera, a na{ata ne ja prifa}a ?,,

A tie dodadoa: ,,Treba li da `ivee onoj {to }e pohuli protiv na{iot zakonodavec, kako i protiv carot i vojvodite, i sudiite i ednostavno - protiv site ?,,

A toj re~e: ,,Ne slu{nav od negovata usta zborovi kakvi {to vie ka`uvate,,.

Tie po~naa da vikaat: ,,Ne samo ova {to go ka`avme, tuku i siot na{ zakon i klawawa i miewa gi ogadi i ismea,,.

Sudijata pek re~e: ,,Taka li e Georgie, kako {to ovie svedo~at protiv tebe ?,,

 A \orgi re~e: ,,Ni na um ne mi pa|a da hulam protiv ~ovekot, koj e Bo`jo sozdanie, tuku samo ne gi primam delata na gre{nicite, a ja propovedam vistinata za Hrista i za Nego sum gotov da umram,,.

Sudijata pak im re~e: ,,Hula li e toa {to go slu{ate ?,,

Tie odgovorija: ,,Ova ne e hula, no tie hulni zborovi gi izre~e pred da go dovedeme pred tebe. Pa ako go pu{ti{ ovoj, toga{ i ti si razoritel na verata na{a i na zakonot, a za ova nie }e go izvestime carot,,.

Koga vide sudijata deka ni{to ne pomaga, a stanuva u{te pogolema vreva, re~e: ,,Priznaj, Georgie, kako {to ovie svedo~at protiv tebe,,.

A toj Odgovori: ,,[to rekov, rekov: vo mojata usta nema da najde{ lukavstvo,, (Ps.31,2).

Sudijata progovori: ,,Jas pove}e mu veruvam na ovaa mno{tvo, otkolku tebe. A bidej}i ne se odre~uva{ od Hrista, zaslu`uva{ smrt,,. I na narodot {to go klevete{e, mu re~e: ,,Grevot negov neka bide na vas i na va{ite du{i. Napravete so nego kako {to sakate,,.

A tie se nafrlija na nego kako volci {to sakaat da raskinat jagne: edni go udiraa po obrazite, drugi go plukaa, treti go trgaa vamu tamu i, koga mu gi vrzaa racete nazad go povedoa niz celiot plo{tad. A nivniot propovednik vika{e pred site so silen glas: ,,Dojdete site vie {to ste ~uvari na na{ata vera i donesete drva da go izgorime ovoj {to go pohuli na{iot zakon i ne saka da se odre~e od Hrista,,.

Itaka se sobra bezbrojno mno{tvo Persijci (Muhamedanci): edni go zapla{uvaa, drugi mu se zakanuvaa, treti mu vetuvaa mnogu darovi. I ni{to ne pomaga{e, a sekomu {to mu govore{e, podgotveno mu odgovara{e.

Potoa go dovedoa na edno mesto blizu do crkvata Sveta Sofija. Koga mu se dobli`i sve{tenikot, mu re~e: ,,Istraj denes malku, \or|i, za ve~no so Hrista da likuva{,,. \or|i mu re~e: ,,Moli Go Boga za mene, ot~e, da me potkrepi,,.

Koga go slu{naa ova onie koi go poznavaa sve{tenikot, go trgnaa da ne mu se dobli`uva pove}e. No sve{tenikot ima{e eden (prijatel) Saracen (Tur~in), oble~en vo ubava turska obleka, koj vo srceto ima{e golema qubov kon Hrista i kon neporo~nata vera hristijanska, {to od strav ne smee{e javno da priznae, no potajno, se {to }e mu narede{e sve{tenikot, so radost go prima{e i so zadovolstvo go slu{a{e. A toj (sve{tenikot) mu naredi da otide blizu do nego i da slu{a se {to }e mu re~at nemu, i {to toj }e im odgovori. Koga toj gi sobra sve{tenicite i hristijanite {to se najdoa na toa mesto, im re~e: ,,Bra}a, molete Go Boga da go potkrepi,,.

I site po~naa so solzi da se molat na Boga za nego, govorej}i: ,,Gospodi isuse Hriste, Koj i pred ova si napravil znaci i ~udesa so tvoite sveti ma~enici, Ti si istiot i sega: potkrepi go ova mom~e da Te ispoveda do krajot svoj vo ovie posledni denovi i napravi so nego nekoj znak, taka {to onie {to }e vidat i }e slu{nat za nego, da go proslavat Tvoeto ime, za{to si blagosloven vo ve~ni vekovi amin,,.

Agarenite, pak, otkako sobraa mnogu drva i napravija golema klada, po~naa da mu laskaat i da mu vetuvaat mnogu darovi.

A toj im re~e: ,,Edna{ i dvapati li vi rekov deka nikoga{ nema da se odre~am od mojata vera, makar i iljadnici bolki da mi nanesete !,,

Koga go slu{naa ova, vedna{ naredija poskoro da bide prinesen oginot. I taka so brzawe otr~aa mnozina vo bliskite domovi i ednite, koga zedoa glamni, a drugite razgoren `ar, tr~aa i se natprevaruvaa koj prv od niv }e ja zapali kladata, za{to mislea so svoite umovi deka na Boga mu prinesuvaat golema slu`ba. Ova go vidov i jas i si rekov vo sebe: denes vrz nego se ispolnija Hristovite zborovi: ,,No }e dojde vreme koga sekoj {to }e ve ubie }e misli deka na Boga Mu prinesuva slu`ba,,(Jn.16,2).

I taka ja zapalija kladata i, koga mu ja soblekoa oblekata, mu ja ostavija samo ko{ulata, go frlija vo ognot i pak go izvlekoa i mu rekoa: ,,Nesre}niku eden, zo{to taka se pogubuva{ sebe si ? Gleda{ deka nie sakame dobar sovet da ti dademe, a ne kako {to ti dava lo{ sovet onoj pop srebroqubec. Zar ne gleda{ deka ja saka tvojata smrt, za da nasledi {to ima{ i za toa da i se pofali na svojata dru`ina. No nie se pla{ime od Boga i ne sakame sega da umre{ vo ovoj ogan, da izgore{ i da bide{ razlien kako vosok, tuku poslu{aj ne nas i odre~i se od Hrista denes, pred nas, ovde, i ispolni ja na{ata `elba; i darovite {to ti gi vetivme, site }e ti gi dademe. A potoa, ako ti e ugodno, u`ivaj so nas spored na{iot zakon, ako li, pak, ne, zemjata careva e prostrana, a ima i drugi carevi, odi kade {to saka{, po svoja volja. No sega po{tedi ja svojata mladost i ne pogubuvaj se sebe si taka bezumno,,.

A \o|i im re~e: ,,Znaete li deka vo posledniot den Hristos }e im sudi na site {to se rodeni od Adama, i }e gi oddeli pravednicite od gr{nicite, kako {to pastir gi oddeluva ovcite od kozite. I gre{nicite }e gi isprati vo ve~na maka (Mt. 25,32-46) i vo neizgasliv ogan }e se ma~at vo beskone~ni vekovi, poradi mali slasti od ovoj svet. ]e gi odvoi i pravednite i, ednite gi isprati vo Carstvoto nebesno, drugite - vo rajskite naselbi, a treti - vo bla`eni `iveali{ta i sekomu }e mu dade spored negoviot podvig ovde, ili zatoa {to postoel, ili {to teloto go vozdr`uval od nasladi, ili daval milostina spored mo`nosti, zaradi Boga, ili pretrpel razli~ni maki, ili ne go {tedel svoeto telo zaradi Boga. Site ovie razli~ni darovi }e gi primat vo golema slava i po~esti i }e nasledat beskone~na veselost i radost. Zo{to tolku mnogu me soblaznuvate kako neuk i priprost ? Mojot Hristos re~e: ,,Sekoj {to }e Me priznae Mene pred lu|eto, }e go priznam i Jas nego pred Mojot Otec nebesen, a koj }e se odre~e od Mene pred lu|eto, i Jas }e se odre~am od nego, pred Mojot Otec nebesen,, (Mt.10,32-33). I, kako {to rekov, nikoj nemo`e da me odvoi od qubovta na Mojot Hristos, niti }e me izgori ovoj ogan do kraj, kako {to vie velite, tuku samo }e me prevede od ovoj svet na onoj. A ve~niot ogan }e gi izgori site nevernici, kako {to rekov,,.

A tie rekoa: ,,Da znae{ deka nema taka naskoro da te prevede od ovoj `ivot, no mnogu }e postrada{ dodeka premine{, i po~naa da go turkaat vo ognot dodeka obgore celoto telo i pak go izvlekoa i mu rekoa: ,,[to e \or|i, zar ne go ~uvstvuva{ ognot ?,,

Toj re~e: ,,Ne go ~uvstvuvam, bidej}i i sozdatelot na oginot i samiot ogan go pretvora vo rosa, a vas, kutrite, i ovoj ogin i idniot mo`e da ve izgori, a jas, so pomo{ na blagodatta Hristova, ne se pla{am ni od ovoj ogan ni od idniot,,.

Koga go slu{naa ova vedna{ go frlija vo ognot, i u{te tripati go frlaa vo ognot i pak go vadea od nego, i vidoa deka ni{to ne pomaga. Najposle go frlija srede ognot i taka le`ej}i svrten so liceto kon istok, koga pregorea vrzopkite na negovite race, ja krena svojata desna raka, se prekrsti i izvika so visok glas: ,,Gospodi Isuse Hriste, vo Tvoi race go predavam duhot svoj (sp. Lk.23,46).

Koga go slu{naa ova, eden od niv zede golemo drvo, go udri po glavata i taka go ispu{ti duhot. Iako neboto be{e vedro, odnenade` naide bel oblak nad kladata i ispu{ti golema rosa, taka {to site nasobrani se ~udea na ovaa gletka.

Gledaj}i go ova, hristijanite go proslavija Boga, a Agarenite bea posrameni zaedno so nivniot tatko |avolot. I vidov mnozina od niv kako, bri{ej}i gi solzite od svoite o~i, si zaminuvaa posrameni. Hristijanite, pak, mnogu se ohrabrija i taka otidoa pri gradskiot knez i mu rekoa: ,,Toj e hristijanin i umre zaradi Hrista. Dajte ni go negovoto telo da go pogrebame,,.

Koga go slu{naa ova, Agarenite izvikaa site: ,,Da ne se nadevate deka od negovoto telo }e zemete nekoj del, no seto }e go izgorime i negoviot pepel vo vozduh }e go razveeme, kako {to se napravi na Rodos i vo Adrijanopol,,.

Tie otidoa i pri sudijata i rekoa: ,,Ete, \or|i umre zaradi Hrista i daj ni go negovoto telo da go pogrebame,,.

A toj, koga go slu{na ova, se za~udi i mu re~e na prezviterot: ,,Dobro znae{ deka ti be{e vinoven za negovata smrt i deka ti }e Mu dade{ na Boga za nego,,.

Prezviterot re~e: ,,Ako napraviv jas nekoe zlo, neka bide kako {to veli{. No jas go pou~iv za ona {to e polezno, a Bog napravi so nego kako {to saka{e i denes toj umre vo na{ata vera zaradi Boga. Zatoa treba da go pogrebame nie, a ne vie. Daj mi eden od tvoite slugi da gi rastera i jas }e go zemam od ognot negovoto telo, oti jas im go pobarav, a tie mi rekoa: ,,Da ne se nadeva{ deka }e zeme{ ne{to od nego, bidej}i i negoviot pepel }e go razveeme vo vozduhot,,.

Sudijata re~e: ,,Bidej}i e taka, i jas da otidam ne }e mo`am so sila da go zemam,,.

Prezviterot pak otide so drugi na mestoto kade {to bla`eniot le`e{e na ognot i po~na eden da moli, na drug darovi da mu vetuva, pove}e da ne go gorat. A tie u{te pove}e se nafrlija; bidej}i drvata {to bea naredeni vrz nego ve}e bea izgorele, a toj le`e{e cel srede ognot, tie po~naa da gi rasturaat bliskite ogradi i da gi redat vrz nego. I so toa ne bea zadovolni, tuku ako nekoj vide{e mrtvo `ivotinsko telo, i nego go vle~e{e i vrz nego go stava{e. Tie mislea deka so onie tela }e izgori i negovoto telo. Site tie (tela) po malku sogoruvaa i pepel se pravea, a toj ostanuva{e cel. Gledaj}i go toa, tie bea vo nedoumica {to da napravat. Razgneveni, tie se posovetuvaa i rekoa: ,,Ovoj pop ~eka da go zeme negovoto telo i da go proslavi kako sveto. No nie da go gorime do utre i, ako ne izgori, da go odneseme utre i da go frlime vo dupka so kal,,.

Za vakviot dogovor mu ka`a na sve{tenikot onoj so turskata obleka, {to pred malku go spomnav. Koga go slu{na ova, sve{tenikot im ka`a se na prisutnite hristijani. A eden hristijanin, koj za svoja plata rabote{e kaj nekoj Agarenin od bliskite domovi, mu re~e na sve{tenikot: ,,Odete si vie od ova mesto, a jas se nadevam na Boga deka ovaa no} nema da zaspijam dodeka ne go ukradam i go donesam vo tvojot dom,,.

Koga go slu{na ova sve{tenikot, go podu~i i mu dade malku srebrenici, pa mu re~e: ,,Ako go napravi{ toa, od nas }e primi{ darovi i ~est,,. I taka hristijanite se razotidoa sekoj vo svojot dom.

A utredenta, dodeka seu{te be{e temno, dojde nekoj si sve{tenik Jovan od toj grad i najde kako u{te gori golem ogan i nikoj nema{e tamu. Toj dojde vo domot na onoj ~ovek {to be{e dal vetuvawe da go ukrade teloto na ma~enikot, i tropna na vratata, toj izleze i mu re~e: ,,Dojdov vo prvata no}na stra`a i gi najdov site kako spijat: go izvadiv od ognot i go staviv vo platno; poradi strav od no}nata stra`a ne smeev da go odnesam kaj onoj sve{tenik komu v~era mu vetiv, no ako saka{, odnesi go ti. A toj so radost go primi, go stavi na svoite ple}i i go odnese vo svojata crkva. (Potoa) dojde kaj sve{tenikot i mu raska`a se. A toj go proslavi Boga i mu re~e deka treba da go odnesat vo sobornata crkva i da go pogrebat. Taka i napravija.

Koga izgrea sonceto, se sobraa crkovnite klirici i im raska`aa se {to se slu~ilo i gi ponudi da go pogrebat sve~eno. A tie rekoa:

,,Se pla{ime da ne padneme vo nevolja poradi nego. No odi i pogrebi go tajno, ta nikoj da ne uznea. Ako pak ne saka{, odi pra{aj go sudijata da ti dozvoli da go pogrebame. A toj, koga otide, Mu se mole{e na Boga, govorej}i: ,,Bo`e, nau~ime kako da zboruvam na sudijata,,.

I taka otide kaj nego i mu re~e: ,, Da znae{, o sudijo, deka utrovo stanav i vlegov vo crkvata, po obi~aj. I, ete, srede crkvata go najdov \or|ija ! I sega {to da pravam so nego ?,,

Koga go slu{na ova sudijata, se za~udi i im re~e na onie {to bea tuka: ,,Da znaete deka e svet, bidej}i u{te od utrinata ka`aa onie {to go gorea taa no}, velej}i: ,,Site nie stoevme i sedevme i drva redevme vrz nego, i odnenade` stana nevidliv,,.

Site {to go slu{aa ova se ~udea. A sudijata mu re~e na sve{tenikot: ,,Idi i pogrebaj go so ~est kako {to znaete,,.

Sve{tenikot otide i ova im go ka`a na site.

I taka se sobra siot klir (sve{tenstvo), so drugite hristijani i so slavoslovija i pesni go pogrebaa vo hramot na ,,Sveta velikoma~enica Marina,, vo godinata 7023 od sozdavaweto na svetot (1515), mesec fevruari, den edinaesetti (toga{ be{e nedela mesopusna), vo tretata godina od (vladeeweto) na turskiot car Selim, pri mitropolitot kir Pankratij.

Ovoj ma~enik ima{e osumnaeset godini. Ima{e tenka i visoka stava, so rusa kosa, i so dolgi obrazi, so visoki i gusti ve|i, nos malku svitkan nadolu, so tenki prsti na racete. Be{e smiren i krotok i pri sredba so drug (~ovek) sekoga{ prv pozdravuva{e i na svojot sogovornik sekoga{ mu se obra}a{e so ,,gospodine,,. Nikoga{ ne se smee{e bez pri~ina, niti od negovata usta izleguva{e prazen i nedoli{en zbor, i nikoga{ so ni{to svoe ne se fale{e i nikomu ne mu zaviduva{e.

Vakvi se podvizite i stradawata na doblesniot, hrabar i ma`estven \or|i koj, krepen od Hrista, napravi podvig vo ovie posledni dni i poka`a trpenie, ramno na onie {to postradaa vo porane{nite (drevni) pokolenija.

Ova ti e od nas, \or|i, kako znak na qubov {to ja imame kon tebe vo du{ata na{a, iako ne go predavame kako {to ti prilega. No nadevaj}i se, vpro~em, na tebe, ti sostaviv slovo, iako e daleku od ona kako {to tebe ti prilega, bidej}i sum neuk i ne sum ja dostignal duhovnata ostroumnost. Zatoa, o sequbezen, primi go ovoj dar , koj e spored na{ite sili, za{to ti ima{ smelost pred Gospoda, o svetol i bo`estven voinu, koj postrada pravedno zaradi na{ite grevovi, odvra}aj go od nas gnevot Bo`ji so molitvite tvoi, izgonuvaj}i gi vidlivite neprijateli.

A vo stra{niot den na sudot, koga }e zasvetli{ pove}e i od sonceto, pomoli Go Hrista, Gospodarot na site, da gi pribere zaedno so tebe site onie {to tebe te po~ituvaat, ta zaedno so tebe da Go slavime bespo~etniot Otec, so Edinorodniot Negov Sin i Presvetiot i blagiot i `ivotvoren Negov Duh, sega sekoga{ i vo ve~ni vekovi, amin.

1 I 2 Nao|awe na glavata na Sv. Jovan Krstitel

9 Mart ( 24 Fevruari)

ОД СВЕТАТА ГЛАВА СТАНУВАА ЧУДА

Доследните Јованови ученици, ноќе, тајно го зеле неговото тело и го погребале во градот Севастија. Тие веднаш го известиле Христа за маченичката смрт на славниот маченик. Јовановата глава, Иродијада ја закопала во својот дворец, длабоко во земјата на некое нечисто место.

Пред Маркел одела ѕвезда и одејќи по неа влегол во пештера. Ѕвездата го донела до местото каде се наоѓала Чесната глава на Св. Јован. Повикувајќи го Бога, тој почнал да копа, видел плоча од камен, ја извадил и проговорил: "Пронајдов... сад во кој беше Чесната и блажена глава на Претеча".

Да се сетиме на беседата Божја, на зборовите Божји појаки од смртта: "Кој ќе ги запази зборовите Мои, смрт нема да види до века". Св. Јован Крстител ги запази зборовите Христови во својот ум, во својата душа, во своето срце и на својот јазик, со сета своја волја. Заради својата морална чистота во Светото Писмо е наречен ангел. Тој го презре неморалот на Римскиот император Ирод и во тој незнабожечки свет храбро на лице му укажа за повредата на моралниот закон Божји: "Не ти е позволено да ја водиш жената на твојот брат". Саломија, наговорена од својата мајка Иродијада, ја побарала главата на Св. Јован Крстител. Ирод наредува да го убијат светителот.

Џелатот влегува во затворот и со меч му ја пресече главата на Светителот. Главата му била отсечена на исток од Мртвото Море, во местото Махеруе. "И ја донесоа главата негова на табла и & ја дадоа на девојката, а таа ја однесе на мајка си". Злобната Иродијада со игла го избодела јазикот на Светителот, светиот јазик со кој им ја кажа вистината за нивниот неморал, блуд и грев пред Бога.

ВО СОН

Доследните Јованови ученици, ноќе, тајно го зеле неговото тело и го погребале во градот Севастија. Тие веднаш го известиле Христа за маченичката смрт на славниот маченик. Јовановата глава, Иродијада ја закопала во својот дворец, длабоко во земјата на некое нечисто место. Но, дворјанката на Иродијада, добрата Јована, ноќта тајно ја ископа Чесната глава, "ја положи во земјен сад, ја однесе и ја погреба на Елеонската Гора, на имотот Иродов". По извесно време во Ерусалим пристигнал монахот Инокентие кој на Иродовиот имот решил да изгради мала црква. Копал длабоко и "по Божја промисла, најде земјен сад и во него глава... и тој созна дека е тоа главата на Крстител". Но, заради идолопоклонството, овој монах, пред својата смрт, ја целивал Светата глава и ја закопал на истото место каде ја нашол.

Тогаш се појавуваат големите Божји угодници цар Константин и неговата света мајка - царица Елена. За нивно време, Христовата вера процветала. Тогаш двајца монаси од Исток доаѓаат во Ерусалим да се поклонат на Светиот и Животворен Крст Христов. Св. Јован во сон им се јавил на двајцата монаси да ја ископаат од земја неговата Чесна глава. Им го покажал местото каде е сокриена. "Тие копајќи ја пронајдоа Светата глава на Крстителот, тоа неискажано богатство...". Тие ја предале светата глава на човекот од градот Емес, по занает грнчар, кој ја чувал и почитувал во својот дом. Пред смртта, по желба на самиот Св. Претеча, ја положил неговата Света глава во еден ковчег, го запечатил и го предал на својата сестра, наредувајќи & пред нејзината смрт да го предаде сандакот на богобојажлив човек.

СВЕТАТА ПЕШТЕРА

Потоа, Чесната глава дошла до некој монах Евстатиј, еретик кој живеел во пештера до градот Емес. Тој ноќта тајно "го закопа садот со Светата глава во пештерата, длабоко во земјата". По извесно време, при таа пештера е основан манастир. По повеќе години, Бог го благословил архимандритот Маркел да ја пронајде Чесната глава. На вечерната богослужба, Исакие "виде светлост каде гори во црквата на светата пештера". Пред Маркел одела ѕвезда и одејќи по неа влегол во пештера. Ѕвездата го донела до местото каде се наоѓала Чесната глава на Св. Јован. Повикувајќи го Бога, тој почнал да копа, видел плоча од камен, ја извадил и проговорил: "Пронајдов... сад во кој беше Чесната и блажена глава на Претеча". За тоа го известил архимандритот Генадие и ѓаконот Киријак. Тројцата заедно го известиле за тоа епископот кој утредента заедно со презвитерите и ѓаконите дошле во манастирот. Епископот Урание соборно отслужил богослужба, го извадил од земјата садот со Чесната глава, го внел во црквата и го положил во светиот олтар. Во градот Емес подигнале храм посветен на Св. Претеча и тогаш неговата Света глава ја пренеле во него. Значи, второто наоѓање на главата на св. Јован било во 452 година (Прво и второ наогање на Св. глава се слави на 9.03.).

Црковниот писател Св. Симеон Метафраст пишува за наоѓањето на Чесната глава на Св. Јован, поклонувањето на неа и нејзината чудотворна моќ, за испуштањето од неа на лековито миомирисно миро. Потоа била пренесена од градот Емес во Цариград во Црквата на Претеча. Подоцна тајно е пренесена во гр. Коман. Од Светата глава стануваат чуда. Св. Константин Велики и царица Елена подигнале Црква над гробот на Св. Јован Крстител во Севастија.

Sv. Agatangel Bitolski

12 mart (27 Fevruari)

Sv. M~-ca Kirana Solunska
13 mart (28 Fevruari)

Sv. 40 Veliko-m~-ci vo Sevastija (Mladenci)
22 Mart (9 Mart)

МУДРИ И НАБОЖНИ ХРИСТИЈАНИ

Телата изгореле и останале само коските кои мачителите ги фрлиле во реката, за да не остане трага од нив. "Но, Господ ги чува сите коски на своите угодници" и не дозволи да пропадне од нив ни најситна честичка.

На третиот ден, Св. Маченици му се јавиле на епископот Петар да дојде ноќта и да ги извади моштите од водата.

"Со страдањата на светите, кои за Тебе пострадаа, биди умолен, Господи, и сите наши болести, Ти се молиме, исцели ги, Човекољупче" - Тропар на празникот.

Ликиниј - зет на Константин Велики, император на источната Римска империја, издал наредба за прогонување на христијаните. Тогаш во Ерменија, во градот Севастија, во римската војска во полкот на свирепиот војвода Агриколај, имало 40 војници од Кападокискиот крај.

Сите тие биле млади, убави, јунаци во битките, со исти чин, мудри и набожни христијани. Но, Агриколај дознал за сите нив дека се христијани. Четириесетте маченици биле изведени на неправеден суд пред кнезот Лисиј и војводата Агриколај, а потоа и фрлени во затвор. Војниците им рекле на безбожните судии: "Што сакате правете со нас! Ние сме христијани и никогаш нема да се поклониме на идолите!". По наредба на војводата и кнезот, мачителите ги врзале светите маченици и ги фрлиле во ладното езеро. Било зимно време, страшен мраз, дувало и студен ветер, а тие со голи тела фрлени во езерото. Водата мрзнела околу телата на младите маченици. Мачителите загреале и осветлиле бања покрај езерото, за некој од нив да се откаже од Господ Исус Христос, а да ги признае идолите. Само еден од нив не можел да издржи, излегол од езерото и влегол во бањата со топла вода. Но, само што почуствувал топлина, веднаш "се растопи како восок... и падна мртов".

БОЖЈА СВЕТЛИНА

Ноќта во 9 часот ги осветлила од небото необична светлина, се растопил мразот, водата во езерото се загреала, а и телата на мачениците. Војниците стражари заспале, а само затвореничкиот стражар (по име Аглај) не спиел. Погледнувајќи кон нив, видел како светлоста ги осветлува, и подигнувајќи ги очите нагоре погледнал од каде доаѓа таа светлост, и забележил како 39 пресјајни венци се спуштаат од небото на главите на светите маченици. Веднаш ги разбудил стражарите, се соблекол и се фрлил во езерото громогласно викајќи: "И јас сум христијанин!". И "на неговата глава слегнал последниот - четириесеттиот венец". И еве, Св. маченици на број пак станале четириесет. Утредента мачителите се изненадиле кога ги виделе живи и непремрзнати од студената вода и мразот. Злобните судии се разгневиле и наредиле мачителите да ги извлечат страдалниците на брегот и да ги одведат на мачилиште и таму, колената да им ги искршат, да им ги издробат коските на ситни парчиња. Св. маченици ги предале своите души на Господа, а последен бил најмладиот Мелитон. Еве што се случило кога се вршело ова страшно мачење: побожната мајка на најмладиот маченик Мелитон стоела покрај брегот и ги храбрела мачениците јуначки да издржат. Нејзиното срце најмногу стравувало за својот син, како најмлад да не се исплаши од маките и да не се откаже од Бога. Подавајќи ги своите раце кон него, го храбрела говорејќи: "Не плаши се, чедо! Гледај, Христос пред тебе стои и ти помага!". По наредба на мачителите, слугите ги ставиле телата на мачениците на кола и ги одвеле да ги изгорат. Младиот Мелитон го оставиле, не го зеле, мислејќи дека уште ќе живее. Но, храбрата мајка, гледајќи дека само нејзиниот син го оставиле, ја отфрли женската слабост, доби машка сила, го зеде синот на својот грб и смело одеше зад колата. Мелитон носен на грбот на својата мајка, со насмевка на устата, го испушти својот дух. Тогаш мајката со брзи чекори ја достигна колата со мачениците, и мртвото тело на својот син го стави над телата на неговите свети другари. Телата изгореле и останале само коските кои мачителите ги фрлиле во реката, за да не остане трага од нив. "Но, Господ ги чува сите коски на своите угодници" и не дозволи да пропадне од нив ни најситна честичка.

ИСКОНСКИ МОШТИ

На третиот ден, Св. маченици му се јавиле на епископот Петар да дојде ноќта и да ги извади моштите од водата. Епископот Петар заедно со својот клир, во темната ноќ, на површината на водата ги виделе коските кои светеле како ѕвезди, ги собрале сите коски, и најмалите, и чесно ги сохраниле.

Светата Црква ги знае имињата на овие Св. Четириесет Великомаченици, а тие се: Кирион, Кандид, Домн, Исихиј, Ираклиј, Смарагд, Евноик, Валент, Вивијан, Клаудиј, Приск, Теодул, Ефтихиј, Јован, Ксантиј, Илијан, Сисиниј, Агиј, Аециј, Флавиј, Акакиј, Екдит, Лисимах, Александар, Илија, Горгониј, Теофил, Дометијан, Гај, Леонтиј, Атанасиј, Кирил, Сакердон, Николај, Валериј, Филоктимон, Северијан, Худион, Мелитон, Аглај.

Св. 40 Мч-ци почнале да ги мачат на 26.02. - по стар календар, а ги предале своите души на Господ на 9.03/22.03. во 320 година, кога всушност и се слават.

Sv. Blagove{tenie ( Blagovec)

7 April (25 Mart)

“Denes e po~etok na na{eto spasenie” -pee svetata crkva se}avaj}i se na momentot koga e postaven po~etokot na spasenieto na ~ove~kiot rod. Mnogu ve­kovi o~ite na onie koi go o~ekuvale spasenieto bile vpereni kon ovoj den; kon dene{niot den bile vpereni site o~ekuvawa na onie koi gi sledele nepromen­li­vite Bo`ji vetuvawa za doa|aweto na golemiot Spasitel.

Denes e denot na prorocite i na tajnovidcite Bo`ji, bidej}i tie go pret­s­ka`ale doa|aweto na Spasitelot, Koj }e se rodi od Devojka. Svoevremeno tie toa go videle toa, makar i od daleku no sepak ja videle utehata i radosta na lu|eto.

Grevot tolku mnogu se ra{iril vo svetot da pove}e od potrebno bilo da dojde Silniot i da go izmiri svetot so Boga, prinesuvaj}i `rtva za pomi­ruva­we. Takvo bilo Bo`joto vetuvawe i ete, Bo go ispratil angelot Gavril vo gali­lej­skiot grad Nazaret kaj devojkata Marija da i objavi deka taa e izbrana da stane majka na Sinot Bo`ji i Spasitelot na svetot. “I koga vleze angelot pri nea, re~e: “Raduvaj se, blagodatna! Gospod e so tebe! Blagoslovena si ti me|u `enite!” Marija se ispla{ila, no angelot i objasnil za se {to }e se slu~i i Marija vo potpolna poslu{nost na voljata Bo`ja ja izgovorila molitvata “Eve ja sluginkata Gospodova; neka mi bide spored zborovite tvoi!”

Taa Blagove{tenska radost bila radost za celiot ~ove~ki rod, bidej}i site treba da izlezeme od ropstvoto na grevot i smrtta, od duhovnata temnina od duhovnoto  neznaewe i preku Hristovata nauka ja vidime svetlinata, a preku Bo`jata iskupitelna `rtva se oslobodime od otrovot na grevot i neprijatel­st­voto so Boga.

Denes e den za seop{ta radost, bidej}i se se}avame na po~etokot na spase­nieto. A {tom, se se}avame ma toj svetol po~etok nie so toa ja izrazuvame i na {ata vera vo deloto na Spasitelot, i na{ata qubov kon Nego.

Da se zapra{ame: Koja vest za ~ovekot e blaga?

Ako si bolen i strada{ ti bara{ lek. Bo`jiot angel objavil deka od Pres­veta Deva marija }e se rodi Onoj Koj mo`e da ne izle~i, ta povtorno da bideme zdravi i pravedni lu|e.

Spored toa ako boleduvame telesno ili pak duhovno, treba da se raduvame  bidej}i denes e Blagove{tenie.

Ako si nesre}en ili si vo beda, zarem za tebe ne e blaga vest deka od Deva }e se rodi golem i silen Sin ^ove~ki Koj za sebe veli: “Duhot Gospodov e vrz Mene; zatoa Me pomaza da im soop{tam radosna vest na bednite. Me prati da gi iscelam sokru{enite po srce, da im propovedam na zarobenite oslobo­du­vawe i na slepite progleduvawe, da gi pu{tam na sloboda napatenite; da ja pro­po­vedam blagoprijatnata godina Gospodova!”

Nema kolebawe da se raduvame site nie koi sme nesre}ni i ta`ni i koj ba­ra­me milost Bo`ja bidej}i denes e Bolagove{tenie.

Ako sme vo taga, koja ja ma~i i ubiva na{ata vera vo dobroto i  `ivotot, toga{ blagata vest deka od Deva }e se rodi Onoj, Koj nosi uteha na o`alos­teni­te i nam ni veli: “Dojdete pri Mene site izmoreni i obremeneti i Jas }e ve uspo­kojam”.

Ako sme mnogu gre{ele i ni e strav da izlezeme pred liceto Bo`jo, ne treba da se pla{ime, od presveta Deva se ra|a Onoj Koj prostuva grevovi i }e ni re~e: Sinko ti se oprostuvaat grevovite.

Blago~estivi hristijani i hristijanki!

Angelot Bo`ji i nam ni ja objavuva golemata radost deka denes e po~etok na spasenieto. Toj angel e svatata Crkva, toj angel e dene{nata bogoslu`ba, toj angel sme site nie sobrani denes vo ovoj svet hram.

Isto taka denes svetata crkva ne pozdravuva: Raduvajte se, bidej}i Gospod e so vas!

Koga }e go slu{neme toj zbor treba da odgovorime so blagove{tenskata poslu{nost “Eve go slugata Gospodov!”, {to toa,  so vera i radost da ja pri­mi­me tajnata na svetoto blagove{tenie, a toa e: od Marija Deva }e se rodi Isus, Sinot Bo`ji za da ne oslobodi od grevot i deka Negovoto Carestvo ne }e ima kraj. Koga }e ja primeme taa tajna, i nie da staneme blagovesnici i da ja obja­vu­vame taa radost.

Da go primime toj angelski pozdrav so otvoreni srca kako {to go primame proletniot miris koj se budi  i so verata kakva {to ja imala Marija Deva da go primime angelskiot pozdrav upaten kon nea: “Raduvaj se, blagodatna! Gospod e so tebe! Amin.

Sv. Matrona Solunska

9 April (27 Mart)

Sv. M~-ca Matrona, kako siroma{na devojka bila sluginka vo ku}ata na edna bogata evrejska familija vo Solun. @enata na toj evrein neprestano ja navreduvala Matrona poradi nejzinata vera vo Hrista, i sekoga{ ja nagovarala da go otvrli Hrista i da odi vo sinagoga. No spokojnata Matrona, sovesno si doa|a{e i ja izvr{uva{e svojata rabota, ne odgovaraj}i ni{to na svojata zlobna gospo|a, no tajno se mole{e na Hrista Boga. Edna{ doznala nejzinata gospodarka deka Matrona, skri{no bez taa da znae, bila vo crkva, pa gnevno ja pra{ala zo{to ne oti{la vo sinagoga tuku vo crkva ? Na {to Matrona i odgovorija: ,,zatoa {to vo hristijanskata crkva Bog `ivee, dodeka od evrejskata sinagoga On otstapi,,. Besna za takov smel odgovor, nejzinata gospodarka, evrejka, po~nala da ja udira, nanesuvaj}i i te{ki povredi, a potoa ja vrzala i ja zatvorila vo mra~na soba. Utredenta koga do{la ja videla odvrzana kako kle~i na molitva i go fali Boga. Istoto go napravila u{te dvapati, nanesuvaj}i i u{te pote{ki povredi, no slednite denovi istoto se slu~uvalo, na ~udesen na~in, preku silata Bo`ja, Matrona bila osloboduvana, i belezite od udarite na taa prokleta evrejka, is~eznuvale, na krajot preku glad, ne davaj}i i nitu voda nitu leb, go isto{tila teloto na Matrona. Taka isto{tena, go zela taa, prokleta `ena, teloto na svetata devojka i go frlila niz prozorot na svojata visoka ku}a. Hristijanite go zemale teloto na ma~enicata i ~esno go sohranile. Solunskiot episkop Aleksandar doznavaj}i za mnogu ~udesni nastani {to se slu~ile od svetata ma~enica, podignal crkva na nejziniot grob imenuvaj}i ja, na nejzinoto ime. Prokletata evrejka naskoro ja prestignala pravedna kazna na isto onaa mesto, na svojata ku}a, od kade go frlila teloto na sv. Matrona, taa se liznala, padnala so glavata na kaldrmata, ostanuvaj}i mrtva.

Prepodoben Petar Meglenski
10 April (28 Mart)

Sv. Nikita Serski
16 April (3 April)

Prepodobna Teona Solunska
17 April (4 April)

Sv. Vma~. \eor|i - \ur|ovden
6 Maj (23 April)

Sv. Apostol - evangelist Marko
8 Maj (25 April)

Sv. Akakij Serski
14 Maj (1 Maj)

Sv. Atanasij Veliki - leten
15 Maj (2 Maj)

Sv. Apostol i evangelist Jovan Bogoslov
21 Maj (8 Maj)

Svv. Kiril i Metodij Solunski
24 Maj (11 Maj)

Sv. Ahilej Lirinski
28 Maj (15 Maj)

Sv. car Konstantin i carica Elena
3 Juni ( 21 maj)

Sv. M~. Aleksandar Solunski
8 Juni (26 Maj)

Sv. M~. Jovan Solunski
11 Juni (29 Maj)

Sv. Erazmo Ohridski
15 Juni (2 Juni)

Prepodoben Petar Atonski
25 Juni (12 Juni)

Ra|awe na sv. Jovan Krstitel

7 Juli (24 Juni)

Koga nesozdadenoto Sonce na Pravdata, Hristos Spasitelot na{ sakal da zasveti na svetot, koj ve}e bil vo utrobata na Pre~ista Deva, trebalo najnapred da se rodi Negovata Yvezda denica, Sveti Jovan Prete~a od neplodnata Elisaveta. Sv. Jovan trebalo da odi pred Gospoda kako predvesnik, propovedajki i zboruvaj}i: “ Ide po mene posilen od mene.” Koga se navr{ilo vremeto na sveta Elisaveta da rodi, taa rodi sin vo svojata starost, kako {to i Sara go rodi Isaka. Edno ~udo prethodi na drugo ~udo. Pred do go rodi Bogorodica G.I.Hristos, Elisaveta go rodi Prete~ata Hristov, ta lu|eto da go vidat natprirodnoto ra|awe od starica, toga{ bi poveruvale i na nadprirodnoto ra|awe od bezbra~na Devojka i }e si re~at: “Semo`na sila Bo`ja, koja razre{i neplodnost na starica, vo mo`nost e i Devojka da napravi Majka”.

Koga Elisaveta rodila sin, Prete~a,nejzinite sosedi, rodnini iprijateli se raduvale zaedno so nea zatoa {to Gospod poka`al golema milost izbavuvaj}i ja od bezdetstvoto. Taka se ispolnile zborovite na svetiot blagovesnik Bo`ji, sv. Arhangel Gavril, koj rekol na Zaharija: “@enata tvoja }e ti rodi sin, i mnogumina }e se izraduvaat so negovoto ra|awe.” Zaharija ne poveruval na zborovite na angelot i zatoa bil kaznet poradi negovoto neverie odnosno onemel.

Osven na Prete~ata, narodot se raduva{e i na toa {to se pribli`i vremeto da se rodi Spasitelot na svetot. Tie imale predznaewe od Svetiot Duh deka  toa vo najskoro vreme }e se ispolni i zatoa nivnata radost bila tolku golema.

Vo osmiot den po ra|aweto  na sveti Jovan vo domot na Zaharija do{le sve{tenici i rodnin i da go obrezat deteto i sakaa da mu dadat ime kako na negoviot tatko,  Zaharija. No majkata na deteto ne se soglasila na toa. Taa ispolneta so proro~ki dar i so Bo`jo predznaewe nastojuvala da se vika Jovan. Toga{ sve{tenicite oti{le kaj Zaharija i so znaci go pra{ale kakvo ime saka da mu dadat na deteto. Zaharija pobaral {ti~ka i na nea napi{al “ Jovan mu e imeto”, i vo toj ~as mu se otvorila ustata, i jazikot mu se odvrzal od nemiloto i toj po~nal da go fali i blogoslovuva Boga. Slu{aj}i go Zaharija site so strav se divele i seto toa se prenelo niz cela Judeja. Site se ~udele i se pra{uvale {to }e stane so toa dete.

Rakata na Gospoda be{e so mladenecot, umno`uvajki ja vo nego blagodatta Bo`ja i ~uvaj}i go od me~ot  Irodov, bidej}i toj se pla{el od nego deka toj e idniot car Judejski.

Koga se rodil vo Vitanija G.I.Hristos i koga do{le mudrecite od istok da mu se poklonat se raspra{uvale za Mladenecot kaj car Irod, toj se ispla{il i ispratil vojnici vo Vitleem da go ubijat mladenecot i gi ubil site deca, no ispratil vojnici i vo ku}ata na Zaharija za da go ubijat i sveti Jovan, no nego ne go na{le. Koga slu{nala sveta Elisaveta za toa se kriela po gorata i se molela na Boga da ja za{titi nea so deteto. Koga gi videla vojnicite taa izvikala pred karpata: ”Goro Bo`ja, primi ja majkata so ~edoto!” Vo toj ~as se otvori karpata i gi primi vnatre Elisaveta so deteto i gi sokri od ubijcite {to gi baraa.

Irod ogor~en od toa ispratil vojnici kaj Zaharija da ka`e kade e deteto, a ako ne ka`e da go ubijat. Taka i se slu~ilo, go ubile sveti Zaharija pome|u hramot i oltarot.

Me|utoa, sv. Elisaveta i sv. Jovan, skrieni od Boga, `iveele vo pe{terata i potekol izvor voda a nad pe{terata izrasnala palma polna so urmi, po Bo`ja naredba. I sekoga{ koga trebalo da jadat taa se svitkuvala i tie jadele od rodot nejzin, a koga }e se nasitele drvoto pak se ispravalo.

^etirieset dena po ubistvoto na Zaharie i sveta Elisaveta se upokoila vo Gospoda. Od toa vreme Sveti Jovan bil hranet od angelot Gospodov do svoeto polnoletstvo, ~uvan vo pustinata se do svoeto javuvawe na Izrailot. Zaradi seto toa neka se slavi Hristos Bog, Spasitelot Na{, so Otecot i Svetiot Duh vo site vekovi. Amin.

Sv. Dionisij Kosturski
8 Juli (25 Juni)

Sv. David Solunski
9 Juli (26 Juni)

Svv. apostoli Petar i Pavle
12 Juli (29 Juni)

Sv. Besrebrenici Kozma i Damjan - sv. Vra~i
14 Juli (1 Juli)

Prepodoben Atanasij Atonski
18 Juli (5 Juli)

Prepodoben Sisoe veliki
19 Juli (6 Juli)

Sv. Vm~-ca Nedela

20 Juli (7 Juli)

Vo vremeto koga vladeel hristoborniot car Dioklicijan i negovi­ot zet Maksimijan vo Anadolija `iveele i dve pobo`ni du{i, Dorotej i Evsevija. Tie bile bogati  i pobo`ni hristijani no nemale porod. So po­stojana molitva tie od Boga isprosile edno ~edo, na koe mu go dale imeto Nedela.     

U{te od detinstvo sveta Nedela se posvetila na Boga `iveej}i po­bo­`en `ivot. Koga izrasnala, taa stanala mnogu ubava i po telo i po du­{a i po~nale da i doa|aat mnogu mom~iwa so bra~ni ponudi no taa gi od­bivala velej}i deka  ona samata se vetila na Gospoda Isusa Hrista, i de­ka ni{to ne saka tuka samo da umre kako devojka. Eden od odbienite, ja ob­vinil sveta Nedela i nejzinite roditeli kaj carot deka se hristijani. Carot nejzinite roditeli gi protetal od gradot, po {to vo te{ki maki tie po~inale.

Po smrtta na roditelite sveta Nedela od strana na carot bila pre­dadena na te{ki izma~uvawa, a ma~itelite ja ma~ele yverski na site mo`­ni na~ini. Eden den koga sveta Nedela le`ela vo zatvorskata }elija i se ja­vil Gospod Isus Hristos, ja izlekuval i i rekol: “Ne pla{i se Nedelo od makite, Mojata blagodat e so tebe”. I navistina taa se iscelila i se spasila od zatvorot iako bilo sigurno deka }e zagine. Na toa ~udo mno­zi­na neznabo`ci poveruvale no site bile ubieni. Sveta Nedela cvrsto ube­de­na vo verata Hristova na ma~itelite ostro im odgovorila: “Na nika­kov na`in ne mo`ete da me otrgnete od mojata sveta vera, za mene `ivot e za Hrista da se umre”. Toga{ ma~itelot naredil da bide ubiena so me~.

Sveta Nedela kleknala na kolena gi podignala racete kon neboto pa se pomolila na Bog, da Bog se smiluva i gi spasi site onie koi  }e go slavat nejziniot spomen. Zavr{uvaj}i ja molitvata taa ja predala svojata du{a na Boga i se preselila vo ve~nata radost vo 289 god. vo Nikomidija.

Prepodoben Teofil Miroto~iv - Makedonski
21 Juli (8 Juli)

Prepodoben Nikodim Elbasanski
24 Juli (11 Juli)

Prepodoben Nikodim Svetogorec
27 Juli (14 Juli)

Sv. M~-ca Marina (Ognena Marija)
30 Juli (17 Juli)

Sv. Prorok Ilija Ilinden (Ilinden)
2 Avgust (20 Juli)

Sv. Prepodobna M~-ca Paraskeva - Sv. Petka
8 Avgust (26 Juli)

Sv. Kliment Ohridski
9 Avgust (27 Juli)

Denes Makedonskata Pravoslavna Crkva i makedonskiot narod go praznuva spomenot na Sveti Kliment Ohridski, osnovopolo`nikot na Ohridskata Arhiepiskopija, na makedonskata kultura i prosveta. Toj e zname i svetol simbol na na{ite crkovno-narodni ideali i silnata vera vo se podobra idnina.

Od vremeto na negoviot semen `ivot ne razdvojuvaat edinaeset vekovi, no toj e duhoven sovremenik na Makedoncite vo site izminati vekovi; toj e sovremenik i na nas {to `iveeme vo ovie godini i se raduvame na na{ite ostvaruvawa.

Koj e Sveti Kliment? Toj e neosporno najdarovitiot u~enik na Svetite Bra}a Kiril i Metodij. @iveel vo 2-ta polovina na 9 vek i 1-ta ~etvrtina na 10 vek. Toj so svoite u{i gi slu{al nivnite bo`estveni evangelski zborovii so svoite o~i gi gledal nivnite bogoozareni likovi i evangelski dela. Toj u~estvuval podocna i vo preveduvaweto na svetite bogoslu`beni knigi od gr~ki na slovenski jazik. Zaedno so svetite bra}a otpatuval vo Panonija i Moravija, kade `ivo u~estvuval vo misijata za slovenska bogoslu`ba i slovensko pravoslavie. Bil eden od istaknatite u~iteli na mladincite od Moravija i Panonija {to se podgotvuvale za sve{tenici i |akoni. Po smrtta na svoite sveti u~iteli, po Bo`ja promisla, zaedno so sveti Naum i u{te nekoi drugi u~enici na svetite Bra}a, se vratile vo Makedonija vo oblasta Kutmi~evica, za da go u~i svojot narod na verskite vistini. Neumorno odel od selo do selo i od grad do grad i na razbirliv naroden jazik so svoite bogovdahnoveni propovedi go razgonuval mrakot od umot i srceto na svoite sonarodnici. ^esto govorel za toa deka nema dobrodetelen hristijanski `ivot bez ~isto versko-dogmatsko u~ewe i deka i naj~istoto dogmatsko u~ewe ne e spasonosno ako ne e prosledeno so bogougoden dobrodetelen `ivot. Prvoto go sporeduval so slepec koj ima race i noze, a vtoroto so ~ovek {to ima race i noze, a nema o~en vid.

Bidej}i svesen za toa, oti so svojot `iv govor mo`e da dopre samo do svoite slu{ateli, a ne do celiot narod i ne do generaciite {to }e dojdat po nego, toj osnoval univerzitet vo Ohrid, prv od takov vid, ne samo na Balkanot, tuku i vo celiot toga{ slovenski svet. Niz ovaa visoka prosvetna bogoslovska institucija, vo tekot na trieset godini, pominale okolu 3.500 u~enici, na koi im bile otkrieni dlabokite vistini na Svetoto Pismo i na Svetoto Predanie. Nikoj nikoga{ ne go videl da se odmara, tuku postojano bil zafaten so rabota: na edni im gi poka`ual bukvite; na drugi im ja dr`el rakata pri pi{uvaweto, a na treti im ja objasnuval dlabokata smisla na napi{anoto. ^estopati vr{el i dve raboti odedna{: i deca u~el i knigi pi{uval. Pogolemiot del od svoeto vreme go upotrebuval za molitva i bogomislie. Toj znael, a i drugite postojano gi u~el, deka mrzlivosta e majka i u~itelka na sekoe zlo. Negoviot trud ne ostanal bez plod: u~enicite negovi napreduvale i vo znaewe i vo dobrodetelen `ivot.

Slavata na Sveti Kliment se pove}e rastela i glasot za ovoj golem duhovnik i propovednik se slu{al na daleku. Zatoa bil hirotonisan za prv episkop slovenski. Toga{ gi  zgolemil u{te pove}e svoite gri`i i trudovi za dobroto i du{evnoto spasenie na svoite duhovni ~eda. Vo negovoto `itie se veli deka: ne im daval son na svoite o~i, nitu dremka na svoite ve|i. U~el i dewe i no}e, utvrduvaj}i gi vernite vo vistinite na hristijanskata vera   i pobo`nost. Se gri`el i za telesnata hrana na siromasite, vdovicite i siracite. Napi{al besedi na site nedelni i prazni~ni denovi na prost i jasen jazik, taka {to sekoj mo`el da gi razbere vistinite na koi gi u~el. Osobeno nastojuval da ja iskorene mrzlivosta, da gi navikne lu|eto na rabota, da gi skroti i spitomi `estokite srca, da gi privede kon pokajanie i da gi ispolni so vistinsko znaewe za Boga i za bla`eniot `ivot na pravednicite vo carstvoto nebesno.

Sveti Kliment se trudel 50 godini vo izvr{uvaweto na Bo`joto delo. Se upokoil vo Gospoda na 9 avgust 916 godina. Gospod go proslavil so svetitelski oreol. Negovite zemni ostatoci stanale ~udotvorni mo{ti, od koi po Bo`ja blagodat se lekuvaat niz vekovi mnogu telesno  i du{evno bolni, koi pristapuvaat so vera i qubov. Mo{tite na Sveti Kliment se ~uvaat vo ohridkata crkva "Sveti Kliment" - "Sveta Bogorodica" - Perivleptos, vo Ohrid.

Sveti Kliment e zakrilnik i patron na makedonskiot narod niz celata negova istorija. Toj e patron na Makedonskata Pravoslavna Crkva, na na{ata Bogoslovija, na na{iot Bogoslovski fakultet, na golem broj prosvetni i nau~ni institucii vo na{ata zemja. Na nego mu se posveteni golembroj novoizgradeni crkvi i manastiri vo prekuokeanskite i evropski zemji. I  nie, bra}a i setri, koi denes vaka sve~eno go praznuvame negoviot spomen, si spomnuvame za negoviot `ivot i za negovite golemi dela. Ako sakame da bideme negovi vistinski u~enici treba da se ugledame na nego vo se: da gorime so plamenot na negovata vera i da bideme neumorni vo izvr{uvaweto na dobri i humani dela i slu`eweto na Boga.

Bog, po molitvite na na{iot golem zakrilnik i ~udotvorec - Sveti Kliment Ohridski, da ni bide na pomo{ i za mnogu godini.

Vekovit neka ni e patroniot prazni~en den, zaedno so 36 godi{niot jubilej od obnovuvaweto na na{ata Sveta Crkva. AMIN.

Sv. 7 ^islenici
9 Avgust (27 Juli)

Sv. Vma~. Pantelemon
9 Avgust (27 Juli)
LEKAR ZA SITE BOLESTI

Golemiot ma~enik i svetitel Pantelejmon, ima isklu~itelno mesto vo istorijata na makedonskoto hristijanstvo. Nekoj }e se zapra{a - zo{to?

[to ima sveti Pantelejmon zaedni~ko so hristijanstvoto vo Makedonija, {to ima sveti Pantelejmon so Makedonskata Pravoslavna Crkva? Zarem ne e kako i drugite svetiteli {to gi praznuvame vo na{iot pravoslaven kalendar?

Sveti Pantelejmon za nas posledovatelite na sveti Kliment Ohridski ^udotvorec, i osnovopolo`nik na MPC prosveta i kultura zna~i ne{to pove}e! Imeno, prviot manastir izgraden na makedonsnkite prostori, podignat vo Ohrid od strana na sveti Kliment Ohridski, e podignat tokmu vo ~est na svetiot velikoma~enik Pantelejmon. Pa, ottamu, ako sveti Pantelejmon e zakrilnik na sveti Klimenta, na{iot patron i osnovopolo`nik, toga{ sveti Pantelejmon e isto taka na{ za{titnik na site, kako {to e sveti Kliment - Ohridski patron na na{eto hristijanstvo, na na{ata Sveta Crkva.

Po~itta kon sveti Pantelejmon od Ohrid }e se prenese niz cela Makedonija. Po izgradbata na manastirot vo ~est na sveti Pantelejmon, vo negova ~est }e bidat nabrzo podignati manastiri i vo Skopsko, Vodensko, Bitolsko, Vele{ko, Ko~ansko i t.n. Manastirot, {to makedonski graditeli i esnafi od Ohridsko i Stru{ko go izgradile na Sveta Gora koj e poznat kako Zografski manastir, isto taka e podignat o ~est na sveti velikoma~enik Pantelejmon.

Inaku, sveti velikoma~enik Pantelejmon se rodil vo sredinata na 3 vek vo gradot Nikomidija, vo oblasta Vitanija, vo Mala Azija. Majka mu bila hristijanka, a tatko mu bil neznabo`ec. U{te vo detskite godini bil vospituvan vo Hristovata nauka, od strana na negovata majka. No, taa rano po~inala i mladiot Pantelejmon ostanal bez svojot u~itel vo verata. Koga do{lo vremeto za {koluvawe, tatko mu go dal da ja izu~uva medicinata kaj eden poznat carski lekar. Pantelejmon brzo napreduval vo medicinskata nauka, taka {to bil najdobar me|u site {to so nego se {koluvale.

Podocna, pri edna prilika, mladiot Pantelejmon se sretnal so hristijanskiot sve{tenik Ermolaj, pa taa sredba }e zna~i presvrt vo negoviot `ivot. Imeno, po razgovorot so sve{tenikot Ermolaj, kaj mladiot Pantelejmon }e se vratat se}avawata i spomenite od hristijanskite pouki {to pokojnata majka mu gi upatuvala, pa povtorno }e se zagree negovoto srce za Hristovata nauka i toj nabrzo se krstil.

Za kratko vreme tolku brzo napreduval vo lekarskata profesija, {to za nego se slu{nalo nadaleku. Kaj nego donesuvale lu|e so razni zaboluvawa i bolesti, duri i beznade`ni slu~ai, a edna{ o`iveal, odnosno voskresnal i edno dete koe {to davalo znaci deka ve}e e umreno: Gospodi, Isuse Hriste, iako sum nedostoen da Te povikuvam, no ako saka{ da me ima{ za Svoj sluga, poka`i ja Svojata sila: Neka o`ivee ovaa mom~e... I taka stanalo..., se veli vo negovoto `itie.

Pri edna druga prilika, na eden pove}egodini oslepen ~ovek, kogo go lekuvale mnogu lekari - mu go povratil vidot. - Izlekuvawe }e ti dade Otecot na svetlinata - vistinskiot Bog: Vo imeto na mojot Gospod Isus Hristos ti velam - progledaj! Vo istiot moment slepiot progledal.

Po projavenata le~itelna mo} {to ja poka`al mladiot lekar Pantelejmon se javila golema zavist i qubomora kaj mnogu lekari, posebno kaj nehristijanskite, koi bile v~udonevideni od na~inot na koj Pantelejmon lekuval: So ednostaven lek, so molitva kon Gospoda Isusa Hrista. Bidej}i bil hristijanin, oficijalnata Rimska vlast vedna{ intervenirala, pa lekarot Pantelejmon bil povikan od imperatorot Maksimilijan pred kogo ja ispovedal svojata vera vo Isusa Hrista: Gospodi Isuse Hriste, bidi so mene i daj mi trpenie za da izdr`am do kraj - se molel glasno mladiot Pantelejmon.

Bil nagovaran da se otka`e od Hristovoto ime i od na~inot na koj lekuval. Pa koga ne pomognale ni vetuvawata za visok polo`aj na imperatorot, ni raznite izma~uvawa, i otkako Pantelejmon ostanal uporen i cvrst vo svojata vera vo Isusa Hrista, po golemite izma~uvawa, mu bila otse~ena glavata. Taka, vo 296 godina, go zavr{il svojot mlad `ivot. Zavr{il zemniot `ivot na sveti Pantelejmon, no negovata le~itelna mo} prodol`ila: taa trae do den - dene{en.

Mo`ebi za mnogumina e ~udno kako mo`el sveti Pantelejmon da lekuva, kako {to lekuvale i svetite Kozma i Damjan, sveti Kir i Joan i mnogu drugi hristijanski le~iteli.

Vozmo`no e seto toa! Zarem ima ne{to nemo`no za Boga? Ako Bog e pri~ina za na{eto postoewe, toga{ On vladee i so na{eto zdravje, pa zatoa sekoga{ golemite duhovnici i molitvenici ja imale Bo`jata potkrepa vo `elbata da im pomognat na onie {to iskreno barale Bo`ja pomo{.

A dali nie denes, i pokraj golemite postignuvawa na naukata, pokraj visokite dostreli na medicinata, sme vo mo`nost da se oslobodime od site naru{uva~i na zdravjeto, od site bolesti? - Ne! Nema lekuvawe bez pomo{ta od Lekarot nad lekarite, bez pomo{ta na Boga. ]e se pra{ame zo{to denes mnogu retko se slu~uva ~udesno lekuvawe? - Retko se slu~uva za{to u{te poretko mo`eme da najdeme silna vera i postojana molitva kon Onoj {to vladee so se. Zna~i, problemot ne e vo mo`nosta da se lekuva i denes preku imeto Bo`jo i preku Negovite svetii, tuku vo pra{awe e na{ata vera koja e pomala i od sinopovo zrno, pa ne sme vo mo`nost nitu na sebe, nitu na drugite da im pomogneme!

Zatoa, ova e vreme koga najprvo treba da go le~ime na{eto neverie, slaboverie i sueverie. ^ove{tvoto, kako nikog{ dosega, se oddale~ilo od Boga, ja izgubilo verata, pa ottamu lo{i relacii i odnosi me|u dr`avite i narodite, ottamu nemiri i vojni, ottamu ubistva i nasilstva na sekoj ~ekor. Svetot i ~ove{tvoto bez Boga se najgolemata bolnica i postojana opasnost od zgolemuvawe na bolestite.

Daj Bo`e, da ni se vrati verata, da ni se zasili nade`ta i da ni se zgolemi qubovta, pa da go najdeme edinstveniot lek na site bolesti i Lekarot na se - Boga, Semo}niot le~itel od sekakva bolest, za da ni se vrati i smislata na na{eto `iveewe na zemjata.

Gospod neka ni pomaga na sekoj od nas, preku molitvite na sveti Pantelejmon, svetite Kliment i Naum Ohridski i site svetii, i da ni daruva zdravje i spasenie. Amin.

Prenesuvawe mo{ti na Sv. Kliment Ohridski
10 Avgust (28 Juli)

Sv. 7 M~-ci Makavei
14 Avgust (1 Avgust)

Preobra`enie na Gospod Isus Hristos
19 Avgust (6 Avgust)

Sv. Ma~enik Anastasij (Spaso) Radovi{ki
21 Avguast (8 Avgust)

Sveti Anastasij se rodil vo strumi~kata eparhija (drevniot Tiveropol), vo selo Radovi{. Negovite dobri roditeli go upatile vo svetata vera, a so cel ~esno da go zarabotuva svojot leb, go dale da u~i oru`arski zanaet {to uspe{no go izu~il. Koga imal 20 godini, oti{ol vo Solun da go poseti svojot porane{en u~itel-majstor. Toj, majstorot, imal nekolku turski ode`di (kostumi) {to sakal da gi prodade pod raka, bez da plati carina (danok). Majstorot go nagovoril svojot porane{en u~enik da oble~e eden kostim i vo taa obleka da izleze od gradot: - vo taa obleka ti si kako prav tur~in - govorel majstorot.

U~enikot se izgovaral, ~uvstvuvaj}i ja opasnosta od zada~ata. No od dobrodu{nost i od `elba da mu napravi usluga na u~itelot, se soglasil da ja ispolni zada~ata. Sobira~ite na danok (carinicite) go zaprele na gradskite vrati i mu pobarale pismena potvrda za platen danok. Anastasij odgovoril deka e Tur~in. Za dokaz tie pobarale od nego da pro~ita salevat - muhamedanska molitva. Ova neo~ekuvano barawe go zbunilo neopitnoto mom~e. Toj mol~el, ili zatoa {to nesakal da go proiznese toa muslimansko ispovedawe na verata, ili zatoa {to neznael {to e toa salavet.

Carinicite so }otek go odvele pri svojot na~alnik. A toj, otkako go soslu{al Anastasija, mu predlo`il da se potur~i. Mladiot ~ovek bil daleku od toa da se soglasi so takviot predlog. Otkako gi ~ul negovite odgovori, ~inovnikot go odvel pri glavniot carinik. Ovoj, vo po~etokot se trudel da go prela`e so vetuvawe i nagradi, ako se soglasi da go primi muhamedanstvoto, potoa po~nal da mu se zakanuva. Mladiot ~ovek bil nepokolobliv. Toj go soznaval svojot gra|anski prekr{ok, no ni za {to ne se soglasuval da si ja smeni verata.

Carinikot go izvestil muftijata za noviot slu~aj i baral sovet od nego. Toj odgovoril:,,Ti gi ima{ vo ednata raka me~ot, a vo drugata zakonot; upotrebi {to saka{.,, - Toa zna~elo deka, spored carinskiot zakon toj mo`el da mu izdade dokument (teskere) za uplatena carina, no toga{, spored sudot na muftijata, toj ne e posledovatel na Muhameda, vooru`an so me~. A {to zna~i toa?  Muftijata ne samo {to nesakal da poka`e pravda i qubov kon ~ovekot, tuku bara{e nepo{tedni nasilstva, pa duri i smrt, samo toj hristijanin da stane ispovednik na alkoranot. A {to e alkoran ? - Zbornik od najnavredlivi skazni za zdraviot razum, ostaven bez Bo`jo otkovenie.

Koga muftijata dobil odgovor, na~alnikot na carinicite go sprovel Anastasija kaj mesniot mula, a so nego i pet Tur~ina, koi bile zadol`eni da svedo~at deka hristijaninot hulel na Muhamedovata vera, odnosno da klevetat. Mulata se obiduval so svojata krasnore~ivost da go pridobie mladiot ~ovek za muhamedanstvoto, no pretrpel neuspeh. Po `estokite udirawa (}otek), toj naredil da mu stavat verigi i da go frlat vo zatvorot. - I pri vtoroto soslu{uvawe - neuspeh na krasnore~ivosta i pak izma~uvawe i zatvor. Anastasij spokojno gi podnesuval udirawata so stapovi, te{kite verigi i zatvorskata smrdea. I po tret pat go dovele ispovednikot kaj mulata i pak gi slu{nal ispovednikot la`nite vetuvawa i stra{nite zakoni. Anastasij ostanal tvrd i nepokolebliv. Na obvinuvawata na svedocite za hula protiv Muhameda, toj odgovoril deka ne hulel protiv Muhameda, no deka prika`anata hula vo svojata sovest ja priznava za verna ocenka na Muhameda i deka poradi toa ne go prima negoviot zakon. Izmamen vo svoite nade`i, Mulata go ispratil Anastasija pri muselimot. Ovoj gi upotrebil site sredstva, za da go pridobie mladiot ~ovek za Muhamedanstvoto. [to se ne prezamal toj ? [to se ne zboruval, za da go prinudi mom~eto za muhamedanstvoto? Najposle toj mu predlo`il ~ift pi{toli okovani vo srebro, barhetna (somotna) obleka i mesto na ~ehondar kaj nego. Mom~eto, prosvetleno so blagodatta Hristova, ostana pri svojot porane{en stav. Zemnata sre}a, mislel toj, pri izma~uvaweto na sovesta e lo{a sre}a; a u{te postra{na }e se poka`e tuka so ne~istata sovest. Kakva e verata na muhamedanite? Lo{a, toa e odamna poznato. Kolku i da se mijat tie, du{ite nemo`at da gi izmijat. Hristos, Sinot Bo`ji e Spasitelot na svetot. Zna~i, stradaweto za ~istata sveta vera e blagosloven dolg. I toj gi otfrlil tie la`ni ponudi. Razdraznetiot muselim pribegnal kon nasilstvo. Toj `estoko go pretepal Anastasija; potoa stradalecot go zaklu~ile vo zatvorot, na racete i nozete mu stavile okovi, a na vratot verigi: na nozete mu nabile ostri igli od trwe. Ne~ove~nite, cel den go ma~ele mladiot ~ovek. Ne edna{ muselimot go povikuval pri sebe i go prinuduval da go primi muhamedanstvoto, no stradalecot bil nepokolebliv. - ,,Jas sum hristijanin, govorel toj, i nema da se odre~am od mojata vera.,,Gradona~alnikot go osudil Anastasija da bide obesen nadvor od gradot; zaedno so toa na svoite lu|e im pora~al patem da go nagovorat Anastaija (da go primi islamot). Smrtta {to go o~ekuvala ne gi izmenila mislite na stradalecot. Odej}i na smrtna kazna, rastrgnat i izma~en, toj padnal na patot i duhot svoj Mu go predal na Gospoda, na 29 avgust 1794 godina.

Uspenie na Presveta Bogorodica - Golema Bogorodica
28 Avgust (15 Avgust)

Sv. Joakim Osogovski
29 Avgust (16 Avgust)

Nerakotvoren Lik na Gospod Isus Hristos
29 Avgust (16 Avgust)

Sv. Jovan Rilski
31 Avgust (18 Avgust)

Sv. Vasa Solunska
3 Septemvri (21 Avgust)

Sv. M~. Fanurie
9 Septemvri (27 Avgust)

Otsekuvawe glava na Sv. Jovan Krstitel - strog post
11 Septemvri (29 Avgust)

"NE TI E POZVOLENO DA JA VODI[ @ENATA NA TVOJOT BRAT"

"Neviniot zatvorenik pomislil deka, ete, mo`ebi se pokajale onie {to nespravedlivo go zatvorile, pa idat da go pu{tat na sloboda".

O, kakva neprijatna scena na taa ve~era, kakov strav gi opfati site "koga ja zdogledaa ~ove~kata glava, nosena na ~inija kako jadewe, od koja te~e{e krv, i koja pri toa ja dvi`e{e ustata i izgovara{e zborovi".

Na datumot 29.08/11.09 Svetata Crkva mu voznesuva slava na golemiot i vistinski Bo`ji pravednik, najslavniot i posleden prorok vo Stariot Zavet, prorokot na Sevi{niot, nare~eniot "angel vo telo", Sveti Jovan prorok, Prete~a i Krstitel Gospoden. Na ovoj den se se}avame na krvaviot zlostor nad Sveti Jovan Krstitel, koga mu bila otse~ena glavata.

Gi zadr`uvame na{ite misli na najsilnite momenti od krvolo~noto zgasnuvawe na `ivotot na smeliot propovednik na vistinata, zastapnikot na pravdata Bo`ja, ma~enikot koj postrada za vistinata. Go zadr`uvame na{iot pogled na najgolemiot zlostor na car Irod Antipa i Irodijada koi so `elba za odmazda, ja pobarale glavata na Sveti prorok Jovan, poradi toa {to javno gi ukoril za nivniot grevoven `ivot, za nivnoto nezakonsko `iveewe vo blud, sprotivno na Zakonot Bo`ji.

Sveti Jovan hrabro se pojavil pred carot i direktno vo o~i mu ja ka`al vistinata: "Ne ti e pozvoleno da ja vodi{ `enata na tvojot brat". Zatoa toj go frlil Jovana vo temnica. Irod Antipa bil vtoriot sin na stariot Irod (ubiecot na 14.000 deca Vitleemski ma~enici). Caruval vo Galileja. Bil o`enet so }erkata na arabiskiot car Areta. No, se zaqubil i bil zaslepen od neobi~nata ubavina na Irodijada, `enata na svojot `iv roden brat Filip i napravil nemoralno delo. Ja isteral svojata zakonska `ena, a ja zel `enata na svojot brat. Toj se pla{el od Sv. Jovan. Znael deka e svet i praveden ~ovek i deka narodot go smeta za prorok.

"ANGEL VO TELO"

No, Irodijada sakala da mu se odmazdi, ~ekala da & se dade mo`nost da bide ubien ~ovekot koj & uka`uva za nejziniot golem grev. Toga{ Irod Antipa za svojot roden den priredil zabava vo svojot dvorec. Gi pokanil na ve~era svoite knezovi, vojvodi i stare{inite galilejski. Do docna vo no}ta traela veselbata. Nedoli~na zabava. Prepu{teni se na telesnite strasti. Nezdr`ana smea. Veseli izvici na gostite koi ne znaat zo{to se smeat. Nekoi se pijani, nekoi polupijani. Carot e vo polupijana sostojba. Izvicite na gostite se slu{aat vo zatvorot koj e pod niv, kade e zatvoren Sveti Jovan, dopiraat do negovite u{i.

Lukavata Irodijada ja nagovara svojata }erka od prviot brak, Salomija, da igra pred carot i gostite. Site se voodu{eveni od besramnata tan~erka. Carot Irod Antipa e zanesen od taa igra, od nejzinite strastni predizvikuva~ki dvi`ewa. Ne mo`e da se vozdr`i od svoite sopstveni slabosti. I vetil na devojkata deka }e & dade s# {to }e posaka. Zlobnata Irodijada, `estokata majka, ja nagovara svojata }erka da ja pobara glavata na Jovana. Carot se soglasuva. Ispra}a xelat vo zatvorot. Zatvorskata vrata se otvora. "Neviniot zatvorenik pomislil deka, ete, mo`ebi, se pokajale onie {to nespravedlivo go zatvorile, pa idat da go pu{tat na sloboda".

KRVAVO ZLOSTORSTVO

No, suroviot xelat mu ja otsekol glavata na Sveti Jovan i na tabla & ja donel na devojkata, a taa drsko ja zela vo svoite race i & ja odnela na majka si. Glavata na Sv. Jovan bila donesena srede taa gozba. O, kakva neprijatna scena na taa ve~era, kakov strav gi opfati site "koga ja zdogledaa ~ove~kata glava, nosena na ~inija kako jadewe, od koja te~e{e krv i koja pri toa ja dvi`e{e ustata i izgovara{e zborovi". Gi izgovara{e poslednite zborovi koi mu gi rekol na Irod: "Ne mo`e{ da ja ima{ `enata na Filip, bratot svoj".

Pakosnata Irodijada so igla go izbockala jazikot na svetitelot, svetiot jazik koj & uka`a za nejziniot grev i nemoral za da se pokae. Jovanovite u~enici, taa no}, go pogrebale teloto na Jovan (bez glava). Irodijada ja zakopala negovata glava dlaboko, na nekoe ne~isto mesto.

Salomija pominala pokraj zamrznatata reka Sikoris. Mrazot se skr{il i taa padnala vo voda do grlo. Santite mraz ja stegale okolu grloto, a taa mrdala, pretkala "igraj}i so nozete vo vodata, kako {to nekoga{ igrala vo dvorot na Irod. No, ne mo`ela ni da se podigne ni da potone, dodeka ostriot mraz ne & ja otse~e glavata". Vodata & go odnela teloto. Glavata na Salomija & ja donele na Irodijada i na Irod na ~inija, kako nekoga{ glavata na Sv. Jovan.

Irod vo bitkata bil pobeden od knezot Areta i progonet vo Galija i [panija (od rimskiot imperator Kaligula) kade so Irodijada go zavr{ile `ivotot vo beda i poni`uvawe.

Sv. Atanasij Strumi~ki
11 Septemvri (29 Avgust)

Prepodoben Simeon Stolpnik - Crkovna Nova Godina
14 Septemvri (1 Septemvri)

Ro`destvo na Presveta Bogorodica - Mala Bogorodica
21 Septemvri (8 Septemvri)

Vozdvi`enie na Sv. Krst - Krstovden - strog post
27 septemvri (14 Septemvri)

Od Golgotski krst, na koj na{iot Gospod Isus Hristos bil raspnat me|u razbojnici, i na koj, dobrovolno ja ispil seta gor~ina na stradaweto, zaradi nas lu|eto i zaradi na{eto spasenie, krstot postanal simbol na na{eto spasenie. Na nego Gospod Isus Hristos najjasno potvrdil deka Negovata Nova zapoved (Jn.13,34)-e zapoved na sostradalna qubov (Jn.15,13). Od Golgotskiot krst se ~ula molitvata na Spasitelot: "O~e, prosti im, oti neznaat {to pravat!" A na Dismas, razumniot razbojnik, koj se kae za svoite grevovi i moli za pro{ka, mu odgovara: "denes }e bide{ so Mene vo rajot!"(Lk.23,34,43). Ovaa nova, sostradalna qubov, ja otvara vleznata vrata na Carstvoto nebesno. Taa od Golgotskiot krst preminuva na site Hristovi sledbenici. Svedoci se: arhi|akonot Stefan, site Hristovi apostoli, nad iljada velikoma~enici, ma~enici, ispovednici i svetitelite, ~ii imiwa go krasat kalendarot na na{ata Pravoslavna Crkva. Vo sostradalnata qubov e i silata na simbolot na na{eto spasenie: ^esniot i `ivotvoren krst Gospodov. Zatoa na{ata Sveta Crkva mu posvetuva i najmnogu denovi vo godinata, me|u koi na najvisoko mesto e Veliki Petok, koga i Gospod stradal na Golgota - Pravednikot za nepravednite, stradal Gospod za lu|eto; edinorodniot i bezgre{en Sin Bo`ji stradal za gre{nite lu|e, za i tie da postanat sinovi Bo`ji. Na krstot e posveten i 14/27 septemvri, koga go praznuvame Vozdvi`enieto (izdignuvaweto) na ~esniot krst vo spomen na denot koga svetata ramnoapostolna carica Elena go prona{la na Golgota, i trista godini podoca koga carot Iraklij, povtorno go vratil krstot od Persija vo Erusalim. Na krstot mu e posveten i 5/18 januari, koga go praznuvame Krstovden(Vodokrst) vo spomen na Spasitelovoto kr{tevawe vo Jordan od strana na Jovana (prorokot, prete~ata i krstitel Gospodov). Na krstot mu e posvetena i treta sedmica od ^esniot post, koja se narekuva i Krstopoklona, vo koja site hristijanski du{i poklonuvaat na ^esniot i `ivotvoren krst Gospodov i mu peat:

"Krestu Tvoemu poklawaemsja Vladiko

i svjatoje voskresenie Tvoje slavim".

Nie, hristijanite, se poklonuvame na krstot Gospodov i Negovoto sveto voskresenie go slavime, zatoa {to bez krstot na koj nastapila smrtta na Spasitelot, nema nitu voskresenie, koe{to, od druga strana, e kamen temelnik na koj e soyidana ~udesnata zgrada na spasenieto - na{ata Sveta Pravoslavna Crkva. Sveti apostol Pavle vo poslanieto do Korintjanite veli: "Ako, pak, Hristos ne voskresnal, toga{ prazna e na{ata propoved, a prazna e i va{ata vera"(1Kor.15,14). No, vistinata e `iva, za mnozina verodostojna, so vistinski svedoci posvedo~ena - od Presveta Bogorodica i pobo`nite `eni mironosici, preku svetite apostoli i u~enici Hristovi, do mnogubrojni, duri mo`e da se ka`e i bezbrojni ispovednici i ma~enici za verata vo voskresnatiot i ve~no `iv Gospod - Gospod Isus Hristos e od zlo~inci prikovan na krst bil raspnat, i na nego ja ispil prepolnetata ~a{a so gor~ina, i Svojot duh go predal vo racete na Otecot. Gospod po~inal na krstot, a pooa bil pogreban vo nov grob i vo tretiot den voskresnal od mrtvite! Poradi toa, ni,e poklonuvaj}i mu se na krstot, vsu{nost Mu se poklonuvame na na{iot Spasitel i Gospod, koj preku krstot go izvr{il deloto na ~ove~koto spasenie od ve~nata smrt! Zatoa krstot vo na{ata vera e naj~est i najsvet simbol. Toj se nao|a ne samo vo na{ite hramovi, no i vo site na{i domovi. So krstot pravoslavnite gi ukrasuvaat svoite osveteni domovi, i nivite, i lozjate. Krstot se nosi na gradite kako simbol za spasenie i kako znak za raspoznavawe, a ne samo kako ukras: i staro i mlado, i ma{ko i `ensko, i u~eni i neu~eni - site vistinski posledovateli. Krstot e po~etok i zavr{etok na site molitvi i na{i dela. Vo ovoj prequbodeen i gre{en svet, za mnogumina krstot e "soblazna", za nekoi "bezumstvo", "a za nas, koi {to se spasuvame - sila i premudrost Bo`ja" (1Kor.18,24).

Krstot, preku svetata tajna Kr{tenie, postanal ne samo simbol, tuku i uslov za na{eto spasenie. Koga, po slavnoto voskresenie, Gospod ja dade  "sekoja vlast na neboto i na zemjata" (Mt.28,18), On ja vostanovil i prvata od sedumte sveti tajni vo Svetata Crkva - svetata tajna Kr{tenie, velej}i im na u~enicite svoi: "Odete i nau~ete gi site narodi kr{tevaj}i gi vo imeto na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, u~ej}i gi da pazat se {to sum vi zapovedal..."(Mt. 28,19-20), dodavaj}i: "Koj veruva i se krsti - }e bide spasen"(Mk.16,16). Taka krstot postanal most preku koj {to se preminuva za da bi se vleglo vo "tvrdiot grad" (Ps.62,7) - vo Crkvata Gospodova, osven vo koja nadvor nema spasenie. Vo Crkvata, vo vtorata sveta tajna - vo svetata tajna Miropomazanie, novokrsteniot so krtoobraznoto pomazuvawe so svetoto miro po site delovi od teloto (~elo, o~i, nos, usta, u{i, gradi, race, noze) dobiva Pe~at na darot od Svetiot Duh, koj pomaga novokrsteniot duhovno da raste vo polnotata na Hristoviot rast.

Zatoa ~esniot i `ivotvoren krst e i simbol, i ukras, i znak za raspoznavawe, i most, i uslov za na{eto spasenie i e cel na site hristijanski znamiwa, vo ~ija senka umornoto ~ove{tvo nao|a odmor.

Krstot e ~uvar i branitel na celata vselena! Zatoa koga se osenuvame so krstniot znak, go stavame na svoeto telo ~esniot i `ivotvoren krst vo svetoto Bo`jo ime - Otecot i Sinot i Svetiot Duh, go spomnuvame za da na te{kiot pat kon spasenieto, so Bo`jata sila  i premudrost- ne ~uva i brani od sekakvo zlo.

Na Tvojot krst se poklonuvame, Vladiko, i Tvoeto  sveto voskresenie go slavime, sega i sekoga{. Amin

Svv. M~-ci Sofija, Vera, Nada i Qubov
30 Septemvri (17 septemvri)

Praznik na site Makedonski Svetiteli - Prvata nedela Oktomvri

Sv. Nikodim Ohridski
14 Oktomvri (1 Oktomvri)

Pokrov na Presveta Bogorodica
14 Oktomvri (1 Oktomvri)

Svetata Crkva od sekoga{ ja proslavuva Presveta Bogorodica kako pokrovitelka i za{titni~ka na hristijanite. Deka Bo`jata Majka e navistina na{a postojana za{titni~ka doka`ano e i postojano se doka`uva preku mnogubrojnite ~uda {to se izvr{uvaat nad mnogu stradalnici.

^ustvuvaj}i gi te{kotiite na zemniot `ivot, Bogorodica, najgolemata zastapni~ka na hristijanskiot rod, ja gleda sekoja solza i go slu{a sekoe lelekawe na onie {to stradaat, pa neumorno se moli na svojot "slad~ej{ij" Sin, Gospod Isus Hristos. Bog da se smiluva nad site {to ja priznavat svojata nemo} i molat pomo{ od neboto.

Zatoa crkvata vo Nejzina ~est, za nejzina proslava, a kako blagodarnost za nejzinta za{titni~ka uloga ustanovila praznik Pokrov Bogorodi~en. Neposreden povod za da se praznuva ovoj den e nastanot {to se slu~il na prv oktomvri 910-ta godina po star stil vo Carigrad vo Vlaherenskata crkva posvetena na Bogorodica. Za vreme na seno}noto bdenie naedna{ se pojavila Majkata Bo`ja pridru`uvana so mno{tvo svetiteli i ma~enici, so ra{iren Omofor koj go pokrival celiot narod vo crkvata. Bogorodica kleknata i so solzi vo o~ite se molela za narodot. Sveti Andrej Jurodiv gledaj}i ja pojavata na Presveta Bogorodica mu rekol na sveti Epifanie: Brate ja gleda{ li caricata i Majka Bo`ja kako se moli za celiot svet?. Na toa Epifanie mu odgovoril: Ja gledam o~e i i se voshituvam. 

Navistina ne smeeme da ostaneme indeferentni na vakov nastan, osobeno koga `iveeme vo vreme na nesigurnost, vo vreme na nemo}, tuku da ja proslavime proslavenata.

Te veli~ame, Presveta Devo i go po~ituvame Tvojot Pokrov.

Ti si Majka na site verni i zatoa od se srce Ti se molat site koi stradaat, o`alostenite, bolnite, onie koi se obremeneti od mnogu grevovi i itat kon Tebe so umilna du{a i skru{eno srce. Pokrovot Tvoj neka bide i nad na{ite glavi za da ne ~uva od sekakvi vidlivi i nevidlivi zla.

Dragi bra}a i sestri vo Hrista Pokrovot Bogorodi~en neka bide i nad Va{ite glavi, sega sekoga{ i vo ve~ni vekovi. AMIN.

Sv. Jovan Kukuzel
14 Oktomvri (1 Oktomvri)

Sv. Teofil Strumi~ki
23 Oktomvri (10 Oktomvri)

Sv. Vm~-ca Zlata (Ristosija) Meglenska
26 Oktomvri (13 Oktomvri)

Svetata devstvenica i nevesta Hristova se rodila i postradala vo meglenskata oblast, vo selo Slatina. ]erka na siroma{ni i prosti roditeli, taa bila ukrasena, kako so du{evni, taka i so telesni dobri osobini: Du{evni - so tvrda vera vo Boga, devstvenost i celomudrie; telesni - so ubavina, poradi koja i se udostoila so slava da go primi ma~eni~kiot venec.

Eden tur~in od toa mesto, primamen od retkata Zlatina ubavina, re{il da najde pogodno vreme da ja zadovoli svojata gnasna strast. Eden den Zlata oti{la vo {umata po drva, zaedno so drugi `eni. Sladostrasniot Tur~in, so nekolku svoi drugari besramnici i so nivna pomo{, ja fatil i prisilno ja odvel vo svojot dom. Vo po~etokot se obiduval so razni vetuvawa da ja obrati vo islamot, davaj}i i zbor deka }e se o`eni so nea, samo ako taa se potur~i. A vo slu~aj da se sprotivstavi, i se zakanil so smrtni maki. Porazena od neo~ekuvanata drskost, Zlata ni malku ne se zbuni. Otkako go povika na pomo{ svetoto ime na Gospoda Isusa, taa smelo odgovori:,,Jas veruvam i Mu se poklonuvam samo na Gospoda Isusa Hrista; On e edinstveniot moj mlado`enec, od Kogo jas nikoga{ nema da se odre~am, {to i da napravite so mene, pa makar i da me ise~ete na delovi.,,

Porazeni od takviot govor, Turcite uvidele deka ne mo`at ovaa devojka da ja pridobijat na svoja strana so obi~ni sredstva i deka treba da izmislat ne{to drugo. Znaej}i deka `enite imaat pogolema darba za ubeduvawe, tie im ja predale Zlata na svoite `eni, za da ja pridobijat za ona {to tie sakale. [to se ne napravile so ma~enicata? Kakvi se lukavstva tie ne upotrebile, za da ja obratat nesre}nata vo islamot? Se bilo popusto ! Bla`enata bila gluva za nivnite ubeduvawa i tvrda kako kamen vo Hristovata vera.

Najposle razdraznetite Tur~inki gi povikale roditelite i (trite) sestri na ma~enicata i im naredile da go upotrebat seto svoe vlijanie vrz devojkata i da ja prinudat da go primi islamot, vo sprotivno, se zakanile deka }e ja ubijat nepokornata, a niv }e gi kaznat strogo i }e im go odzemat imotot.

Strav gi obzel roditelite i sestrite Zlatini i tie po~nale da ja molat da go primi islamot (da se potur~i). No nivnite molbi i solzi ne mo`ele da go smeknat tvrdoto srce na Zlata. ,,]erko na{a, mila }erko na{a - pla~ej}i govorele tatkoto i majkata, - smiluvaj se nad roditelite i nad svoite sakani sestri. Site nie }e zagineme poradi tebe. Odre~i se prividno od Hrista ! So toa }e se spasi{ i sebe i nas. Hristos e mnogumilostiv. On }e ti go prosti tvojot grev, koj e napraven od nu`da i pod nasilstvo !,,

Mo`no e ~ovek da ja zamisli taa borba {to proizleguvala od du{ata na ma~enicata, me|u prirodnite ~uvstva na qubov kon roditelite i dolgot na vistinskata hristijanka !

Molbite na tatkoto i majkata i gor~livite solzi na sestrite go raskinuvale ~uvstvitelnoto srce na Zlata. Sudej}i spored se, taa bila dol`na da popu{ti pred glasot na prirodata, no cvrstata ubedenost i nevidlivata sila na Gospoda go pobedile somne`ot na ma~enicata i primkite na |avolot. Umnata i velikodu{na Zlata, ~ie srce gorelo so plamena qubov i tvrda vera vo Hrista, gi pobedila prirodnite ~uvstva; taa gi nadminala ~uvstvata na teloto i na krvta, zatoa {to rodbinskite vrski ja vle~ele kon ve~nata pogibel; bliskite po srce, {to ja molele, i samite neznaele {to sakaat, zatoa taa im rekla na roditelite i na sestrite:,,Ako i vie me prinuduvate mene da se odre~am od Hrista, vistinskiot Bog, vie ne ste moi roditeli i sestri ! Posle ova, jas se otka`uvam od vas. Namesto vas, moj tatko }e mi bide Gospod Isus Hristos, majka - Vladi~ica Presveta Bogorodica, a svetite ma~enici i ma~eni~ki }e mi bidat bra}a i sestri !,, Takov bil odgovorot na hrabrata Zlata. Vrz nea se ispolnija zborovite, izre~eni od prorok David:,,Tatko mi i majka mi me ostavija, no Gospod me primi,,(Ps.26,10). Ili: ,,Neprijateli na ~ovekot }e bidat negovite doma{ni (Mt.10,36).

Koga nevernicite (Turcite), osobeno grabnuva~ite na devojkata, uvidele deka site nivni sredstva ne vodat kon ni{to, tie gi ostavile svoite lukavi ubeduvawa i pribegnale kon ne~ove~ni izma~uvawa. Najnapred, vo prodol`enie od tri meseci, zlostornicite katadnevno ja biele nevinata `rtva so palki. Potoa od nejzinata ko`a re`ele remeni i gi obesuvale pred nejzinite o~i, so cel u{te pove}e da ja zapla{at, dodeka od nejzinoto rastrgnato telo te~ele potoci krv i ja napojuvale zemjata. No i tie grubosti ne gi zasitile nivnite yverstva. Bidej}i ma~enicata i natamu ostanuvala `iva, ne~estivite usvitele eden `elezen stap i go provlekle od edniot kraj na uvoto do drugiot, taka {to niz nosot i ustata na ma~enicata izleguva{e ~ad.

Sveta Zlata gi podnesuvala site izma~uvawa so nepokolebliva hrabrost i natprirodno trpenie, za{to ja krepela nevidlivata sila na krstot i nepobedlivata qubov kon raspnatiot (Gospod Isus Hristos). Do ma~enicata do{ol glas deka vo seloto se nao|a igumenot na svetogorskiot manstir Stavronikita - otec Timotej - duhovnik na nejziniot tatko. (Toj blago~estiv ma` i ni raska`uva za ma~eni{tvoto na Zlata). Taa ispratila pri nego eden hristijanin so molba da se pomoli za nea Gospod da ja udostoi bogougodno da go zavr{i svojot ma~eni~ki podvig.

Svireposta i krvo`ednosta na gonitelite ne se zadovoluvale so svoite yverstva. Tie se sramele {to slabata devstvenica go pobedila nivnoto bezumstvo i ostanala me|u `ivite. Vo svojata o`esto~enost protiv stradalnicata, tie ja obesile na edno drvo i nejzinoto devstveno telo go isekle na sitni par~iwa. Taka dobrata Zlata, o~istena kako dobro zlato vo ogni{teto na `estokite stradawa, ja predala svojata sveta du{a vo racete na Svojot besmrten Mlado`enec i primila dvoen venec - devstvo i ma~eni{tvo. Hristijanite tajno gi zele nejzinite raskinati devstveni ostanki i so potrebnoto blagogovenie i ~est gi predale na zemjata. Sveta Zlata postrada vo mesec oktomvri 1795 godina.

Prepodobna Paraskeva (Petkovden)
27 Oktomvri (14 Oktomvri)

Sv. Eftimij Solunski
28 Oktomvri (15 Oktomvri)

Sv. Apostol i evangelist Luka
31 Oktomvri (18 Oktomvri)

Sv. Prohor P~inski
1 Noemvri (19 Oktomvri)

Roden e vo ov~epolsko selo, od blago~estivi i skromni roditeli, od tatko po ime Jovan i majka - Ana, tie nemaa deca i neprestano Mu se molea na Boga da im dade Gospod edno ~edo, ma{ko ili `ensko. Negovite roditeli bea blagorodni i se pla{ea od Boga, davaa milostiwa i svojot imot im go delea na siromasite. Bog gi vide nivnite `elbi i im gi ispolni, im dade ma{ko dete. Nivnata radost be{e beskrajna, go krstija i go narekoa so daruvanoto od Boga ime - Prohor. Navistina ovoj Prohor stana svetilnik na svetot, vistinski isposnik, vistinski prorok so dar proro~ki, vistinski ma~enik koj le`el na kamen. Koj li jazik }e go iska`e negoviot trud na zemen ~ovek i nebesen angel ? Vo gorata gi podnesuva{e zimskite maki i studot, a lete - pot i son~eviot pek. I Bog gi daruva roditelite so ova sveto dete. Toa zasvetli so dobrodeteli kako {to yvezda bolska od istok do zapad i stana vistinski vtor Samuil - ovoj svet otec Prohor P~inski, so blagodatta pustino`itel.

Koga porasna, roditelite po~naa da mu zboruvaat za `enidba; i tatko mu i majka mu mu zdodevaa so ovie zborovi:,,Sine moj, da barame devojka za tebe, pa rodot va{ da bide naslednik na na{iot imot,,.Toga{ svetecot se zbuni i neznae{e {to da pravi, pa otide vo Bo`jiot hram da se pomoli, Mu se mole[e svetecot na Boga, baraj}i Gospod Bog da go usmeri po patot na spasenieto. Dojde vreme da se ~ita Evangelieto, i toj gi slu{na zborovite koga Hristos veli: ,,Koj go saka tatkoto ili majkata pove}e od Mene, toj ne e dostoen za Mene; koj gi saka `enata ili decata pove}e od Mene, toj ne e dostoen za Mene, koj saka da go zeme svojot krst i da vrvi po Mene, }e primi stokratno i `ivot ve~en }e nasledi,,. I vedna{ svetecot Mu se pomoli na Boga i zaplaka vo du{ata.

      Koga izleze od crkvata po~na po~na da bega kon planinata, kako elen kon izvor; taka i sveti Prohor kon pustiwata. Koga stigna vo gorata, tamu najde mala pe{tera i izvor voda i se vseli svetecot kako vo carska palata (Vo slu`bata i vo `itieto na sv.Prohor, pe~ateni vo 1879 godina, taa mala pe{tera se nao|a vo s. Staro Nagori~ino). Se hrane{e so zelje i korewa od treva, i toa jade{e edna{ sedmi~no. Koj mo`e da gi iska`e negovite stradawa i solzi i podvizi i le`ewa na kamen, sime vo mraz, a lete vo pot. Na toa mesto ostana 32 godini bez da vide ~ovek, `iveej}i so yverovite.

      Po Bo`ja promisla, svetecot sede{e pred pe{terata svoja i pri nego prijde edna srna, zadi{ana i zamorena. A svetecot, galej}i go ova `ivotno, govore{e: ,,^edo, zo{to si zamoreno?,, A Diogen be{e lovec i go gone{e ova `ivotno. Koga se pribli`i do pe{terata, go vide starecot i `ivotnoto kako le`i pri nozete negovi, pa se ispla{i Diogen i po~na da bega, posramoten od starecot. A starecot go povika po ime: ,,Diogene, ne begaj, tuku vrati se, i jas sum ~ovek. Diogen u{te pove}e se ispla{i koga vide deka starecot mu go znae imeto, pa so strav prijde do nozete negovi, baraj}i blagoslov od svetecot. Starecot go blagoslovi i mu re~e: ,,Diogene, re~eno e da odi{ vo Carigrad i da bide{ car no, koga }e se iska~i{ na prestolot, spomni si i za mene, starecot, za darot, pretska`an za tebe,,.

I otide Diogen od svetecot, ~udej}i se vo sebe, i go zaboravi starecot {to mu zboruva{e. Koga stana `ivotnoto si zamina po potokot. Starecot ja ostavi pe{terata, ta pojde vo vnatre{nosta na pustiwata i, skitaj}i taka, najde edna tesna pe{tera i se vseli vo nea. Svetecot proro~ki blagoslovuvaj}i re~e: ,,Bog da go blagoslovi ova mesto i ovaa zemja da bide naselena,,. Tuka do`ivea mnogu stradawa, pretrpe mnogu bolki i nogu isku{enija, koi nema zborovi da se iska`at!!!

Eden den svetecot Mu se mole{e na Boga vo svojata pe{tera i, ete, |avolite ja napadnaa pe{terata i go tresea, no koga toj se prekrsti, tie stanaa nevidlivi. Po malku vreme |avolot se pretvori vo lav, i vleze pri nego. Svetecot se zbuni i vedna{ zastana angel pred svetecot vo pe{terata i |avolot vo lav stana nevidliv. Svetecot mu se pokloni na angelot i Mu blagodari na Boga, {to go isprati svojot angelot kako negov ~uvar.

Eden den svetecot pak go vide Diogena i mu re~e: ,,Odi vo Carigrad, i }e bide{ car, i ne zaboravaj na mene,,. Po preporakata na svetecot Diogen vedna{ stana i pojde vo Carigrad, koga pristigna tamu, vide mno{tvo narod, sobran i izbira car, od strav Diogen se sokri na edno mesto. . . Patrijarhot zastana na edno povisoko mesto. Sveti Prohor na son mu otkri na Patrijarhot deka Diogen treba da bide car. Patrijarhot go pobara, no neuspea da go najde, pa zatoa frlija `repka, koja padna na Diogena, lu|eto pobunuvaj}i rekoa: ,,Ne sakame toj da ni bide car,,. @repka frlija i po vtor pat, frlija i po tret pat, i site wrepki padnuvaa na Diogena, i taka go postavija na carskiot prestol. Koga stana car,Diogen ja soble~e svojata stara obleka, i oble~e sve~ena carska, zaboravaj}i go dotoga{niot `ivot, pa duri i svetecot.

Na toa mesto svetecot ostana trieset godini i so silata na Svetiot Duh go vide svoeto upokojuvawe. Se prekrsti i vide mno`estvo na sveti angeli, dojdeni vo pe{terata. Svetecot se pomoli za mir, za carevite pravoslavni i se upokoi vo mesec oktomvri, den ~etirinaesetti. Teloto negovo le`e{e na zemjata neraspadlivo dolgo vreme i svetecot mu se javi na carot Diogen i mu re~e: ,,Si ja zaboravil svojata obleka i mene starecot {to ti go ka`a proro{tvoto. Sedna (Diogen) na svojata kolesnica so patrijarhot i so brojnata pridru`ba da go bara svetiot starec na mestoto kade {to go vide koga ja gone{e srnata. Carot ne go najde starecot na toa mesto i se ~ude{e kade da go bara, pa izgradi prekrasen hram vo negovo ime. A koga saka{e da se vrati vo Carigrad, svetecot mu se javi no}e i mu re~e: ,,Care, Diogene, pobaraj me vo vnatre{nosta na pustinata i }e me najde{,,. Carot pojde so svoite slugi da go bara svetecot i dojde na mestoto kade {to treba{e da go najde i, po Bo`ja promisla, postavi stra`a. Eden starec vide kako eden bel orel doleta vo pe{terata i vleze vnatre, toa mu go ka`a na carot so svojata posada i tie otidoa tamu i vnatre gi najdoa mo{tite na svetecot, makar {to se uverija deka smrtta mnogu oddamna nastapila, sepak mo{tite (teloto) na svetecot gi najdoa neraspadnati. Carot i patrijarhot padnaa pred mo{tite na svetecot i mu se poklonija. Tie gi zedoa negovite sveti mo{ti i gi odnesoa pokraj rekata P~iwa. Tuka carot napravi kov~eg i go ukrasi so zlato. Carot namisli da go vnese vo svojot manastir {to go izgradi vo negovo ime, no kov~egot i mo{tite stanaa tolku te{ki {to nemo`e{e nikoj da gi podigne. I pak svetecot mu se javi na son na carot velej}i mu: ,,Nemoj da me nosi{ n