Grb Na MPC

MPC

Grb Na MPC

Makedonski Pravoslaven Kalendar

Sodr`ina:

JANUARI

 

·     Badnik - Kolede  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6/24

  • Sv. Arhi|akon Stefan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9/27
  • Obrezanie Gospodovo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14/1
  • Sv. Vasilij Veliki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14/1
  • Stara Nova Godina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14/1
  • Vodokrst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .18/5
  • Sv. Bogojavlenie - Vodici . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19/6
  • Sobor na Sv. Jovan Krstitel . . . . . . . . . . . . . . . . . . .20/7
  • Sv.Grigorij ep. Ohridski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21/8
  • Sv. Gavril Lesnovski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28/15
  • Sv. Prohor P~inski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28/15
  • ^esni verigi na Sv. Ap. Petar . . . . . . . . . . . . . . . . . .29/16
  • Prep. Antonie Veliki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .30/17
  • Sv. Atanasij Veliki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31/18

 

FEVRUARI7

 

  • Prep. Eftimij Veliki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2/20
  • Sv. Josif Solunski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8/26
  • Sv. Tri Svetiteli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12/30
  • Sv. Besrebrenici Kir i Jovan . . . . . . . . . . . . . . . 13/31
  • Sv. Trifon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14/1
  • Sretenie Gospodovo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15/2
  • Sve{t.m~. Haralampij . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23/10
  • Sv. \or|i Kratovski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24/11

 

 

MART

  • 1 i 2 nao|awe glavata na Sv. Jovan Krstitel . . . 9/24
  • Sv. Agatangel Bitolski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12/27
  • Sv.m~-ca Kirana Solunska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13/28
  • Sv. 40 m~-ci vo Sevastija (Mladenci). . . . . . . . . . 22/9

APRIL

  • Sv. Blagove{tenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7/25
  • Sv. Matrona Solunska. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9/27
  • Prep. Petar Meglenski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10/28
  • Sv. Nikita Serski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16/3
  • Prep. Teona Solunska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17/4

 

MAJ

  • Sv. Vel.ma~. \orgi - \ur|ovden . . . . . . . . . . . . . . . .6/23
  • Sv. Apostol i evangelist Marko. . . . . . . . . . . . . . .8/25
  • Sv. Akakij Serski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14/1
  • Sv. Atanasij Veliki - leten . . . . . . . . . . . . . . . . . .15/26
  • Sv. Apostol i evangelist Jovan Bogoslov. . . . . 21/8
  • Svv. Kiril i Metodij Solunski. . . . . . . . . . . . . . 24/11
  • Sv. Ahilej Lerinski. . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . 28/15

 

JUNI

  • Sv. Car. Konstantin i caririca Elena. . . . . . . . .3/21
  • Sv. m~. Aleksandar Solunski. . . . . . . . . . . . . . . . . 8/26
  • Sv. M~. Jovan Solunski. . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . 11/29
  • Sv. Erazmo Ohridski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15/2
  • Prep. Petar Atonski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25/12

 

JULI

 

  • Ra|awe na sv. Jovan Krstitel - Ivanden. . . . . . . .7/24
  • Sv. Dionisij Kosturski  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8/25
  • Sv. David Solunski  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9/26
  • Svv.ap. Petar - Pavle -  Petrovden. . . . . . . . . . . 12/29
  • Sv. Besrebrenici Kozma i Damjan - Sv. Vra~i . .14/1
  • Prep. Atanasij Atonski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18/5
  • Prep. Sisoe veliki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19/6
  • Sv.vma~. Nedela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20/7
  • Prep. Teofil Miroto~iv - Makedonski . . . . . . . 21/8
  • Prep. Nikodim Elbasanski . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24/11
  • Prep. Nikodim Svetogorec . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27/14
  • Sv.m~-ca Marina (Ognena Marija). . . . . . . . . . . . . .30/17

 

AVGUST

 

  • Sv. Prorok Ilija  (Ilinden) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2/20
  • Sv. Prep. M~-ca Paraskeva - sv. Petka . . . . . . . . . . 8/26
  • Sv. Kliment Ohridski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . 9/27
  • Sv. 7 ^islenici . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9/27
  • Sv. Pantelemon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9/27
  • Prenesuvawe mo{ti na Sv. Kliment Ohridski . .10/28
  • Sv. 7 M~-ci Makavei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  14/1
  • Preobra`enie na Gospod Isus Hristos . . . . . . . . .19/6
  • Sv. Spaso Radovi{ki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  21/8
  • Usp.na Presv.Bogorodica - Golema Bogorodica . 28/15
  • Sv. Joakim Osogovski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29/16
  • Nerakotvoren Lik na Gospod Isus Hristos . . . . . 29/16
  • Sv. Jovan Rilski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31/18

 

SEPTEMVRI

 

  • Sv. Vasa Solunska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3/21
  • Sv. M~ Fanurij. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9/27
  • Otsek. glava na Sv. Jovan Krstitel - strog post .11/29
  • Sv. Atanasij Strumi~ki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11/29
  • Prep. Simeon Stolpnik - Crkovna Nova Godina. .14/1
  • Ro`d.na Presv. Bogorodica .Mala Bogorodica . . 21/8
  • Vozdvi`eni na Sv. Krst -Krstovden -strog post. .27/14
  • Sv. M~-ci Sofija,Vera, Nada i Qubov . . . . . . . . . . .30/17

 

OKTOMVRI

  • Praznik na site makedonski svetiteli. .prvata nedela
  • Sv. Nikodim Ohridski . . . . . . . . . . . . .
  • Pokrov na Presveta Bogorodica . . . . . . . . . . . . . . .14/1
  • Sv. Jovan Kukuzel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  .14/1
  • Sv. Teofil Strumi~ki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23/10
  • Sv. Vm~-ca Zlata Meglenska . . . . . . . . . . . . . . . . . . .26/13
  • Prepodobna Paraskeva (Petkovden). . . . . . . . . . . . 27/14
  • Sv. Eftimij Solunski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28/15
  • Sv. Apostol i evangelist Lika. . . . . . . . . . . . . . . . .31/18

 

NOEMVRI

  • Sv. Prohor P~inski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1/19
  • Sv. Jovan Rilski. . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . . . 1/19
  • Prepodoben Ilarion episkop Meglenski . . . . . . .  . 3/21
  • Sv. Vm~. Dimitrij Solunski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8/26
  • Sv. M~. Nestor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9/27
  • Sve{t-m~.Zinovij Egejski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12/30
  • Sv. M~-ca Zinovija Egejska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12/30
  • Prep. |akon Jakov Kosturski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14/1
  • Prep. Dionisij Kosturski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14/1
  • Sv. M~-ca Tesalanikija. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20/7
  • Sobor na Sv. Arhangel Mihail . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21/8
  • Sv. Angel Lerinski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21/8
  • Sv. M~. Mina. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24/11
  • Sv. Apostol Filip . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27/14
  • Sv. M~-ci Gurije, Samon I Aviv . . . . . . . . . . . . . . . . . .28/15
  • Sv. Apostol i evangelist Matej. . . . . . . . . . . . . . . . . . 29/16

 

DEKEMVRI

  • Vovedenie na Presveta Bogorodica - Pre~ista.  . . .4/21
  • Sv. Kliment arhiepiskop Ohridski - ^udovtorec. .8/25
  • Sv. 15 Tiveropolski m~-ci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11/28
  • Sv. Roman ep. Makedonski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11/28
  • Sv. Hristo Strumi~ki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11/28
  • Sv. Nikolaj arhiepiskop Makedonski . . . . . . . . . . . 12/29
  • Sv. M~-ca Varvara . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17/4
  • Prepodoben Nektarij Bitolski . . . . . . . . . . . . . . . . . 18/5
  • Sv. Nikolaj arhiep. Mirilikiski - ^udotvorec . . .19/6
  • Sv. Spirindon ^udotvorec . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25/12

 

 

·     VOSKRESENIE HRISTOVO - VELIGDEN

·     Nedela 2 po Veligden - Nedela

     Tomina,

·        Nedela 3 po Veligden - Nedela na Mironosici,

·        Nedela 4 po Veligden - Nedela na Raslableniot,

·        Nedela 5 po Veligden - Nedela na Samarjankata,

·        Nedela 6 po Veligden - Nedela na Slepiot,

·        Nedela 7 po Veligden - Nedela na Sv. Oci,

·        VOZNESENIE HRISTOVO

·        ZADU[NICA

·        DUHOVDEN (SV, TROICA)

·        Nedela 1 po Pedesetnica,

·        Nedela 2 po Pedesetnica,

·        Nedela 3 po Pedesetnica,

·        Nedela 4 po Pedesetnica,

·        Nedela 5 po Pedesetnica,

·        Nedela 6 po Pedesetnica,

·        Nedela 7 po Pedesetnica,

·        Nedela 8 po Pedesetnica,

·        Nedela 9 po Pedesetnica,

·        Nedela 10 po Pedesetnica,

·        Nedela 11 po Pedesetnica,

·        Nedela 12 po Pedesetnica,

·        Nedela 13 po Pedesetnica,

·        Nedela 14 po Pedesetnica,

·        Nedela 15 po Pedesetnica,

·        Nedela 16 po Pedesetnica,

·        Nedela 17 po Pedesetnica,

·        Nedela 18 po Pedesetnica,

·        Nedela 19 po Pedesetnica,

·        Nedela 20 po Pedesetnica,

·        Nedela 21 po Pedesetnica,

·        Nedela 22 po Pedesetnica,

·        Nedela 23 po Pedesetnica,

·        Nedela 24 po Pedesetnica,

·        Nedela 25 po Pedesetnica,

·        Nedela 26 po Pedesetnica,

·        Nedela 27 po Pedesetnica,

·        Nedela 28 po Pedesetnica,

·        Nedela 29 po Pedesetnica,

·        Nedela 30 po Pedesetnica,

·        Nedela 31 po Pedesetnica,

·        Nedela 32 po Pedesetnica,

·        Nedela 33 po Pedesetnica,

·        Nedela na Mitar i Farisej,

·        Nedela na Bludniot sin,

·        Nedela Mesopusna,

·        Nedela Siropusna,

·        Veliki Pokladi - Pro~ka

·        Za vistinskiot post - postot

·        Pokajanie

·        Nedela na Pravoslavieto,

·        Nedela (Grigorie Palama),

·        0Nedela Krstopoklona,

·        Nedela (Sv.Jovan Lestvi~nik),

·        Nedela (Marija Egipetska),

·        Akatist (vo sekoj petok na Veligdenskiot post),

·        Sv. Lazar - Lazarova sabota

·        Cvetnici

·        Veliki ^etvrtok

·        Veliki Petok

 

   

 

5 Januari (St.St. -  23 Dekemvri)
Prepodoben Naum Ohridski

БЕСМРТЕН ВЕЛИКАН КОГО ВЕКОВИТЕ НЕ ГО РАЃААТ!

Св. Наум заедно со преостанатите "Св. Седмочисленици", твореа и оставија дела кои се толку важни што се камења на темелот на нашиот живот, дела кои влегуваат во темелот на она што се смета дека е корен на секој народ.

Овој светец е синоним за трпеливост, љубов и духовна благодет. Неговото дело и подвиг се стремеж за македонскиот народ, најскапоцена гордост која треба да се чува и негува.

Нашата историја, преку нашата Света Црква, потече како една река, за жал, повеќе крвава отколку бистра, но таа крв, крвта на Божјите чеда, Богобојазливи јунаци и храбри борци, пролеана за Христовата вера и Татковината наша, силно вика пред престолот на Севишниот и Сесилниот Бог. Крвавите рани по телото на праведниот затвореник Свети Наум Охридски, се вградени во небесната Христова Црква.

Успение на Свети Наум Охридски

"Вие знаете од каде и зошто сте дошле во оваа словенска земја, знаете дека овде не сте пожелни.... И започнаа со камшици... да ме шибаат по очи, по глава, по грбот" - зборува измачениот од германските мисионери, некогашниот затвореник, некогашниот продаден роб, големиот македонски светител Свети Наум Охридски. Роден и живеејќи во Македонија, тој на себе го почувствува маченичкиот живот на македонскиот народ и неговите страдања и стоејќи пред Христовиот престол продолжува да ја чува неговата и наша татковина Македонија од секакво непријателство и самостојноста на нашата Света МПЦ.

СТОЖЕР НА МАКЕДОНШТИНАТА

Живееше во она тешко историско време кога непријателите на нашиот народ сакаа да го германизираат и елинизираат. Но, длабоко мислениот, надарениот, мудриот Св. Наум и преостанатите "Свети Седмочисленици" (во кои спаѓа и тој): Св. рамноапостолни Кирил и Меодиј, Св. Климент Охридски, Св. Сава, Св. Горазд и Св. Ангеларија, не дозволија македонскиот народ да пропадне во нечистото море на туѓинските влијанија, го отфрлија незнабожното учење и го благовестија Триединиот Бог, проповедувајќи ја христијанската вера при Богослужбата на црковно-македонски јазик. И во таквото тешко време, кога целиот наш народ бил измачуван, поробуван и обесправен, Св. Наум заедно со преостанатите "Св. Седмочисленици", твореа и оставија дела кои се толку важни, што се камења на темелот на нашиот живот, дела кои влегуваат во темелот на она што се смета дека е корен на секој народ. Овие Богомудри просветители, втемелувачи на писменоста и верата, мисионери, основоположници на самобитната македонска писменост, книжевност и култура, ги чувствуваат тешките искушенија на нашиот народ и продолжуваат да живеат како опомена и совест во душите на луѓето од целиот свет, како неуморни заштитници на македонскиот народ низ сите векови, како вечни и вистински сведоци за самостојноста на Македонија и автокефалноста на МПЦ. Св. Наум, талентираниот ученик на Светите браќа Кирил и Методиј, е чудотворен лекар, познавач на многу јазици, преведувач на многу дела. Превел голем број црковни книги на црковно-македонски јазик. Учествувал во преводот и проповдтa на Светото Писмо. Ги составил каноните за Свети Архангел Михаил, Свети апостол Андреј и за пренесување на моштите на Свети Јован Златоуст. На југоисточниот брег на Охридското Езеро, на висока карпа, на изворот на Црн Дрим, тој изградил манастир и го посветил на Свети Архангел Михаил и на Свети Архангел Гаврил. Епископот Св. Климент Охридски го извршил осветувањето на манастирот.

ТАТКО НА МОНАШТВОТО

Светителот со непоколеблив дух го основал и го раководел монаштвото во Македонија и станал татко на монаштвото во просторите во Македонија и Балканот. "Околу Свети Наум се собрало множество монаси од секаде од Балканот".

Чудотворецот и исцелителот од секакви болести, и на иноверните и муслиманите, на оние што му приоѓаат со вера, силниот Светец на збор и перо, трпеливиот и издржливот во страдањата, заштитникот на бедните, сиромашните, сираците и вдовиците, духовниот втемелувач на Христовата вера во срцата на луѓето, со примен монашки чин, го претчувствувал крајот на својот живот, се повлекол во својот манастир и во него останал се до 910 година, кога го предал својот Свет Дух на Господа. Неговиот гроб се наоѓа во тој манастир и е извор на чудотворна сила. На 5 јануари по нов календар (кога се раздели од земниот живот), камбаните на Христовата Црква ќе заѕвонат громогласно и свечено во Македонија и во сите континенти на светот каде се наоѓаат Македонците и ќе го најават празнувањето на некогашниот продаден роб, "бесмртниот великан кого вековите не го раѓаат", македонскиот светител, Св. Наум Охридски.

Нашиот народ од цела Македонија, од Европа и од прекуокеанските земји, доаѓа да му се поклони во светиот манастир на Св. Наум Охридски, на Светиот гроб и чудотворните мошти и да побара Божја помош преку Светецот. Овој манастир кој има свое историско значение е "најголемиот чудотворен сад на овие македонски и балкански простори ".

Prepodoben Naum Ohridski


Po vra}aweto od Velika Moravija, Sveti Naum bil zadr`an od bugarskiot knez Boris vo manastirot sv. Arhangel kaj Pliska. Tamu bil propovednik na hristijanstvoto na slavjanskiot jazik sedum-osum godini. Duri, koga Sveti Kliment e izbran za episkop na Dremvicko-veli~kata eparhija, toj go uslovil prifa}aweto na ova visoko crkovno dostoinstvo so doa|aweto na Sveti Naum vo Makedonija za svoj sorabotnik. Baraweto na Sveti Kliment carot Simeon ,koj {to do{ol na Bugarija po knezot Boris, vo 893 godina go ispolnil.

Sveti Naum po vra}aweto vo Makedonija se oddal na isposni~ki i mona{ki `ivot. Go izgradil manastirot posveten na Svetite arhangeli Gavril i Mihail, na drugata strana od Ohridskoto ezero - od manastirot sv. Pantelemon, vo koj slu`el sveti Kliment. Ovoj manastir e izgraden vo 895 godina, a go osvetil Sveti Kliment. Toga{ Sveti Naum prima mona{ki ~in. Manastirot podocna e posveten na nego i go nosi i denes negovoto ime. Sveti Naum e poznat kako prepi{uva~ i preveduva~ na propovedni~ka i druga bogoslovska literatura. So ovaa dejnost odigral vidna uloga vo razvojot na makedonsko-crkovnata literatura i kultura. Poznat e kako golem molitvenik, duhoven u~itel i rakovoditel na monasite. Se smeta za osnovopolo`nik na mastirskiot i mona{kiot `ivot vo Makedonija i po{iroko. Sveti Naum bil pogreban vo svojot manstir. Tuka i denes se nao|aat negovite sveti mo{ti. I po svojata telesna smrt toj e na{ silen molitvenik i ~udotvorec. Negovite sveti mo{ti se ~udotvorni. Na grobot vo manstirot Sveti Naum, vo Ohrid, se slu~uvaat ~uda. Svetitelot i denes mu pomaga i mu pravi dobrini na svojot makedonski narod i na site koi so vera mu se obra}aat. Lekuva bolni od razni bolesti, osobeno od du{evni. Crkovnata i prosvetitelskata dejnost bila visoko ocenuvana i dlaboko po~ituvana od sve{tenisli`itelite i od vernicite, taka {to kon krajot na X vek Sveti Kliment i Sveti Naum se kanonizirani za svetiteli. Ne slu~ajno dene{nata obnovena Ohridska arhiepiskopija vo liceto na Makedonskata Pravoslavna Crkva se narekuva Svetilkimentova i go ima Sveti Kliment za svoj molitvenik i patron.

Sodr`ina

 

Januari 6 ( 24 Dekemvri)

Badnik - Kolede

ДОЈДЕ ХРИСТОС И ГО ОЗАРИ СВЕТОТ
СО СВЕТЛИНАТА НА РАЗУМОТ

"Христос се роди во тело. Синот Божји стана син човечки. Зошто? За да не направи и нас синови Божји. На земјата се роди Оној кој е извор на целокупниот живот, цел на тој живот. Пред 2003 години во Витлеем Јудејски, во пештера, се роди Спасителот на светот Господ Исус Христос".

Седми јануари, нулта година. Ноќ, помеѓу сабота и недела. Христос се раѓа! "Дева денес го раѓа оној што постоел отсекогаш и земјата на недостапниот пештера му принесува. Ангелите со пастирите го прославуваат, а мудреците со ѕвездата патуваат, зашто заради нас се роди дете младо, превечниот Бог". Започнува нова ера. Се извршува очекувањето на праведниците. Се остварува ветувањето на старозаветните пророци: "И ете, девица ќе зачне во утробата своја и ќе роди син, и ќе го наречат Емануил што значи: Господ е со нас!".

Христос се роди во тело. Синот Божји стана син човечки. Зошто? За да не направи и нас синови Божји. На земјата се роди оној кој е извор на целокупниот живот, цел на тој живот. Пред 2003 години во Витлеем Јудејски, во пештера, се роди Спасителот на светот Господ Исус Христос. "Се овоплоти од Светиот Дух и Марија Дева и стана човек". Пресвета дева стана Божја мајка, Богородица. Го пови младенецот во ленени пелени, "Му се поклони како на Бог и Создател и го положи во јасли". И стариот праведен Јосиф "Му се поклони на Божествениот плод на девствената утроба".

СОНЦЕ НА ПРАВДАТА

Господ Христос дојде меѓу луѓето за да ги спаси сите и да ги повика во небесниот свет. Слезе на земјата за да може човекот да се искачи на небото. "Роден од вечноста од Отец, без мајка, се роди во времето од мајка без татко". Небото и земјата се здружија. На земјата дојде вистинската светлина на светот, а преку Неговото доаѓање ни засветли светлината на Отецот. Дојде Христос и го озари светот со светлината на разумот. "Раѓањето Твое, Христе Боже наш, го озари светот со светлина на знаењето; во неа, пак, оние што им служеа на ѕвездите од ѕвездата се учеа Тебе да ти се поклонуваат, Сонце на правдата, и да те познаат Тебе, исток на висините, Господи, слава ти".

Ангел Господов ги известил на пастирите: "...денеска ви се роди во градот Давидов Спасител, кој е Христос Господ". Небесните ангелски војски запеале: "Слава на Бога во висините, а на земјата мир и меѓу луѓето добра волја". Пастирите ги нашле Марија, Јосифа и Младенецот кој лежи во јасли и му се поклониле како на "Месија и Спасител". Трите мудреци од Исток (од трите големи човечки раси), водени од Витлеемската ѕвезда која запрела над местото каде што се родил Младенецот, го познале Бог и пред мајка му Марија, му се поклониле како на "Цар над царевите". Од своите ковчежиња му принеле дарови: злато, ливан и смирна.                        

badnik.jpg (127243 bytes)

 

HRISTOS SE RODI!

 

 

Vi soop{tuvam golema radost, koja }e bide za site lu|e, za{to deneska vi se rodi vo gradot Davidov Spasitel Koj e Hristos Gospod” (Luka 2, 10-11)

 

 

   Po mnogu najavi, iska`ani na razni na~ini i vo razli~ni vremiwa, od Bo`jite proroci i praotci, na zemjata dojde veteniot Spasitel i Car nad carevite! Sinot Bo`ji se javi, “Slovoto stana telo i se vseli vo nas polno so blagodat i vistina” (Jovan 1, 14) Vo Vitleem se rodi Sinot Bo`ji, voploten od Svetiot Duh i Presveta Deva Marija, primaj}i vistinsko telo i,  ostanuvaj}i  Bog, stana i Sin ^ove~ki; Bog i ^ovek - Bogo~ovek! Neboto sleze na Zemjata za da ni otkrie deka i nie sme  sinovi Bo`ji. Sozdatelot na svetot sleze me|u lu|eto i primi telo za da gi raskine okovite na smrtta i da gi spasi zarobenite od grevot.

   Zatoa, ra|aweto na Sinot Bo`ji kako ~ovek e najsilna potvrda deka Bog go qubi svetot i ~ovekot i poradi toa  “Go  dade Svojot Edinoroden Sin, ta sekoj {to poveruva vo Nego, da ne pogine, no da ima `ivot ve~en” (Jovan 3, 16).

 

Vozqubeni ~eda vo Hrista Bogomladenecot

 

   Denes, proslavuvaj}i go ro`destvoto vo telo na Sinot Bo`ji, Gospod Isus Hristos, gi peeme tor`estvenite bo`ikni himni i na{ite  du{i gi ispolnuvame so treperliva radost zaradi doa|aweto na spasenieto na svetot. Ovoj praznik e potvrda deka Bog e so nas, kako {to rekol: “Jas Sum so vas preku site dni do svr{etokot na svetot” (Matej 28, 20).

   Bog e i so  makedonskiot pravoslaven narod i so site bogoqubivi i ~ovekoqubivi lu|e. No, kako veren narod, kako narod so dlabok koren i mnoguvekovna tradicija, da se soedinime preku qubovta i zaedni{tvoto so Boga i da  imame  me|usebno razbirawe i dostoinstvo. Da gi  vozqubime na{ite bli`ni za da bideme dostojni za qubovta koja Bog ni ja daruva preku Negoviot vozquben Sin. Vo duhot na taa Bo`ja qubov i vo duhot na prazni~nata radost da se izmirime i da se zbli`ime kako vistinski ~eda Bo`ji.

   Na{ata sveta Makedonska pravoslavna crkva, vo nekolku deceniskiot vozobnoven samostoen `ivot, so svoite postignuvawa i uspesite vo site sferi na duhovnoto `iveewe: crkovnata prosveta, misionerstvoto, obnovata, za{titata, gradbata i razvojot, vo Tatkovinata i vo diasporata, ja doka`uva golemata i neizmerna qubov kon Boga i gri`ata za duhovniot raste` na svojot narod. Vo toa dragocen pridones }e dadat i vovedenite ~asovi po veronauka vo obrazovanieto na Republika Makedonija, za {to ima se pove}e zaiteresiranost me|u u~enicite.

 

Blago~estivi hristijani

 

   I godinava, ispolneti so evangelska qubov, tor`estveno da go proslavime ovoj svetol i radosen bo`iken den. Da Go veli~ame Bogomladenecot, Koj dojde da go osmisli na{iot `ivot. Milozvu~nata angelska pesna vo vitleemskata no}, “slava na Boga vo visinite, a na  zemjata mir i me|u lu|eto dobra vojla” (Luka 2, 14), neka se slu{a i godinava vo srcata i du{ite  na site lu|e koi go sakaat i gradat mirot i ostvaruvaat dela na dobra volja me|u lu|eto. Toj mir, {to Gospod go donese so Negovoto ro`destvo na Zemjava, da gi ispolni i na{ite srca i du{i, ta da ostane zasekoga{ so nas i dlaboko neka se vsadi vo `ivotot na site lu|e vo svetot. Mirot, toa najdragoceno blago za ~ovekot, osobeno e potreben denes, nasekade, a najmnogu vo na{ava dr`ava, vo koja seu{te ima terorizam, needinstvo, netrpelivost, sudiri, {trajkovi i najrazli~ni nezadovolstva. Zatoa, pred sekoj na{ gra|anin i vernik, stoi predizvik i dol`nost, ne samo deklarativno da go saka i propoveda mirot, tuku i da bide aktiven mirotvorec i dosledno da mu slu`i na mirot.

 

Vozqubeni praznikoqupci

 

   Na{iot pravoslaven narod vo Tatkovinata i {irum po svetot, sekoga{ najsve~eno i so radost go proslavuva Bo`ik – Praznikot na Hristovoto Ro`destvo. Toj  Den za nas bil i ostanuva Praznik na slobodata i mirot!  Makedonskiot narod uspe{no i hrabro gi pobeduval site isku{enija i nepravdini vo tekot na svojata istorija. Zatoa i nie denes da bideme bogoqubivi i ~ovekoqubivi, a so toa postojano }e ja imame milosta Bo`ja, kako najgolema garancija za na{eto opstojuvawe. Toa, pak, svedo~i deka osporuvaweto na na{ata crkovna i nacionalna samobitnost, od strana na na{ite neprijateli, kon koi godinava se pridru`i i eden doma{en izrod i odroden crkoven velikodostojnik, }e bidat besmisleni.

 

Vozqubeni duhovni ~eda

 

   Pretstojnoto leto Gospodovo }e bide jubilejno za Makedonskata pravoslavna crkva i za makedonskiot narod. }e gi odbele`ime i proslavime zna~ajnite nastani od na{ata crkovna i nacionalna istorija: 60 godini od odr`uvaweto na Sve{teni~koto sobranie vo Izdeglavje, koga e postaven temelot za vozobnovuvawe na Ohridskata arhiepiskopija, a so toa i na  avtokefalnosta  na Makeodnskata pravoslavna crkva, i 40 godini od prvata Makedonska pravoslavna crkva na Severnoamerikanskiot  kontinent vo Geri – Indijana, kako i 100 godini od Ilindenskoto vostanie, Kru{evskata Republika i herojskoto zaginuvawe na ilindencite i golemiot makedonski junak Goce Del~ev.

   Neka ni bidat ~estiti i vekoviti ovie jubilei i pridobivki!

   Zatoa, vozqubeni, da `iveeme spored Bo`jite zapovedi i spored evangelskata zapoved za qubovta kon Boga i bli`nite. So toa }e Mu napravime golema radost na Bogomladenecot. On sekoga{ poka`uva milost i qubov, blagoslovuvaj}i gi site koi{to veruvaat vo Nego kako vo Sin Bo`ji i Spasitel na svetot. Postojano da Mu se molime na Boga za da n# za~uva kako bibliska zemja i bogoqubiv narod!

   ^estit Bo`ik i blagosloveno Novoto leto Gospodovo!

 

 

Hristos se rodi!

 

 

Eвангелиските текстови сведочат дека римскиот император Август издал заповед да се изврши попис на населението во империјата. Секој требало да биде запишан во градот на своите дедовци. Палестина тогаш била во рамките на Римската империја поради што и праведниците Јосиф и Света Дева Мариј тргнале од Назарет за да се запишат во Витлеем бидејќи биле од родот Давидов. Кога пристигнале во Витлеем за нив немало место во гостилниците и куќите поради што во градот имало многу народ дојден заради пописот. Некои добри луѓе сакајќи да им помогнат ги упатиле во една пештера во близината на градот каде што пастирите во невреме ги засолнувале овците и козите. Ноќта силна светлина ја исполнила пештерата, но и околните ридови, потоа Света Дева Марија го родила својот Син првенец, го повила и го ставила во јаслите. Силната светлина ги исплашила и пастирите што со своите стада ноќевале на отворено на околните ридови, но веднаш потоа ангел Господов ги утешил и предупредил јавувајќи им ја радосната вест: „Не бојте се! Еве, ви соопштувам голема радост, која ќе биде за сите луѓе; зашто денеска ви се роди во градот Давидов Спасител, Кој е Христос Господ; и еве ви знак: ќе најдете повиен Младенец како лежи во јасли“. Веднаш потоа хорот на ангелите ја запеал песната: „Слава на Бога во висините, а на земјата мир и меѓу луѓето добра волја“! (Лука2/14) Пастирите веднаш отрчале во пештерата каде што ги нашле Марија и Јосифа со Богомладенецот, му се поклониле, а потоа низ градот разгласале за раѓањето на Спасителот. Веднаш потоа кај првородениот син на Света Дева Марија пристигнале и тројцата мудреци од исток на кои што за раѓањето на Спасителот им соопштила необичната ѕвезда на небото која што и ги довела до пештерата движејќи се пред нив кога тие оделе и која што стоела кога тие одморале. „И штом влегоа до куќата, го видоа Младенецот со мајка Му Марија и паднаа, па му се поклонија; а кога ги отворија своите ковчежиња, Му принесоа дарови: злато, ливан и измирна“ (Матеја 2/11) Овие дарови требало да претскажат дека новороденото дете е во истовреме човек (измирната), Бог (ливанот-темјанот) и Цар - златото. Значи пред Богомладенецот најпрвин се поклониле простите пастири и учените мудреци како овоземни жители, но и ангелите од небото што значи дека тој бил предодреден подеднакво да му припаѓа и на небото и на земјата.

 

 

Во првите три века не се празнувало раѓањето Христово. Причина за тоа бил христијанскиот поглед на човековиот живот кој не му придавал многу значење на телесното раѓање на човекот туку на неговото духовно раѓање т.е. на крштевањето. Поради тоа раѓањето и крштевањето на Исус Христос се празнувало заедно на 6 јануари (19 според новиот календар) Богојавление / Водици, а тоа било ден кога се празнувале повеќе спомени. Подоцна кога човековиот живот почнал повеќе да се цени, се јавила потреба за празнување и на денот на телесното раѓање, а не само на духовното раѓање (крштевањето) и на телесната смрт, раѓање за вечен духовен живот. Така се јавила потребата денот на раѓањето на Исус Христос да се празнува одделно од денот на неговото крштевање.

 

По одделувањето од Епифанијата споменот на Христовото раѓање е пренесен на 25 декември (7 јануари според новиот календар). Најстар споменик што зборува за Божик е беседата на Јован Златоуст одржана во Антиохија во втората половина на IV век. Тој појаснува дека за одредување на овој датум се земени два настана: јавувањето на ангелот на Захарија и Благовештението на Богородица.

Денес македонскиот народ со многу внимание го празнува Божик - денот на Христовото раѓање. Обичаите што се изведуваат денес се остатоци од минатото, но поголемиот број од нив се исчезнати и ние денес за нив дознаваме од записите на собирачите на македонските фолклорни и етнографски материјали како што се браќата Миладиновци, Шапкарев, Васил Икономов, Цепенков и многу други. Особено од минатото се останати богати обичаи и верувања поврзани со Бадник или Коледе, денот што му претходи на Божик.

Истражувачите на овие обичаи истакнуваат дека во почетокот Коледе бил празник поврзан со враќањето на сонцето од јужните напоредници, со раѓањето на новото сонце што значело и раѓање или обнова на животот. Подоцна Христијанската црква овој ден го поврзала со Христовото раѓање. На прекорот дека Христијаните започнале да го празнуваат денот на сонцето исто како и паганите Свети Августин одговорал: „Ние го празнуваме не како неверниците поради сонцето, туку поради оној што го создал сонцето“.

Иако обичаите што се изведуваат на Бадник и Божик во некои детали меѓусебно се разликуваат од регион до регион па дури и од село до село сепак во основа се изделуваат неколку заеднички елементи, како што се богатата софра, што се подготвува на Бадник навечер, потоа коледниот оган заедно со дрвото Бадник како и коледицата проследена со многу коледарски песни.

Богатата трпеза со исклучително посна храна: питулици, сарма, грав, компир, риба, зелник, овошје и друго, а според верувањето има цел врз принципот на имитативната магија да обезбеди богат род на земјоделските култури. Обичај е по вечерата софрата да не се крева, туку така заедно со храната да остане цела ноќ, а во некои места така останува во текот на трите дена додека се празнува Божик. Ова е поврзано со верувањето дека ноќта ќе дојде дедо Боже и ќе се нахрани.

На Бадник во секоја куќа се меси кравјаче, пита или погача во која се става сребрена пара. Вечерта кога сите ќе седнат на вечера домаќинот откако ќе се прекрсти и ќе ја благослови трпезата го крши кравјачето на толку делови колку што има членови семејството, оставајќи уште дел за Бога и за куќата. Сите присутни во својот дел од кравјачето ја бараат парата, и оној што ќе ја најде се смета за најсреќниот во годината што претстои. Оној што ќе ја најдел парата ја ставал во грне или чаша со вино од која сите пиеле за здравје и среќа. Парата ја земал тој што ја нашол или му ја давал на домаќинот и за тоа добивал подароци.

Богати обичаи и верувања на Бадник се поврзани со обредниот оган како и со горењето на дрвото наречено Бадник или Бадникојца. Таа ноќ, како што запишал Шапкарев „сите домашни луѓе не заспиваат туку преноќеваат будни, та од тоа се гледа дека таа ноќ е наречена: бадник - будник“. И многумина други истражувачи на овие обичаи сметаат дека името на овој ден доаѓа од бдеењето, будноста покрај овој обреден оган.

Во врска со палењето на дрвото Бадник и воопшто со коледарскиот оган во науката постојат главно две теории: соларната која се заснива врз принципот на имитативната магија, која има цел да го имитира големиот извор на енергија од небото и да обезбеди доволно светлина и топлина за луѓето, но и за стоката и за билките. Примитивниот човек верувал дека на изнемоштеното сонце кое во овој период од годината најмалку е видливо на небото и неговото дејство е со најмал интензитет може да му се помогне со силни огнови од земјата. Според другата исцелителна или очистувачка теорија огновите не се во врска со сонцето, туку со верувањето дека со нив можат да се изгорат сите штетни влијанија било тие да се од природен или од демонски карактер (болви, вошки, змии, но и болести, вештици, караконџули и сл.)

 

Во врска со обредните коледарски огнови е и обичајот коледица. И денес како и во минатото и во селата и во градовите во сите краишта на Македонија помали или поголеми групи деца палат оган, пеат и одат по куќите каде што добиваат подароци како што се: пари, ореви, костени, јаболка, портокали и др. Една од најпеаните песни што и сега се пее во овие случаи „Коледе леде“ ја среќаваме и во запис на Г.Бојаџиев,обnoвена во 1893.

 

Во овие песни кои што немаат развиена мелодија, како што е случај со другите лирски песни, туку се скандираат со карактеристични извици на почетокот и на крајот се најавува доаѓањето на Божик, најголемиот христијански празник, кога се празнува раѓањето Христово.

Обичаите и песните што се изведуваат и пеат на Божик всушност претставуваат продолжение на претходните обичаи и песни поврзани со Бадник. И овие песни ги имаат сите одлики на коледарските песни, радост поради повторното раѓање на сонцето, желба за плодна година. Инаку, раѓањето на Исус е опеано како нешто бело на планина што личи на грутка снегова или пиле лебедово.

Januari 8 (26 Dekemvri)
Sobor na Presveta Bogorodica Bo`jata majka

На вториот ден Божиќ, Светата Црква и оддава слава и чест на Божјата мајка. Безневесната и Пречиста Дева, единствената Богородица на светот, која Го роди Христа - Царот, бессемено воплотениот Христос Бог, го роди без бол и по раѓањето остана Дева, вечна Дева. И оддаваме благодарност на Пресвета Богородица "како на Мајка Богородителка на Христос Бог и наш Спасител". Ова празнување се вика "Собор на Пресвета Богородица", затоа што тој ден се собираат христијаните да и оддадат почит и зашто соборно и свечено се служи во нејзина чест.

 

Januari 9 (27Dekemvri)
Sv. Arhi|akon Stefan

На третиот ден Божик (9 јануари) се слави мудриот и силен по вера, Светиот првомаченик Христов и апостол Стефан архиѓакон. Бил лажно обвинет од некои злобни Евреи, дека хули на Бога и на Мојсеја. Храбро ги изобличил за убиството на Бог Христос и ги нарекол предавници и крвници. Тие го каменувале надвор од градот. Паднат на колена, извикал: "Господи, не примај им го ова за грев". Во 302 година кога почнало свечено празнување на празникот "Рождество Христово", во Црквата во Никомидија, по полноќ, по наредба на цар Максимијан, се изгорени 20.000 маченици. Се слават на 10 јануари.

Januari 14 (1 Januari)
Obrezanie Gospodovo

 

За да го исполни тогашниот закон во Израел, божествениот младенец бил обрезан во осмиот ден по раѓањето. Тогаш "му го кладоа името Исус". На еден дел од телото на новородениот Исус потекла невина крв. Тој болката ја чувствувал, плачел. Со обрезанието Господово се докажува дека тој примил на себе вистинско човечко тело, а не привидно, како што погрешно мислеле еретиците. Известени од ангел Господов, Јосиф со младенецот и мајка му бегаат во Египет, зашто Ирод бара да го погуби младенецот. Тој исплашен од новородениот Христос, за да не стане иден цар на земјата, а и разгневен што мудреците го изиграле - не се вратиле кај него, издава наредба за убиство на витлеемските деца. Убиени се 14.000 маченици во Витлеем. (Се слават на 11 јануари). Нивните мошти се наоѓат во црквата "Рождество Христово" во Витлеем во Светата Земја.

 

Januari 14 (1Januari)

Stara Nova Godina

Na 1 Januari po star, a 14 po nov stil Makedonskata pravoslavna crkva si spomnuva za: Obrazenieto na  Gospod Isus Hristos, sveti Vasilij Veliki i zapo~nuvaweto na pravoslav­na­ta Nova Godina.

Vo osmiot den po ra|aweto Bogomladenecot Gospod Isus Hristos bil donesen vo hramot kade spored Mojseeviot zakon bilo obrezuvano sekoe ma{ko dete. Pri taa prilika na Bogo­mla­denecot mu e dadeno imeto ISUS kako {to i bilo prethod­no blagovesetno od arhangelot Gavril na Presveta Bogorodica.

Hristos zaradi nas primil telesno ra|awe i podnese se drugo  zaradi na{iot prvoroden grev, a obrezanieto go primil za da se ispolni se spored zakonot. Vo Hristovata crkva obre­za­nieto e zameneto so kr{tenieto, bidej}i, obrezanieto e ni{to i neobrezanieto e ni{to, a ispolnuvaweto na Bo`jite zapovedi e se. Ne sekoj [to veli Gospodi, Gospodi }e vleze vo carstvoto nebesno tuku samo onoj {to }e gi ispolnuva Bo`jite zapovedi.

Pak }e povtoram Gospod Isus Hristos go primi obrezanieto za da bide so zakonot, a ne protiv zakonot, toj go primi i imeto Isus koe e nad sekoe ime, za{to pod neboto nema drugo ime dadeno na lu|eto so koe bi mo`ele da se spasime. Ta zatoa Bog visoko go izdigna  i Mu dade ime nad sekoe ime ta vo imeto na Isusa da gi prikloni kolenata na se {to e nebesno, zemno i podzemno, i sekoj jazik da ispoveda deka Isus Hristos e Gospod za slava na Boga Otecot.

So ovoj praznik za~ekoruvame i vo Novata Godina vo koja }e posakame mnogu ne{ta, no dali }e posakame da Mu ugodime na Boga? Dali }e posakame vo noviot milenium, vo godinata koga  se navr{uvaat pove}e od 2000 godini od ra|aweto Hristovo da bideme vistinski hristijani, vo smisla na zbor i delo?

Ako ko posakuvame toa, }e mo`eme i da go ostvarime ako gladni nahranuvame, neoble~eni oblekuvame, ako bolni ute{uvame i mrtvi siromasi pogrebuvame, ako za bli`nite se molime i im oprostuvame. Ako taka pravime na Boga mu slu`ime i }e postaneme `iteli na Bo`joto carstvo.

Neka e ~estita i od Boga blagoslovena Novata Godina. Amin.

Januari 14 (1 Januari)

Sv. Vasilij Veliki

Sv. vasilij arhiepiskop Kesariski, roden e vo vreme na carot Konstantin. U{te kako nekrsten 15 godini U~el vo Atina: filosofija, retorika, astronomija i site drugi nauki koi se izu~uvale vo toa vreme. [kolski drugari mu bile: Grigorij Bogoslov i Julijan, podocna car otstapnik. Vo svoite zreli godini se krstil vo rekata Jordan, zaedno so svojot biv{I u~itel Evul. Bil izbran za episkop vo Kesarija, Kapadokiska okolu 10 godini, a go zavr{il svojot `ivot na 50 godi{na vozrast.Bil golem pobornik za Pravoslavieto, golema zvezda na moralna ~istota i poseduval visoka religiozna revnost, golem bogoslovski um, golem organizator - stolb na Crkvata Bo`ja, Vasilij so potpolno pravo narekuva Veliki. Vo crkovnite bogoslu`bi se narekuva, p~ela na Hristovata Crkva, koja nosi med za vernite, a so svojot ubod gi bodi ereticite. So~uvani se mnogubrojni dela od ovoj Crkoven Otec: bogoslovska, apologetska, podvi`ni~ka i kanonska: istotaka I bogoslu`ba, imenovana po negovoto ime. Ova bogoslu`ba se slu`i 10 pati vo godinata, i toa: 1 januari, pred Bo`ik, pred Bogojavlenie, vo site nedeli od ^esniot post osven na Cvetnici, na Veliki ^etvrtok i na Velika Sabota. Mirno se upokoil sv. Vasilij na 1 januari 379 godina, i se preselil vo carstvoto Hristovo.

 

 

Januari  18 ( 5 Januari)
Vodokrst

MO]TA NA KRSTOT

Na 18. 01 se slavi praznikot Vodokrst. Vo Svetata Crkva se vospeva silata i mo}ta na Krstot. Se vr{i kr{tevawe na vodata i taa so silata na Svetiot Duh dobiva lekovita mo}. Praznikot e vostanoven vo spomenot na nekoga{nite obi~ai {to se izveduvale na toj den, koga bile kr{tevani lu|eto {to go primile hristijanstvoto. Na 20.01 se proslavuva soborno so pesni praznikot Sobor na Sveti Jovan Prete~a i Gospodov Krstitel. Hristos veli: "Vistina vi velam: me|u rodenite od `ena ne se javil pogolem od Jovana Krstitel". Sv. Jovan Krstitel javno go kritikuval nemoralot na Car Irod, koj `iveel so `enata na svojot `iv brat, zatoa ovoj naredil da mu ja otse~at glavata.

Na ovoj den se odbele`uva spomenot na desnata raka na Sv. Jovan Krstitel, svetata raka so koja ja dopre glavata na Hristos pri kr{tevaweto, koja Sv. Ev. Luka ja prenel od Sevastija vo Antiohija, a podocna bila prenesena vo Carigrad. Podignati se hramovi, posveteni na Svetitelot: na mestoto na kr{tevaweto na Gospod, vo Sevastija – kade bil pose~en, vo Antiohija – kade Sv. Ev. Luka ja donel negovata desna raka i vo Carigrad – kade ovaa ~esna raka bila prenesena od Antiohija i vo celiot svet.

 

VODOOSVETUVAWE,

 

Vodoosvetuvaweto e crkoven ~in ~ii koreni datiraat u{te od apostolsko vreme. ^inot osvetuvawe na voda e zapi{an ili propi{an i se nao|a vo trebnikot(kniga za sve{teni trebi), a go izvr{uva sve{tenik ili episkop spored kanonite na pravoslavnata crkva. Za da se pristapi kon samoto osvetuvawe na voda potrebni se slednite raboti: sad so voda, krst, bosilok, kadilnica, temjan i zapaleni sve}i.

Samoto osvetuvawe  na vodata stanuva koga sve{tenikot po ~itaweto na opredelenite molitvi go potopuva tripati krstot vo vodata i ja pee crkovnata pesna: "Spasi gi Gospodi tvoite lu|e... i blagoslovi go tvoeto nasledstvo. Daruvaj im pobeda nad neprijatelite na  site na{i pravoslavni hristijani i so krstot  Tvoj za{titi go Tvoeto nasledstvo". Potrebno e da se naglasi deka  sve{tenikot ne pravi nikakva magija nad vodata tuku taa se osvetuva "so silata i dejstvoto na  Svetiot Duh" koj go prizivame vo molitvite pri golemata ektenija i se molime: "Za ovaa voda da se osveti so silata i dejstvoto i slegnuvaweto na svetiot Duh; da slegne vrz ovaa voda o~istitelno dejstvo na ve~nata Troica ...". Mo`e da se konstatira deka sve{tenikot e samo instrument preku koj deluva blagodatta Bo`ja.

Tokmu zatoa silata na Svetiot Duh e onaa {to ja osvetuva   vodata   i    i    dava  ~udotvorno  dejstvo     (iscelenie) {to e slu~aj i vo evangelieto koe se ~ita na samiot ~in osvetuvawe na voda. Istoto go barame i nie molitveno od Boga so zborovite: "da bide ovaa voda izle~itelna za du{ite i telata i progonitelna za protivni~ka sila...i da i se isprati blagodat na spasenie". [to zna~i Bog  na site koi pijat i se porosuvaat so  osvetenata voda im ja predava svojata blagodatna pomo{ preku nea. Na toj na~in vernite postanuvaat vistinski sinovi i }erki Bo`ji, a toa go barame i molitveno:"Udostoj ne preku pri~est­uvaweto i porosuvaweto so taa voda da se ispolnime so Bo`joto osvetuvawe koe da bide za nas za zdravje na du{ite i telata."

Pokraj toa {to osvetenata voda slu`i za na{e osvetuvawe se koristi za osvetuvawe i blagoslovuvawe na hramovi, zgradi, domovi i sl. Ako go razbereme su{tinskoto zna~ewe na vodosvetot od toa }e prozleze i potrebata od po~esto primenuvawe na ovoj ~in.

Za plodotvornosta i ~udotvornosta na osvetena­ta voda ni govori skoro dvaeset vekovnoto iskustvo na pravoslavnite vernici. Vodoosvetuvaweto se vr{i po domovite na hristijanite za vreme na Bo`i}nite posti, Vodici Bogojavlenie, Veligdenskiot post, Krstovden, a i pri sekoja prilika, za{to Bog na site koi so vera ja pijat i se porosuvaat so nea im ja predava svojata blagodatna pomo{.

Vodata ne e sueverie taa e Glas Gospoden. Nie veruvame vo toa bidej}i taka ne u~i na{ata vera.

 

 

Januari 19 (6 Januari)
Sv. Bogojavlenie - Vodici

"EVE GO JAGNETO BO@JO KOE GI ZEDE GREVOVITE NA SVETOT VRZ SEBE!"

·   Vo bibliskata Palestina, na rekata Jordan, se slu{al glasot na prorokot Sv. Jovan Krstitel, koj gi povikuval lu|eto da se pokajat za svoite grevovi i da primat kr{tenie.

·   Podignati se hramovi, posveteni na Svetitelot na mestoto na kr{tevaweto na Gospod, vo Sevastija, kade bil pose~en, vo Antiohija, kade Sv. Ev. Luka ja donel negovata desna raka i vo Carigrad, kade ovaa ~esna raka bila prenesena od Antiohija i vo celiot svet.

Mra~niot otpadnik, |avolot i negovite crni angeli, otfrleni od Nebesata padnale na zemjata i se vgnezdile vo du{ite na lu|eto. Svetot tonel vo grevovi, svetot zaboravil na svojot Sozdatel, svetot otpadnal od Boga. No, Bog "so svoeto predve~no ~ovekoqubie" re{i da go spasi ~ove~kiot rod. \avolot navlegol i vo vodata, no Bog i od tamu re{i da go istera.

Bogojavlenie - Vodici

Vo bibliskata Palestina, na rekata Jordan, se slu{al glasot na prorokot Sv. Jovan Krstitel, koj gi povikuval lu|eto da se pokajat za svoite grevovi i da primat kr{tenie. Gi kr{teval lu|eto od Erusalim i od cela Judeja. I Gospod Isus Hristos doa|a pri Jovana na jordanskite vodi. Toj ja pozna veli~inata na Hristovata bo`estvena priroda i zatoa zboruva: "Eve go Jagneto Bo`jo, Koe gi zede grevovite na svetot vrz Sebe!". Toj go kr{teva Hrista vo r. Jordan.

So toa Hristos go potopi praroditelskiot grev i grevovite na site lu|e od postoeweto na svetot. [tom se krstil, izlegol od rekata, mu se otvorile Nebesata i Duhot Bo`ji vo telesen vid kako gulab se spu{til nad Nego. Glas od Nebesata govorel: "Ovoj e Mojot vozquben Sin, Koj e po Mojata volja! "Glasot na Otecot e upaten kon Negoviot Sin, no poradi Nego gi povikuva site lu|e od svetot da stanat sinovi i }erki Bo`ji.

KR[TEVAWETO NA HRISTA

Na Hrista mu se otvoraat Nebesata, za da mo`at lu|eto preku nego da vlezat vo niv. Zna~i, pri kr{tevaweto na Hrista, Bog od Neboto mu ja objavuva na svetot svetata tajna za Sveta Troica deka Bog e: Bog Otec, Bog Sin i Bog Svet Duh, tri bo`estveni lica, edna bo`estvena priroda i bitie. Sv. apostol Jovan Bogoslov pi{uva za tainstvenoto bo`estveno Trojstvo: "Za{to Troica se, Koi svedo~at na neboto: Otecot, Slovoto i Svetiot Duh; i Troica se edno. I Troica se, Koi svedo~at na zemjata: Duhot, vodata i krvta; i Troica svedo~at zaedno". Sv. Jovan Zlatoust zboruva za toa golemo ~udo: "...Sekoja svetlina mu se umno`uva na svetot: se osvetuva prirodata na vodata i se u~i da gi mie du{ite i telata; i site sozdanija zaedni~ki likuvaat na zemjata. Samo |avolot pla~e gledaj}i deka se podgotvuva potop, koj edinstveno nego }e go udavi."

Zna~i, golemiot Gospodov praznik Bogojavlenie-Vodici, se proslavuva na 19. 01. vo spomen na kr{tevaweto na Gospod Isus Hristos i objavuvaweto na Svetata Troica. Na praznikot se pee troparot: "Koga vo Jordan se kr{teva{e, Gospodi, se potvrdi poklonuvaweto na Sveta Troica: glasot na Oca svedo~e{e za Tebe i Te nare~e Svoj sakan Sin; i Duhot vo vid na gulab, ja potvrdi vistinata na Toa svedo{tvo. Se javi, Hriste Bo`e, i go prosveti svetot, slava Ti. "

Po Bogojavlenskata liturgija se vr{i golem vodosvet. Potoa vernicite trgnuvaat vo sve~ena Litija i so ikoni vo race stignuvaat do mestoto (ezero, reka) kade {to se izvr{uva ~inot potopuvawe na Krstot Gospodov. Po molitvite, Krstot se frla vo voda i taa se osvetuva. Praznikot go slavat site Makedonci vo svojata tatkovina Makedonija i vo celiot svet.

 

20, Januari (7Januari)

Sobor na Sv. Jovan Krstitel

На 20 јануари се прославува соборно со песни празникот "Собор на Свети Јован Претеча и Господов Крстител". За неговата величина ни зборува Господ Исус Хистос: "Вистина ви велам: меѓу родените од жена не се јавил поголем од Јована Крстител". Свети Јован Крстител јавно го критикувал неморалот на цар Ирод, кој живеел со жената на својот жив брат Филип. Затоа тој наредил да му ја отсечат главата. На овој ден се одбележува споменот на десната рака на Свети Јован Крстител, светата рака со која ја допре главата на Христос при крштавањето, која Светиот Евангелист Лука ја пренел од Севастија во Антиохија. Подоцна била пренесена во Цариград. Подигнати се храмови посветени на Светителот: на местото на крштавањето на Господ, во Севастија - каде бил посечен, во Антиохија - каде Св. Ев. Лука ја донел неговата десна рака и во Цариград - каде оваа света рака била пренесена од Антиохија, како и во целиот свет.

21 Januari (8Januari)

Sv. Grigorij episkop Ohridski


Blago~estiv u~itel i bespregoren pastir na Hristovoto Stado. Bil u~enik na Sv. Kliment - ^udotvorecot, Arhiepiskopot Ohridski. Sv. Grigorij go prodol`il pastirskoto i prosvetnoto deloto na Svetiklimentoviot univerizitet vo koj dal golem pridones za prodol`uvawe i utvrduvawe na Hristovoto spasonosno Slovo. Bil izbran za episkop vo Ohridskata Arhiepiskopija, a potoa i za Arhiepiskop, Poglavar na Svetiklimentovata Ohridska Arhiepiskopija. Mudro ja rakovodel poverenata mu arhipastirska dol`nost, vo koja dal golem pridones kako pastir i u~itel na Hristovata niva. Se upokoil vo Gospoda 1012 godina.

28,Januari (st.st.15,Januari)
Sv. Gavril Lesnovski, Sv. Prohor P~inski

GOLEMITE BO@JI UGODNICI

Na 28 januari se proslavuvaat i golemite makedonski svetci - pustino`iteli sv. Gavril Lesnovski i sv. Prohor P~inski koi so golemi dela, nepokolebliva vera, cvrsta i nesomnena nade` vo Boga vo site svoi stradawa, vo ovoj kratok zemen `ivot, `iveej}i zaedno so yverovite, oddale~eni od lu|eto, stanale ~eda na Evangelieto, sinovi na voskresenieto, naslednici na ve~niot `ivot i ja osvetlile Makedonija i celiot svet. Sveti Gavril Lesnovski e roden vo selo Osi~e, kaj Kriva Palanka. Go izu~il u{te kako mal Svetoto pismo, a podocna i hristijanskata kni`evnost. Po naredba na angel Gospodov izgradil hram na Osi~koto pole. Se zamona{il vo Lesnovskiot manastir. So Bo`ja pomo{ gi le~el lu|eto od razni bolesti, no i `ivotnite, u{te na zemniot `ivot. Se podvizuval vo eden skit, vo blizina na Zletovo, a podocna vo {uma, vo blizina na seloto Lukovo. Se podvizuval i na planinata nare~ena OBLI VRV kade {to ostanal okolu trieset godini vo te{ki podivizi i tuka se upokoil. Nikoj ne ja znael pe{terata kade {to po~ivale negovite sveti mo{ti, no Svetitelot mu se javil na monahot Josif, na son, i mu rekol: "Poslu{aj i otidi na Obli Vrv i tamu }e mi gi najde{ mo{tite. Prenesi gi vo Lesnovski manastir... Bog mi zapoveda da ti go ka`am toa {to ti go ka`av". (arhimandrit d-r J. Popovi}.) A koga do{le do blizina na mo{tite, Svetitelot, pak mu se javil na monahot so zborovite: "Blizu sum od tebe na levata strana. Se poklonile na mo{tite Mitropolitot so episkopite, igumenot i ostanatite sve{tenici, monasi i knezovi. Od mo{tite izleguval miomiris kako od blagomirisen krin". Svetite i ~udotvorni mo{ti gi prenele vo Lesnovskiot manastir. No, podocna, vo vremeto koga car Murta im objavil vojna na Srbite, pla{ej}i se od spaluvaweto na mo{tite, bugarskiot patrijarh gi zel svetite mo{ti na Svetitelot i gi prenel vo Trpezica, vo hramot "Sv. Apostoli" kaj Trnovo, kade {to se nao|aat i do denes. Me|u najgolemite i najstari makedonski svetiteli, koj se podvizuval vo Severoisto~na Makedonija e pustino`itelot od Ov~e Pole, sv. Prohor P~inski. Bezbrojni i neobi~ni se negovite dela. Se sporeduva so angelite, so prorocite, so apostolite, zo{to `iveel angelski ~ist `ivot i so pomo{ na Bo`jata blagodet gi progonuval zlite duhovi, gi lekuval bolnite, slepite, sakatite. Denes e za~uvan celosen prepis na @itieto na sv. Prohor P~inski, vo rakopis od 1827 godina. Sveti Prohor P~inski poteknuva od Ov~epolskata oblast. @iveel vo XI vek. Vo molitvi kon Boga, post i te{ki izma~uvawa, `iveel vo edna pe{tera, kaj Negori~kata pustina koja {to postoi i denes kaj Staro Nagori~ani - Kumanovsko. Vo nea ostanal 32 godini. Potoa zaminal vo druga pe{tera, vo blizina na rekata P~iwa, na planinata Kozjak. Sveti Prohor, vo ovaa pe{tera ostanal trieset godini i vo nea go ispu{til svojot duh, na 14 oktomvri. Nikoj ne znael kade se nao|aat negovite mo{ti. Svetitelot na son mu se javil na carot na Vizantija, Roman IV Diogen (nekoga{niot lovec na srni, kogo Svetitelot go blagoslovil i mu rekol deka }e stane car) i mu rekol: "Caru Diogene, }e me bara{ vnatre, vo pustinata i }e me najde{. Carot i patrijarhot go na{le teloto na Golemiot svetec neizgnieno i gi donele vo blizina na rekata P~iwa". Carot tuka sozdal zadu`bina vo imeto na sv.Prohor, ja osvetil i gi postavil mo{tite so kov~egot na desnata strana od oltarot, vo malata crkva. Mo{tite na golemiot Bo`ji ugodnik se nao|aat vo negoviot manastir, vo grobnicata, vnatre vo samata crkva. Na den 30 januari se proslavuva Misirecot, prep. Antonie Veliki, roden okolu 250-ta godina. Imal te`ok podvi`ni~ki `ivot celi 85 godini, od svojata 20 - godi{na vozrast do svojata 105-ta godina, koga mudriot i smiren, nare~en "u~itel na u~itelite i vospita~ na vospita~ite", ostavaj}i zad sebe golemi i bezbrojni dela, ostanal veliki, dostignal sovr{enstvo na zemjata i se preselil vo nebesnoto carstvo, ostavaj}i primer na site generacii niz site vekovi za vozdr`livosta na umot i srceto, telesnata vozdr`livost i `ivot vo soglasnost na svojata volja so Bo`jata, od ogromnata qubov kon Boga.

 

 

Januari 29 (16 Januari)

^esni verigi na sv. apostol Petar

 

Ovie denovi, koga se proslavuva 20-vekovnoto prisustvo na Hristovata crkva na makedonskite prostori kako i nadvor od niv, gi proslavuvame i slavnite dela izvr{eni od Bo`jite ugodnici, koi so silen duh i golema revnost na verata, so neizmerna qubov kon Boga i svetot, se preselile vo carstvoto Hristovo, a slavata Gospodova gi osvetlila niz site vekovi. Tie ja ispolnile svojata ~ove~ka dol`nost so dela i samo`rtva i mnogu od niv oti{le izbrkani od ovoj svet, bez da za`alat za nego. "Ne vra}aj me vo svetot, poln so nepravdi i bezzakonija, od koj me izbavi". (mon. Tadij, 84). Me|u niv spa|a i golemiot Hristov apostol sv. Petar, koj be{e progonuvan i zavr{i raspnat na krst za{to ja sfatil ve~nata vrednost na `ivotot, za{to prosveten od blagodetta na Svetiot duh, go po~uvstvuval Boga i negovoto prisustvo vo istorijata i vo ve~nosta. Na den 29 januari se proslavuvaat ~esnite verigi na sv. apostol Petar, vo koi bil zakovan od neznabo`niot car Irod, no pri pojavata na angelot Gospodov vo zatvorot, tie padnale od nego. Za toa ni svedo~i Svetoto pismo preku delata na sv. apostoli od sv. apostol Luka: "I, ete, angel Gospodov zastana, i svetlina blesna vo zatvorot". Angelot mu rekol na Petar: "Stani brzo! I verigite mu padnaa od racete negovi". ^esnite verigi so ~udotvorna mo}, erusalimskiot patrijarh  gi dal na caricata Evdokija. Taa eden del od niv  gi dala na svojata }erka Evdoksija, a drugiot del go ispratila vo crkvata "Sv. Apostoli" vo Carigrad. Caricata Evdoksija, koja izgradila crkva vo ~est na sv. ap. Petar, gi polo`ila vo nea ~esnite verigi, zaedno so verigite vo koi bil okovan, po naredba na car Neron, do poslednite denovi od svojot `ivot.

 

Poklonuvawe na ~esnite verigi na svetiot apostol Petar

"VERATA NA[A E TAA KOJA ]E GO POBEDI SVETOT"

"Angelot go pot~ukna Petra po rebrata i go razbudi, pa mu re~e: 'Stani brzo!' I verigite mu padnaa od racete negovi".

"On sam gi iznese na{ite grevovi na drvoto so teloto Svoe, ta za grevovite da umreme, a da `iveeme za pravdata: preku Negovata rana se iscelivte".

Datumot 16.01./29.01.Svetata Crkva go odredi za praznik na poklonuvawe na ^esnite Sveti i ^udotvorni Verigi, vo ~est i spomen na golemiot Hristov apostol Sveti Petar, a vo slava na na{iot Spasitel Gospod Isus Hristos. Zna~i, ovoj den se slavi zaradi Verigite vo koj bil okovan Hristoviot u~enik, od bezzakoniot car Irod, a koi pri pojavata na angelot Gospodov vo zatvorot, padnale od nego. Car Irod go fatil na Sv. ap. Petar i okovan vo dve verigi go frlil vo zatvor. Toj mislel, za da im ugodi na Judejcite, vedna{ po Pashata, da go izvede pred narodot. Vo zatvorot, za pogolema sigurnost, go postavile Petar da spie me|u dvajca vojnici. Pred vratata na zatvorot postavile stra`a "~etiri ~etvorki vojnici". No, Sv. ap. Petar i vo zatvorot ne gubi vera vo Boga.

Vo negovata du{a nema ni{to posilno od hristijanskata vera. Toj e cvrsto uveren deka "Verata na{a e taa pobeda koja }e go pobedi svetot". Gospod ne gi ostava svoite izbranici sami. I vo zatvorot mu ispra}a angel Gospodov. Silna svetlina go ispolnuva zatvorot. I kako {to pi{uva Sv. Ev. Luka, angelot go pot~ukna Petra po rebrata i go razbudi, pa mu re~e: 'Stani brzo!' I verigite mu padnaa od racete negovi.

ANGELOT

Angelot mu rekol da si gi obue ~evlite, da gi oble~e svoite ali{ta i da trgne po nego. Sv. Petar ne znae {to se slu~uva so nego. Si misli da ne e toa privid. Zaedno so angelot, ja pominuvaat nezabele`livo prvata i vtorata stra`a i doa|aat do `elezna vrata koja vodi do gradot. Za golemo iznenaduvawe, vratata sama se otvora i tie izleguvaat niz nea. Preminuvaat niz edna ulica. Toga{ angelot go snemuva. Na Petar mu stanuva jasno: "Sega razbrav navistina deka Gospod go pratil Svojot angel da me izbavi od racete Irodovi i od s# {to o~ekuva{e Judejskiot narod ".

Sv. ap. Petar sam go prodol`uva patot. Se upatuva kon ku}ata vo koja `iveel Marko. ^uknuva na vratata. Sluginkata Roda naslu{nuva na vratata. Go pozna glasot na Petra. Se vtr~uva da im javi na prisutnite. U~enicite ja otvoraat vratata. Go gledaat Petra i se za~uduvaat. Im raska`uva kako "Gospod go izvlekol od zatvorot " i gi zamolil da go izvestat za toa Bo`jo ~udo Jakova i bra}ata. Utredenta vo zatvorot me|u vojnicite nastana golema zbrka. Irod bara stra`arite da mu go predadat Petra. Razgneven, izdava naredba da bidat kazneti i zaminuva za Kesarija. Irod ... "ne mu vozdade slava na Boga. I, izeden od crvi, toj umre". A Slovoto na @iviot Bog prebiva vo cel svet i niz site vekovi. Sv. ap. Petar ne se pojavuva vo Erusalim. Zaminuva vo drugi kraevi na svetot da go propoveda Svetoto Evangelie. Nekoi hrabri hristijani uspeale tajno da gi zemat verigite, gi ~uvale kaj sebe, dostojno gi po~ituvale, im se poklonuvale. Verigite imaat lekovito dejstvo poradi toa {to bea cvrsto vrzani na svetoto apostolsko telo, i od nego se osvetija. Tie "bea pripieni na negovoto telo, isceluvaa od bolesti i gi izgonuvaa zlite duhovi".

SKAPOCEN DAR

^esnite Verigi na Sv. ap. Petar se predavale od pokolenie na pokolenie, roditelite na svoite deca, a tie na svoite naslednici. Predavaj}i gi od rod vo rod, ^esnite Verigi stignale do Sv. Juvenalij, patrijarh Erusalimski. Toga{ vo Erusalim stignala Bogoqubivata carica Evdokija. Taa vo Erusalim podignala mnogu crkvi. Patrijarhot Juvenalij & gi podaril ovie ^esni i ^udotvorni Verigi na caricata Evdokija, koja gi odnela vo Carigrad. Ednata ^esna Veriga ja dade vo Carigrad vo hramot na Sv. ap. Petar, vo ogromnata Soborna crkva Sveta Sofija. Drugata Sveta Veriga ja isprati vo Rim na svojata nabo`na }erka Evdoksija.

Caricata Evdoksija so neizmerna qubov i blagodarnost kon Boga i Apostolot, za primeniot "skapocen dar", vo ime na Sv. ap. Petar, podigna Crkva na Ekskvilijskata gora, i vo nea gi polo`i ovie ^esni Verigi "zaedno so Onie vo koi be{e Petar pred svojata smrt okovan od car Neron". I kako zatvorenik vo okovi i kako sloboden Bo`ji ugodnik, prodol`uva od neboto na Novozaveten Bo`ji narod da go propoveduva Hrista: "On sam gi iznese na{ite grevovi na drvoto so teloto Svoe, ta za grevovite da umreme, a da `iveeme za pravdata: preku Negovata rana se iscelivte".

 

30 Januari (10 Januari)

Prepodobni Antonij Veliki

 

Свети Антониј е роден во Среден Египет, во 251 година. На 20-годишна возраст остана без родителите. Мораше да се грижи за останатото богатство и за својата помала сестра. Еден ден во црква ги слушна зборовите: Ако сакаш да бидеш совршен, оди продај го имотот и раздај го на сиромасите и ќе имаш ризница на небото, па дојди и врви по мене, па го раздаде имотот, а со малиот остаток ја згрижи сестра си и го започна подвижничкиот живот. Целиот негов живот стана исполнување на овие зборови. Во текот на многу години ги помина сите скалила на духовниот живот и со својот живот стана пример за сите монаси до денешен ден. Се упокои мирно на свои 105 година, во 356 година

31 januari (11 januari)

Sv. Atanasij Veliki



Simbol na sovr{enstvo i qubov

СТОЛБ НА ХРИСТИЈАНСТВОТО, ТЕМЕЛ НА ЉУБОВТА И ПРАВДАТА!

Св. Атанасиј Велики, како архиѓакон, зел видливо учество на Соборот и дошла до израз неговата ученост, остроумност и ревност за Православната вера.

Св. Атанасиј Велики, храбриот, неуморлив, трпелив и стар Христов војник на Исуса Христа, по многуте прогонства, остана засекогаш Велики заради неговата Велика душа, која трпеливо и богомудро ги победи тие долготрајни и страшни борби.

Големиот столб на Црквата Христова, Свети Атанасиј Велики, архиепископ Александриски, спаѓа во оние светители кои биле безобзирно клеветени и злосторнички гонети од родниот град и татковина. Големиот учител на Христовата наука бил клеветен од безбожниците и скоро целиот свој живот бил прогонуван од еретиците. Тој ја исполни својата човечка должност со дела и саможртва, но како и многу други светители (меѓу кои и македонските светители и бранители на Татковината), отиде избркан од овој свет, без да зажали за него. Господи, праведен Судијо на земјава ,"не враќај ме во светот, полн со неправди и беззаконија, од кој ме избави". Тој мудро го позна името Божјо, го почувствува Бога и неговото присуство во историјата и во вечноста. Законот на Бога е во неговото срце.

И се издржа заради лубовта кон Христа, Татковината и луѓето. А Господ никогаш не премолчи. Низ сите векови и небесната и земната Црква го слават. И нашите јазици ќе зборуваат за неговото совршенство, за неговата љубов, за неговата правда, за неговите дела.

ПОБОРНИК ЗА ПРАВДА

Св. Атанасиј Велики веруваше дека оние кои вршат беззаконие, насилство и неправда и креваат глава нависоко, оние кои зборуваат за мир, а зад него смислуваат измами, ќе бидат засекогаш истребени.

Кој е всушност Св. Атанасиј Велики? Св. Атанасиј Велики е роден во Египет, во Александрија, околу 293 година. Неговите родители биле набожни христијани. Ја изучил светската филозофија и светите книги на Стариот и Новиот Завет. Свети Антониј Велики му бил главен духовен отец, утеха и морална поткрепа. Св. Атанасиј Велики бил ѓакон кај архиепископот Александар, кој управувал со Црквата во Александрија од 312 до 326 година. Во придружба на овој Архиепископ, присуствувал на Првиот Вселенски Собор, одржан во Никеја, во 325 година. Св. Атанасиј Велики, како архиѓакон, зел видливо учество на Соборот и дошла до израз неговата ученост, остроумност и ревност за Православната вера. Многу придонел аријанската ерес да се сузбие, а Православието да се утврди. На Соборот успеал да докаже дека аријанската ерес е антихристијанство и сатанизам. Светите отци го проколнале Ариј (александриски свештеник - еретик) и го исфрлиле од Црквата Христова. А бил осуден и на заточение, прогонство. Св. Атанасиј Велики го составил "Симболот на верата" кој бил усвоен на Никејскиот Собор. По смртта на Архиепископот Александар, Св. Атанасиј Велики бил избран за Архиепископ Александриски. Во звањето архиепископ останал 47 години, но целото време не бил на престолот архиепископски. Околу дваесет години поминал во прогонство. Неговите лукави непријатели продолжиле да го клеветат праведникот и да бараат да биде осуден на вечно прогонство, како да сакале да го прогонат од целиот свет, од сета вселена, како да е светот нивни, на измамниците, убијците и незнабошците. Самиот Атанасиј пишува дека војводата Себастијан, со војска вооружена со ножеви, стрели и мечеви, ги тепале и мачеле христијаните, зашто биле цврсти во својата вера и не ја прифаќале аријанската ерес која погрешно учи за Господ Исус Христос. Биле толку тепани и цели во рани, што и нивните најблиски не можеле да ги препознаат.

ПОКОРЕН ХРИСТОВ ВОЈНИК

Св. Атанасиј Велики бил прогонуван од царевите: Констанциј (син на Константин Велики), кој ја раширил аријанската ерес, Јулијан Отстапник - идолопоклоник, Валент - аријанец. Бил прогонуван од еретикот Ариј и неговите следбеници, меѓу кои епископот Евсевиј Никомидијски. Светителот се криел во пустињи, во куќи и други места. Првото прогонство на Св. Атанасиј Велики е од 335 - 337 година, второто е од 339 - 346 година, третото од 356 - 362 година, четвртото од 362 - 363 година, петтото од 365 - 366 година. Прогонуван е во разни земји на светот. Повеќе пати е и враќан на престолот.

Св. Атанасиј Велики, храбриот, неуморлив, трпелив и стар Христов војник на Исуса Христа, по многуте прогонства, остана засекогаш Велики заради неговата Велика душа, која трпеливо и богомудро ги победи тие долготрајни и страшни борби, заради многубројните дела, маки и страдања за Светото име на Пресвета Троица, чија цел е спасението на човечкиот род. Многу малку од земниот живот поживеал мирно, дури пред смртта, на својот престол и се упокоил во Господа на 2 мај 373 година.

Prepodoben Eftimij Veliki
2 Fevruari (20 Januari)

Sv. Josif Solunski
8 Fevruari (26 Januari)

Sv. Tri Svetiteli
12 Fevruari (30 Januari)

MED ZA VERNITE I TRN ZA ERETICITE

Jovan, mitropolit Evhaitski - eden od istaknatite crkovni pisateli vo 11 vek, imal vizija vo son. Sekoj od ovie tri svetiteli mu se javile oddelno, vo golema slava, krasota, a potoa mu se javile site tri zaedno i mu rekle: "Nie sme edno vo Boga...".

Svetitelot Zlatoust niz site vekovi ja propoveda na lu|eto milosta Bo`ja: "Milost stra{na od krvavata Golgota, kade raspnatiot Gospod na svetot zlostorstvata im gi prostuva".

Vo 1084 godina, za vreme na vizantiskiot car Aleksij I Komnen, e vostanoven zaedni~ki praznik vo ~est na golemite Tri Erarsi, premudrite vselenski u~iteli na Crkvata i Svetiteli: Vasilij Veliki, Grigorij Bogoslov i Jovan Zlatoust. Pri~inata poradi koja e vostanoven ovoj praznik na Tri Erarsi e slednata: Vo Carigrad, me|u u~enite lu|e nastanal spor okolu toa koj od ovie trojca svetiteli e najgolem. Edni go vozdignuvale Vasilij zaradi negovata ~istota, hrabrost, izu~uvawe na site nauki za toa vreme. Drugi go vozdignuvale Grigorij, zaradi negovata dlabo~ina na umot vo bogoslovieto. Treti go vozdignuvale Jovan zaradi negovata krasnore~ivost pri {irewe na verata. Nastanala podelba me|u tie lu|e i edni se narekle Vasilijani, drugi Grigorijani, a treti Jovaniti. No, Bog ne dozvolil ovoj spor da ne bide re{en.

Sv. Vasilij Veliki, Sv. Jovan Zlatoust, Sv. Grigorij Bogoslov

Jovan, mitropolit Evhaitski - eden od istaknatite crkovni pisateli vo XI vek, imal vizija vo son. Sekoj od ovie tri svetiteli mu se javile oddelno, vo golema slava, krasota, a potoa mu se javile site tri zaedno i mu rekle: "Nie sme edno vo Boga, kako {to gleda{ i nema ni{to vo nas protivre~no ... nitu ima me|u nas ni prv ni vtor". Go zamolile da im sostavi bogoslu`ba i da im se odredi den za nivno slavewe. Mudriot Jovan datumot 30.01./12.02. go odredi za zaedni~ki praznik na ovie Tri Svetiteli. Prepodobni Jovan im sostavil i prekrasna bogoslu`ba.

ZAVISTA

Sveti Vasilij Veliki, arhiepiskop Kesariski, golemiot Bo`ji ugodnik, premudriot u~itel, borecot protiv ereticite, e roden vo gr. Kesarija Kapadokiska, okolu 330 godina, od tatko Vasilij i majka Emilija. Gi izu~il: filozofijata, retorikata, astronomijata i preostanatite svetski nauki za toa vreme. [kolski drugari mu bile Grigorij Bogoslov i Julijan Otstapnik. Vo zreli godini se krstil vo rekata Jordan, zaedno so svojot porane{en u~itel Evul. Ja propovedal Hristovata nauka, stanal poznat vo svetot i toga{niot vladika vo Kesarija mnogu mu zaviduval. Poradi toa, Vasilij zaminal vo pustina, kade ostanal do smrtta na vladikata. Podocna se vratil i bil postaven za arhiepiskop. Dobro ja rakovodel Crkvata okolu 9 godini. Vo bogoslu`bata se vika p~ela na Hristovata Crkva, koja nosi med na vernite i so trnot svoj gi bode ereticite. So~uvani se mnogubrojnite dela na ovoj Otec na Crkvata, bogoslovski, apologetski, podvi`ni~ki, kanonski, kako i Vasilijevata Liturgija. Mirno se upokoil vo Gospoda na 1.01. 379 godina i se preselil vo carstvoto Hristovo. Po`iveal na zemjata 49 godina. Vo Crkvata na Sv. M~. Evpsihij gi pogrebaa ~esnite mo{ti na golemiot ugodnik Bo`ji, Sv. Vasilij, koj postana i ostana Velik.

STRADAWA

Bo`jiot sluga Sv. Grigorij Bogoslov, arhiepiskop Carigradski, bil i ostanal zasekoga{ "svetilo na Pravoslavnata Crkva", zaradi ~istotata na karakterot, nezlobivosta, trudoqubivosta, dlabo~ina na umot i borbata protiv ereticite. Najslavno po dlabo~ina e negovoto delo "Beseda za Sveta Troica". Se upokoil vo 389 godina. Sv. Jovan Zlatoust, patrijarh Carigradski, e roden vo Antiohija, vo 354 godina od tatko Sekund vojvoda i majka Antusa. Bil krsten od Antiohiskiot patrijarh Meletij. Po smrtta na negovite roditeli go primil mona{kiot ~in. Ja napi{al knigata "Za sve{tenstvoto" i toga{ mu se javile svetite apostoli Jovan i Petar, prorokuvaj}i mu golema slu`ba, golema blagodat, no i golemo stradawe. Proslaven zaradi mudrosta, podvizite i silata na zborovite. So svojot zlaten um go protolkuval Svetoto Pismo. So golema revnost upravuval so Crkvata kako patrijarh Carigradski. Ja napi{al Zlatoustovata Liturgija. Gi pobedil ereticite. Ja izobli~il caricata Evdoksija, koja go ispratila vo progonstvo, kade pominal 3 godini i tamu kako ma~enik go predal svojot duh. "Slava na Boga za s# !" bea negovite posledni zborovi. Vo 438 godina negovite mo{ti se preneseni od s. Koman vo Carigrad. Svetitelot Zlatoust niz site vekovi ja propoveda na lu|eto milosta Bo`ja: "Milost stra{na od krvavata Golgota, kade raspnatiot Gospod na svetot zlostorstvata im gi prostuva". Milost koja do Hrista bila nepoznata.

 

Sv. Besrebrenici Kir i Jovan
13 Fevruari (31 Januari)

Sv. M~. Trifun
14 Fevruari (1 Fevruari)

Svetata ni pravoslavna crkva izobiluva so bezbroj svetiteli, ma~enici i ispovednici na pravata vera vo Gospoda Isusa Hrista, na{iot Spasitel.

Eden od niv e i svetiot ma~enik Trifun. Se rodil vo s. Kampsada vo maloaziskata oblast Frigija toga{na Rimska imperija. Poteknuva od siroma{no semejstvo, no blago~estivi hristijani. Vo svoeto  rano detstvo sveti Trifun ~uval guski. No toa ni malku ne pre~elo da vrz nego bide izleana Bo`ja blagodat i u{te kako dete mo`el da lekuva bolesti kako kaj lu|eto, taka i kaj `ivotnite.

Vo toa vreme vo Rimskoto carstvo vladeel carot Gordijan (236-244) ~ija }erka po ime Glorija du{evno se razbolela za {to nejziniot tatko bil vo golema taga. Celoto carstvo bilo anga`irano okolu le~eweto na carevata }erka, no nitu eden lekar vo carstvoto ne mo`el da ja izle~i.

Toga{ lo{iot duh {to ja obzel Glorija po~nal postojano preku nea da povtoruva: " Nikoj ne mo`e da me izgoni osven Trifun". Carot naredil da se najde toj lekar Trifun. Po Bo`ja promisla bil povikan i mladiot Trifun koj imal samo 17 godini. Mladiot Trifun ja izlekuval }erkata na carot za koe dobro {to go napravil od carot dobil mnogu podaroci, no Trifun pri vra}aweto od Rim po pat se {to dobil go razdelil na siromasi. I se vratil vo svoeto selo i prodol`il da gi ~uva guskite i da se moli na Boga.

Koga na rimskiot prestol do{ol hristoborniot car Dekij Trajan, hristijanite vo rimskata imperija bile mnogu izma~uvani. Toa ne go odminalo nitu sveti Trifun, bil izma~uvan, tepan i maltretiran za imeto na Hrista, no toj molej}i se se podnesuval. Na krajot koga ma~itelite ne uspeale da go odvratat Trifuna od Hrista, go odvele nadvor od gradot i so me~ mu ja otsekle glavata. Nekoi pobo`ni hristijani sakale ~esno da go pogrebaat vo Nikeja no toj vo son im se javil  i gi zamolil negovite mo{ti da gi prenesat vo negovoto rodno selo. Taka postrada svetiot ma~enik Trifun predavajki ja svojata du{a na svojot Tvorec vo 250 godina.

Praznikot "Sv. Trifun" e praznik i na lozarite, koj svetiot ma~enik Trifun go zele za zakrilnik na lozjata, za da gi ~uva od razni napasti (raznovidni yverovi, crvi, gasenici, polski gluvci, krtici, vetrovi, mrazevi i drugo), na toj den se zapo~nuva i so zakrojuvawe na lozjata. Da se pomolime na svetiot ma~enik Trifun da gi za{tituva lozjata, gradinite i site drugi nivi so razni posevi.

Sretenie Gospodovo
15 Fevruari (2 Fevruari)

Zo{to e vostanoven ovoj spomen?

Spored starozavetnoto zakonodavstvo, `enata po ra|aweto na deteto se smetala za ne~ista ~etirieset dena (Lev.12). Za vreme na tie denovi, nare~eni i denovi na o~istuvawe, taa ne smeela da odi vo crkva, da u~estvuva na zaedni~koto bogoslu`enie nitu da se dopira do ne{to {to e sveto. O~istuvaweto stanuvalo preku prinesuvaweto na `rtva za grev. Ako semejstvoto bilo siroma{no, prinesuvalo na `rtva dve grlici ili dve gulap~iwa -ednoto za o~istuvawe, a drugoto `rtva za grev (Lev.12.8.). Sveta Deva Marija vo sekoj pogled bila o~istena od Svetiot  Duh i osvetena kako Majka Bo`ja i nemalo potreba za o~istuvawe.No Sveta Bogorodica od smirenie i od `elba da dade primer na po~ituvawe na zakonot, ostanala kako gre{na majka 40 dena oddale~ena od hramot i se pot~inila na zakonot za o~istuvawe.

Pokraj toj zakon postoel i zakon za posvetuvawe na prvorodenoto na Boga. "Na Gospoda }e Mu go oddeluva{, mu zapovedal Bog na Mojsej, sekoe prvorodeo od ma{ki pol, {to otvara utroba". (Izlez.13.12).

Tokmu vo ispollnuvaweto na tie dva zakona, Presveta Deva Marija i pravedniot Josif na ~etiriesetiot den go donele mladenecot Isus vo hramot za da go pretstavat pred Gospoda i da gi prinesat  vo hramot `rtvite za o~istuvawe - dve grlici ili dve gulap~iwa. (Luk. 2.22-24), {to poka`uva deka bile siroma{ni lu|e.

Vo toa vreme vo Erusalim `iveel nekoj ~ovek po ime Simeon. Toj bil praveden i blago~estiv i ja o~ekuval utehata Izraileva odnosno veteniot Mesija. Svetiot Duh bil vrz nego i mu bilo pretska`ano, oti nema da vidi smrt, duri ne Go vidi Hrista Gospodov.

Toj starec do{ol po vdahnovenie vo hramot. Koga Marija i Josif go donele Mladenecot Isus za da go izvr{at nad Nego obi~ajot, Simeon Go zel vo svoite race, Mu blagodaril na Boga i rekol: "Sega go otpu{ta{ Svojot sluga so mir, Vladiko, spored zborovite Tvoi; za{to o~ite moi go vidoa spasenieto Tvoe, {to si go prigotvil pred liceto na site narodi: svetlina za prosveta na neznabo`cite i slava na Tvojot narod, Izrailot." (Luk.2.29-32).  Od blagodarstvenata molitva na pravedniot Simeon jasno se gleda deka Mladenecot Isus }e bide Spasitel na site lu|e. Spasenieto }e bide na celiot svet: toa nema da se ograni~i samo na Judeite, tuku za site narodi.

Vo toa vreme vo hramot bila i edna vdovica Ana, na okolu 84 godini, koja {to samo sedum godini pro`iveala so svojot ma`, a po smrtta negova ne se oddelila od hramot, slu`ej}i mu na Boga so post i molitva den i no}. Zatoa se udostoila so dar na proro{tvo. I taa go presretnala Bogomladenecot go slavela Boga i zboruvala za Nego na site, koi go o~ekuvale spasenieto vo Erusalim.

Vo ~est na sredbata na pravedniot Simeon i proro~icata Ana so Bogomladenecot svetata Crkva go vostanovila dene{niot praznik Sretenie.

Po~ituvaj}i gi Bo`jite izbranici, za taa nivna sveta sredba so Spasitelot na svetot, se ispolnuvame so `elbata i nie da se sretneme so Gospoda so smireno srce i radost. No, dali e toa mo`no ? Da, mo`no e. Bo`jata milost ja isprevaruva na{ata `elba. [totuku }e se rodime, i ete so svetoto kr{tenie, blagodatta na Svetiot Duh ja presretnuva na{ata du{a, ja o~istuva od nasledenata grevovna ne~istotija i ja pravi ~len na Svetata Crkva. Miropomazanieto isto taka e "pe~at na darot na Svetiot Duh". Na ~etiriesetito den ne nosat vo crkva. Sve{tenikot po primerot na sveti Simeon ne zema vo race, otkako }e napravi krst so nas, ne vnesuva pod pokrivot na Svetata Crkva. Minuvaat godini, rasteme, osoznavame  i se razvivame. Zapo~nuvame da gi ocenuvame na{ite misli, postapki i dela. Ja primame svetata pri~est. Go primame Teloto i Krvta na Gospoda Isusa Hrista i Toj `ivee vo nas i nie vo nego. Koga pravime dobrini na na{ite bli`ni, nie ~uvstvuvame duhovna radost. Po sekoe napraveno dobro delo na du{ata ni e poleko, poradosno i bla`eno.

Vozqubeni ~eda vo Gospoda!

Sekomu od nas neizbe`no ni pretstojat dve mnogu  va`ni i sudbonosni sredbi so Boga: sredbata po smrtniot ~as i sredbata vo denot na stra{niot sud.

Dali i pomisluvame na tie sredbi?... Dali sme podgotveni za niv?...

Sveti Simeon i sveta Ana so pravednost, so ~ist `ivot, so svetost se sretnale so Gospoda. A, nie?...

Ne mi preostanuva ni{to drugo, osven: da `iveeme kako {to veli sveti apostol Pavle"~esno, pravedno i pobo`no", se po~esto da se sretnuvame so Gospoda ovde na ovoj vek, so molitva, prisustvo na svetite bogoslu`bi, i vr{ewe na dobri dela.

Blagodatta na na{iot Gospod Isus Hristos i  qubovta na Boga i Otecot i zaedni{tvoto na Svetiot Duh neka bidat so site vas. Amin.

Sve{tenoma~enik Haralampij
23 Fevruari (10 Fevruari)

ВЕЧЕН ЖИВОТ

Св. свештеномаченик Харалампиј, светителот со чудотворна моќ, јавно ја проповедал Христовата наука и му останал верен на Бога до крајот на својот живот. Бил епископ во градот Магнезија. Во Св. Црква е наречен "Светителот на земјата кој и небото го осветлува, сослужител на ангелите ...", кој "Ги победи мачителите, а ја скрши и немоќната смелост на демоните

 

Свештеномаченик Харалампиј, pострадал за време на stra{noto gonrwe na hristijanite od царot Септимиј Север. Царските војници му ја одрале кожата, а тој се уште жив им рекол: "Ви благодарам ..., вие го обновивте мојот дух за нов, вечен живот". Postradal vo 113 godina od svojot `ivot, пред да биде посечен со меч на 10.02. во 202 година. Неговото тело го погребала царската ќерка Галина. Се слави на 10.02/23.02.

Sv. Vma~.\eor|i Kratovski
24 Fevruari (11 Fevuari)

Negovata tatkovina be{e Makedonija, a rodnoto negovo mesto Kratovo, sin na blago~estivi roditeli Dimitrij i Sara. Koga deteto ja dostigna {estata godina od svojata vozrast, roditelite go dadoa da u~i sve{teni knigi, i toj naskoro gi izu~i. Potoa go dadoa da u~i zlatarski (kujunxiski) zanaet, {to isto taka dobro go prifati. Taka i vo dvete (raboti) im ugodi na svoite u~iteli i primi blagoslov i od dvajcata. Vo toa vreme negoviot roditel se upokoi vo Gospoda i toj stana sirak, bez tatko. A bidej}i be{e li~no i mo{ne ubavo mom~e, taka {to ne se nao|a{e sli~en nemu po ubavina od toj grad, se ispla{i da `ivee tamu, za da ne bide prinudno odveden vo dvorot na ne~estiviot i pogan car ismailitski Bajazit beg. Poradi toa ja ostavi svojata tatkovina i otide vo gradot Serdika, pokasno nare~en Sofija, i `ivee{e vo domot na eden od gradskite sve{tenici kade {to toj vode{e dobrodetelen `ivot. A prezviterot ja gleda{e negovata poslu{nost i kolku {to mo`e{e go pou~uva{e vo svetite knigi. Toj, pak, na delo se trude{e da go ispolni doverenoto mu. Taka i stana.


I kako {to nemo`e da se sokrie grad, {to se nao|a na vrv planina, nitu, pak, svetilo se pali i klava pod poklop, tuku na sve{nik, ta onie {to vleguvaat da ja vidat svetlinata (Matej 5,14-15), taka stana i so ova mom~e. Gledaj}i go nego, Muhamedovite ne~estivi sve{tenici (oxi), pottiknuvani od besovite, ne mo`ea da trpat kako toj odi vo blago~estieto, pa pobrzaa so seta sila da go privedat kon sebe. Taka tie izbraa eden od nivnite u~eni, siguren i ve{t na zbor i podgotven na sekakov odgovor, pa go ispratija da razgovara so nego. Toj dojde pri nego so lukava namera i mu donese nekakva rakotvorba i mu dade dovolno pari, za da go pridobie za prijatel. I taka po~na so mali i lukavi (ve{ti) zborovi da go potkradnuva:


,,O, mladi~u, vele{e toj, koga bi sakal ti da ja napu{ti{ tvojata te{ka i za ovoj svet neprijatna slu`ba i da pristapi{ kon na{eto blago i lesno u~ewe, ti bi primil golema slava i ~est i jas bi te zdru`il so kerkata na prviot i najbogat (~ovek) vo ovoj grad, i ti bi stanal naslednik na golemo bogatstvo, i od site vo gradot bi primil ~est i po~ituvawe zaradi tvojata ubavina i bi te imale za prv (~ovek) vo gradot. Ne ti prilega so takva li~na ubavina da `ivee{ vo ovaa siroma{tija i ropski, tuku neka stojat pred tebe i neka ti slu`at slugi i sluginki,,.

Koga go slu{na ova, \orgi mu re~e:


,,Ti blagodaram {to taka dobro se gri`e{ za mene. No ka`i mi iskreno {to }e te pra{am. Znam deka dobro znae{, za{to slu{nav za tebe oti gi znae{ do kraj sigurno va{ite (raboti) {to se slu~ile do sega i {to treba da bide po krajot. Ako saka{ da ja ka`e{ samo vistinata, ka`i mi dali ovaa slava i ~est, za koja mi zboruva{, ostanuva ve~no ili prestanuva ?,,


Toj re~e:


 ,,Sekako deka prestanuva ovde. No onie {to `iveat dobro i go dr`at Muhamedovoto predanie, tie odovde preo|at vo rajot,,.


A \orgi mu re~e:


 ,,Vo {to se sostoi dobroto na ovoj `ivot, kako {to veli{ ti ?,,


 Toj odgovori: ,,najnapred dobrata vera i telesnata ~istota ?,,


 \orgi dodade: ,,Dobro re~e - dobrata vera, a kakva ~istota ?,,


Toj re~e: ,,^esto da se mie{ i da se klawa{,,.


\orgi odgovori:


,,Ako ~ovek `ivee vo blud ili prequba, ili prejaduvawe i pijanstvo i u`iva vo sekakvi telesni nasladi, dali Bog }e go primi vo rajot ?,,


Toj i ne sakaj}i ja posvedo~i vistinata, koga re~e:


,,Sekako deka Bog nema da gi primi takvite, ako ne se obratat so golemo pokajanie. A tie {to }e umrat so takvi dela, sekako deka }e otidat vo maki,,.


\orgi proslovi:


,,Pravo presudi. Kako {to gleda{, site va{i carevi i knezovi i sudii i velmo`i im robuvaat na vakvite ne~isti dela i do krajot na svojot `ivot bez pokajanie lo{o ginat, kako {to i samiot re~e,,.

A toj progovori:


,,I so milostina Bog biva umolen i oprostuva grevovi. I pogledni gi na{ite carevi, knezovi i velmo`i kolku xamii i mostovi i izvori (bunari) pravat zaradi Boga, a za pokoj na lu|eto !,,

\orgi odgovori:


David pi{uva (nau~en od Svetiot Duh):,,@rtvata na ne~estivite Mu e odvratna na Boga,,. I bidej}i, kako {to gleda{, od veka mno{tvo carevi i silnici napravija mnogu dobrini, no poradi nivnoto neverie tie izginaa i bez spomen ostanaa, osobeno izginaa onie od na{iot rod. Vo va{ata vera nikoj ne se nao|a svet ili praveden, bilo car ili pa{a, vojvoda ili sudija, u~itel ili nekoj od priprostite, ami site izginaa. A vo na{ata vera - i carevi i arhijerei i prosti lu|e, od Hrista do denes, se nao|aat pravedni i sveti. I nivnite tela od mnogu godini ostanuvaat celi i neo{teteni i im davaat iscelenie od razni bolesti na onie {to so vera prio|aat, a i besovi od lu|eto izgonuvaat. Tie pravednici po~ivat kako da spijat i ispu{tat miris kako krin. Kako mnogu drugi, taka i Prepodobnata majka sveta Paraskeva - Petka, mnogu godini nejzinoto telo stoi ne taknato od trule{ta, a dava iscelenie na mnogumina koi so vera pristapuvaat kon nea. Duri i od va{ata Muhamedanska vera mnogumina na{le iscelenie, koi pristapile kon nea, so vera vo Gospoda Isusa. I veruvaj kako {to se sveti tie, taka sme sveti i nie {to veruvame vo niv. Kako toga{ me u~i{ da otstapam od vistinskata vera {to vodi kon Boga i ne pravi naslednici na Carstvoto nebesno. Znam deka i ti dobro go znae{ toa, no prelesta (privle~nosta) na ovoj svet ne te ostava da i pristapi{ na vistinskata vera i da se spasi{. Bidej}i samiot si saka{ da zagine{, nemoj i drugi da vodi{ vo svojata pogibel.


Koga go slu{na ova toj ostana posramen i, nemaj}i {to da odgovori, go sokri jadot vo sveto srce i otide pri svojata dru`ina i im raska`a na tenko i im re~e: Ako ovoj go ostavime taka, site na{i }e bidat ismejani od nego. I taka gi pottikna na neprijatelstvo.


Tie dojdoa pri sudijata i mu ka`aa se za nego. Dodadoa u{te i lagi, velej}i: ,,Toj ja ismeja seta na{a slu`ba, i zakonodavecot na{, pa duri i carevite na{i, i knezovite i sudiite, site gi predal na maki. Ako ovoj go ostavi{ vo hristijanstvoto, da znae{ deka nivnata vera }e se vozveli~i, a na{ata }e bide ismejana,,. I so ovie zborovi go razgnevija sudijata. A toj (sudijata) go isprati onoj {to razgovara{e so \orgija, velej}i:,,Odi i dovedi go pri mene ve{to, i ne ka`uvaj mu ni{to za ova,,.


Koga toj dojde pri nego i po obi~aj se pozdravi so nego, mu re~e: ,,Da znae{, \or|i, deka na{iot sudija ima golema potreba od tebe, za{to mu ka`av da si opiten vo umetnosta i treba da mu napravi{ mnogu nakit. ]e bide{ mnogu sakan od nego i }e primi{ plata kolku {to saka{. No stani i da odime kaj nego.,,


Toj pomisli deka toa e vistina, za{to nezlobivite veruvaat sekomu. Taka i dvajcata dojdoa pred sudijata.

Koga go vide, sudijata be{e voshiten od nego i go povika da mu se dobli`i, pa mu re~e so tivok i umilen glas: ,,O, mladi~u, velat deka si ve{t vo umetnosta. Mo`e{ li da mi napravi{ nakiti kakvi {to jas sakam ?,,


A toj re~e: ,,Daj mi da napravam i mislam deka }e ti se dopadnat,,.


Ovoj pak mu re~e: ,,Razbrav deka si ve{t vo se. No }e te pra{am u{te edno i, ako me poslu{a{, }e bide dobro za tebe. Ako pak ne me poslu{a{, lo{o }e pomine{.,,


Toj progovori: ,,A {to mi zapoveda{ ?,,


Sudijata re~e: ,,Odre~i se od Hrista i pristapi kon na{ata vera i ovde }e gi u`iva{ site dobra, a po tvojata smrt }e se vseli{ vo rajot,,. Toj ka`uva{e i mnogu drugi lukavstva.


Koga go ~u ova \or|i si vele{e vo sebe: ,,Gledam deka sum priveden ovde da se boram za mojata vera, a ne zaradi zanaetot. No Gospodi moj Isuse Hriste, daj mi razumno slovo da odgovoram i nau~ime na Tvojata volja,,.


I vo toj ~as mu se dade slovo na premudrosta. Zo{to Hristos, Koj e po~etok na na{iot podvig, re~e: ,,Koga }e ve privedat na sud, ne gri`ete se {to i kako }e zboruvate, za{to nema vie da zboruvate, tuku Svetiot Duh,, (Mt.10,19). I mu re~e na sudijata: Spored va{iot u~itel Muhamed, kade odat du{ite na va{iot rod po smrtta ?,,

Toj odgovori: ,,Vo rajot,,.


\or|i dodade: ,,Kakvo svedo{tvo ili znak ili ~udo priveduva{, za da veruva{ vaka na prazni zborovi ?,,

A toj re~e: ,,Kakov drug znak bara{ ? Ne sme li nie carevi i ne pobeduvame li silni carstva, i zar ne gi osvojuvame nivnite gradovi ? Zar carevite svetski i knezovi ne ni se poklonuvaat nam i ni davaat danok ? A koga Bog ne bi ne sakol nas, toj ne bi go izdignal dostoinstvoto na{e,,.

\or|i re~e: ,,Drevnite narodi, iako (imaa) silni carevi {to vladeeja so svetot i so bogatstvata, i ja sobiraa seta zemna slava, ne Mu slu`ea na na{iot Gospod Isus Hristos, site zaginaa i ostanaa bez spomen i ni{to ne im polzuva{e nivnata slava i bogatstvo. Samo hristijanite, koi dobro Mu slu`ea na Boga, i carevite i prostite lu|e se opravdaa i se pravedni i sveti. I ti dobro go znae{ ova, no carskata sila ne te ostava da ja priznae{ vistinata,,.


A toj progovori: ,,Na~alnikot na{ Muhamed razgovaral so Boga i od nego go primil zakonot i nam ni go predal,,.



\or|i re~e: ,,Ne bi rekol deka Muhamed razgovaral so Boga, za{to koga Bog sleze na planinata Sinaj, pod planinata stoe{e mno{tvo evrejski narod i trepere{e od strav gledaj}i Go kako sleguva niz molwi i ognen oblak. I, koga go povika Mojseja, razgovara{e so nego. I koga se rodi Hristos, carevi persiski, vodeni od yvezdata, dojdoa i Mu se poklonija (Mat.2,1-11). I pak On napravi mnogu ~udesa pred site: slepi proglednuvaa, leprozni se o~istuvaa, bolni lekuva{e, mrtvi voskresnuva{e i po vodata kako po suvo ode{e (Mat.14,15-26; Marko 6,48-49; Jovan 6,19). I pak, koga na Eleonskata Gora na nebo se voznesuva{e, mno{tvo narod so Negovata Majka, stoej}i se ~udea, gledaj}i Go kako se voznesuva na oblak. Vo toj ~as dojdoa dva angela i im rekoa na lu|eto: Ovoj {to Go gledate kako se voznesuva od vas, pak }e dojde da im sudi na `ivite i na mrtvite i sekomu }e dade spored negovite dela (Mt.25,31-32;16,27). Onie {to ne veruvaat na ova, site }e zaginat. A {to se odnesuva do va{iot Muhamed, koj videl i koj ~ul, ili na koe mesto Bog govorel so nego ? Ili kakvo ~udo napravil toj vo `ivotot ? Znaeme dobro deka nitu edno (ne napravil). No samiot toj napi{a udobno u~ewe, telesno mudruvawe i toa im go predade na lu|eto, neiskusni vo verata. Toa u~ewe go primi persiskiot narod i (toa) se vkoreni vo srcata nivni . I ako {to toj ne e svet, nitu prepodoben, taka i site {to mu poveruvaa nemu,,.


Koga go slu{na ova mno{tvoto Agareni {to stoe{e naokolu, site izvikaa: ,,Zemi go ovoj odovde. Ete, do kraj ne ismea,,.


Sudijata naredi da go odvedat vo zatvorot. I mu gi vrzaa racete nazad i ednite biej}i go, drugi turkaj}i go, treti plukaj}i go, go stavija vo zatvorot.


Pristigna sve{tenikot i im re~e na onie {to go vodea: ,,Dajte mi go ovoj, - jas }e garantiram za nego i, koga }e zatreba, pak }e vi go dadam,,.


A tie mu rekoa vaka: ,,Toj nema da izleze od racete na{i. No ako go saka{ i ti e mil negoviot `ivot, ubedi go da premine vo na{ata vera. Ako, pak, ne premine, toga{ }e bide li{en od `ivotot,,.

Taka toj dojde do zatvorskata stra`a i gi zamoli da go izvedat od zatvorot i nasamo da progovori so nego, vo domot na stra`arot. Bidej}i zatvorskiot stra`ar go po~ituva{e mnogu sve{tenikot, i mu ja ispolni `elbata.



Sve{tenikot go celiva i mu govore{e: ,,Raduvaj se ~esna glavo, \eor|e, za{to denes si go proslavil Hrista kako nekoga{ Stefan prvoma~enik ili Stefan Novi, koj se bore{e za svetite ikoni. Denes si napravil delo sli~no na mnogu drugi svetiteli. No bidi hrabar i dr`i se, oti po ova ispovedawe treba da postrada{, kako {to stradaa i ma~enicite po nivnoto ispovedawe (na verata). Zatoa se tie slavni po vselenata. I ako vaka primaat po~esti od nas onie {to postradaa zaradi nas, neka primat venec od Hrista, za Kogo i postradaa i ja prolija svojata krv. Ta koga }e dojde On i }e sedne na prestolot od Svojata slava i gi sobere site narodi, da dade sekomu spored negovite dela (Mt.16,27). Kolkava slava i ~est }e primaat onie {to zaradi Nego se podvizuvaa ovde vo ovoj privremen `ivot, kako {to Samiot On veli:,,Sekoj {to }e Me priznae (ispoveda) Mene pred lu|eto, }e go priznam i jas pred Mojot Otec nebesen (Mt.10,32). I kolku toga{ }e se razveselat prepodobnite vo slava (Ps.149,5). I ako nekoj primi ~est i darovi zatoa {to se bori do krv za zemniot car, kolkavi li po~asti i darovi }e primat onie {to se borat za Carot nad carevite. Tie }e primat takva slava kakva {to oko ne vide, i uvo ne ~u, nitu na ~oveka na um mu padna. Toa go prigotvi Bog za onie {to Go sakaat,,(Kor.2,9).


\or|i re~e: ,,Veruvam deka e taka {to veli{ ti, no mnogu se pla{am i bojam od ogan, i ne se nadevam deka }e mo`am da istrpam,,.



Prezviterot mu re~e: ,,Dali se boi{ od ovoj ogan, od kogo bolkite }e ti minat za polovina ~as i potoa ke te vseli vo zaednicata na svetite, ili da ne istrae{ ovde polovina ~as i ve~no da se ma~i{ vo genata ognena. Zar ne mu veruva{ na u~itelot na{ Pavle, koj veli: ,,Nikoj nema da me odvoi od qubovta na mojot Hristos, ni me~, ni ogan, ni angelite, ni sega{na, ni idna, nitu nekoja druga tvar,,(sp.Rim.8,35,38-39). I pak: ,,Oti mislam deka stradawata na sega{novo vreme ne se ni{to sprema slavata {to }e se javi vo nas (Rim.8,18). Za{to ovde{nite maki ne se ni{to vo sporedba so ve~nite blaga {to }e ni bidat dadeni. I zo{to ne se raduva{ deka si gotov nepropadlivite raboti da gi zameni{ so propadlivi i nebesnite so so zemni ? I bidej}i dnite na na{iot `ivot se sedumdeset ili osumdeset godini i (za Boga) iqada godini se kako v~era{en den {to pominal (Ps.89,10.5) toga{ podgotvi se sebe ma{ki protiv lukavstvata na |avolot (Ef.6,11). I veruvaj deka Bog }e te krepi, bidej}i ne od svojata nerazumnost si padnal vo ova, kako {to jas razbiram, tuku Bog te povika da Go proslavi{ vo ovie posledni dni. On i so tebe }e napravi kako so velikiot ma~enik Georgij. Samo nemoj da pa|a{ so duhot, tuku podgotvi se za trpewe,,.

A \or|i mu re~e: ,,Vistina e se {to re~e, no imam samo edna mala molba do tebe: ako mo`e{ da me izbavi{ (odovde) da po`iveam u{te vo telo i da napravam nekoe dobro delo pred Boga, bidej}i dosega nemam ni{to dobro napraveno. Ako li pak nemo`e{, neka bide voqata Bo`ja. Jas }e se trudam da izvr{am se {to mi govore{e, no moli Go Boga da ne me li{i od Negovata pomo{. Za{to Samiot On rekol: ,,Bez mene ne mo`ete da napravite ni{to,, (Jn. 15,5).


Prezviterot dodade: ,,Navistina }e se potrudam od se srce za tvoeto spasenie i, samo ako e mo`no, ni{to nema da {tedam od mojot dom,,.


Otkako mu gi dade ovie i mnogu drugi pouki od Bo`estvenoto (Sveto) pismo, slu{aj}i go ova, toj gi prima{e vo srceto svoe so radost, za{to Solomon re~e: ,,Daj mu sovet na mudriot i toj }e bide u{te pomudar; nau~i go pravedniot i toj }e napredne pove}e vo znaeweto,, (Mudri izr.9,9).

Sve{tenikot mu re~e: ,,Mir ti, Georgie, Gospod neka bide so tebe i neka te krepi i ~uva od sekoj napad na neprijatelot,,. I taka se razdeli od nego.


A toj, otkako mu se pokloni, pak be{e odveden vo zatvor.


Utredenta pak se sobraa mno{tvo Muhamedovi sve{tenici i go izvedoa od zatvorot. I {to treba da se ka`e: kolku izmisleni zborovi ili kolku zakani bea izre~eni protiv nego i ni{to ne dobija od ona {to go sakaa. I pak go zatvorija vo zandanata i vo te{ki `eleza mu gi okovaa racete i nozete. A toj, blagodarej}i Mu na Boga, trpe{e se.


Prezviterot otide kaj sudijata molej}i go i darovi vetuvaj}i mu, za da go oslobodat od verigite, za{to sve{tenikot go znae{e dobro sudijata i za se ode{e kaj nego smelo. Toj pak odgovori i re~e: ,,]e se potrudam da go oslobodam,,.


I po osum dena pak go privedoa pred sudijata i se sobraa site zlobni na~alnici, slu`benici Muhamedovi i vrzan go stavija pred sudijata. A toj pak po~na da mu laska, velej}i: ,,O, mladi~u, zo{to se izlo`uva{ sebe si na takvo bes~estie i na takvo ismejuvawe ? Gledaj kako ti se potsmevaat site i se podbivaat so tebe. Tvoite prijateli te `alat. No poslu{aj me mene i ispolni ja voljata na{a,,.


A sudijata ima{e sin edinec i, koga go povika re~e: ,,Ete Georgie, otsega ovoj moj sin }e ti bide brat, a mene i dvajcata }e mi bidete sinovi i vo mojot dom so nego zaedno }e `ivee{. I kako {to gleda{, jas sum ostaren i po mojata smrt }e bide{ vtor naslednik na seto moe bogatstvo i imot. Ona {to go rekov, vo pismena forma }e ti go dadam denes pred site ovie, za da se uveri{ deka ti ja ka`uvam vistinata. Toa {to ti go rekov so zbor, }e go napravam i na delo. Seto ova mno{tvo ovde sobrano, site }e ti se poklonat i }e ti bidat kako slugi. Koga toa mno{tvo persisko gi slu{na ovie zborovi, glasno go pofalija svojot sudija. (Jas, pak, stoev blizu do nego i, ~esto poglednuvaj}i go, vo mojot um Mu se molev na Boga da ne bide na potsmev na vrazite).

\or|i mu re~e na sudijata: ,,Bidej}i se gri`i{ za dobroto na moeto telo ovde i bidej}i me saka{, ostavi me da bidam so hristijanite i so niv da `iveam. Ako li nesaka{, znaj deka Hristovata vera i od Negovata qubov ni{to nemo`e da me odvoi: ni zemnoto bogatstvo, ni ovaa minliva slava, ni ogan, ni me~, niti nekoja druga maka (sp. Rim.8,35,38). Kolku zla i da mi nanese{, se nadevam na Mojot Hristos deka poradi ovie maki }e primam stokratni blaga vo Negovoto carstvo (sp.Mk.10,30). I zo{to docni{ ? Od ovie tri (raboti) treba da napravi{ edna: ili da me pu{ti{ na sloboda i da si bidam hristijanin (kakov {to i sum) ili da me isprati{ pri Mojot Hristos, ili i samite vie da stanete hristijani i da se izbavite od ve~nite maki,,.


Sudijata re~e: ,,Zar jas ti velam da se odre~e{ od Hrista i da ne Go saka{ i da ne Go po~ituva{ ? Ne e to~no, bidej}i i jas mnogu Go sakam i priznavam deka e za~nat od Duhot Bo`ji i od Marija Deva e roden bez ma`, i deka e vistinski prorok, i oti `iv se voznese na nebo i pak }e bide sudija vo posledniot den. Koj ne veruva vo ova proklet da e. A kakvo zlo pravime nie {to go po~ituvame Muhameda i go dr`ime negoviot zakon {to mu go dade Bog i veruvame deka Bog mu gi predal nemu klu~evite od rajot?,,


\or|i progovori: ,,Mi blagodaram na Boga {to ti dobro ispoveduva{ (priznava{) deka Hristos e za~nat od Duhot Bo`ji i e roden od Marija Deva i deka On e Sudija na `ivite i mrtvite, i oti sekomu }e dade spored negovite dela. Taka veruva celata vselena, site narodi - od istok do zapad. I ne samo toa: pred Negovoto ra|awe, site porane{ni proroci pretska`uvaa za Nego deka Sinot, Slovoto Bo`jo, }e se rodi od Svetiot Duh i po`ivee so lu|eto i oti }e gi isceli ~ove~kite slabosti (bolesti), deka nevernite Judei }e go zamrazat, i }e bide raspnat i pogreben, i deka }e voskresne od mrtvite i }e se voznese na nebesata i }e sedne oddesno na Otca i vo posledniot den }e dojde da im sudi na `ivite i na mrtvite. I On Samiot rekol vo Svetoto evangelie: site Proroci i Zakonot prorokuvaa do Jovana (Krstitel) i ottoga{ pa do krajot na vekot ne se javi prorok (Mt.11,13). A Apostol Pavle re~e:,,Ako nekoj vi blagovesti drug Hristos ili drug prorok, neka bide anatema,, (sp.Gal.1,8). No koj e Muhamed ? ]e ti ka`am jas {to re~e Hristos: ,,Vo poslednite dni }e se pojavat la`ni hristosi i la`ni proroci i }e napravat znaci i ~uda... no neveruvajte im,,(Mt.24,24-26). Toa {to go re~e On, i stana. Site hristijani - izbranici Bo`ji - ne go primija la`niot prorok Muhamed, no vie neiskusnite lu|e, bidej}i nemavte nikakvo pismo ili zakon Bo`ji pred negovoto doa|awe i bevte li{eni od vistinata Bo`ja, toj vide deka neznaete ni{to od Bo`estvenoto pismo i taka go nasea vo vas svoeto plevelno u~ewe. Samiot, pak, toj sebe se nare~e prorok i klu~ar na rajot, me~tae za telesna hrana vo rajot, veli deka rajot }e ima bludno me{awe i, otkako napi{a mnogu drugi izmislici, sostavil kniga i rekol deka taa kniga padnala od neboto dodeka toj spiel. Samiot toj svedo~i za sebe, a vie go primivte toa: niti proroci pretska`ale za nego, niti pak napravil nekakvo ~udo, kako {to napravil Hristos; niti go videl nekoj kako ja primil knigata od Boga, kako {to go videle Mojseja mno{tvo, lu|e. I zo{to da zboruvam mnogu. Jas ne go smetam nego ni za prorok, ni za svetec, nitu za pravednik, a tie {to veruvaat vo nego, neka zemat u~estvo so nego. A {to se odnesuva do mene, jas sum Hristov i ovde i vo idniot vek,,.

Koga go slu{no toa ona nasobrano mno{tvo, izvikaa so silni glasovi i se nafrlija na nego, krckaj}i so zabite i sakaj}i da go ubijat. I sekako deka bi go ubile vo toj ~as, ako sudijata, preku svoite slugi, ne im zabrane{e da go bijat, a toj im re~e:,,Zo{to se nafrlate na nego kako divi yverovi ? Nemam li jas od carot vlas da osudam, kogo sakam da go osudam i kogo sakam da oslobodam ?,,

Tie izvikaa: ,,Kako {to ti e daden sudot, sudi pravedno spored na{iot zakon, oti i nie go znaeme siot zakon, iako nemame vlast od carot,,.


A sudijata im re~e: ,,Bidej}i znaete, {to treba da mu napravam ?,, Tie odgovorija: ,,Da bide izgoren na ogan, a pepelta vo vozduh da mu ja razveeme,,.


Sudijata re~e: ,,Poradi toa li da go zapalime, {to ja fali svojata vera, a na{ata ne ja prifa}a ?,,

A tie dodadoa: ,,Treba li da `ivee onoj {to }e pohuli protiv na{iot zakonodavec, kako i protiv carot i vojvodite, i sudiite i ednostavno - protiv site ?,,


A toj re~e: ,,Ne slu{nav od negovata usta zborovi kakvi {to vie ka`uvate,,.


Tie po~naa da vikaat: ,,Ne samo ova {to go ka`avme, tuku i siot na{ zakon i klawawa i miewa gi ogadi i ismea,,.


Sudijata pek re~e: ,,Taka li e Georgie, kako {to ovie svedo~at protiv tebe ?,,


 A \orgi re~e: ,,Ni na um ne mi pa|a da hulam protiv ~ovekot, koj e Bo`jo sozdanie, tuku samo ne gi primam delata na gre{nicite, a ja propovedam vistinata za Hrista i za Nego sum gotov da umram,,.

Sudijata pak im re~e: ,,Hula li e toa {to go slu{ate ?,,


Tie odgovorija: ,,Ova ne e hula, no tie hulni zborovi gi izre~e pred da go dovedeme pred tebe. Pa ako go pu{ti{ ovoj, toga{ i ti si razoritel na verata na{a i na zakonot, a za ova nie }e go izvestime carot,,.


Koga vide sudijata deka ni{to ne pomaga, a stanuva u{te pogolema vreva, re~e: ,,Priznaj, Georgie, kako {to ovie svedo~at protiv tebe,,.


A toj Odgovori: ,,[to rekov, rekov: vo mojata usta nema da najde{ lukavstvo,, (Ps.31,2).


Sudijata progovori: ,,Jas pove}e mu veruvam na ovaa mno{tvo, otkolku tebe. A bidej}i ne se odre~uva{ od Hrista, zaslu`uva{ smrt,,. I na narodot {to go klevete{e, mu re~e: ,,Grevot negov neka bide na vas i na va{ite du{i. Napravete so nego kako {to sakate,,.


A tie se nafrlija na nego kako volci {to sakaat da raskinat jagne: edni go udiraa po obrazite, drugi go plukaa, treti go trgaa vamu tamu i, koga mu gi vrzaa racete nazad go povedoa niz celiot plo{tad. A nivniot propovednik vika{e pred site so silen glas: ,,Dojdete site vie {to ste ~uvari na na{ata vera i donesete drva da go izgorime ovoj {to go pohuli na{iot zakon i ne saka da se odre~e od Hrista,,.



Itaka se sobra bezbrojno mno{tvo Persijci (Muhamedanci): edni go zapla{uvaa, drugi mu se zakanuvaa, treti mu vetuvaa mnogu darovi. I ni{to ne pomaga{e, a sekomu {to mu govore{e, podgotveno mu odgovara{e.


Potoa go dovedoa na edno mesto blizu do crkvata Sveta Sofija. Koga mu se dobli`i sve{tenikot, mu re~e: ,,Istraj denes malku, \or|i, za ve~no so Hrista da likuva{,,. \or|i mu re~e: ,,Moli Go Boga za mene, ot~e, da me potkrepi,,.



Koga go slu{naa ova onie koi go poznavaa sve{tenikot, go trgnaa da ne mu se dobli`uva pove}e. No sve{tenikot ima{e eden (prijatel) Saracen (Tur~in), oble~en vo ubava turska obleka, koj vo srceto ima{e golema qubov kon Hrista i kon neporo~nata vera hristijanska, {to od strav ne smee{e javno da priznae, no potajno, se {to }e mu narede{e sve{tenikot, so radost go prima{e i so zadovolstvo go slu{a{e. A toj (sve{tenikot) mu naredi da otide blizu do nego i da slu{a se {to }e mu re~at nemu, i {to toj }e im odgovori. Koga toj gi sobra sve{tenicite i hristijanite {to se najdoa na toa mesto, im re~e: ,,Bra}a, molete Go Boga da go potkrepi,,.


I site po~naa so solzi da se molat na Boga za nego, govorej}i: ,,Gospodi isuse Hriste, Koj i pred ova si napravil znaci i ~udesa so tvoite sveti ma~enici, Ti si istiot i sega: potkrepi go ova mom~e da Te ispoveda do krajot svoj vo ovie posledni denovi i napravi so nego nekoj znak, taka {to onie {to }e vidat i }e slu{nat za nego, da go proslavat Tvoeto ime, za{to si blagosloven vo ve~ni vekovi amin,,.


Agarenite, pak, otkako sobraa mnogu drva i napravija golema klada, po~naa da mu laskaat i da mu vetuvaat mnogu darovi.


A toj im re~e: ,,Edna{ i dvapati li vi rekov deka nikoga{ nema da se odre~am od mojata vera, makar i iljadnici bolki da mi nanesete !,,


Koga go slu{naa ova, vedna{ naredija poskoro da bide prinesen oginot. I taka so brzawe otr~aa mnozina vo bliskite domovi i ednite, koga zedoa glamni, a drugite razgoren `ar, tr~aa i se natprevaruvaa koj prv od niv }e ja zapali kladata, za{to mislea so svoite umovi deka na Boga mu prinesuvaat golema slu`ba. Ova go vidov i jas i si rekov vo sebe: denes vrz nego se ispolnija Hristovite zborovi: ,,No }e dojde vreme koga sekoj {to }e ve ubie }e misli deka na Boga Mu prinesuva slu`ba,,(Jn.16,2).


I taka ja zapalija kladata i, koga mu ja soblekoa oblekata, mu ja ostavija samo ko{ulata, go frlija vo ognot i pak go izvlekoa i mu rekoa: ,,Nesre}niku eden, zo{to taka se pogubuva{ sebe si ? Gleda{ deka nie sakame dobar sovet da ti dademe, a ne kako {to ti dava lo{ sovet onoj pop srebroqubec. Zar ne gleda{ deka ja saka tvojata smrt, za da nasledi {to ima{ i za toa da i se pofali na svojata dru`ina. No nie se pla{ime od Boga i ne sakame sega da umre{ vo ovoj ogan, da izgore{ i da bide{ razlien kako vosok, tuku poslu{aj ne nas i odre~i se od Hrista denes, pred nas, ovde, i ispolni ja na{ata `elba; i darovite {to ti gi vetivme, site }e ti gi dademe. A potoa, ako ti e ugodno, u`ivaj so nas spored na{iot zakon, ako li, pak, ne, zemjata careva e prostrana, a ima i drugi carevi, odi kade {to saka{, po svoja volja. No sega po{tedi ja svojata mladost i ne pogubuvaj se sebe si taka bezumno,,.


A \o|i im re~e: ,,Znaete li deka vo posledniot den Hristos }e im sudi na site {to se rodeni od Adama, i }e gi oddeli pravednicite od gr{nicite, kako {to pastir gi oddeluva ovcite od kozite. I gre{nicite }e gi isprati vo ve~na maka (Mt. 25,32-46) i vo neizgasliv ogan }e se ma~at vo beskone~ni vekovi, poradi mali slasti od ovoj svet. ]e gi odvoi i pravednite i, ednite gi isprati vo Carstvoto nebesno, drugite - vo rajskite naselbi, a treti - vo bla`eni `iveali{ta i sekomu }e mu dade spored negoviot podvig ovde, ili zatoa {to postoel, ili {to teloto go vozdr`uval od nasladi, ili daval milostina spored mo`nosti, zaradi Boga, ili pretrpel razli~ni maki, ili ne go {tedel svoeto telo zaradi Boga. Site ovie razli~ni darovi }e gi primat vo golema slava i po~esti i }e nasledat beskone~na veselost i radost. Zo{to tolku mnogu me soblaznuvate kako neuk i priprost ? Mojot Hristos re~e: ,,Sekoj {to }e Me priznae Mene pred lu|eto, }e go priznam i Jas nego pred Mojot Otec nebesen, a koj }e se odre~e od Mene pred lu|eto, i Jas }e se odre~am od nego, pred Mojot Otec nebesen,, (Mt.10,32-33). I, kako {to rekov, nikoj nemo`e da me odvoi od qubovta na Mojot Hristos, niti }e me izgori ovoj ogan do kraj, kako {to vie velite, tuku samo }e me prevede od ovoj svet na onoj. A ve~niot ogan }e gi izgori site nevernici, kako {to rekov,,.


A tie rekoa: ,,Da znae{ deka nema taka naskoro da te prevede od ovoj `ivot, no mnogu }e postrada{ dodeka premine{, i po~naa da go turkaat vo ognot dodeka obgore celoto telo i pak go izvlekoa i mu rekoa: ,,[to e \or|i, zar ne go ~uvstvuva{ ognot ?,,


Toj re~e: ,,Ne go ~uvstvuvam, bidej}i i sozdatelot na oginot i samiot ogan go pretvora vo rosa, a vas, kutrite, i ovoj ogin i idniot mo`e da ve izgori, a jas, so pomo{ na blagodatta Hristova, ne se pla{am ni od ovoj ogan ni od idniot,,.


Koga go slu{naa ova vedna{ go frlija vo ognot, i u{te tripati go frlaa vo ognot i pak go vadea od nego, i vidoa deka ni{to ne pomaga. Najposle go frlija srede ognot i taka le`ej}i svrten so liceto kon istok, koga pregorea vrzopkite na negovite race, ja krena svojata desna raka, se prekrsti i izvika so visok glas: ,,Gospodi Isuse Hriste, vo Tvoi race go predavam duhot svoj (sp. Lk.23,46).

Koga go slu{naa ova, eden od niv zede golemo drvo, go udri po glavata i taka go ispu{ti duhot. Iako neboto be{e vedro, odnenade` naide bel oblak nad kladata i ispu{ti golema rosa, taka {to site nasobrani se ~udea na ovaa gletka.


Gledaj}i go ova, hristijanite go proslavija Boga, a Agarenite bea posrameni zaedno so nivniot tatko |avolot. I vidov mnozina od niv kako, bri{ej}i gi solzite od svoite o~i, si zaminuvaa posrameni. Hristijanite, pak, mnogu se ohrabrija i taka otidoa pri gradskiot knez i mu rekoa: ,,Toj e hristijanin i umre zaradi Hrista. Dajte ni go negovoto telo da go pogrebame,,.

Koga go slu{naa ova, Agarenite izvikaa site: ,,Da ne se nadevate deka od negovoto telo }e zemete nekoj del, no seto }e go izgorime i negoviot pepel vo vozduh }e go razveeme, kako {to se napravi na Rodos i vo Adrijanopol,,.


Tie otidoa i pri sudijata i rekoa: ,,Ete, \or|i umre zaradi Hrista i daj ni go negovoto telo da go pogrebame,,.

A toj, koga go slu{na ova, se za~udi i mu re~e na prezviterot: ,,Dobro znae{ deka ti be{e vinoven za negovata smrt i deka ti }e Mu dade{ na Boga za nego,,.


Prezviterot re~e: ,,Ako napraviv jas nekoe zlo, neka bide kako {to veli{. No jas go pou~iv za ona {to e polezno, a Bog napravi so nego kako {to saka{e i denes toj umre vo na{ata vera zaradi Boga. Zatoa treba da go pogrebame nie, a ne vie. Daj mi eden od tvoite slugi da gi rastera i jas }e go zemam od ognot negovoto telo, oti jas im go pobarav, a tie mi rekoa: ,,Da ne se nadeva{ deka }e zeme{ ne{to od nego, bidej}i i negoviot pepel }e go razveeme vo vozduhot,,.


Sudijata re~e: ,,Bidej}i e taka, i jas da otidam ne }e mo`am so sila da go zemam,,.


Prezviterot pak otide so drugi na mestoto kade {to bla`eniot le`e{e na ognot i po~na eden da moli, na drug darovi da mu vetuva, pove}e da ne go gorat. A tie u{te pove}e se nafrlija; bidej}i drvata {to bea naredeni vrz nego ve}e bea izgorele, a toj le`e{e cel srede ognot, tie po~naa da gi rasturaat bliskite ogradi i da gi redat vrz nego. I so toa ne bea zadovolni, tuku ako nekoj vide{e mrtvo `ivotinsko telo, i nego go vle~e{e i vrz nego go stava{e. Tie mislea deka so onie tela }e izgori i negovoto telo. Site tie (tela) po malku sogoruvaa i pepel se pravea, a toj ostanuva{e cel. Gledaj}i go toa, tie bea vo nedoumica {to da napravat. Razgneveni, tie se posovetuvaa i rekoa: ,,Ovoj pop ~eka da go zeme negovoto telo i da go proslavi kako sveto. No nie da go gorime do utre i, ako ne izgori, da go odneseme utre i da go frlime vo dupka so kal,,.


Za vakviot dogovor mu ka`a na sve{tenikot onoj so turskata obleka, {to pred malku go spomnav. Koga go slu{na ova, sve{tenikot im ka`a se na prisutnite hristijani. A eden hristijanin, koj za svoja plata rabote{e kaj nekoj Agarenin od bliskite domovi, mu re~e na sve{tenikot: ,,Odete si vie od ova mesto, a jas se nadevam na Boga deka ovaa no} nema da zaspijam dodeka ne go ukradam i go donesam vo tvojot dom,,.



Koga go slu{na ova sve{tenikot, go podu~i i mu dade malku srebrenici, pa mu re~e: ,,Ako go napravi{ toa, od nas }e primi{ darovi i ~est,,. I taka hristijanite se razotidoa sekoj vo svojot dom.

A utredenta, dodeka seu{te be{e temno, dojde nekoj si sve{tenik Jovan od toj grad i najde kako u{te gori golem ogan i nikoj nema{e tamu. Toj dojde vo domot na onoj ~ovek {to be{e dal vetuvawe da go ukrade teloto na ma~enikot, i tropna na vratata, toj izleze i mu re~e: ,,Dojdov vo prvata no}na stra`a i gi najdov site kako spijat: go izvadiv od ognot i go staviv vo platno; poradi strav od no}nata stra`a ne smeev da go odnesam kaj onoj sve{tenik komu v~era mu vetiv, no ako saka{, odnesi go ti. A toj so radost go primi, go stavi na svoite ple}i i go odnese vo svojata crkva. (Potoa) dojde kaj sve{tenikot i mu raska`a se. A toj go proslavi Boga i mu re~e deka treba da go odnesat vo sobornata crkva i da go pogrebat. Taka i napravija.


Koga izgrea sonceto, se sobraa crkovnite klirici i im raska`aa se {to se slu~ilo i gi ponudi da go pogrebat sve~eno. A tie rekoa:


,,Se pla{ime da ne padneme vo nevolja poradi nego. No odi i pogrebi go tajno, ta nikoj da ne uznea. Ako pak ne saka{, odi pra{aj go sudijata da ti dozvoli da go pogrebame. A toj, koga otide, Mu se mole{e na Boga, govorej}i: ,,Bo`e, nau~ime kako da zboruvam na sudijata,,.


I taka otide kaj nego i mu re~e: ,, Da znae{, o sudijo, deka utrovo stanav i vlegov vo crkvata, po obi~aj. I, ete, srede crkvata go najdov \or|ija ! I sega {to da pravam so nego ?,,


Koga go slu{na ova sudijata, se za~udi i im re~e na onie {to bea tuka: ,,Da znaete deka e svet, bidej}i u{te od utrinata ka`aa onie {to go gorea taa no}, velej}i: ,,Site nie stoevme i sedevme i drva redevme vrz nego, i odnenade` stana nevidliv,,.


Site {to go slu{aa ova se ~udea. A sudijata mu re~e na sve{tenikot: ,,Idi i pogrebaj go so ~est kako {to znaete,,.


Sve{tenikot otide i ova im go ka`a na site.


I taka se sobra siot klir (sve{tenstvo), so drugite hristijani i so slavoslovija i pesni go pogrebaa vo hramot na ,,Sveta velikoma~enica Marina,, vo godinata 7023 od sozdavaweto na svetot (1515), mesec fevruari, den edinaesetti (toga{ be{e nedela mesopusna), vo tretata godina od (vladeeweto) na turskiot car Selim, pri mitropolitot kir Pankratij.


Ovoj ma~enik ima{e osumnaeset godini. Ima{e tenka i visoka stava, so rusa kosa, i so dolgi obrazi, so visoki i gusti ve|i, nos malku svitkan nadolu, so tenki prsti na racete. Be{e smiren i krotok i pri sredba so drug (~ovek) sekoga{ prv pozdravuva{e i na svojot sogovornik sekoga{ mu se obra}a{e so ,,gospodine,,. Nikoga{ ne se smee{e bez pri~ina, niti od negovata usta izleguva{e prazen i nedoli{en zbor, i nikoga{ so ni{to svoe ne se fale{e i nikomu ne mu zaviduva{e.

Vakvi se podvizite i stradawata na doblesniot, hrabar i ma`estven \or|i koj, krepen od Hrista, napravi podvig vo ovie posledni dni i poka`a trpenie, ramno na onie {to postradaa vo porane{nite (drevni) pokolenija.


Ova ti e od nas, \or|i, kako znak na qubov {to ja imame kon tebe vo du{ata na{a, iako ne go predavame kako {to ti prilega. No nadevaj}i se, vpro~em, na tebe, ti sostaviv slovo, iako e daleku od ona kako {to tebe ti prilega, bidej}i sum neuk i ne sum ja dostignal duhovnata ostroumnost. Zatoa, o sequbezen, primi go ovoj dar , koj e spored na{ite sili, za{to ti ima{ smelost pred Gospoda, o svetol i bo`estven voinu, koj postrada pravedno zaradi na{ite grevovi, odvra}aj go od nas gnevot Bo`ji so molitvite tvoi, izgonuvaj}i gi vidlivite neprijateli.

A vo stra{niot den na sudot, koga }e zasvetli{ pove}e i od sonceto, pomoli Go Hrista, Gospodarot na site, da gi pribere zaedno so tebe site onie {to tebe te po~ituvaat, ta zaedno so tebe da Go slavime bespo~etniot Otec, so Edinorodniot Negov Sin i Presvetiot i blagiot i `ivotvoren Negov Duh, sega sekoga{ i vo ve~ni vekovi, amin.

 

1 I 2 Nao|awe na glavata na Sv. Jovan Krstitel

9 Mart ( 24 Fevruari)

ОД СВЕТАТА ГЛАВА СТАНУВАА ЧУДА

Доследните Јованови ученици, ноќе, тајно го зеле неговото тело и го погребале во градот Севастија. Тие веднаш го известиле Христа за маченичката смрт на славниот маченик. Јовановата глава, Иродијада ја закопала во својот дворец, длабоко во земјата на некое нечисто место.

Пред Маркел одела ѕвезда и одејќи по неа влегол во пештера. Ѕвездата го донела до местото каде се наоѓала Чесната глава на Св. Јован. Повикувајќи го Бога, тој почнал да копа, видел плоча од камен, ја извадил и проговорил: "Пронајдов... сад во кој беше Чесната и блажена глава на Претеча".

Да се сетиме на беседата Божја, на зборовите Божји појаки од смртта: "Кој ќе ги запази зборовите Мои, смрт нема да види до века". Св. Јован Крстител ги запази зборовите Христови во својот ум, во својата душа, во своето срце и на својот јазик, со сета своја волја. Заради својата морална чистота во Светото Писмо е наречен ангел. Тој го презре неморалот на Римскиот император Ирод и во тој незнабожечки свет храбро на лице му укажа за повредата на моралниот закон Божји: "Не ти е позволено да ја водиш жената на твојот брат". Саломија, наговорена од својата мајка Иродијада, ја побарала главата на Св. Јован Крстител. Ирод наредува да го убијат светителот.

Џелатот влегува во затворот и со меч му ја пресече главата на Светителот. Главата му била отсечена на исток од Мртвото Море, во местото Махеруе. "И ја донесоа главата негова на табла и & ја дадоа на девојката, а таа ја однесе на мајка си". Злобната Иродијада со игла го избодела јазикот на Светителот, светиот јазик со кој им ја кажа вистината за нивниот неморал, блуд и грев пред Бога.

ВО СОН

Доследните Јованови ученици, ноќе, тајно го зеле неговото тело и го погребале во градот Севастија. Тие веднаш го известиле Христа за маченичката смрт на славниот маченик. Јовановата глава, Иродијада ја закопала во својот дворец, длабоко во земјата на некое нечисто место. Но, дворјанката на Иродијада, добрата Јована, ноќта тајно ја ископа Чесната глава, "ја положи во земјен сад, ја однесе и ја погреба на Елеонската Гора, на имотот Иродов". По извесно време во Ерусалим пристигнал монахот Инокентие кој на Иродовиот имот решил да изгради мала црква. Копал длабоко и "по Божја промисла, најде земјен сад и во него глава... и тој созна дека е тоа главата на Крстител". Но, заради идолопоклонството, овој монах, пред својата смрт, ја целивал Светата глава и ја закопал на истото место каде ја нашол.

Тогаш се појавуваат големите Божји угодници цар Константин и неговата света мајка - царица Елена. За нивно време, Христовата вера процветала. Тогаш двајца монаси од Исток доаѓаат во Ерусалим да се поклонат на Светиот и Животворен Крст Христов. Св. Јован во сон им се јавил на двајцата монаси да ја ископаат од земја неговата Чесна глава. Им го покажал местото каде е сокриена. "Тие копајќи ја пронајдоа Светата глава на Крстителот, тоа неискажано богатство...". Тие ја предале светата глава на човекот од градот Емес, по занает грнчар, кој ја чувал и почитувал во својот дом. Пред смртта, по желба на самиот Св. Претеча, ја положил неговата Света глава во еден ковчег, го запечатил и го предал на својата сестра, наредувајќи & пред нејзината смрт да го предаде сандакот на богобојажлив човек.

СВЕТАТА ПЕШТЕРА

Потоа, Чесната глава дошла до некој монах Евстатиј, еретик кој живеел во пештера до градот Емес. Тој ноќта тајно "го закопа садот со Светата глава во пештерата, длабоко во земјата". По извесно време, при таа пештера е основан манастир. По повеќе години, Бог го благословил архимандритот Маркел да ја пронајде Чесната глава. На вечерната богослужба, Исакие "виде светлост каде гори во црквата на светата пештера". Пред Маркел одела ѕвезда и одејќи по неа влегол во пештера. Ѕвездата го донела до местото каде се наоѓала Чесната глава на Св. Јован. Повикувајќи го Бога, тој почнал да копа, видел плоча од камен, ја извадил и проговорил: "Пронајдов... сад во кој беше Чесната и блажена глава на Претеча". За тоа го известил архимандритот Генадие и ѓаконот Киријак. Тројцата заедно го известиле за тоа епископот кој утредента заедно со презвитерите и ѓаконите дошле во манастирот. Епископот Урание соборно отслужил богослужба, го извадил од земјата садот со Чесната глава, го внел во црквата и го положил во светиот олтар. Во градот Емес подигнале храм посветен на Св. Претеча и тогаш неговата Света глава ја пренеле во него. Значи, второто наоѓање на главата на св. Јован било во 452 година (Прво и второ наогање на Св. глава се слави на 9.03.).

Црковниот писател Св. Симеон Метафраст пишува за наоѓањето на Чесната глава на Св. Јован, поклонувањето на неа и нејзината чудотворна моќ, за испуштањето од неа на лековито миомирисно миро. Потоа била пренесена од градот Емес во Цариград во Црквата на Претеча. Подоцна тајно е пренесена во гр. Коман. Од Светата глава стануваат чуда. Св. Константин Велики и царица Елена подигнале Црква над гробот на Св. Јован Крстител во Севастија.

 

Sv. Agatangel Bitolski

12 mart (27 Fevruari)

Sv. M~-ca Kirana Solunska
13 mart (28 Fevruari)

Sv. 40 Veliko-m~-ci vo Sevastija (Mladenci)
22 Mart (9 Mart)

МУДРИ И НАБОЖНИ ХРИСТИЈАНИ

Телата изгореле и останале само коските кои мачителите ги фрлиле во реката, за да не остане трага од нив. "Но, Господ ги чува сите коски на своите угодници" и не дозволи да пропадне од нив ни најситна честичка.

На третиот ден, Св. Маченици му се јавиле на епископот Петар да дојде ноќта и да ги извади моштите од водата.

о страдањата на светите, кои за Тебе пострадаа, биди умолен, Господи, и сите наши болести, Ти се молиме, исцели ги, Човекољупче" - Тропар на празникот.

Ликиниј - зет на Константин Велики, император на источната Римска империја, издал наредба за прогонување на христијаните. Тогаш во Ерменија, во градот Севастија, во римската војска во полкот на свирепиот војвода Агриколај, имало 40 војници од Кападокискиот крај.

Сите тие биле млади, убави, јунаци во битките, со исти чин, мудри и набожни христијани. Но, Агриколај дознал за сите нив дека се христијани. Четириесетте маченици биле изведени на неправеден суд пред кнезот Лисиј и војводата Агриколај, а потоа и фрлени во затвор. Војниците им рекле на безбожните судии: "Што сакате правете со нас! Ние сме христијани и никогаш нема да се поклониме на идолите!". По наредба на војводата и кнезот, мачителите ги врзале светите маченици и ги фрлиле во ладното езеро. Било зимно време, страшен мраз, дувало и студен ветер, а тие со голи тела фрлени во езерото. Водата мрзнела околу телата на младите маченици. Мачителите загреале и осветлиле бања покрај езерото, за некој од нив да се откаже од Господ Исус Христос, а да ги признае идолите. Само еден од нив не можел да издржи, излегол од езерото и влегол во бањата со топла вода. Но, само што почуствувал топлина, веднаш "се растопи како восок... и падна мртов".

БОЖЈА СВЕТЛИНА

Ноќта во 9 часот ги осветлила од небото необична светлина, се растопил мразот, водата во езерото се загреала, а и телата на мачениците. Војниците стражари заспале, а само затвореничкиот стражар (по име Аглај) не спиел. Погледнувајќи кон нив, видел како светлоста ги осветлува, и подигнувајќи ги очите нагоре погледнал од каде доаѓа таа светлост, и забележил како 39 пресјајни венци се спуштаат од небото на главите на светите маченици. Веднаш ги разбудил стражарите, се соблекол и се фрлил во езерото громогласно викајќи: "И јас сум христијанин!". И "на неговата глава слегнал последниот - четириесеттиот венец". И еве, Св. маченици на број пак станале четириесет. Утредента мачителите се изненадиле кога ги виделе живи и непремрзнати од студената вода и мразот. Злобните судии се разгневиле и наредиле мачителите да ги извлечат страдалниците на брегот и да ги одведат на мачилиште и таму, колената да им ги искршат, да им ги издробат коските на ситни парчиња. Св. маченици ги предале своите души на Господа, а последен бил најмладиот Мелитон. Еве што се случило кога се вршело ова страшно мачење: побожната мајка на најмладиот маченик Мелитон стоела покрај брегот и ги храбрела мачениците јуначки да издржат. Нејзиното срце најмногу стравувало за својот син, како најмлад да не се исплаши од маките и да не се откаже од Бога. Подавајќи ги своите раце кон него, го храбрела говорејќи: "Не плаши се, чедо! Гледај, Христос пред тебе стои и ти помага!". По наредба на мачителите, слугите ги ставиле телата на мачениците на кола и ги одвеле да ги изгорат. Младиот Мелитон го оставиле, не го зеле, мислејќи дека уште ќе живее. Но, храбрата мајка, гледајќи дека само нејзиниот син го оставиле, ја отфрли женската слабост, доби машка сила, го зеде синот на својот грб и смело одеше зад колата. Мелитон носен на грбот на својата мајка, со насмевка на устата, го испушти својот дух. Тогаш мајката со брзи чекори ја достигна колата со мачениците, и мртвото тело на својот син го стави над телата на неговите свети другари. Телата изгореле и останале само коските кои мачителите ги фрлиле во реката, за да не остане трага од нив. "Но, Господ ги чува сите коски на своите угодници" и не дозволи да пропадне од нив ни најситна честичка.

ИСКОНСКИ МОШТИ

На третиот ден, Св. маченици му се јавиле на епископот Петар да дојде ноќта и да ги извади моштите од водата. Епископот Петар заедно со својот клир, во темната ноќ, на површината на водата ги виделе коските кои светеле како ѕвезди, ги собрале сите коски, и најмалите, и чесно ги сохраниле.

Светата Црква ги знае имињата на овие Св. Четириесет Великомаченици, а тие се: Кирион, Кандид, Домн, Исихиј, Ираклиј, Смарагд, Евноик, Валент, Вивијан, Клаудиј, Приск, Теодул, Ефтихиј, Јован, Ксантиј, Илијан, Сисиниј, Агиј, Аециј, Флавиј, Акакиј, Екдит, Лисимах, Александар, Илија, Горгониј, Теофил, Дометијан, Гај, Леонтиј, Атанасиј, Кирил, Сакердон, Николај, Валериј, Филоктимон, Северијан, Худион, Мелитон, Аглај.

Св. 40 Мч-ци почнале да ги мачат на 26.02. - по стар календар, а ги предале своите души на Господ на 9.03/22.03. во 320 година, кога всушност и се слават.

Sv. Blagove{tenie ( Blagovec)

7 April (25 Mart)


“Denes e po~etok na na{eto spasenie” -pee svetata crkva se}avaj}i se na momentot koga e postaven po~etokot na spasenieto na ~ove~kiot rod. Mnogu ve­kovi o~ite na onie koi go o~ekuvale spasenieto bile vpereni kon ovoj den; kon dene{niot den bile vpereni site o~ekuvawa na onie koi gi sledele nepromen­li­vite Bo`ji vetuvawa za doa|aweto na golemiot Spasitel.

 

Denes e denot na prorocite i na tajnovidcite Bo`ji, bidej}i tie go pret­s­ka`ale doa|aweto na Spasitelot, Koj }e se rodi od Devojka. Svoevremeno tie toa go videle toa, makar i od daleku no sepak ja videle utehata i radosta na lu|eto.

 

Grevot tolku mnogu se ra{iril vo svetot da pove}e od potrebno bilo da dojde Silniot i da go izmiri svetot so Boga, prinesuvaj}i `rtva za pomi­ruva­we. Takvo bilo Bo`joto vetuvawe i ete, Bo go ispratil angelot Gavril vo gali­lej­skiot grad Nazaret kaj devojkata Marija da i objavi deka taa e izbrana da stane majka na Sinot Bo`ji i Spasitelot na svetot. “I koga vleze angelot pri nea, re~e: “Raduvaj se, blagodatna! Gospod e so tebe! Blagoslovena si ti me|u `enite!” Marija se ispla{ila, no angelot i objasnil za se {to }e se slu~i i Marija vo potpolna poslu{nost na voljata Bo`ja ja izgovorila molitvata “Eve ja sluginkata Gospodova; neka mi bide spored zborovite tvoi!”

Taa Blagove{tenska radost bila radost za celiot ~ove~ki rod, bidej}i site treba da izlezeme od ropstvoto na grevot i smrtta, od duhovnata temnina od duhovnoto  neznaewe i preku Hristovata nauka ja vidime svetlinata, a preku Bo`jata iskupitelna `rtva se oslobodime od otrovot na grevot i neprijatel­st­voto so Boga.

 

Denes e den za seop{ta radost, bidej}i se se}avame na po~etokot na spase­nieto. A {tom, se se}avame ma toj svetol po~etok nie so toa ja izrazuvame i na {ata vera vo deloto na Spasitelot, i na{ata qubov kon Nego.

Da se zapra{ame: Koja vest za ~ovekot e blaga?

Ako si bolen i strada{ ti bara{ lek. Bo`jiot angel objavil deka od Pres­veta Deva marija }e se rodi Onoj Koj mo`e da ne izle~i, ta povtorno da bideme zdravi i pravedni lu|e.

Spored toa ako boleduvame telesno ili pak duhovno, treba da se raduvame  bidej}i denes e Blagove{tenie.

 

Ako si nesre}en ili si vo beda, zarem za tebe ne e blaga vest deka od Deva }e se rodi golem i silen Sin ^ove~ki Koj za sebe veli: “Duhot Gospodov e vrz Mene; zatoa Me pomaza da im soop{tam radosna vest na bednite. Me prati da gi iscelam sokru{enite po srce, da im propovedam na zarobenite oslobo­du­vawe i na slepite progleduvawe, da gi pu{tam na sloboda napatenite; da ja pro­po­vedam blagoprijatnata godina Gospodova!”

 

Nema kolebawe da se raduvame site nie koi sme nesre}ni i ta`ni i koj ba­ra­me milost Bo`ja bidej}i denes e Bolagove{tenie.

Ako sme vo taga, koja ja ma~i i ubiva na{ata vera vo dobroto i  `ivotot, toga{ blagata vest deka od Deva }e se rodi Onoj, Koj nosi uteha na o`alos­teni­te i nam ni veli: “Dojdete pri Mene site izmoreni i obremeneti i Jas }e ve uspo­kojam”.

 

Ako sme mnogu gre{ele i ni e strav da izlezeme pred liceto Bo`jo, ne treba da se pla{ime, od presveta Deva se ra|a Onoj Koj prostuva grevovi i }e ni re~e: Sinko ti se oprostuvaat grevovite.

Blago~estivi hristijani i hristijanki!

Angelot Bo`ji i nam ni ja objavuva golemata radost deka denes e po~etok na spasenieto. Toj angel e svatata Crkva, toj angel e dene{nata bogoslu`ba, toj angel sme site nie sobrani denes vo ovoj svet hram.

 

Isto taka denes svetata crkva ne pozdravuva: Raduvajte se, bidej}i Gospod e so vas!

Koga }e go slu{neme toj zbor treba da odgovorime so blagove{tenskata poslu{nost “Eve go slugata Gospodov!”, {to toa,  so vera i radost da ja pri­mi­me tajnata na svetoto blagove{tenie, a toa e: od Marija Deva }e se rodi Isus, Sinot Bo`ji za da ne oslobodi od grevot i deka Negovoto Carestvo ne }e ima kraj. Koga }e ja primeme taa tajna, i nie da staneme blagovesnici i da ja obja­vu­vame taa radost.

 

Da go primime toj angelski pozdrav so otvoreni srca kako {to go primame proletniot miris koj se budi  i so verata kakva {to ja imala Marija Deva da go primime angelskiot pozdrav upaten kon nea: “Raduvaj se, blagodatna! Gospod e so tebe! Amin.

Sv. Matrona Solunska

9 April (27 Mart)

Sv. M~-ca Matrona, kako siroma{na devojka bila sluginka vo ku}ata na edna bogata evrejska familija vo Solun. @enata na toj evrein neprestano ja navreduvala Matrona poradi nejzinata vera vo Hrista, i sekoga{ ja nagovarala da go otvrli Hrista i da odi vo sinagoga. No spokojnata Matrona, sovesno si doa|a{e i ja izvr{uva{e svojata rabota, ne odgovaraj}i ni{to na svojata zlobna gospo|a, no tajno se mole{e na Hrista Boga. Edna{ doznala nejzinata gospodarka deka Matrona, skri{no bez taa da znae, bila vo crkva, pa gnevno ja pra{ala zo{to ne oti{la vo sinagoga tuku vo crkva ? Na {to Matrona i odgovorija: ,,zatoa {to vo hristijanskata crkva Bog `ivee, dodeka od evrejskata sinagoga On otstapi,,. Besna za takov smel odgovor, nejzinata gospodarka, evrejka, po~nala da ja udira, nanesuvaj}i i te{ki povredi, a potoa ja vrzala i ja zatvorila vo mra~na soba. Utredenta koga do{la ja videla odvrzana kako kle~i na molitva i go fali Boga. Istoto go napravila u{te dvapati, nanesuvaj}i i u{te pote{ki povredi, no slednite denovi istoto se slu~uvalo, na ~udesen na~in, preku silata Bo`ja, Matrona bila osloboduvana, i belezite od udarite na taa prokleta evrejka, is~eznuvale, na krajot preku glad, ne davaj}i i nitu voda nitu leb, go isto{tila teloto na Matrona. Taka isto{tena, go zela taa, prokleta `ena, teloto na svetata devojka i go frlila niz prozorot na svojata visoka ku}a. Hristijanite go zemale teloto na ma~enicata i ~esno go sohranile. Solunskiot episkop Aleksandar doznavaj}i za mnogu ~udesni nastani {to se slu~ile od svetata ma~enica, podignal crkva na nejziniot grob imenuvaj}i ja, na nejzinoto ime. Prokletata evrejka naskoro ja prestignala pravedna kazna na isto onaa mesto, na svojata ku}a, od kade go frlila teloto na sv. Matrona, taa se liznala, padnala so glavata na kaldrmata, ostanuvaj}i mrtva.

Prepodoben Petar Meglenski
10 April (28 Mart)

Sv. Nikita Serski
16 April (3 April)

Prepodobna Teona Solunska
17 April (4 April)

Sv. Vma~. \eor|i - \ur|ovden
6 Maj (23 April)

Sv. Apostol - evangelist Marko
8 Maj (25 April)

Sv. Akakij Serski
14 Maj (1 Maj)

Sv. Atanasij Veliki - leten
15 Maj (2 Maj)

Sv. Apostol i evangelist Jovan Bogoslov
21 Maj (8 Maj)

Svv. Kiril i Metodij Solunski
24 Maj (11 Maj)

Sv. Ahilej Lirinski
28 Maj (15 Maj)

Sv. car Konstantin i carica Elena
3 Juni ( 21 maj)

Sv. M~. Aleksandar Solunski
8 Juni (26 Maj)

Sv. M~. Jovan Solunski
11 Juni (29 Maj)

Sv. Erazmo Ohridski
15 Juni (2 Juni)

Prepodoben Petar Atonski
25 Juni (12 Juni)

Ra|awe na sv. Jovan Krstitel

7 Juli (24 Juni)


Koga nesozdadenoto Sonce na Pravdata, Hristos Spasitelot na{ sakal da zasveti na svetot, koj ve}e bil vo utrobata na Pre~ista Deva, trebalo najnapred da se rodi Negovata Yvezda denica, Sveti Jovan Prete~a od neplodnata Elisaveta. Sv. Jovan trebalo da odi pred Gospoda kako predvesnik, propovedajki i zboruvaj}i: “ Ide po mene posilen od mene.” Koga se navr{ilo vremeto na sveta Elisaveta da rodi, taa rodi sin vo svojata starost, kako {to i Sara go rodi Isaka. Edno ~udo prethodi na drugo ~udo. Pred do go rodi Bogorodica G.I.Hristos, Elisaveta go rodi Prete~ata Hristov, ta lu|eto da go vidat natprirodnoto ra|awe od starica, toga{ bi poveruvale i na nadprirodnoto ra|awe od bezbra~na Devojka i }e si re~at: “Semo`na sila Bo`ja, koja razre{i neplodnost na starica, vo mo`nost e i Devojka da napravi Majka”.

 

Koga Elisaveta rodila sin, Prete~a,nejzinite sosedi, rodnini iprijateli se raduvale zaedno so nea zatoa {to Gospod poka`al golema milost izbavuvaj}i ja od bezdetstvoto. Taka se ispolnile zborovite na svetiot blagovesnik Bo`ji, sv. Arhangel Gavril, koj rekol na Zaharija: “@enata tvoja }e ti rodi sin, i mnogumina }e se izraduvaat so negovoto ra|awe.” Zaharija ne poveruval na zborovite na angelot i zatoa bil kaznet poradi negovoto neverie odnosno onemel.

 

Osven na Prete~ata, narodot se raduva{e i na toa {to se pribli`i vremeto da se rodi Spasitelot na svetot. Tie imale predznaewe od Svetiot Duh deka  toa vo najskoro vreme }e se ispolni i zatoa nivnata radost bila tolku golema.

Vo osmiot den po ra|aweto  na sveti Jovan vo domot na Zaharija do{le sve{tenici i rodnin i da go obrezat deteto i sakaa da mu dadat ime kako na negoviot tatko,  Zaharija. No majkata na deteto ne se soglasila na toa. Taa ispolneta so proro~ki dar i so Bo`jo predznaewe nastojuvala da se vika Jovan. Toga{ sve{tenicite oti{le kaj Zaharija i so znaci go pra{ale kakvo ime saka da mu dadat na deteto. Zaharija pobaral {ti~ka i na nea napi{al “ Jovan mu e imeto”, i vo toj ~as mu se otvorila ustata, i jazikot mu se odvrzal od nemiloto i toj po~nal da go fali i blogoslovuva Boga. Slu{aj}i go Zaharija site so strav se divele i seto toa se prenelo niz cela Judeja. Site se ~udele i se pra{uvale {to }e stane so toa dete.

 

Rakata na Gospoda be{e so mladenecot, umno`uvajki ja vo nego blagodatta Bo`ja i ~uvaj}i go od me~ot  Irodov, bidej}i toj se pla{el od nego deka toj e idniot car Judejski.

 

Koga se rodil vo Vitanija G.I.Hristos i koga do{le mudrecite od istok da mu se poklonat se raspra{uvale za Mladenecot kaj car Irod, toj se ispla{il i ispratil vojnici vo Vitleem da go ubijat mladenecot i gi ubil site deca, no ispratil vojnici i vo ku}ata na Zaharija za da go ubijat i sveti Jovan, no nego ne go na{le. Koga slu{nala sveta Elisaveta za toa se kriela po gorata i se molela na Boga da ja za{titi nea so deteto. Koga gi videla vojnicite taa izvikala pred karpata: ”Goro Bo`ja, primi ja majkata so ~edoto!” Vo toj ~as se otvori karpata i gi primi vnatre Elisaveta so deteto i gi sokri od ubijcite {to gi baraa.

 

Irod ogor~en od toa ispratil vojnici kaj Zaharija da ka`e kade e deteto, a ako ne ka`e da go ubijat. Taka i se slu~ilo, go ubile sveti Zaharija pome|u hramot i oltarot.

Me|utoa, sv. Elisaveta i sv. Jovan, skrieni od Boga, `iveele vo pe{terata i potekol izvor voda a nad pe{terata izrasnala palma polna so urmi, po Bo`ja naredba. I sekoga{ koga trebalo da jadat taa se svitkuvala i tie jadele od rodot nejzin, a koga }e se nasitele drvoto pak se ispravalo.

 

^etirieset dena po ubistvoto na Zaharie i sveta Elisaveta se upokoila vo Gospoda. Od toa vreme Sveti Jovan bil hranet od angelot Gospodov do svoeto polnoletstvo, ~uvan vo pustinata se do svoeto javuvawe na Izrailot. Zaradi seto toa neka se slavi Hristos Bog, Spasitelot Na{, so Otecot i Svetiot Duh vo site vekovi. Amin.

Sv. Dionisij Kosturski
8 Juli (25 Juni)

Sv. David Solunski
9 Juli (26 Juni)

Svv. apostoli Petar i Pavle
12 Juli (29 Juni)

Sv. Besrebrenici Kozma i Damjan - sv. Vra~i
14 Juli (1 Juli)

Prepodoben Atanasij Atonski
18 Juli (5 Juli)

Prepodoben Sisoe veliki
19 Juli (6 Juli)

Sv. Vm~-ca Nedela

20 Juli (7 Juli)

Vo vremeto koga vladeel hristoborniot car Dioklicijan i negovi­ot zet Maksimijan vo Anadolija `iveele i dve pobo`ni du{i, Dorotej i Evsevija. Tie bile bogati  i pobo`ni hristijani no nemale porod. So po­stojana molitva tie od Boga isprosile edno ~edo, na koe mu go dale imeto Nedela.     

U{te od detinstvo sveta Nedela se posvetila na Boga `iveej}i po­bo­`en `ivot. Koga izrasnala, taa stanala mnogu ubava i po telo i po du­{a i po~nale da i doa|aat mnogu mom~iwa so bra~ni ponudi no taa gi od­bivala velej}i deka  ona samata se vetila na Gospoda Isusa Hrista, i de­ka ni{to ne saka tuka samo da umre kako devojka. Eden od odbienite, ja ob­vinil sveta Nedela i nejzinite roditeli kaj carot deka se hristijani. Carot nejzinite roditeli gi protetal od gradot, po {to vo te{ki maki tie po~inale.

 

Po smrtta na roditelite sveta Nedela od strana na carot bila pre­dadena na te{ki izma~uvawa, a ma~itelite ja ma~ele yverski na site mo`­ni na~ini. Eden den koga sveta Nedela le`ela vo zatvorskata }elija i se ja­vil Gospod Isus Hristos, ja izlekuval i i rekol: “Ne pla{i se Nedelo od makite, Mojata blagodat e so tebe”. I navistina taa se iscelila i se spasila od zatvorot iako bilo sigurno deka }e zagine. Na toa ~udo mno­zi­na neznabo`ci poveruvale no site bile ubieni. Sveta Nedela cvrsto ube­de­na vo verata Hristova na ma~itelite ostro im odgovorila: “Na nika­kov na`in ne mo`ete da me otrgnete od mojata sveta vera, za mene `ivot e za Hrista da se umre”. Toga{ ma~itelot naredil da bide ubiena so me~.

Sveta Nedela kleknala na kolena gi podignala racete kon neboto pa se pomolila na Bog, da Bog se smiluva i gi spasi site onie koi  }e go slavat nejziniot spomen. Zavr{uvaj}i ja molitvata taa ja predala svojata du{a na Boga i se preselila vo ve~nata radost vo 289 god. vo Nikomidija.

Prepodoben Teofil Miroto~iv - Makedonski
21 Juli (8 Juli)

Prepodoben Nikodim Elbasanski
24 Juli (11 Juli)

Prepodoben Nikodim Svetogorec
27 Juli (14 Juli)

Sv. M~-ca Marina (Ognena Marija)
30 Juli (17 Juli)

Sv. Prorok Ilija Ilinden (Ilinden)
2 Avgust (20 Juli)

Sv. Prepodobna M~-ca Paraskeva - Sv. Petka
8 Avgust (26 Juli)

Sv. Kliment Ohridski
9 Avgust (27 Juli)

Denes Makedonskata Pravoslavna Crkva i makedonskiot narod go praznuva spomenot na Sveti Kliment Ohridski, osnovopolo`nikot na Ohridskata Arhiepiskopija, na makedonskata kultura i prosveta. Toj e zname i svetol simbol na na{ite crkovno-narodni ideali i silnata vera vo se podobra idnina.

Od vremeto na negoviot semen `ivot ne razdvojuvaat edinaeset vekovi, no toj e duhoven sovremenik na Makedoncite vo site izminati vekovi; toj e sovremenik i na nas {to `iveeme vo ovie godini i se raduvame na na{ite ostvaruvawa.

 

Koj e Sveti Kliment? Toj e neosporno najdarovitiot u~enik na Svetite Bra}a Kiril i Metodij. @iveel vo 2-ta polovina na 9 vek i 1-ta ~etvrtina na 10 vek. Toj so svoite u{i gi slu{al nivnite bo`estveni evangelski zborovii so svoite o~i gi gledal nivnite bogoozareni likovi i evangelski dela. Toj u~estvuval podocna i vo preveduvaweto na svetite bogoslu`beni knigi od gr~ki na slovenski jazik. Zaedno so svetite bra}a otpatuval vo Panonija i Moravija, kade `ivo u~estvuval vo misijata za slovenska bogoslu`ba i slovensko pravoslavie. Bil eden od istaknatite u~iteli na mladincite od Moravija i Panonija {to se podgotvuvale za sve{tenici i |akoni. Po smrtta na svoite sveti u~iteli, po Bo`ja promisla, zaedno so sveti Naum i u{te nekoi drugi u~enici na svetite Bra}a, se vratile vo Makedonija vo oblasta Kutmi~evica, za da go u~i svojot narod na verskite vistini. Neumorno odel od selo do selo i od grad do grad i na razbirliv naroden jazik so svoite bogovdahnoveni propovedi go razgonuval mrakot od umot i srceto na svoite sonarodnici. ^esto govorel za toa deka nema dobrodetelen hristijanski `ivot bez ~isto versko-dogmatsko u~ewe i deka i naj~istoto dogmatsko u~ewe ne e spasonosno ako ne e prosledeno so bogougoden dobrodetelen `ivot. Prvoto go sporeduval so slepec koj ima race i noze, a vtoroto so ~ovek {to ima race i noze, a nema o~en vid.

 

Bidej}i svesen za toa, oti so svojot `iv govor mo`e da dopre samo do svoite slu{ateli, a ne do celiot narod i ne do generaciite {to }e dojdat po nego, toj osnoval univerzitet vo Ohrid, prv od takov vid, ne samo na Balkanot, tuku i vo celiot toga{ slovenski svet. Niz ovaa visoka prosvetna bogoslovska institucija, vo tekot na trieset godini, pominale okolu 3.500 u~enici, na koi im bile otkrieni dlabokite vistini na Svetoto Pismo i na Svetoto Predanie. Nikoj nikoga{ ne go videl da se odmara, tuku postojano bil zafaten so rabota: na edni im gi poka`ual bukvite; na drugi im ja dr`el rakata pri pi{uvaweto, a na treti im ja objasnuval dlabokata smisla na napi{anoto. ^estopati vr{el i dve raboti odedna{: i deca u~el i knigi pi{uval. Pogolemiot del od svoeto vreme go upotrebuval za molitva i bogomislie. Toj znael, a i drugite postojano gi u~el, deka mrzlivosta e majka i u~itelka na sekoe zlo. Negoviot trud ne ostanal bez plod: u~enicite negovi napreduvale i vo znaewe i vo dobrodetelen `ivot.

 

Slavata na Sveti Kliment se pove}e rastela i glasot za ovoj golem duhovnik i propovednik se slu{al na daleku. Zatoa bil hirotonisan za prv episkop slovenski. Toga{ gi  zgolemil u{te pove}e svoite gri`i i trudovi za dobroto i du{evnoto spasenie na svoite duhovni ~eda. Vo negovoto `itie se veli deka: ne im daval son na svoite o~i, nitu dremka na svoite ve|i. U~el i dewe i no}e, utvrduvaj}i gi vernite vo vistinite na hristijanskata vera   i pobo`nost. Se gri`el i za telesnata hrana na siromasite, vdovicite i siracite. Napi{al besedi na site nedelni i prazni~ni denovi na prost i jasen jazik, taka {to sekoj mo`el da gi razbere vistinite na koi gi u~el. Osobeno nastojuval da ja iskorene mrzlivosta, da gi navikne lu|eto na rabota, da gi skroti i spitomi `estokite srca, da gi privede kon pokajanie i da gi ispolni so vistinsko znaewe za Boga i za bla`eniot `ivot na pravednicite vo carstvoto nebesno.

 

Sveti Kliment se trudel 50 godini vo izvr{uvaweto na Bo`joto delo. Se upokoil vo Gospoda na 9 avgust 916 godina. Gospod go proslavil so svetitelski oreol. Negovite zemni ostatoci stanale ~udotvorni mo{ti, od koi po Bo`ja blagodat se lekuvaat niz vekovi mnogu telesno  i du{evno bolni, koi pristapuvaat so vera i qubov. Mo{tite na Sveti Kliment se ~uvaat vo ohridkata crkva "Sveti Kliment" - "Sveta Bogorodica" - Perivleptos, vo Ohrid.

 

Sveti Kliment e zakrilnik i patron na makedonskiot narod niz celata negova istorija. Toj e patron na Makedonskata Pravoslavna Crkva, na na{ata Bogoslovija, na na{iot Bogoslovski fakultet, na golem broj prosvetni i nau~ni institucii vo na{ata zemja. Na nego mu se posveteni golembroj novoizgradeni crkvi i manastiri vo prekuokeanskite i evropski zemji. I  nie, bra}a i setri, koi denes vaka sve~eno go praznuvame negoviot spomen, si spomnuvame za negoviot `ivot i za negovite golemi dela. Ako sakame da bideme negovi vistinski u~enici treba da se ugledame na nego vo se: da gorime so plamenot na negovata vera i da bideme neumorni vo izvr{uvaweto na dobri i humani dela i slu`eweto na Boga.

Bog, po molitvite na na{iot golem zakrilnik i ~udotvorec - Sveti Kliment Ohridski, da ni bide na pomo{ i za mnogu godini.

Vekovit neka ni e patroniot prazni~en den, zaedno so 36 godi{niot jubilej od obnovuvaweto na na{ata Sveta Crkva. AMIN.

Sv. 7 ^islenici
9 Avgust (27 Juli)

Sv. Vma~. Pantelemon
9 Avgust (27 Juli)
LEKAR ZA SITE BOLESTI

Golemiot ma~enik i svetitel Pantelejmon, ima isklu~itelno mesto vo istorijata na makedonskoto hristijanstvo. Nekoj }e se zapra{a - zo{to?

[to ima sveti Pantelejmon zaedni~ko so hristijanstvoto vo Makedonija, {to ima sveti Pantelejmon so Makedonskata Pravoslavna Crkva? Zarem ne e kako i drugite svetiteli {to gi praznuvame vo na{iot pravoslaven kalendar?

 

Sveti Pantelejmon za nas posledovatelite na sveti Kliment Ohridski ^udotvorec, i osnovopolo`nik na MPC prosveta i kultura zna~i ne{to pove}e! Imeno, prviot manastir izgraden na makedonsnkite prostori, podignat vo Ohrid od strana na sveti Kliment Ohridski, e podignat tokmu vo ~est na svetiot velikoma~enik Pantelejmon. Pa, ottamu, ako sveti Pantelejmon e zakrilnik na sveti Klimenta, na{iot patron i osnovopolo`nik, toga{ sveti Pantelejmon e isto taka na{ za{titnik na site, kako {to e sveti Kliment - Ohridski patron na na{eto hristijanstvo, na na{ata Sveta Crkva.

 

Po~itta kon sveti Pantelejmon od Ohrid }e se prenese niz cela Makedonija. Po izgradbata na manastirot vo ~est na sveti Pantelejmon, vo negova ~est }e bidat nabrzo podignati manastiri i vo Skopsko, Vodensko, Bitolsko, Vele{ko, Ko~ansko i t.n. Manastirot, {to makedonski graditeli i esnafi od Ohridsko i Stru{ko go izgradile na Sveta Gora koj e poznat kako Zografski manastir, isto taka e podignat o ~est na sveti velikoma~enik Pantelejmon.

 

Inaku, sveti velikoma~enik Pantelejmon se rodil vo sredinata na 3 vek vo gradot Nikomidija, vo oblasta Vitanija, vo Mala Azija. Majka mu bila hristijanka, a tatko mu bil neznabo`ec. U{te vo detskite godini bil vospituvan vo Hristovata nauka, od strana na negovata majka. No, taa rano po~inala i mladiot Pantelejmon ostanal bez svojot u~itel vo verata. Koga do{lo vremeto za {koluvawe, tatko mu go dal da ja izu~uva medicinata kaj eden poznat carski lekar. Pantelejmon brzo napreduval vo medicinskata nauka, taka {to bil najdobar me|u site {to so nego se {koluvale.

 

Podocna, pri edna prilika, mladiot Pantelejmon se sretnal so hristijanskiot sve{tenik Ermolaj, pa taa sredba }e zna~i presvrt vo negoviot `ivot. Imeno, po razgovorot so sve{tenikot Ermolaj, kaj mladiot Pantelejmon }e se vratat se}avawata i spomenite od hristijanskite pouki {to pokojnata majka mu gi upatuvala, pa povtorno }e se zagree negovoto srce za Hristovata nauka i toj nabrzo se krstil.

Za kratko vreme tolku brzo napreduval vo lekarskata profesija, {to za nego se slu{nalo nadaleku. Kaj nego donesuvale lu|e so razni zaboluvawa i bolesti, duri i beznade`ni slu~ai, a edna{ o`iveal, odnosno voskresnal i edno dete koe {to davalo znaci deka ve}e e umreno: Gospodi, Isuse Hriste, iako sum nedostoen da Te povikuvam, no ako saka{ da me ima{ za Svoj sluga, poka`i ja Svojata sila: Neka o`ivee ovaa mom~e... I taka stanalo..., se veli vo negovoto `itie.

 

Pri edna druga prilika, na eden pove}egodini oslepen ~ovek, kogo go lekuvale mnogu lekari - mu go povratil vidot. - Izlekuvawe }e ti dade Otecot na svetlinata - vistinskiot Bog: Vo imeto na mojot Gospod Isus Hristos ti velam - progledaj! Vo istiot moment slepiot progledal.

Po projavenata le~itelna mo} {to ja poka`al mladiot lekar Pantelejmon se javila golema zavist i qubomora kaj mnogu lekari, posebno kaj nehristijanskite, koi bile v~udonevideni od na~inot na koj Pantelejmon lekuval: So ednostaven lek, so molitva kon Gospoda Isusa Hrista. Bidej}i bil hristijanin, oficijalnata Rimska vlast vedna{ intervenirala, pa lekarot Pantelejmon bil povikan od imperatorot Maksimilijan pred kogo ja ispovedal svojata vera vo Isusa Hrista: Gospodi Isuse Hriste, bidi so mene i daj mi trpenie za da izdr`am do kraj - se molel glasno mladiot Pantelejmon.

 

Bil nagovaran da se otka`e od Hristovoto ime i od na~inot na koj lekuval. Pa koga ne pomognale ni vetuvawata za visok polo`aj na imperatorot, ni raznite izma~uvawa, i otkako Pantelejmon ostanal uporen i cvrst vo svojata vera vo Isusa Hrista, po golemite izma~uvawa, mu bila otse~ena glavata. Taka, vo 296 godina, go zavr{il svojot mlad `ivot. Zavr{il zemniot `ivot na sveti Pantelejmon, no negovata le~itelna mo} prodol`ila: taa trae do den - dene{en.

Mo`ebi za mnogumina e ~udno kako mo`el sveti Pantelejmon da lekuva, kako {to lekuvale i svetite Kozma i Damjan, sveti Kir i Joan i mnogu drugi hristijanski le~iteli.

 

Vozmo`no e seto toa! Zarem ima ne{to nemo`no za Boga? Ako Bog e pri~ina za na{eto postoewe, toga{ On vladee i so na{eto zdravje, pa zatoa sekoga{ golemite duhovnici i molitvenici ja imale Bo`jata potkrepa vo `elbata da im pomognat na onie {to iskreno barale Bo`ja pomo{.

A dali nie denes, i pokraj golemite postignuvawa na naukata, pokraj visokite dostreli na medicinata, sme vo mo`nost da se oslobodime od site naru{uva~i na zdravjeto, od site bolesti? - Ne! Nema lekuvawe bez pomo{ta od Lekarot nad lekarite, bez pomo{ta na Boga. ]e se pra{ame zo{to denes mnogu retko se slu~uva ~udesno lekuvawe? - Retko se slu~uva za{to u{te poretko mo`eme da najdeme silna vera i postojana molitva kon Onoj {to vladee so se. Zna~i, problemot ne e vo mo`nosta da se lekuva i denes preku imeto Bo`jo i preku Negovite svetii, tuku vo pra{awe e na{ata vera koja e pomala i od sinopovo zrno, pa ne sme vo mo`nost nitu na sebe, nitu na drugite da im pomogneme!

 

Zatoa, ova e vreme koga najprvo treba da go le~ime na{eto neverie, slaboverie i sueverie. ^ove{tvoto, kako nikog{ dosega, se oddale~ilo od Boga, ja izgubilo verata, pa ottamu lo{i relacii i odnosi me|u dr`avite i narodite, ottamu nemiri i vojni, ottamu ubistva i nasilstva na sekoj ~ekor. Svetot i ~ove{tvoto bez Boga se najgolemata bolnica i postojana opasnost od zgolemuvawe na bolestite.

 

Daj Bo`e, da ni se vrati verata, da ni se zasili nade`ta i da ni se zgolemi qubovta, pa da go najdeme edinstveniot lek na site bolesti i Lekarot na se - Boga, Semo}niot le~itel od sekakva bolest, za da ni se vrati i smislata na na{eto `iveewe na zemjata.

Gospod neka ni pomaga na sekoj od nas, preku molitvite na sveti Pantelejmon, svetite Kliment i Naum Ohridski i site svetii, i da ni daruva zdravje i spasenie. Amin.

 

Prenesuvawe mo{ti na Sv. Kliment Ohridski
10 Avgust (28 Juli)

Sv. 7 M~-ci Makavei
14 Avgust (1 Avgust)

Preobra`enie na Gospod Isus Hristos
19 Avgust (6 Avgust)

Sv. Ma~enik Anastasij (Spaso) Radovi{ki
21 Avguast (8 Avgust)

Sveti Anastasij se rodil vo strumi~kata eparhija (drevniot Tiveropol), vo selo Radovi{. Negovite dobri roditeli go upatile vo svetata vera, a so cel ~esno da go zarabotuva svojot leb, go dale da u~i oru`arski zanaet {to uspe{no go izu~il. Koga imal 20 godini, oti{ol vo Solun da go poseti svojot porane{en u~itel-majstor. Toj, majstorot, imal nekolku turski ode`di (kostumi) {to sakal da gi prodade pod raka, bez da plati carina (danok). Majstorot go nagovoril svojot porane{en u~enik da oble~e eden kostim i vo taa obleka da izleze od gradot: - vo taa obleka ti si kako prav tur~in - govorel majstorot.

U~enikot se izgovaral, ~uvstvuvaj}i ja opasnosta od zada~ata. No od dobrodu{nost i od `elba da mu napravi usluga na u~itelot, se soglasil da ja ispolni zada~ata. Sobira~ite na danok (carinicite) go zaprele na gradskite vrati i mu pobarale pismena potvrda za platen danok. Anastasij odgovoril deka e Tur~in. Za dokaz tie pobarale od nego da pro~ita salevat - muhamedanska molitva. Ova neo~ekuvano barawe go zbunilo neopitnoto mom~e. Toj mol~el, ili zatoa {to nesakal da go proiznese toa muslimansko ispovedawe na verata, ili zatoa {to neznael {to e toa salavet.

Carinicite so }otek go odvele pri svojot na~alnik. A toj, otkako go soslu{al Anastasija, mu predlo`il da se potur~i. Mladiot ~ovek bil daleku od toa da se soglasi so takviot predlog. Otkako gi ~ul negovite odgovori, ~inovnikot go odvel pri glavniot carinik. Ovoj, vo po~etokot se trudel da go prela`e so vetuvawe i nagradi, ako se soglasi da go primi muhamedanstvoto, potoa po~nal da mu se zakanuva. Mladiot ~ovek bil nepokolobliv. Toj go soznaval svojot gra|anski prekr{ok, no ni za {to ne se soglasuval da si ja smeni verata.

Carinikot go izvestil muftijata za noviot slu~aj i baral sovet od nego. Toj odgovoril:,,Ti gi ima{ vo ednata raka me~ot, a vo drugata zakonot; upotrebi {to saka{.,, - Toa zna~elo deka, spored carinskiot zakon toj mo`el da mu izdade dokument (teskere) za uplatena carina, no toga{, spored sudot na muftijata, toj ne e posledovatel na Muhameda, vooru`an so me~. A {to zna~i toa?  Muftijata ne samo {to nesakal da poka`e pravda i qubov kon ~ovekot, tuku bara{e nepo{tedni nasilstva, pa duri i smrt, samo toj hristijanin da stane ispovednik na alkoranot. A {to e alkoran ? - Zbornik od najnavredlivi skazni za zdraviot razum, ostaven bez Bo`jo otkovenie.

Koga muftijata dobil odgovor, na~alnikot na carinicite go sprovel Anastasija kaj mesniot mula, a so nego i pet Tur~ina, koi bile zadol`eni da svedo~at deka hristijaninot hulel na Muhamedovata vera, odnosno da klevetat. Mulata se obiduval so svojata krasnore~ivost da go pridobie mladiot ~ovek za muhamedanstvoto, no pretrpel neuspeh. Po `estokite udirawa (}otek), toj naredil da mu stavat verigi i da go frlat vo zatvorot. - I pri vtoroto soslu{uvawe - neuspeh na krasnore~ivosta i pak izma~uvawe i zatvor. Anastasij spokojno gi podnesuval udirawata so stapovi, te{kite verigi i zatvorskata smrdea. I po tret pat go dovele ispovednikot kaj mulata i pak gi slu{nal ispovednikot la`nite vetuvawa i stra{nite zakoni. Anastasij ostanal tvrd i nepokolebliv. Na obvinuvawata na svedocite za hula protiv Muhameda, toj odgovoril deka ne hulel protiv Muhameda, no deka prika`anata hula vo svojata sovest ja priznava za verna ocenka na Muhameda i deka poradi toa ne go prima negoviot zakon. Izmamen vo svoite nade`i, Mulata go ispratil Anastasija pri muselimot. Ovoj gi upotrebil site sredstva, za da go pridobie mladiot ~ovek za Muhamedanstvoto. [to se ne prezamal toj ? [to se ne zboruval, za da go prinudi mom~eto za muhamedanstvoto? Najposle toj mu predlo`il ~ift pi{toli okovani vo srebro, barhetna (somotna) obleka i mesto na ~ehondar kaj nego. Mom~eto, prosvetleno so blagodatta Hristova, ostana pri svojot porane{en stav. Zemnata sre}a, mislel toj, pri izma~uvaweto na sovesta e lo{a sre}a; a u{te postra{na }e se poka`e tuka so ne~istata sovest. Kakva e verata na muhamedanite? Lo{a, toa e odamna poznato. Kolku i da se mijat tie, du{ite nemo`at da gi izmijat. Hristos, Sinot Bo`ji e Spasitelot na svetot. Zna~i, stradaweto za ~istata sveta vera e blagosloven dolg. I toj gi otfrlil tie la`ni ponudi. Razdraznetiot muselim pribegnal kon nasilstvo. Toj `estoko go pretepal Anastasija; potoa stradalecot go zaklu~ile vo zatvorot, na racete i nozete mu stavile okovi, a na vratot verigi: na nozete mu nabile ostri igli od trwe. Ne~ove~nite, cel den go ma~ele mladiot ~ovek. Ne edna{ muselimot go povikuval pri sebe i go prinuduval da go primi muhamedanstvoto, no stradalecot bil nepokolebliv. - ,,Jas sum hristijanin, govorel toj, i nema da se odre~am od mojata vera.,,Gradona~alnikot go osudil Anastasija da bide obesen nadvor od gradot; zaedno so toa na svoite lu|e im pora~al patem da go nagovorat Anastaija (da go primi islamot). Smrtta {to go o~ekuvala ne gi izmenila mislite na stradalecot. Odej}i na smrtna kazna, rastrgnat i izma~en, toj padnal na patot i duhot svoj Mu go predal na Gospoda, na 29 avgust 1794 godina.

Uspenie na Presveta Bogorodica - Golema Bogorodica
28 Avgust (15 Avgust)

Sv. Joakim Osogovski
29 Avgust (16 Avgust)

Nerakotvoren Lik na Gospod Isus Hristos
29 Avgust (16 Avgust)

Sv. Jovan Rilski
31 Avgust (18 Avgust)

Sv. Vasa Solunska
3 Septemvri (21 Avgust)

Sv. M~. Fanurie
9 Septemvri (27 Avgust)

Otsekuvawe glava na Sv. Jovan Krstitel - strog post
11 Septemvri (29 Avgust)

"NE TI E POZVOLENO DA JA VODI[ @ENATA NA TVOJOT BRAT"

"Neviniot zatvorenik pomislil deka, ete, mo`ebi se pokajale onie {to nespravedlivo go zatvorile, pa idat da go pu{tat na sloboda".

O, kakva neprijatna scena na taa ve~era, kakov strav gi opfati site "koga ja zdogledaa ~ove~kata glava, nosena na ~inija kako jadewe, od koja te~e{e krv, i koja pri toa ja dvi`e{e ustata i izgovara{e zborovi".

Na datumot 29.08/11.09 Svetata Crkva mu voznesuva slava na golemiot i vistinski Bo`ji pravednik, najslavniot i posleden prorok vo Stariot Zavet, prorokot na Sevi{niot, nare~eniot "angel vo telo", Sveti Jovan prorok, Prete~a i Krstitel Gospoden. Na ovoj den se se}avame na krvaviot zlostor nad Sveti Jovan Krstitel, koga mu bila otse~ena glavata.

Gi zadr`uvame na{ite misli na najsilnite momenti od krvolo~noto zgasnuvawe na `ivotot na smeliot propovednik na vistinata, zastapnikot na pravdata Bo`ja, ma~enikot koj postrada za vistinata. Go zadr`uvame na{iot pogled na najgolemiot zlostor na car Irod Antipa i Irodijada koi so `elba za odmazda, ja pobarale glavata na Sveti prorok Jovan, poradi toa {to javno gi ukoril za nivniot grevoven `ivot, za nivnoto nezakonsko `iveewe vo blud, sprotivno na Zakonot Bo`ji.

Sveti Jovan hrabro se pojavil pred carot i direktno vo o~i mu ja ka`al vistinata: "Ne ti e pozvoleno da ja vodi{ `enata na tvojot brat". Zatoa toj go frlil Jovana vo temnica. Irod Antipa bil vtoriot sin na stariot Irod (ubiecot na 14.000 deca Vitleemski ma~enici). Caruval vo Galileja. Bil o`enet so }erkata na arabiskiot car Areta. No, se zaqubil i bil zaslepen od neobi~nata ubavina na Irodijada, `enata na svojot `iv roden brat Filip i napravil nemoralno delo. Ja isteral svojata zakonska `ena, a ja zel `enata na svojot brat. Toj se pla{el od Sv. Jovan. Znael deka e svet i praveden ~ovek i deka narodot go smeta za prorok.

"ANGEL VO TELO"

No, Irodijada sakala da mu se odmazdi, ~ekala da & se dade mo`nost da bide ubien ~ovekot koj & uka`uva za nejziniot golem grev. Toga{ Irod Antipa za svojot roden den priredil zabava vo svojot dvorec. Gi pokanil na ve~era svoite knezovi, vojvodi i stare{inite galilejski. Do docna vo no}ta traela veselbata. Nedoli~na zabava. Prepu{teni se na telesnite strasti. Nezdr`ana smea. Veseli izvici na gostite koi ne znaat zo{to se smeat. Nekoi se pijani, nekoi polupijani. Carot e vo polupijana sostojba. Izvicite na gostite se slu{aat vo zatvorot koj e pod niv, kade e zatvoren Sveti Jovan, dopiraat do negovite u{i.

Lukavata Irodijada ja nagovara svojata }erka od prviot brak, Salomija, da igra pred carot i gostite. Site se voodu{eveni od besramnata tan~erka. Carot Irod Antipa e zanesen od taa igra, od nejzinite strastni predizvikuva~ki dvi`ewa. Ne mo`e da se vozdr`i od svoite sopstveni slabosti. I vetil na devojkata deka }e & dade s# {to }e posaka. Zlobnata Irodijada, `estokata majka, ja nagovara svojata }erka da ja pobara glavata na Jovana. Carot se soglasuva. Ispra}a xelat vo zatvorot. Zatvorskata vrata se otvora. "Neviniot zatvorenik pomislil deka, ete, mo`ebi, se pokajale onie {to nespravedlivo go zatvorile, pa idat da go pu{tat na sloboda".

KRVAVO ZLOSTORSTVO

No, suroviot xelat mu ja otsekol glavata na Sveti Jovan i na tabla & ja donel na devojkata, a taa drsko ja zela vo svoite race i & ja odnela na majka si. Glavata na Sv. Jovan bila donesena srede taa gozba. O, kakva neprijatna scena na taa ve~era, kakov strav gi opfati site "koga ja zdogledaa ~ove~kata glava, nosena na ~inija kako jadewe, od koja te~e{e krv i koja pri toa ja dvi`e{e ustata i izgovara{e zborovi". Gi izgovara{e poslednite zborovi koi mu gi rekol na Irod: "Ne mo`e{ da ja ima{ `enata na Filip, bratot svoj".

Pakosnata Irodijada so igla go izbockala jazikot na svetitelot, svetiot jazik koj & uka`a za nejziniot grev i nemoral za da se pokae. Jovanovite u~enici, taa no}, go pogrebale teloto na Jovan (bez glava). Irodijada ja zakopala negovata glava dlaboko, na nekoe ne~isto mesto.

Salomija pominala pokraj zamrznatata reka Sikoris. Mrazot se skr{il i taa padnala vo voda do grlo. Santite mraz ja stegale okolu grloto, a taa mrdala, pretkala "igraj}i so nozete vo vodata, kako {to nekoga{ igrala vo dvorot na Irod. No, ne mo`ela ni da se podigne ni da potone, dodeka ostriot mraz ne & ja otse~e glavata". Vodata & go odnela teloto. Glavata na Salomija & ja donele na Irodijada i na Irod na ~inija, kako nekoga{ glavata na Sv. Jovan.

Irod vo bitkata bil pobeden od knezot Areta i progonet vo Galija i [panija (od rimskiot imperator Kaligula) kade so Irodijada go zavr{ile `ivotot vo beda i poni`uvawe.

Sv. Atanasij Strumi~ki
11 Septemvri (29 Avgust)

Prepodoben Simeon Stolpnik - Crkovna Nova Godina
14 Septemvri (1 Septemvri)

Ro`destvo na Presveta Bogorodica - Mala Bogorodica
21 Septemvri (8 Septemvri)

Vozdvi`enie na Sv. Krst - Krstovden - strog post
27 septemvri (14 Septemvri)

Od Golgotski krst, na koj na{iot Gospod Isus Hristos bil raspnat me|u razbojnici, i na koj, dobrovolno ja ispil seta gor~ina na stradaweto, zaradi nas lu|eto i zaradi na{eto spasenie, krstot postanal simbol na na{eto spasenie. Na nego Gospod Isus Hristos najjasno potvrdil deka Negovata Nova zapoved (Jn.13,34)-e zapoved na sostradalna qubov (Jn.15,13). Od Golgotskiot krst se ~ula molitvata na Spasitelot: "O~e, prosti im, oti neznaat {to pravat!" A na Dismas, razumniot razbojnik, koj se kae za svoite grevovi i moli za pro{ka, mu odgovara: "denes }e bide{ so Mene vo rajot!"(Lk.23,34,43). Ovaa nova, sostradalna qubov, ja otvara vleznata vrata na Carstvoto nebesno. Taa od Golgotskiot krst preminuva na site Hristovi sledbenici. Svedoci se: arhi|akonot Stefan, site Hristovi apostoli, nad iljada velikoma~enici, ma~enici, ispovednici i svetitelite, ~ii imiwa go krasat kalendarot na na{ata Pravoslavna Crkva. Vo sostradalnata qubov e i silata na simbolot na na{eto spasenie: ^esniot i `ivotvoren krst Gospodov. Zatoa na{ata Sveta Crkva mu posvetuva i najmnogu denovi vo godinata, me|u koi na najvisoko mesto e Veliki Petok, koga i Gospod stradal na Golgota - Pravednikot za nepravednite, stradal Gospod za lu|eto; edinorodniot i bezgre{en Sin Bo`ji stradal za gre{nite lu|e, za i tie da postanat sinovi Bo`ji. Na krstot e posveten i 14/27 septemvri, koga go praznuvame Vozdvi`enieto (izdignuvaweto) na ~esniot krst vo spomen na denot koga svetata ramnoapostolna carica Elena go prona{la na Golgota, i trista godini podoca koga carot Iraklij, povtorno go vratil krstot od Persija vo Erusalim. Na krstot mu e posveten i 5/18 januari, koga go praznuvame Krstovden(Vodokrst) vo spomen na Spasitelovoto kr{tevawe vo Jordan od strana na Jovana (prorokot, prete~ata i krstitel Gospodov). Na krstot mu e posvetena i treta sedmica od ^esniot post, koja se narekuva i Krstopoklona, vo koja site hristijanski du{i poklonuvaat na ^esniot i `ivotvoren krst Gospodov i mu peat:

 

"Krestu Tvoemu poklawaemsja Vladiko

i svjatoje voskresenie Tvoje slavim".

 

Nie, hristijanite, se poklonuvame na krstot Gospodov i Negovoto sveto voskresenie go slavime, zatoa {to bez krstot na koj nastapila smrtta na Spasitelot, nema nitu voskresenie, koe{to, od druga strana, e kamen temelnik na koj e soyidana ~udesnata zgrada na spasenieto - na{ata Sveta Pravoslavna Crkva. Sveti apostol Pavle vo poslanieto do Korintjanite veli: "Ako, pak, Hristos ne voskresnal, toga{ prazna e na{ata propoved, a prazna e i va{ata vera"(1Kor.15,14). No, vistinata e `iva, za mnozina verodostojna, so vistinski svedoci posvedo~ena - od Presveta Bogorodica i pobo`nite `eni mironosici, preku svetite apostoli i u~enici Hristovi, do mnogubrojni, duri mo`e da se ka`e i bezbrojni ispovednici i ma~enici za verata vo voskresnatiot i ve~no `iv Gospod - Gospod Isus Hristos e od zlo~inci prikovan na krst bil raspnat, i na nego ja ispil prepolnetata ~a{a so gor~ina, i Svojot duh go predal vo racete na Otecot. Gospod po~inal na krstot, a pooa bil pogreban vo nov grob i vo tretiot den voskresnal od mrtvite! Poradi toa, ni,e poklonuvaj}i mu se na krstot, vsu{nost Mu se poklonuvame na na{iot Spasitel i Gospod, koj preku krstot go izvr{il deloto na ~ove~koto spasenie od ve~nata smrt! Zatoa krstot vo na{ata vera e naj~est i najsvet simbol. Toj se nao|a ne samo vo na{ite hramovi, no i vo site na{i domovi. So krstot pravoslavnite gi ukrasuvaat svoite osveteni domovi, i nivite, i lozjate. Krstot se nosi na gradite kako simbol za spasenie i kako znak za raspoznavawe, a ne samo kako ukras: i staro i mlado, i ma{ko i `ensko, i u~eni i neu~eni - site vistinski posledovateli. Krstot e po~etok i zavr{etok na site molitvi i na{i dela. Vo ovoj prequbodeen i gre{en svet, za mnogumina krstot e "soblazna", za nekoi "bezumstvo", "a za nas, koi {to se spasuvame - sila i premudrost Bo`ja" (1Kor.18,24).

 

Krstot, preku svetata tajna Kr{tenie, postanal ne samo simbol, tuku i uslov za na{eto spasenie. Koga, po slavnoto voskresenie, Gospod ja dade  "sekoja vlast na neboto i na zemjata" (Mt.28,18), On ja vostanovil i prvata od sedumte sveti tajni vo Svetata Crkva - svetata tajna Kr{tenie, velej}i im na u~enicite svoi: "Odete i nau~ete gi site narodi kr{tevaj}i gi vo imeto na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, u~ej}i gi da pazat se {to sum vi zapovedal..."(Mt. 28,19-20), dodavaj}i: "Koj veruva i se krsti - }e bide spasen"(Mk.16,16). Taka krstot postanal most preku koj {to se preminuva za da bi se vleglo vo "tvrdiot grad" (Ps.62,7) - vo Crkvata Gospodova, osven vo koja nadvor nema spasenie. Vo Crkvata, vo vtorata sveta tajna - vo svetata tajna Miropomazanie, novokrsteniot so krtoobraznoto pomazuvawe so svetoto miro po site delovi od teloto (~elo, o~i, nos, usta, u{i, gradi, race, noze) dobiva Pe~at na darot od Svetiot Duh, koj pomaga novokrsteniot duhovno da raste vo polnotata na Hristoviot rast.

 

Zatoa ~esniot i `ivotvoren krst e i simbol, i ukras, i znak za raspoznavawe, i most, i uslov za na{eto spasenie i e cel na site hristijanski znamiwa, vo ~ija senka umornoto ~ove{tvo nao|a odmor.

 

Krstot e ~uvar i branitel na celata vselena! Zatoa koga se osenuvame so krstniot znak, go stavame na svoeto telo ~esniot i `ivotvoren krst vo svetoto Bo`jo ime - Otecot i Sinot i Svetiot Duh, go spomnuvame za da na te{kiot pat kon spasenieto, so Bo`jata sila  i premudrost- ne ~uva i brani od sekakvo zlo.

Na Tvojot krst se poklonuvame, Vladiko, i Tvoeto  sveto voskresenie go slavime, sega i sekoga{. Amin

Svv. M~-ci Sofija, Vera, Nada i Qubov
30 Septemvri (17 septemvri)

Praznik na site Makedonski Svetiteli - Prvata nedela Oktomvri

Sv. Nikodim Ohridski
14 Oktomvri (1 Oktomvri)

Pokrov na Presveta Bogorodica
14 Oktomvri (1 Oktomvri)

Svetata Crkva od sekoga{ ja proslavuva Presveta Bogorodica kako pokrovitelka i za{titni~ka na hristijanite. Deka Bo`jata Majka e navistina na{a postojana za{titni~ka doka`ano e i postojano se doka`uva preku mnogubrojnite ~uda {to se izvr{uvaat nad mnogu stradalnici.

^ustvuvaj}i gi te{kotiite na zemniot `ivot, Bogorodica, najgolemata zastapni~ka na hristijanskiot rod, ja gleda sekoja solza i go slu{a sekoe lelekawe na onie {to stradaat, pa neumorno se moli na svojot "slad~ej{ij" Sin, Gospod Isus Hristos. Bog da se smiluva nad site {to ja priznavat svojata nemo} i molat pomo{ od neboto.

 

Zatoa crkvata vo Nejzina ~est, za nejzina proslava, a kako blagodarnost za nejzinta za{titni~ka uloga ustanovila praznik Pokrov Bogorodi~en. Neposreden povod za da se praznuva ovoj den e nastanot {to se slu~il na prv oktomvri 910-ta godina po star stil vo Carigrad vo Vlaherenskata crkva posvetena na Bogorodica. Za vreme na seno}noto bdenie naedna{ se pojavila Majkata Bo`ja pridru`uvana so mno{tvo svetiteli i ma~enici, so ra{iren Omofor koj go pokrival celiot narod vo crkvata. Bogorodica kleknata i so solzi vo o~ite se molela za narodot. Sveti Andrej Jurodiv gledaj}i ja pojavata na Presveta Bogorodica mu rekol na sveti Epifanie: Brate ja gleda{ li caricata i Majka Bo`ja kako se moli za celiot svet?. Na toa Epifanie mu odgovoril: Ja gledam o~e i i se voshituvam. 

Navistina ne smeeme da ostaneme indeferentni na vakov nastan, osobeno koga `iveeme vo vreme na nesigurnost, vo vreme na nemo}, tuku da ja proslavime proslavenata.

Te veli~ame, Presveta Devo i go po~ituvame Tvojot Pokrov.

 

Ti si Majka na site verni i zatoa od se srce Ti se molat site koi stradaat, o`alostenite, bolnite, onie koi se obremeneti od mnogu grevovi i itat kon Tebe so umilna du{a i skru{eno srce. Pokrovot Tvoj neka bide i nad na{ite glavi za da ne ~uva od sekakvi vidlivi i nevidlivi zla.

Dragi bra}a i sestri vo Hrista Pokrovot Bogorodi~en neka bide i nad Va{ite glavi, sega sekoga{ i vo ve~ni vekovi. AMIN.

Sv. Jovan Kukuzel
14 Oktomvri (1 Oktomvri)

Sv. Teofil Strumi~ki
23 Oktomvri (10 Oktomvri)

Sv. Vm~-ca Zlata (Ristosija) Meglenska
26 Oktomvri (13 Oktomvri)

Svetata devstvenica i nevesta Hristova se rodila i postradala vo meglenskata oblast, vo selo Slatina. ]erka na siroma{ni i prosti roditeli, taa bila ukrasena, kako so du{evni, taka i so telesni dobri osobini: Du{evni - so tvrda vera vo Boga, devstvenost i celomudrie; telesni - so ubavina, poradi koja i se udostoila so slava da go primi ma~eni~kiot venec.

Eden tur~in od toa mesto, primamen od retkata Zlatina ubavina, re{il da najde pogodno vreme da ja zadovoli svojata gnasna strast. Eden den Zlata oti{la vo {umata po drva, zaedno so drugi `eni. Sladostrasniot Tur~in, so nekolku svoi drugari besramnici i so nivna pomo{, ja fatil i prisilno ja odvel vo svojot dom. Vo po~etokot se obiduval so razni vetuvawa da ja obrati vo islamot, davaj}i i zbor deka }e se o`eni so nea, samo ako taa se potur~i. A vo slu~aj da se sprotivstavi, i se zakanil so smrtni maki. Porazena od neo~ekuvanata drskost, Zlata ni malku ne se zbuni. Otkako go povika na pomo{ svetoto ime na Gospoda Isusa, taa smelo odgovori:,,Jas veruvam i Mu se poklonuvam samo na Gospoda Isusa Hrista; On e edinstveniot moj mlado`enec, od Kogo jas nikoga{ nema da se odre~am, {to i da napravite so mene, pa makar i da me ise~ete na delovi.,,

Porazeni od takviot govor, Turcite uvidele deka ne mo`at ovaa devojka da ja pridobijat na svoja strana so obi~ni sredstva i deka treba da izmislat ne{to drugo. Znaej}i deka `enite imaat pogolema darba za ubeduvawe, tie im ja predale Zlata na svoite `eni, za da ja pridobijat za ona {to tie sakale. [to se ne napravile so ma~enicata? Kakvi se lukavstva tie ne upotrebile, za da ja obratat nesre}nata vo islamot? Se bilo popusto ! Bla`enata bila gluva za nivnite ubeduvawa i tvrda kako kamen vo Hristovata vera.

Najposle razdraznetite Tur~inki gi povikale roditelite i (trite) sestri na ma~enicata i im naredile da go upotrebat seto svoe vlijanie vrz devojkata i da ja prinudat da go primi islamot, vo sprotivno, se zakanile deka }e ja ubijat nepokornata, a niv }e gi kaznat strogo i }e im go odzemat imotot.

Strav gi obzel roditelite i sestrite Zlatini i tie po~nale da ja molat da go primi islamot (da se potur~i). No nivnite molbi i solzi ne mo`ele da go smeknat tvrdoto srce na Zlata. ,,]erko na{a, mila }erko na{a - pla~ej}i govorele tatkoto i majkata, - smiluvaj se nad roditelite i nad svoite sakani sestri. Site nie }e zagineme poradi tebe. Odre~i se prividno od Hrista ! So toa }e se spasi{ i sebe i nas. Hristos e mnogumilostiv. On }e ti go prosti tvojot grev, koj e napraven od nu`da i pod nasilstvo !,,

Mo`no e ~ovek da ja zamisli taa borba {to proizleguvala od du{ata na ma~enicata, me|u prirodnite ~uvstva na qubov kon roditelite i dolgot na vistinskata hristijanka !

Molbite na tatkoto i majkata i gor~livite solzi na sestrite go raskinuvale ~uvstvitelnoto srce na Zlata. Sudej}i spored se, taa bila dol`na da popu{ti pred glasot na prirodata, no cvrstata ubedenost i nevidlivata sila na Gospoda go pobedile somne`ot na ma~enicata i primkite na |avolot. Umnata i velikodu{na Zlata, ~ie srce gorelo so plamena qubov i tvrda vera vo Hrista, gi pobedila prirodnite ~uvstva; taa gi nadminala ~uvstvata na teloto i na krvta, zatoa {to rodbinskite vrski ja vle~ele kon ve~nata pogibel; bliskite po srce, {to ja molele, i samite neznaele {to sakaat, zatoa taa im rekla na roditelite i na sestrite:,,Ako i vie me prinuduvate mene da se odre~am od Hrista, vistinskiot Bog, vie ne ste moi roditeli i sestri ! Posle ova, jas se otka`uvam od vas. Namesto vas, moj tatko }e mi bide Gospod Isus Hristos, majka - Vladi~ica Presveta Bogorodica, a svetite ma~enici i ma~eni~ki }e mi bidat bra}a i sestri !,, Takov bil odgovorot na hrabrata Zlata. Vrz nea se ispolnija zborovite, izre~eni od prorok David:,,Tatko mi i majka mi me ostavija, no Gospod me primi,,(Ps.26,10). Ili: ,,Neprijateli na ~ovekot }e bidat negovite doma{ni (Mt.10,36).

Koga nevernicite (Turcite), osobeno grabnuva~ite na devojkata, uvidele deka site nivni sredstva ne vodat kon ni{to, tie gi ostavile svoite lukavi ubeduvawa i pribegnale kon ne~ove~ni izma~uvawa. Najnapred, vo prodol`enie od tri meseci, zlostornicite katadnevno ja biele nevinata `rtva so palki. Potoa od nejzinata ko`a re`ele remeni i gi obesuvale pred nejzinite o~i, so cel u{te pove}e da ja zapla{at, dodeka od nejzinoto rastrgnato telo te~ele potoci krv i ja napojuvale zemjata. No i tie grubosti ne gi zasitile nivnite yverstva. Bidej}i ma~enicata i natamu ostanuvala `iva, ne~estivite usvitele eden `elezen stap i go provlekle od edniot kraj na uvoto do drugiot, taka {to niz nosot i ustata na ma~enicata izleguva{e ~ad.

Sveta Zlata gi podnesuvala site izma~uvawa so nepokolebliva hrabrost i natprirodno trpenie, za{to ja krepela nevidlivata sila na krstot i nepobedlivata qubov kon raspnatiot (Gospod Isus Hristos). Do ma~enicata do{ol glas deka vo seloto se nao|a igumenot na svetogorskiot manstir Stavronikita - otec Timotej - duhovnik na nejziniot tatko. (Toj blago~estiv ma` i ni raska`uva za ma~eni{tvoto na Zlata). Taa ispratila pri nego eden hristijanin so molba da se pomoli za nea Gospod da ja udostoi bogougodno da go zavr{i svojot ma~eni~ki podvig.

Svireposta i krvo`ednosta na gonitelite ne se zadovoluvale so svoite yverstva. Tie se sramele {to slabata devstvenica go pobedila nivnoto bezumstvo i ostanala me|u `ivite. Vo svojata o`esto~enost protiv stradalnicata, tie ja obesile na edno drvo i nejzinoto devstveno telo go isekle na sitni par~iwa. Taka dobrata Zlata, o~istena kako dobro zlato vo ogni{teto na `estokite stradawa, ja predala svojata sveta du{a vo racete na Svojot besmrten Mlado`enec i primila dvoen venec - devstvo i ma~eni{tvo. Hristijanite tajno gi zele nejzinite raskinati devstveni ostanki i so potrebnoto blagogovenie i ~est gi predale na zemjata. Sveta Zlata postrada vo mesec oktomvri 1795 godina.

Prepodobna Paraskeva (Petkovden)
27 Oktomvri (14 Oktomvri)

Sv. Eftimij Solunski
28 Oktomvri (15 Oktomvri)

Sv. Apostol i evangelist Luka
31 Oktomvri (18 Oktomvri)

Sv. Prohor P~inski
1 Noemvri (19 Oktomvri)

Sv. Prohor PchinskiRoden e vo ov~epolsko selo, od blago~estivi i skromni roditeli, od tatko po ime Jovan i majka - Ana, tie nemaa deca i neprestano Mu se molea na Boga da im dade Gospod edno ~edo, ma{ko ili `ensko. Negovite roditeli bea blagorodni i se pla{ea od Boga, davaa milostiwa i svojot imot im go delea na siromasite. Bog gi vide nivnite `elbi i im gi ispolni, im dade ma{ko dete. Nivnata radost be{e beskrajna, go krstija i go narekoa so daruvanoto od Boga ime - Prohor. Navistina ovoj Prohor stana svetilnik na svetot, vistinski isposnik, vistinski prorok so dar proro~ki, vistinski ma~enik koj le`el na kamen. Koj li jazik }e go iska`e negoviot trud na zemen ~ovek i nebesen angel ? Vo gorata gi podnesuva{e zimskite maki i studot, a lete - pot i son~eviot pek. I Bog gi daruva roditelite so ova sveto dete. Toa zasvetli so dobrodeteli kako {to yvezda bolska od istok do zapad i stana vistinski vtor Samuil - ovoj svet otec Prohor P~inski, so blagodatta pustino`itel.

Koga porasna, roditelite po~naa da mu zboruvaat za `enidba; i tatko mu i majka mu mu zdodevaa so ovie zborovi:,,Sine moj, da barame devojka za tebe, pa rodot va{ da bide naslednik na na{iot imot,,.Toga{ svetecot se zbuni i neznae{e {to da pravi, pa otide vo Bo`jiot hram da se pomoli, Mu se mole[e svetecot na Boga, baraj}i Gospod Bog da go usmeri po patot na spasenieto. Dojde vreme da se ~ita Evangelieto, i toj gi slu{na zborovite koga Hristos veli: ,,Koj go saka tatkoto ili majkata pove}e od Mene, toj ne e dostoen za Mene; koj gi saka `enata ili decata pove}e od Mene, toj ne e dostoen za Mene, koj saka da go zeme svojot krst i da vrvi po Mene, }e primi stokratno i `ivot ve~en }e nasledi,,. I vedna{ svetecot Mu se pomoli na Boga i zaplaka vo du{ata.

      Koga izleze od crkvata po~na po~na da bega kon planinata, kako elen kon izvor; taka i sveti Prohor kon pustiwata. Koga stigna vo gorata, tamu najde mala pe{tera i izvor voda i se vseli svetecot kako vo carska palata (Vo slu`bata i vo `itieto na sv.Prohor, pe~ateni vo 1879 godina, taa mala pe{tera se nao|a vo s. Staro Nagori~ino). Se hrane{e so zelje i korewa od treva, i toa jade{e edna{ sedmi~no. Koj mo`e da gi iska`e negovite stradawa i solzi i podvizi i le`ewa na kamen, sime vo mraz, a lete vo pot. Na toa mesto ostana 32 godini bez da vide ~ovek, `iveej}i so yverovite.

      Po Bo`ja promisla, svetecot sede{e pred pe{terata svoja i pri nego prijde edna srna, zadi{ana i zamorena. A svetecot, galej}i go ova `ivotno, govore{e: ,,^edo, zo{to si zamoreno?,, A Diogen be{e lovec i go gone{e ova `ivotno. Koga se pribli`i do pe{terata, go vide starecot i `ivotnoto kako le`i pri nozete negovi, pa se ispla{i Diogen i po~na da bega, posramoten od starecot. A starecot go povika po ime: ,,Diogene, ne begaj, tuku vrati se, i jas sum ~ovek. Diogen u{te pove}e se ispla{i koga vide deka starecot mu go znae imeto, pa so strav prijde do nozete negovi, baraj}i blagoslov od svetecot. Starecot go blagoslovi i mu re~e: ,,Diogene, re~eno e da odi{ vo Carigrad i da bide{ car no, koga }e se iska~i{ na prestolot, spomni si i za mene, starecot, za darot, pretska`an za tebe,,.

I otide Diogen od svetecot, ~udej}i se vo sebe, i go zaboravi starecot {to mu zboruva{e. Koga stana `ivotnoto si zamina po potokot. Starecot ja ostavi pe{terata, ta pojde vo vnatre{nosta na pustiwata i, skitaj}i taka, najde edna tesna pe{tera i se vseli vo nea. Svetecot proro~ki blagoslovuvaj}i re~e: ,,Bog da go blagoslovi ova mesto i ovaa zemja da bide naselena,,. Tuka do`ivea mnogu stradawa, pretrpe mnogu bolki i nogu isku{enija, koi nema zborovi da se iska`at!!!

Eden den svetecot Mu se mole{e na Boga vo svojata pe{tera i, ete, |avolite ja napadnaa pe{terata i go tresea, no koga toj se prekrsti, tie stanaa nevidlivi. Po malku vreme |avolot se pretvori vo lav, i vleze pri nego. Svetecot se zbuni i vedna{ zastana angel pred svetecot vo pe{terata i |avolot vo lav stana nevidliv. Svetecot mu se pokloni na angelot i Mu blagodari na Boga, {to go isprati svojot angelot kako negov ~uvar.

Eden den svetecot pak go vide Diogena i mu re~e: ,,Odi vo Carigrad, i }e bide{ car, i ne zaboravaj na mene,,. Po preporakata na svetecot Diogen vedna{ stana i pojde vo Carigrad, koga pristigna tamu, vide mno{tvo narod, sobran i izbira car, od strav Diogen se sokri na edno mesto. . . Patrijarhot zastana na edno povisoko mesto. Sveti Prohor na son mu otkri na Patrijarhot deka Diogen treba da bide car. Patrijarhot go pobara, no neuspea da go najde, pa zatoa frlija `repka, koja padna na Diogena, lu|eto pobunuvaj}i rekoa: ,,Ne sakame toj da ni bide car,,. @repka frlija i po vtor pat, frlija i po tret pat, i site wrepki padnuvaa na Diogena, i taka go postavija na carskiot prestol. Koga stana car,Diogen ja soble~e svojata stara obleka, i oble~e sve~ena carska, zaboravaj}i go dotoga{niot `ivot, pa duri i svetecot.

Na toa mesto svetecot ostana trieset godini i so silata na Svetiot Duh go vide svoeto upokojuvawe. Se prekrsti i vide mno`estvo na sveti angeli, dojdeni vo pe{terata. Svetecot se pomoli za mir, za carevite pravoslavni i se upokoi vo mesec oktomvri, den ~etirinaesetti. Teloto negovo le`e{e na zemjata neraspadlivo dolgo vreme i svetecot mu se javi na carot Diogen i mu re~e: ,,Si ja zaboravil svojata obleka i mene starecot {to ti go ka`a proro{tvoto. Sedna (Diogen) na svojata kolesnica so patrijarhot i so brojnata pridru`ba da go bara svetiot starec na mestoto kade {to go vide koga ja gone{e srnata. Carot ne go najde starecot na toa mesto i se ~ude{e kade da go bara, pa izgradi prekrasen hram vo negovo ime. A koga saka{e da se vrati vo Carigrad, svetecot mu se javi no}e i mu re~e: ,,Care, Diogene, pobaraj me vo vnatre{nosta na pustinata i }e me najde{,,. Carot pojde so svoite slugi da go bara svetecot i dojde na mestoto kade {to treba{e da go najde i, po Bo`ja promisla, postavi stra`a. Eden starec vide kako eden bel orel doleta vo pe{terata i vleze vnatre, toa mu go ka`a na carot so svojata posada i tie otidoa tamu i vnatre gi najdoa mo{tite na svetecot, makar {to se uverija deka smrtta mnogu oddamna nastapila, sepak mo{tite (teloto) na svetecot gi najdoa neraspadnati. Carot i patrijarhot padnaa pred mo{tite na svetecot i mu se poklonija. Tie gi zedoa negovite sveti mo{ti i gi odnesoa pokraj rekata P~iwa. Tuka carot napravi kov~eg i go ukrasi so zlato. Carot namisli da go vnese vo svojot manastir {to go izgradi vo negovo ime, no kov~egot i mo{tite stanaa tolku te{ki {to nemo`e{e nikoj da gi podigne. I pak svetecot mu se javi na son na carot velej}i mu: ,,Nemoj da me nosi{ nikade odovde,,.

Utroto stana carot i na toa mesto izgradi prekrasna obitel (manastir) vo ime na Sveti Prohor, go osveti i mo{tite so kov~egot gi polo`i vo crkvata od desnata strana na oltarot kade {to e i malata crkva. I vedna{ pote~e miro od svetecot i gi napolnija site crkovni sadovi, davaj}i iscelenie: na slepite progleduvawe, na kucite prooduvawe, na bolnite zdravje. Toga{ carot Diogen se zaraduva i vedna{ postavi igumen i ekonom, jeromonasi i monasi. Dade carot dovolno pari i imot za nivno prhranuvawe. Carot pojde za Carigrad blagodaren na Boga {to bil udostoen za takov dar.

Taka da se udostoime i nie za iscelenie na du{ite, za spsenie i za telesno zdravje, amin. O, prekrasno ~udo, i do dene{en den te~e miro od grobnicata na svetecot i im dava iscelenie na site {to doa|aat so vera da se poklonat pred negovata sveta grobnica. Neka mu e slava na na{iot Bog vo ve~ni vekovi, Amin !

Sv. Jovan Rilski
1 Noemvri (19 Oktomvri)

Prepodoben Ilarion episkop Meglenski
3 Noemvri (21 Oktomvri)

 

Sv. Dimitrij Solunski, Miroto~ivi  8 Noemvri (26 Oktomvri)

Denes go ~estvuvame spomenot na sv. v-m~ Dimitrij Miroto~ivi.

Blago~estivi hristijani i hristijanki!

Sv. Dimitrij e roden vo gradot Solun, vo tretiot vek po Hrista za vreme na vladeeweto na imperatorot Maksimilijan, koga na rimskiot tron bil carot Dioklecijan koj bil `estok gonitel na hristijanstvoto. Roditelite na sv. Dimitrij bile hristijani, koi{to kako i site hristijani vo toa vreme tajno ja ispovedale svojata vera vo Spasitelot G.I.H.  Dimitrij bil sin edinec koj u{te od najrana vozrast bil vospitan vo duhot na hristijanskite dobrodeteli. Negoviot tatko bil upravnik na gradot Solun. Po smrtta na roditelite, mladiot Dimitrij nasledil golemo bogatstvo i istovremeno od imperatorot bil postaven na istata dol`nost koja ja imal i negoviot tatko -upravnik na gradot Solun, so stroga naredba od imperatorot, gradot da go is~isti od hristijanite i da go ubie sekoj koj go ispoveda imeto na Raspnatiot. Mladiot i visokoobrazovan Dimitrij so golema radost i po~it bil prifaten od `itelite na Solun. No namesto da gi progonuva hristijanite, kako {to mu bilo i naredeno, toj javno i pred site go ispovedal i slavel imeto na Spasitelot. Za `itelite na Solun toj bil nov sv. ap. Pavle. Protiv Dimitrij deka e hristijanin, imalo mnogu obvinenija. Site tie obvinenija stignale i do noviot imperator Galerij koj{to vo 306 god. vra}ajki se od golem pohod od istok i minuvajki so svojata vojska niz Solun, go povikal Dimitrij so cel da se uveri vo vistinitosta na obvinenijata. Navistina, Dimitrij hrabro ja ispovedal svojata vera vo Spasitelot istovremeno izobili~uvajki go mnogubo{tvoto pred liceto na imperatorot. Dimitrij znaejki {to go ~eka u{te pred da bide zatvoren, go razdal svojot imot na siromasite.  Iako zatvoren vo temnicata, Dimitrij ne prestanal da pee i da Go slavi Boga preku zborovite na psalmopevecot: "Pobrzaj da mi pomogne{, Gospodi, Spasitele moj"(Ps.37,23). Vo zatvorot Dimitrij imal ~udno videnie, mu se javil angel Gospoden, i polo`uvaj}i mu ma~eni~ki venec na glavata mu rekol: "Mir na tebe stradalni~e Hristov, ohrabruvaj se i ne o~ajuvaj!" Vo toa vreme vo Solun imalo amfiteatar vo koj se izveduvale gladijatorski borbi. Lugeto se borele megusebno do smrt ili vo arenata bile predavani na krvo`ednite yverovi. Osobeno stradale izma~enite hristijani koi bile ubivani od gladijatorite ili raskinuvani od yverovite na o~igled i odobruvawe na prepolnetiot amfiteatar. Megu gladijatorite posebno so svojata surovost se istaknuval, i na carot mu bil omilen, nekoj po ime Lav koj gi izma~uval hristijanite do smrt, a potoa gi ubival ili gi frlal na yverovite potsmevajki se na toj na~in na hristijanstvoto. Eden hrabar ~ovek po ime Nestor, koj nemo`el da gi istrpi ne~ove~kite postapki na paganite, posebno na tiraninot Lav, re{il da mu izleze na dvoboj, da go ubie ili da zagine. Toj go posetil Dimitrij vo zatvorot, mu ja ka`al svojata zamisla i od nego pobaral blagoslov da se bori vo arenata so tiraninot. Sv.Dimitrij go blagoslovil i mu rekol: "Ti ke pobedi{ no ke bide{ ma~en!" Otkako Nestor dobil blagoslov ja prifatil borbata so gladijatorot i go ubil. Doznavajki za toa, rimskiot car naredil Nestor vedna{ da bide ise~en na par~iwa, a Dimitrij da bide poguben. Carskite vojnici vedna{ go ubile Nestora, a koga oti{le vo zatvorot kaj Dimitrija go videle kako bez strav se moli na Boga, a od liceto mu zra~ela ~udna svetlina. Pla{ejki se da se dobli`at do nego vojnicite go ubile od dale~ina strelaj}i go so svoite kopja. Svetiot velikoma~enik, smetano spored stariot kalendar, se upokoil na 26 oktomvri vo 306 godina. Negovoto telo hristijanite tajno go pogrebale. Minuvale godini, gonenijata protiv hristijanite prestanale, a hristijanite nad grobot na ma~enikot vo Solun, izgradile mal hram vo koj se vr{ele mnogu ~uda. Podocna na istoto mesto bil izgraden golem hram vo koj{to bile polo`eni mo{tite na sv. velikoma~enik od koi{to mo{ti te~elo sveto miro, zaradi {to i pravoslavnata crkva svetiot velikoma~enik go kanonizirala kako miroto~iv. Pravoslavnata ikonografija sv. Dimitrija go pretstavuva vo vojvodska obleka, ka~en na kow i kako so kopje vo raka ubiva ~ovek koj se nao|a pod nozete na kowot. Toj ~ovek e gladijatorot Lav koj bil ubien od Nestor so blagoslov na sv. Dimitrij.

Vo carstvoto nebesno, kade {to e Gospod i Negovata Pre~ista Majka, `iveat site svetii. Tamu se svetite patrijarsi, koi hrabro ja ponesoa verata ovde na zemjata. Tamu se prorocite koi{to go primija Svetiot Duh i so svoite proro{tva gi povedoa lu|eto kon Boga. Tamu se svetite apostoli koi {to umrea zaradi propovedta na evangelieto. Tamu se ma~enicite koi od qubov kon Hrista gi polo`ija svoite `ivoti. [to da ka`eme denes za da bide dostojno za ova tor`estvo?

Po primerot na svetiot velikoma~enik i nie duhovno da se o~istime zaradi Hrista kako {to i svetite ma~enici se o~istile za Nego so krv i vistina. Da se izmieme za da bideme ~isti. Da se podvizuvame, zaradi podvi`nicite. Da pobeduvame po primerot na onie koi pobedile. Da se postrada so Hrista i zaradi Hrista e poposakuvano otkolku nasladata so telesnite pohoti. Stradaneto zaradi Hrista ja rasplamtuva qubovta za novi duhovni podvizi. Nema ni{to poslavno od okovite zaradi Hrista. Stradawata zaradi Onoj koj postradal zaradi nas, nosat golema radost koja go proizveduva Svetiot Duh vo nas. Koj ke postrada zaradi Hrista, toj strada za svoeto spasenie i `ivot ve~en.

Neka spomenot za stradawata na sv. velikoma~enik vo nas ja razbudat `elbata za vistinsko sostradanie so ma~enikot, za da Spasitelot na{ Gospod Isus Hristos ne ne ukori, no da ne primi pri sebe i da ja stekneme milosta Negova u{te ovde na zemjata. Ako nie po~esto se se}avame na svetite ma~enici, }e staneme podobni na niv, a so toa i so nivnata nagrada na nebesata. Neka na{ite molitvi upateni do Boga na dene{nava Sveta liturgija ni bidat za zdravje i spasenie na na{ite du{i. Amin!

Sv. M~. Nestor
9 Noemvri (27 Oktomvri)

Sve{teno-ma~enik Zinovij Egejski
12 Noemvri (30 Oktomvri)

Sv. M~-ca Zinovija Egejska
12 Noemvri (30 Oktomvri)

Prepodoben Jakov Kosturski
14 Noemvri (1 Noemvri)

Prepodoben Dionisij Kosturski
14 Noemvri (1 Noemvri)

Sv. M~-ca Tesalonikija
20 Noemvri (7 Noemvri)

Sobor na Sv. Arhangel Mihail
21 Noemvri (8 Noemvri)

Sv. Angel Lerinski
21 Noemvri (8 Noemvri)

Sv. M~-ca Mina
24 Noemvri (11 Noemvri)

Sv. Apostol Filip
27 Noemvri (14 Noemvri)

Sv. M~-ci Gurije, Samon i Aviv
28 Noemvri (15 Noemvri)

Sv. Apostol i evangelist Matej
29 Noemvri (16 Noemvri)

Vovedenie vo Hramot na Presveta Bogorodica - Pre~ista
4 Dekemvri (21 Noemvri)

Nekoga{, vo ne sosem damne{ni vremiwa, no, kako {to ponekoga{ se veli, so iljadnici godini oddale~eni od nas, `ivotot se merel, vo prv red duhovniot, so religioznite praznici. No, se razbira, sosem ne site vo potpolnost ja znaele sodr`inata na sekoj od niv, no site odele vo crkva, za mnozina, mo`ebi i za pove}eto, praznikot bil mo`nost da se naspijat, da se najadat, da se napijat, da se odmorat. I sepak sekoj, se ~ini, ~uvstvuval, duri i da nemal jasno soznanie, deka praznikot e probivawe vo `ivotot na ne{to vozvi{eno i svetlo, soprikosnovenie so svetot na nekoi drugi realnosti, se}avawe na ne{to, {to biva potisnato vo zaborav i se zagu{uva od ona delni~noto, t.e., od suetata i monotonijata na sekojdnevniot `ivot. Duri i imi`ata na praznicite: Vovedenie vo Hramot, Ro`destvo, Bogojavlenie, Sretenie, Preobra`enie, duri i samite ovie zborovi  so svojata tor`estvenost, razli~nost vo odnos na sekojdnevnosta, so svojta tainstvena ubavina  na ne{to upatuvaat, kon ne{to povikuvaat, ne ne{to uka`uvaat Praznikot  bil nekakva vozdi{ka na ~ovkot po nekoja zagubena, no posakuvana ubavina, vozdi{ka zaradi vozmo`nosta na ne{to drugo.

No sega{niov na{ svet stanal delni~en, besprazni~en, ta duri i nakalemuvaweto na dr`avnite, “socijalni” praznici ne go otstranuvaat ovoj nalet na pepel, tmurnost i banalnost. Za{to, }e povtoram, su{tinata na praznikot imeno e vo toj probiv, vo toa vozdignuvawe  vo druga realnost, vo svetot na duhovnata ubavina i svetlina. No ako ja nema ovaa realnost, ako vsu{nost  nema {to da se praznuva, toga{ so nikakva inscenirana euforija ne mo`e da se sozdade praznik.

Ete, praznikot Vovedenie na Presveta Bogorodica vo Hramot. Na {to mu e posveten toj? Negovata tema e prosta: male~koto devoj~e roditelite go doveduvaat vo Ierusalimskiot Hram. Ni{to neobi~no, vo toa vreme mnozina taka postapuvale, toa bil op{toprifaten obi~aj. Za{to da se dovede vo Hramot  toa zna~i `ivotot da se dovede vo dopir (vo soprikosnovenie) so Boga, da mu se dade na `ivotot kone~na cel i nazna~enie, da se prosveti toj odvnatre so svetlinata na vozvi{eniot opit.

No ete, crkovnata slu`ba na toj den ni ka`uva, deka Nea Ja voveduvaat onamu, kade {to nikoj osven sve{tenicite, ne smeel da vleze; Ja voveduvaat vo mestoto nare~eno “svetiwa na svetite”, vo tainstvenata, sve{tenata dlabo~ina na Hramot. Imeto na toa devoj~e e Marija  idnata Majka na Isus Hristos, t.e. Onaa, niz Koja, veruvaat hristijanite, Sam Bog do{ol vo svetot, pri lu|eto, za da go razdeli nivniot `ivot i da ja raskrie negovata bo`estvena sodr`ina. ^to se ova  prikazni? Ili, pak, tuka ne{to e ka`ano i otkrieno, za {to inaku, vo prostite ~ove~ki zborovi mo`ebi i ne se ka`uva, ne{to, {to direktno i neposredno se odnesuva i na na{iot `ivot?

Ete postoel toj prekrasen, gorostasen hram  slava na Ierusalim. I so vekovi lu|eto veruvale, deka samo vo nego, vo negovite gorostasni ydini ~ovek mo`e da se dopre do Boga. No, sve{tenikot Ja zel Marija i Ja vovel vo najsve{tenoto mesto, i nie i sega peeme: “pre~istiot Hram na Spasitelot se voveduva vo hramot Gospoden”. A potoa, Hristos rekol: “Razurnete go ovoj hram, i Jas za tri dni }e go podignam”. Evangelistot dodava: “a On zboruva{e za hramot na Svoeto telo”.

Smislata na site ovie sobitija, na site ovie zborovi, na site ovie se}avawa e prosta: otsega hram postanuva ~ovekot, otsega, ne kamewata i ne oltarite, tuku ~ovekot  negovata du{a, negovoto telo i site ovie zborovi, na site ovie se}avawa e prosta: otsega hram postanuva ~ovekot, otsega, ne kamewata i ne oltarite, tuku ~ovekot  negovata du{a, negovoto telo i siot negov `ivot  e bo`estveniot centar na svetot, toa e negovata “svetiwa na svetite”. Eden hram  `iv i ~ove~ki  vleguva vo drug  kamen, materijalen  i odvnatre ja ispolnuva negovata smisla i predzna~enie.

Se premestuva centarot na religijata, ili podobro  se premestuva te`i{teto na `ivotot. Vo svetot vleguva u~eweto, koe ne postavuva ni{to povisoko od ~ovekot, za{to Sam Bog prima ~ove~ki obraz, za da objavi, deka nazna~enieto na ~ovekot, negoviotpriziv e bo`estven. Od toj moment zapo~nuva ~ove~kata sloboda. Nema ni{to nad nego, za{to i samiot svet za nego e dar Bo`ji, koj mu e daden za da ja ispolni svojata bo`estvena sudba.

Od momentot, koga Deva Marija vlegla vo “svetiwata na svetite”, samiot `ivot postanal hram.  koga go praznuvame praznikot na Vovedenie vo Hramot, nie ja praznuvame bo`estvenata smisla na ~ovekot, vozvi{enosta i svetlosta na negovoto prizvanie. Niv ne mo`at da gi izbri{at, ne mo`at da gi iskorenat od ~ove~koto se}avawe.

Mo`no e bez preteruvawe da se ka`e deka crkovnoto po~ituvawe na Deva Marija, Majkata Bo`ja, izniknalo kako drvo od seme; sozercuvaj}i Ja Nea vo jaslite vo Vitleem, vo taa za hristijanite po svoeto zna~ewe edinstvena no}, koga se rodil Iisus Hristos, koga obrazot na Majkata so mladenecot na race stanal  i zasekoga{ ostanal  glaven, najdlabok, najradosen obrazec na na{ata vera, na na{ata nade`, na na{ata qubov So drugi zborovi, site praznici, site molitvi, seta qubov, upateni kon Majkata Bo`ja, svojot koren go imaat vo praznikot na Hristovoto Ro`destvo.

Vo minatoto, koga se u{te ne se be{e razvil crkovniot kalendar, edinstven praznik vo ~est na Deva Marija be{e vtoriot den od Ro`destvo  26 Dekemvri, den koj i do den denes se narekuva “Sobor vo ~est na Presveta Bogorodica”. Tokmu vo praznuvaweto na Ro`destvoto Hristovo od hristijanskata Crkva, t.e. vo molitvite i pesnite na ovoj den, go nao|ame najdlabokiot sloj na bogorodi~ni temi, svojstveni na hristijanskata vera, t.e. na na{iot odnos kon Marija, na{eto vospriemawe kako na Nejziniot obraz, na Nejzinata li~nost, taka i na Nejzinoto mesto, vo na{iot religiozen `ivot.

Edna tema, eden motiv kako crven konec se provlekuva niz seto praznuvawe na Ro`destvoto Hristovo: toa e primaweto na Majkata Hristova kako dar na svetot, dar na ~ove{tvoto, i zna~i  na na{iot dar koj doa|a od svetot, na Boga pri ~ovekot. “[to }e ti prineseme Tebe, Hriste”, - pra{uva edna od ro`destvenite molitvi. I vaka odgovara: “Se, od Tebe sozdadeno, Te presretna so svoite darovi. Neboto Ti ja podari yvezdata, angelite  pesnata, mudrecite  prinosite, pastirite  svojata radost, zemjata  pe{terata, pustinata  jaslite. Nie, pak. Lu|eto, Ti ja prinesuvame kako dar Majkata-Deva”.

Vo {to e dlabokata smisla na ovaa prekrasna pesna? Kone~no, vo toa, deka svetot, deka seta tvar ne samo {to `ednee za soedinuvaweto so Boga, ne samo {to go ~eka Negovoto pri{estvie kon nas, tuku i ja podgotvuva taa sredba, taka {to imeno sredbata na Boga so ~ovekot, slobodna i qubovna, go so~inuva samoto jadro na hristijanskata vera. Za sovremeniot sluh, isu{en, sveden na povr{no rasuduvawe, zborovite  za neboto, koe na Boga Koj doa|a vo svetot Mu ja prinesuva yvezdata, ili za poezija, koja “kako {to na site im e poznato” nema nikakvo “objektivno” zna~ewe, nikakva vrska so realnosta. Ona, {to na{eto razumsko soznanie ne mo`e da go primi, tokmu toa e ona, {to imeno poezijata, i mo`ebi samo na nea ì e dadeno da go vidi, da go ~ue, i nam da ni go predade i da ni ja javi dlabokata smisla, ili podobro re~eno, dlabo~inata na sekoja pojava, na sekoja realnost, na nivnata potisnata vo zaborav sila i vistina, koja e zaseneta od male~koto, samodovolnoto, samo so nadvore{nite ne{ta zafatenoto razum~e. Neboto, na dar na Hrista Mu ja prinese yvezdata! [to bi zna~elo ova, ako ne, deka se vo svetot i pred se samiot svet vo seta svoja polnota i harmonija, vo samata svoja prirodnost, na nekoj na~in e predzna~en, predopredelen, za vo nego da se javi vozvi{enata smisla, deka svetot e slu~aen, ne e besmislen, tuku naprotiv: deka svetot e  i simvol, i `elba, i o~ekuvawe na Boga.

“Nebesata ja objavuvaat slavata Bo`ja!” Ova go znae poezijata, ova go znae verata. I zatoa vo Ro`destvoto Hristovo poezijata i verata go gledaat ne samo doa|aweto na Hrista, tuku u dvi`eweto na svetot Nemu vo presret: yvezdata, pustinata, pe{terata, jaslite. Angelite, pastirite, mudrecite. I, kako svetlozarno jadro, kako vkrstuvawe i polnota na site tie dvi`ewa, - Marija, najdobriot, najprekrasniot plod, bo`estveniot cvet na seta tvar. Ti ni Go dava{ vo Tvojata qubov Tvojot Sin  kako da mu veli verata na Boga. Nie, pak, vo na{ata qubov, Ti ja davame Marija, Devata-Majka, za Sinot Bo`ji da mo`e da stane Sin ^ove~ki, da bide eden od nas i nas vo Sebe da ne soedini so Boga. Vo likot na Marija na nekoj na~in se izvr{uva brakot na Boga so svetot, ispolnuvaweto na nivnata vzaemna qubov. Evangelieto veli: “Taka Bog go vozqubil svetot, {to i ednorodniot Sin Svoj go dade” Crkvata odgovara: “Taka svetot go vozqubil Boga, {to Mu ja dal nemu Onaa, vo ^ija ubavina i ~istota se raskriva dlabokata smisla, dlabokata sodr`ina na svetot” I zatoa, pred verata da zapo~ne vo Marija da ja poznava Majkata i zastapni~kata, pred da ja dostigne polnotata na svojata po~it kon Nea vo bezbrojnite molitvi, praznici, izobrazbi, do seto ova, kako osnova i izvor na toa se  javena ni e Bo`estvenata polnota. Bo`estvenata ubavina na taa no}, i samoto nejzino sredi{te zaslepuva~kata svetlina, koja ishodi od obrazot na Marija so Mladenecot na race. Seto ona, {to se be{e raspadnalo vo grev, zloba, ~ove~ka gordost  povtorno e soedineto: neboto i zemjata, Bog i ~ovekot, prirodata i duhot. Svetot stanuva pofalba, zborovite  qubov i pesna, materijata  dar, prirodata  jasli. Qubovta, so koja Bog ve~no go qubi svetot i qubovta so koja vo svojata najgolema dlabo~ina, svetot od iskona Go qubi Boga, se soedinile, se ispolnile i se zacarile vo ovoj obraz, vo obrazot, koj nikoj i nikoga{ ne mo`el da go iskoreni od ~ovekovoto se}avawe, od ~ovekovoto soznanie.

Sozercuvaj}i go ovoj obraz, raduvaj}i mu se nemu, nie go sozercuvame edinstveniot izvoren obraz na svetot, `ivotot i ~ovekot. I, narekuvaj}i ja bla`ena Majkata-Deva, pred se mu se raduvame na ona, {to vo Nea ni se otkriva za nas samite, za Bo`estvenata dlabo~ina, ubavina, mudrost i svetlost na svetot, koga toj povtorno se soedinuva so Boga, Koj go sozdal i go qubi nego.

Sv. Kliment Arhiepiskop Ohridski - ^udotvorec
8 Dekemvri (25 Noemvri)

Da ne be{e misionerskata, u~itelskata i prosvetitelskata dejnost na sv. Kliment i sv. Naum vo Ohrid ke be{e re~isi zagubeno i nezamislivo misionerskoto delo na Svetite Bra}a. Ovie u~enici na Sv. Kiril i sv. Metodij gi stavija temelite na hristijanstvoto i na makedonsko-slavjanskata pismenost vo svojata tatkovina Makedonija. Sveti Kliment e prviot makedonski duhovnik, u~itel i kni`evnik. Ovaa negova dejnost bila cvrsto povrzana so vistinskoto sestrano hristijanizirawe na makedoncite, kako i osnovaweto i organiziraweto na prvata makedenska episkopija vo Ohrid i oblasta Kutmi~evica. Sveti Kliment prodol`i so preveduvaweto na svetite knigi na jazikot na makedoncite i go osnoval Ohridskiot univerzitet, so {to oti{ol ~ekor ponapred od svoite u~iteli. Toj izvr{il i korekcija na nekoi bukvi od makedonskata azbuka, i ja narekol kirilica, vo ~est na svojot u~itel sv. Kiril Solunski.
Vo Svetiklimentoviot Ohridski univerzitet (koj bil i prv univerzitet vo Evropa) se {koluvale okolu 3.500 u~enici, od koi mnogumina bile rakopolo`eni za sve{tenici, |akoni i ipo|akoni. Golem broj od niv bile isprateni na sve{tenoslu`itelska i propovedni~ko-misionerska rabota kaj pove}eto slavjanski narodi, kako kaj : bugarite, srbite, crnogorcite, ~esite, slovacite, rusite, ukraincite i kaj drugi narodi koi imale sli~nost so slavjanskiot jazik.
Vo 893 godina Sveti Kliment bil hirotonisan za episkop. Toj e prviot slavjanski episkop vo makedonskata - Veli~ka eparhija. Ovaa makedonska episkopija od strana na crkovnite istori~ari so pravo se smeta za prva organizirana Crkva na Balkanskiot Poluostrov. Toga{nata Bugarska crkva, koja bila organizirana po pokrstuvaweto na Bugarite vo 864 godina, imala latinski visok klir.

I taka sv. Kliment, u~enikot i sorabotnikot na Makedonskite i seslavjanskite apostoli i prosvetiteli Kiril i Metodij, stana prv makedonsko-slavjanski episkop, viden kni`evnik i propovednik na Hristovoto Evangelie vo 9 i 10vek. Toj e osnovopolo`nik na makedonsko-slavjanskata prosveta i kni`evnost vo Makedonija. Toj si go postavil za obrazec na svojot `ivot svojot u~itel, velikiot Metodij. Toj go poznaval negoviot `ivot kako nikoj drug, bidej}i go pridru`uval u{te od svoite mladinski godini i bil svedok na site negovi podvizi i site negovi dela. Sveti Kliment u~estvuval vo propovedni~kata dejnost na Svetite Bra}a, u~estvuval vo prevodite na svetite knigi, kako i sostavuval i svoi dela. Napi{al propovedi - obrasci za site praznici i nedeli vo godinata.

Svv. Petnaeset (15) Tiveropolski Ma~enici
11 Dekemvri (28 Noemvri)

Sv. Roman episkop Makedonski
11 Dekemvri (28 Noemvri)

Sv. Hristo Strumi~ki
11 Dekemvri (28 Noemvri)

Sv. Nikolaj arhiepiskop Makedonski
12 Dekemvri (29 Noemvri)

Sv. M~-ca Varvara
17 Dekemvri (4 Dekemvri)

Prepodoben Nektarij Bitolski
18 Dekemvri (5 Dekemvri)

Sv. Nektarij BitolskiPrepodoben Nektarij se rodil vo Bitola od nabo`ni i pred Boga pravedni roditeli. Na kr{tenieto na svojot sin mu go dale imeto Nikola.

Koga Turcite imale namera da go zazemat nivnoto mesto, negovata majka rabotej}i na gumnoto, zadremala i na son ja videla Presveta Bogorodica, koja i rekla da go zeme ma`ot svoj i decata svoi i da bega na drugo mesto. Udostoena za ova videnie mu ka`ala na svojot ma` i tie zaedno so decata vedna{ go ostavile svoeto rodno mesto. Naskoro potoa Turcite navistina ja zazele Bitola, ja opusto{ile i mu nanesle golemo zlo na hristijanskiot narod. Koga minale ovie nevolji, roditelite na Nikola izlegle od svoite zasolni{ta, blagodarej}i mu na Boga i na Bogorodica za svoeto spasuvawe, a sepak na`aleni poradi stradaweto i porobuvaweto na svoite bra}a hristijani i na svojata tatkovina.

Tatkoto na Nikola, koj ve}e be{e star, se dogovori so svojata sopruga da go napu{ti ovoj svet. So svoite ma{ki deca, od koi ednoto be{e ovoj sveti Nektarij, toj otide vo manastirot Sveti Vra~i Kozma i Damjan kaj Bitola, vo podno`jeto na tamo{nata planina. Tamu toj se zamona{i so imeto Pahomij i se podvizuva{e zaedno so svoite dva sina.

Ima{e obi~aj kaj okolnite hristijani da nosat vo manastirot Sveti Vra~i plodovi od svoite nivi i lozja, kolku koj mo`e i saka, osobeno na samiot praznik Sveti Vra~i. Taka edna godina za praznikot na svetite, hristijanite donesoa svoi plodovi vo manastirot i, zaedno so monasite, gi proslavija Svetite Besrebrenici. Po toj povod tie bea donele i dosta vino, so koe napolnija edno pogolemo bure. No, bidej}i za praznikot ima{e mnogu narod na ru~ekot, gostite brgu go ispija ona vino od bureto. Koga dozna za toa, monahot Pahomij otide vo vizbata so svoite dva sina i so sve}i vo racete, so namera da go izmie ispraznetoto bure. Me|utoa, koga dojdoa do bureto, go najdoa na ~udesen na~in pak napolneto so vino, koe mirisa{e prekrasno i be{e mo{ne prijatno za piewe.

Gledaj}i go ova Bo`jo ~udo i spomnuvaj}i si za ona javuvawe na Presvetata Bogorodica na negovata majka, vo srceto na mladiot sin Pahomiev - Nikola se razgore golema qubov kon Hrista i so seta svoja du{a posaka da Go zadobie Nego, edinstveniot sakan i quben. Zatoa po~na da Mu se moli najtoplo, i najusredno. Zaradi seto ova, toj naskoro go ostavi svetot i otide na Sveta Goga Atonska. Tamu najde eden iskusen i dobrodetelen starec po ime Dionisij, nare~en Jagari, koj be{e roden vo Carigrad. Toj Dionisij, otkako go napu{til svetot i do{ol na Sveta Gora, stanal poslu{nik kaj iskusniot starec Filotej - Jagari (nare~en taka po kelijata na Svetite Arhangeli vo Koreja, kade {to toj `iveel).

Starecot Dionisij go primil kaj sebe blago~estiviot Nikola i go privel za blagoslov na svojot duhoven otec, starecot Filotej Jagari, koj ima{e od Boga dar na predviduvawe. [tom Nikola zastana pred nego, starecot Filotej go nare~e po ime, velej}i mu: ,,Ti si ~edo Nikola, sin Pahomiev, i ti saka{ da ostane{ da `ivee{ so nas,,. Koga go slu{na toa Nikola se iznenadi, pa zapra{a: ,,Od kade, ~esen ot~e, me znae{ mene i se za mene ?,, Starecot mu odgovori: ,,Bog na na{ite tatkovci, ~edo, Koj te isprati pri nas, On mi otkri za tebe,,. Za~uden poradi se ova, Nikola ostana kaj ovie dobrodetelni starci i se trude{e pokraj niv so u{te pogolema qubov i revnost. Podvizuvaj}i se taka pokraj niv, toj naskoro be{e zamona{en od prepodobnite starci i na mona{eweto go dobi imeto Nektarij.

Ottoga{ prepodobniot Nektarij u{te porevnosno se predade na podvizi od dobrodetelno `iveewe i duhovno naprednuvawe. No lukaviot zavidlivec |avolot na mo`e{e da go podnese negovoto duhovno napreduvawe vo podvizite i dobrodetelite, i zatoa go napa|a{e prepodobniot Nektarij so raznovidni isku{enija i zbunuva~ki pomisli, preku koi go nagovara{e da go napu{ti `iveeweto so spomenatite starci. No bidej}i |avolot vo toa ni{to ne uspea, za{to bla`eniot Nektarij ostana cvrst i nepokolbliv, |avolot stavi zavist vo srcata na drugi (lu|e) protiv svetiot podvi`nik, sakaj}i so toa da mu napakosti. Toa be{e zavista na eden soposlu{nik na prepodobniot, koj bara{e Nekatrij da bide izgonet ottamu i se zakanuva{e deka, ako toa ne se napravi, nekoj }e bide ubien. Prepodobnite starci go sovetuvaa ovoj neposlu{en isku{enik, i toa nekoga{ so ubavi zborovi i pouki od Sv.Pismo, a nekoga{ i so zakani od ve~ni kazni i maki, no ovoj bezumnik ne go prima{e toa, tuku i natamu bara{e da se oddale~i Nektarij. Toga{ starcite go posovetuvaa Nektarija deka e podobro za nekoe vreme da se oddale~i od niv, pa zatoa go ispratija kaj svetogorskiot prota Daniil vo Koreja, koj so qubov go primi prepodobniot kaj sebe.

Vo toa vreme se upokoi vo Gospoda Filotej, a starecot Dionisij, ne podnesuvaj}i go pove}e onoj zloben zavidlivec, i samiot se oddale~i od nego i otide da go pobara Nektarija. Otkako go najde i otkako dobi dozvola od protata za nekoj mal manastir Sveti Arhangel, nare~en Kofu, toj se naseli tamu so Nektarija i taka tie pak `iveeja i se podvizuvaa zaedno. Tie se zanimavaa so ra~na rabota i od toa `iveeja i samite, pa duri i na drugi im davaa pomo{. Onoj pak neposlu{en zavidlivec skita{e vamu tamu po Sveta Gora, dodeka najposle ne go napu{ti toa sveto mesto i otide vo svetot kade {to ja upropasti svojata du{a i ja zagubi, bidej}i pojde po {irokite svetski pati{ta (koi vodat vo propast).

Naskoro potoa se upokoi vo Gospoda i bla`eniot starec Dionisij Jagar, i be{e ~esno pogreban od prepodobniot Nektarij. Bidej}i ostana sam, Nektarij gi udvoi svoite podvizi, koi Mu bea poznati samo na Boga. Gledaj}i gi takvite negovi podvizi i sakaj}i da mu gi umno`i vencite i nagradata, Bog dopu{ti prepodobniot Nektarij da padne vo mnogu te{ki bolesti. Stradaj}i vo bolesti i nevoqi, prepodobniot gi podnesuva{e so golema trpelivost i blagodarnost na Boga i taka se zdobi so u{te pogolemi venci od Boga.

Najposle, otkako ja pobedi ~ove~kata zavist, napadite demonski i telesnite bolesti, prepodobniot Nektarij se preseli vo ve~noto carstvo Hristovo, na 5 dekemvri 1500 godina. Po ~etiri godini be{e izvr{en prenos na negovite ~esni mo{ti, i tie bea najdeni netleni (neistruleni) i blagomirisni. Negovite ~esni i ~udotvorni mo{ti i denes po~ivaat vo Sveta Gora, vo }elijata vo koja{to toj se podvizuval.

Po molitvite na prepodoben Nektarij Bitolski, Gospod i nas da ne pomiluva i da ne spasi. Amin.

Sv. Nikolaj arheipiskop Mirilikijski - ^udotvorec
19 Dekemvri (6 Dekemvri)

Denes celiot pravoslaven svet mu prinesuva topli i iskreni molitvi na Gospoda Isusa Hrista preku golemiot za{titnik na vistinata evangelska, pravdata pome|u lu|eto, koj be{e diven, me|u svetitelite i ugodnicite-Sv. Nikola.

Denes vo sekoj pravoslaven dom gori kandilo pred negoviot svetol lik, kako simbol na ve~nosta, veli~aj}i go negovoto sveto i bogougodno delo, i molej}i mu se da bide pokrovitel i za{titnik na na{ite domovi i ~eda.

 

Celiot negov `ivot be{e posveten na Gospoda Isusa Hrista i Negovata bo`estvena qubov sprema maliot, bedniot i onepravdeniot ~ovek. Roden pri krajot na 3 vek vo Patara vo Likija, od mnogu bogati i ugledni roditeli Teofan i Nona, sin edinec podaren od Boga, no roditelite go posvetuvaat na Boga, na kogo toj mu slu`i kako veren pastir, propovednik i revnosen ispolnitel.

 

Bogougodnite dela na sledbenicite Hristovi se plod na nesebi~nata qubov sprema bli`niot. Tie se ukras na negovata du{a i dar od neboto. Zatoa `ivotot vo Boga e izvor na vistinska radost i slava za koja pee psalmopevecot David: "Diven Bog vo svjatih svoih". Nasledenoto bogatstvo od svoite roditeli toj go razdeli na siromasi i so toa  izbri{a solzi na mnogu siraci i vdovici i gi zaraduva najbednite vo rodniot mu grad Patara, znaej}i deka so toa steknuva ve~no bogatstvo koe "ni molec ni r|a go upropastuva" (Mat. 6,20). "Bogatej}i se vo Boga", negoviot `ivot be{e posveten vo slu`ba na bednite, onepravdenite i ugnetenite {to se gleda od negovoto energi~no zastapuvawe i osloboduvaweto na trojca zatvorenici koi bea nepravedno osudeni na smrt od gradona~alnikot.

 

So negovite milosrdni dela toj be{e pro~uen nasekade, iako seto toa go vr{e{e ne~ujno i tajno, kako bi ja ispolnil zapovedta na Gospod Isus Hristos: "Da ne znae tvojata levica {to pravi desnicata tvoja" (Mat.6,3).

Poradi bogougodniot `ivot be{e udostoen da bide izbran od Boga za arhiepiskop na Mir vo Likija so glas od neboto: " Nikola, odi na podvig vo narodot, ako saka{ da bide{ od mene ve~en". Izbran po providenieto Bo`jo, toj go vodi pastvoto po spasitelniot pat, go pou~uva, ~uva i duhovno hrani i spremen e "di{ata da ja polo`i" za nego kako vistinski pastir. So svojot `ivot be{e svetla yvezda vo mra~nata no} na ~ove~kata du{a i sigurno pristani{te vo burnoto  vreme na zalutanite vo nemirnoto more na `ivotot. Poradi toa negovoto prisustvo im nose{e na site radost i uteha , mir i dobra volja. Negovoto lice svete{e kako sonce i pastvoto go smeta{e, u{te vo `ivotot, za svetec i go priziva{e  vo molitvite za pomo{ koga toj be{e daleku od niv, i im pomaga{e.

 

Kako arhiepiskop be{e mudar, milostiv, revnosen i neustra{iv. Pa zatoa be{e zatvoren za vreme na neznabo`e~kite carevi i `estoki goniteli na hristijanite Dioklecijan i Maksimijan. Ispoveduvaj}i go neustra{ivo slovoto Bo`jo, za nego bea uteha i hrabrost zborovite na Gospod Isus Hristos da ne se pla{at Negovite sledbenici koga }e bidat vo zatvor zaradi Negovoto ime, {to }e odgovorat pred sudot, za{to Duhot Bo`ji }e govori za niv. Zatoa toj i vo zatvor ne prestana da go pou~uva stadoto da odi po patot na vistinata i pravdata Bo`ja. Slu`ej}i neumorno na Boga i poverenoto mu pastvo se upokoi vo Gospoda Hrista na 6. dekemvri 343 godina.

Sveti Nikola e vistinski primer na vistinski pastir, ~ija qubov kon bli`niot e ne{to primarno i sveto i osnova za edno novo vo koe lu|eto }e se tretiraat kako sinovi Bo`ji, a toa zna~i polzuvawe ednakvi prava na zemnite blaga.

 

Negovata samopregorna slu`ba na Gospoda Hrista i maliot ~ovek go izdigna visoko i go oven~a so ve~na slava. Delata na ovoj golem svetitel nikoga{ nema da zgasnat. Tie ve~no }e  `iveat oti se izgradeni na ve~nata evangelska vistina. Tie }e slu`at na site sledbenici Hristovi kako `iv primer za pravda i humanost-sekoga{ i za sekogo.

Da se pomolime na sv. Nikola duhot na qubovta Hristova da zavladee vo nas i da bideme udostoeni da go sledime negoviot pat, koj preku dobri dela vodi do ve~nost.

 

* * * Imeto na Sveti Nikola se po~ituva i na isto~nite i na zapadnite strani. Zemjite vo koi Sveti Nikola nikoga{ ne bil, go smetaat za svoj zastapnik i pokrovitel, mu pribegnuvaat onie {to u~at, maj}ite mu se molat za svoite deca, bolnite ja baraat negovata pomo{. Svetitelot na site im se poka`uva kako blizok, dostapen i brz pomo{nik, prijatel i zastapnik vo nesre}ite.

Slednive redovi zboruvaat za nekolku vistinski ~uda {to se imaat slu~eno vo svetogorskiot manastir Grigorijat, vo vremiwa nam bliski, ~ij soboren hram e posveten na Sv. Nikola i kade Svetiot Ierarh Mirlikijski se poka`uva kako vistinski za{titnik:

 

... Dvajca monasi, otec Mihail i otec Hrisant imaa poslu{anie da mesat leb vo manastirot. I ovoj pat, kako i mnogu drugi pred toa, go pripremaa `itoto koe sakaa da go somelat vo vodenicata. Go pominuvaa niz edna posebna ma{ina, koja go ~iste{e od site tu|i tela. No, ne bea mnogu zadovolni zo{to `itoto zavr{uva{e i be{e te{ko da se snabdat so drugo.

Pomina toga{ pokraj rabotilnicata edno star~e, nisko, }elavo, so siroma{ni oblekla i so edno malo Evangelie vo rakata.

- [to pravite, Oci? Kako pominuvate?

- Dobro. Slava na Boga.

- Imate dosta `ito za va{ite potrebi?

- Ova {to gleda{, star~e (dedo). Edvaj stignuva za edno mesewe. A nie sekoja nedela treba da pravime po dve mesewa.

- Ne se `alostite, Otci. Bog e golem.

Potoa go blagoslovi `itoto i si otide.

Dvajcata monasi po malku vreme si rekoa:

- Ne napravivme dobro {to go ostavivme star~eto da si odi. Da go vikneme da mu dademe ne{to da jade.

Potr~aa da go stignat, no nikade ne go vidoa. ^udna rabota! Kako da be{e nekoj mladi~ so krila na nozete za da mo`e tolku brzo da se oddale~i? Gi pra{aa i drugite monasi, no nikoj go nema{e videno nitu znae{e ne{to.

Poleka-poleka se voobli~uva{e vo niv ideata deka ona star~e be{e Sveti Nikola. Postoea, se razbira, i somne`i koi so vremeto potpolno se izgubija. Za{to se zabele`a ne{to ~udesno: @itoto koe go blagoslovi star~eto, celi {est meseci ne zavr{uva{e. ^udoto ve}e be{e o~igledno.

Verata deka Sveti Nikola gi nadgleduva so budna ne`nost potrebite na manastirot se zakrepna u{te pove}e. Eti~koto ukrepuvawe na Otcite be{e golemo. A i blago~estieto kon nivniot svetitel za{titnik se zgolemi za prevashoden stepen.

Toga{ postarite monasi iznesoa i drugi ~uda koi im se slu~ile vo minatoto. Pomladite ne se nasituvaa da gi slu{aat ovie sveti raska`uvawa. Nema da bide bescelno da gi prosledime i nie:

Otec (Papa) Simeon, Starecot na Otec Atanasij, ima{e potpolno poverenie vo za{titata na Sveti Nikola. Veruva{e deka svetitelot se gri`i za potrebite na manastirot pove}e otkolku bilo koj drug.

Se pribli`uva{e 6 Dekemvri i site Otci se nao|aa vo dvi`ewe. So bo`ja pomo{ site pripremi za slavata odea dobro. Samo gotva~ite bea voznemireni {to u{te ne im imaa doneseno ribi. Den pred slavata, popladneto, otidoa kaj Igumenot:

- Geronda, mu velat, mo`ebi treba da razmislime za su{enata riba. Ako treba, da ja stavime u{te sega vo voda.

- Ne, Ne! Ne razmisluvajte za toa. ]e imame sve`i ribi. Sveti Nikola }e se pogri`i.

Vo me|uvreme po~na i bdenieto. Pove~erie, Golema ve~erina, Petolebie, Utrena, [estopsalmie, Katizmi, ednoto posleduva{e posle drugoto. Voznemirenite gotva~i go nao|aat pak Igumenot:

- Sega ve}e, Geronda, nitu su{ena riba ne mo`eme da imame. Da stavime grav?

- Ne, Ne! }e dojdat ribi.

Toa be{e ne{to {to ne mo`ea da go razberat. Ma, kako }e dojdat ribite? I koga }e dojdat? Eve, Utrenata e ve}e do sredina! Od kade ima takva sigurnost Igumenot?

Ova go mislea i se voznemiruvaa, a pevnicata po~na da gi pee hvalitnite stehiri. Toga{ nekoi radosni glasovi se slu{aa od avlijata (dvorot). Be{e monahot od pristani{teto. Zadi{an i vozbuden vika{e:

- Otci, slezete! Zemete ko{nici i slezete. Svetitelot napravi golemo ~udo!

[to se  be{e slu~ilo? Eden ustremuva~ki bran donesol i rasprostrel na bregot mnogubrojni ribi, odbrani i golemi. Dar bogoispraten. Se `ivo, ~udo na svetitelot. Site ostanaa zanemeni. A najmnogu gotva~ite, koi ne znaeja na {to poprvo da se voshitat. Na ~udodejstvo na Svetitelot ili na nepokolebivata vera na Starecot.

Na niedna druga slava se nemaa prineseno na trpeza tolku sve`i i vkusni ribi. Duhovniot i materijalniot blagoslov na svetitelot se rezlea ovoj pat izobilno.

 

* * * Na edna druga slava na Sveti Nikola, za vreme na igumenstvoto na papa  Simeon pak, se slu~i edna druga ~udesna slu~ka.

Toj pat, ekonomot mu napomena na Geronda deka ne mo`e da gi nagosti so maslo asketite. (Ima{e obi~aj toga{ da se dava kako blagoslov edna koli~ina na maslo na siroma{nite asketi koi  }e zemaat u~estvo vo slavata).

- Zo{to e te{ko? Pra{a Igumenot.

- Nema{e mnogu maslo. Polovina sad ni ima ostanato.

- Ne pre~i. Ti }e dade{, pa ako treba neka zavr{i.

Napravi poslu{anie. Delejki go masloto na asketite, nasproti tie da blagodarat, no samiot ne se ~ubstvuva{e mnogu radosen. Be{e {to be{e malku masloto. Sega }e is~ezne{e sosem. Ovie mislimu gi nametnuva{e logikata ili podobro re~eno negovoto maloverie. No ona {to prosledi i vo koe toj prv si se uveri, mu ja o`ivea verata vo promislata i vo silata Bo`ja. Za{titnikot Svetitel, poln so simpatii i sostradanie, intervenira{e pak. Se slu~i ne{to ~udesno. Nivoto na masloto ne se spu{ti voop{to, nitu eden santimetar od negovata visina. Ostana na negovoto po~etno ramni{te.

Taka i pustinskite oci bea daruvani, i Manastirot ne pretrpe zaguba i maloverniot monah dobi edna dobra lekcija.

Ako nekoj ima trpenie da |i istra`uva mnogubrojnite knigi na Manastirot }e sretne mnogubrojni ~uda na Sveti Nikola. Kolku pati ni go so~uva Manastirot od siguren po`ar! Kolku li pati ne spasi monasi koi padnaa vo provalii! Kolku li pati ne spasi kaj~iwa i brodovi od sigurno potopuvawe! Kako da ne se oddade nekoj na slavoslovie koga ja ~uvstvuva vidno podr{ka na eden Svetitel!

 

Sv. Spirindon ^udotvorec
25 Dekemvri (12 Dekemvri)

 

 

VOSKRESENIE HRISTOVO - VELIGDEN

 

STEFAN
PO MILOSTA BO@JA
ARHIEPISKOP
OHRIDSKI I MAKEDONSKI
ZAEDNO SO SITE ARHIEREI NA MAKEDONSKATA PRAVOSLAVNA CRKVA, NA SETO SVE[TENSTVO, PREPODOBNO MONA[TVO I POBO@NIOT NAROD
BO@JI, IM ISPRA]A BLAGOSLOV I MIR OD HRISTA SPASITELOT, POZDRAVUVAJ]I GI SO NAJTOR@ESTVENIOT POZDRAV

 

HRISTOS VOSKRESE!

"Jas `iveam i vie }e `iveete"
(Jovan 14,19)

 

VOZQUBENI ^EDA VO GOSPODA,

Hristovoto voskresenie e re{enie na sekoja ~ove~ka te{kotija. Toa e pobeda nad smrtta, koja e najgolem ~ovekov neprijatel. ^ove~kiot `ivoten pat, poradi grevot, vode{e vo smrt, a so Hristovoto voskresenie - vo `ivot.

Hristos dojde vo svetot, za da go re{i najgolemiot problem za ~ove~kiot rod, da ja otvori vratata kon ve~nosta, koja be{e zatvorena zaradi grevot na na{ite praroditeli. Sinot Bo`ji dojde vo svetot za da go osvetli patot na `ivotot. Toa i go napravi! Voskresenieto stana cel na ra|aweto, ve~nosta - smisla na sekoja besmisla. Po Hristovoto voskresenie smrtta nema ve}e ssila; taa e obessilena duri do nepostoewe. Zatoa so golemiot broj svetiteli i u~iteli na Crkvata, kako Hristovi posledovateli, mo`eme da re~eme: "Smrt, kade ti e osilkata? Pekolu kade ti e pobedata?" (Os.13.14; 1Kor.15,15).

 

VOZQUBENI ^EDA VO HRISTA VOSKRESNATIOT,

 

Za nas hristijanite nema pogolemo prosvetlenie od verata deka Hristos voskresna. ^ovekot i svetot mo`at da bidat osveleni so svetlinata na sonceto, mo`at da bidat ozareni od poznanieto na prirodnite zakoni, no prosvetlen mo`e da bide samo onoj koj }e se pri~esli na Izvorot na nesozdadenata svetlina koja zasvetli od prazniot Hristov grob.

 

Prosvetleniot ~ovek ja meri sega{nosta i minatoto so merkata na voskresenieto Hristovo, koe e voved vo op{toto voskresenie na seta sozdadena priroda. Prosvetleniot ~ovek i `ivee, i se raduva, i strada, - sekoga{ dvi`ej}i se kon voskresenieto i `ivotot ve~en. Prosvetleniot ~ovek, ne e razli~en po negoviot fizi~ki sostav od lu|eto vo sredinata vo koja{to `ivee, a se razlikuva samo po usvoenata `ivotna cel. Negova cel e da se dofati do nepropadlivost, a vremeto da go preto~i vo ve~nost. Nemu ve~nosta mu po~nuva ovde vo vremevo, i nikoga{ ne zapira. No, seto toa e mo`no samo vo Hrista i preku Hrista. Nema drug na~in, nitu drug pat, {to vodi vo besmrtnost, osven Hristos i Negovoto voskresenie.

Crkvata tor`estvuva na praznikot na Voskresenieto Hristovo, zatoa [to veruva so vera koja e znaewe za ona vo koe{to se nadevame (Evr. 11,1). Se raduva na Hristovata pobeda nad smrtta, koja e pobeda nad raspadlivosta; se raduva zatoa {to e qubena i zatoa {to qubi. Edinstveno od qubov i bez nikakva prinuda Hristos, zaradi nas i na{eto spasenie, pretrpe raspetie i smrt, no ne za da ostane na krstot i vo smrtta, tuku so smrtta, - smrtta da ja sotre do nepostoewe. Zatoa denes slavime, zatoa likuvame, zatoa tor`estvuvame!

 

Ako Hristos ne umre i ne voskresna, zaludna bi bila verata na{a, (1Kor.15,17). Ako Hristos ne voskresna, svetot i ~ovekot bi ostanale da bidat robovi na sopstvenata priroda. Bez Hristovoto voskresenie vratata na ve~nosta }e ostane{e zasekoga{ zatvorena, za{to ako On ne se poka`e{e kako prvina od mrtvite (1Kor.15,20), ~ovekot i celata sozdadena priroda, nikoga{ ne }e mo`ea da preminat kon ve~nosta, da napravat Pasha vo Vetenata zemja na na{iot Otec nebesen. Ete, zatoa Hristos e na{a Pasha - premin od smrt kon `ivot.

 

VOZQUBENI SLAVENICI NA HRISTOVOTO VOSKRESENIE,

Praznuvaj}i go Veligden, nie ja proslavuvame Svetata Troica. So voljata na Otecot, so sodejstvoto na Svetiot Duh i so qubovta na Edinorodniot Sin se izvr{i spasenie na svetot. Zatoa voskresenieto e otkrovenie na qubovta na Svetata Troica kon sozdadeniot svet.

No, {to e toa {to go povrzuva Hrista i Negovoto voskresenie so ~ove{tvoto, koe, eve, e na pragot na noviot milenium., so ~ovekot koj e dve iljadi godini oddale~en od toj istoriski nastan? - Toa e liturgiskoto predanie na Crkvata, toa e prekr{uvaweto na Lebot i vo Nego se raspoznavaweto na voskresnatiot Hristos! Liturgijata na Crkvata go objavuva Hristovoto voskresenie. Poto~no, u~estvuvaj}i vo Liturgijata na Crkvata, site nie u~estvuvame vo Voskresenieto Hristovo, koe preku Tajnata i Blagodareweto postanuva na{e voskresenie, a Hristos - Leb na `ivotot (Jovan 6,35). Pri~estuvaj}i se so Teloto Hristovo, nie postanuvame edno Telo so Gospoda Voskresnatiot, Koj i nas, koi se v~lenuvame vo Negovoto Telo, ne sovoskresnuva za ve~en `ivot. Zatoa Liturgijata ja poistovetuvame so Crkvata, za{to ne postoi Crkva koja ne izvr{uva Evharistij, nitu, pak, Evharistija mo`e da ima nadvor od Crkvata.

 

VOZQUBENI PRAZNIKOQUBCI,

 

Slavime 2003 godini hristijanstvo! Pravime vonredni napori da gi aktuelizirame hristijanskite vrednosti! Nema ni{to poneophodno, kako za Crkvata, taka i za dr`avata vo koja {to `iveeme, od liturgiskata obnova. Nitu edna reforma nemo`e da bide uspe{na, ako vo nea vleguvame so stariot ~ovek. Nov ~ovek, pak, se postanuva preku duhovnata obnova, a prv ~ekor vo taa duhovna obnova e u~estvoto vo Liturgijata na Crkvata, {to e isto so u~estvo vo Voskresenieto Hristovo. Iako nekoj taka o~ekuvaat, vistinskata obnova ne }e dojde od noviot svetski poredok, koj e nov samo po imeto, a star po ne~ove{tvoto. Obnoven, nov i vistinski ~ovek se postanuva samo preku u~estvo vo ^a{ata na blagoslovot, od koja se pri~estuvame so Teloto i Krvta na voskresnatiot Hristos. Samo voskresnatiot Hristos mo`e da bide odgovor za site problemi na svetot i ~ovekot. Zatoa e tolku potrebno mladite da se zapoznaat so Nego u{te od predu~ili{nata, no osobeno vo u~ili{nata vozrast. Dete koe rano go prima voskresenieto Hristovo, rano po`nuva da gi voskresnuva svoite sposobnosti, rano sozreva i rano postanuva li~nost - polezna za Crkvata i za op{testvoto vo koe {to `ivee. Ottamu, nikoj nema pravo da zabranuva u~enicite vo u~ili{tata da ne se sre}avaat so Hrista, oti bez Hrista nema ni sloboda, ni demokratija, nema vistina!

 

Zatoa, na najgolemiot Den - na Veligden, na koj, preku voskresenieto Hristovo, ni se obezbedi idnina vo ve`nata zaednica so Boga, da vosklikneme: "Ovoj den go sozdade Gospod, da se raduvame i veselime vo nego" (Psal. 117,24). i u{te: "Raduvajte se vo Gospoda sekoga{: raduvajte se"(Filip.4.4). Amin!

 

HRISTOS VOSKRESE!

Na Veligden 2003

ARHIEPISKOP OHRIDSKI I MAKEDONSKI

STEFAN

^lenovi na Svetiot Arhierejski Sinod:
KIRIL, Mitropolit Polo{ko-kumanovski
GORAZD, Mitropolit Evropski
PETAR, Mitropolit Avstralisko- novozelandski i administrator Prespansko-pelagoniski
TIMOTEJ, Mitropolit Debarsko-ki~evski
NAUM, Mitropolit Strumi~ki
AGATANGEL, Mitropolit Bregalni~ki

 

 

Den e na voskresenieto, da se prosvetlime so tor`estvoto i eden drug da se pregrneme; da im re~eme, bra}a, i na onie {to ne  mrazat: da prostime se zaradi voskresenieto i taka da vosklikeneme: Hristos voskresna od mrtvite, otkako so smrtta smrtta ja pobedi, i na onie vo grobovite `ivot im daruva” (Pashalna stihira)

 

Vozqubeni duhovni ~eda vo Gospoda,

 

Ovoj den Go sozdade Gospod da se raduvame i da se veselime vo nego! – Zo{to? Zatoa {to tajnata na Hristovoto voskresenie ja otkriva tajnata i smislata na celokupnoto na{e postoewe, smislata na sozdavaweto na svetot i na ~ovekot. A toa zna~i deka nie sme sozdadeni za `ivot, a ne za smrt.Smrtta e posle­dica na grevot koj pretstavuva edna golema pre~ka, {to n# oddeluva od Boga. Zatoa, celokupnoto iskupitelno delo {to go izvr{i Troi~niot Bog, preku voplotuvaweto na Sinot Bo`ji - vtoroto lice na Sveta Troica, se sostoi vo otstranuvaweto na pre~kite koi {to n# odvojuvaat od Boga. Prvata pre~ka e ogrevovenosta na prirodata. Nea Bog ja otstrani so Svoeto voplotuvawe. Vtorata e grevot na lu|eto, koja{to Sinot Bo`ji ja otstrani so Svojata smrt na krstot; a tretata pre~ka - smrtta, Bogo~ovekot Hristos ja otstrani so Svoeto voskresenie. Ete, zatoa svetiot apostol Pavle veli deka posleden neprijatel za uni{tuvawe e smrtta (1. Kor. 5,26).

No, telesnata smrt vo ovoj svet postoi i po Hristovoto voskresenie. Pa, kako da go objasnime ova? Da, smrtta postoi, no so blagodatta na Hristovoto voskresenie taa ve}e ne e prokletstvo, ne e u`as, nitu strav, tuku stana kako privremen i minliv son. Smrtta sega e vrata kon Carstvoto Bo`jo, premin kon ve~niot `ivot. Vo toa n# uveruva Samiot Spasitel Hristos, objavuvaj}i ni ja najradosnata blaga vest: “Jas sum voskresenie i `ivot, koj veruva vo Mene, i ako umre, }e `ivee (Jn. 11,25). Vistina, vistina vi velam: koj go slu{a Mojot zbor, i veruva vo Onoj {to Me pratil, ima `ivot ve~en i nema da dojde na sud, a preminal od smrt vo `ivot” (Jn. 5,24). Zatoa Veligden se imenuva i Pasha, {to zna~i premin: premin “od smrtta kon `ivotot i od zemjata kon neboto”, kako {to veli edna veligdenska pesna.

 

Hristos e na{ata Pasha, Jagneto Bo`jo, Koe gi zema vrz Sebe grevovite na sve­tot, Koe so Svojata smrt na krstot, se prinese Sebesi za `ivot na svetot. Vo Stariot za­vet lu|eto katadnevno prinesuvale krvni `rtvi zaradi o~istuvawe. Hristovata, pak, `rtva na krstot gi zamenuva site starozavetni krvni `rtvi. I ottoga{, otkako Hris­tos be{e raspnat na krstot i prinesen kako posledna krvna `rtva, hristijanite ne treba pove}e da prinesuvaat nikakvi krvni `rtvi, bidej}i toa bi zna~elo na{e negirawe i otfrlawe na Hristovata `rtva. Zatoa na{ata Sveta Crkva ja praktikuva edinstvenata sveta `rtva, i toa beskrvna, a toa e Teloto i Krvta na Spasitelot Hristos, so koi se pri~estuvame na sekoja Liturgija. Seto toa, Gospod Isus Hristos, ni go dade kako zapoved na Tajnata ve~era, koja e znak na Negovoto postojano prisustvo me|u nas i vo nas, do Negovoto vtoro doa|awe. Zatoa Gospod veli: “Vistina, vistina vi velam, ako ne go jadete teloto na Sinot ^ove~ki i ne ja piete krvta Negova, nemate `ivot vo sebe. Koj go jade teloto Moe i ja pie krvta Moja ima `ivot ve~en, ...ostanuva vo Mene i Jas vo nego” (Jn. 6,51-56). Preku svetata pri~esna, pokraj edinstvoto i zaednicata so Boga, nie ostvaruvame i me|usebno edinstvo i zaedni{tvo.

 

 Vozqubeni ~eda vo Hrista voskresnatiot,

Vo ova nemirno vreme, koga kako narod minuvame niz te{ki isku{enija, koga pre`ivuvame u{te edna golgota i koga od teroristi~kite grupi e naru{en mirot kaj nas, znaeme deka po krstot doa|a voskresenieto. Hristovata, pak, pobeda nad smrtta so voskresenieto neka ni bide potkrepa vo verata i nade`ta deka nema da bide naru{ena i ovaa, i na{ata postojana voskresenska radost. Ta nie ve}e voskresnavme i }e `iveeme so seto na{e dostoinstvo, i crkovno i nacionalno!

Dveiljadigodi{noto pobedonosno `iveewe na Svetata Crkva ne uveruva deka samo voskresenieto mo`e da obezbedi postojana i ve~na pobeda nad se.

 

Samo porakata na voskresenieto ni dava sila da vodime i vistinska duhovna borba: borba protiv grevot, borba protiv strastite, borba protiv pohotite, borba za na{a duhovna preobrazba, za edinstvo i za upodobuvawe na Hrista. Vo toa postojano ni pomaga silata na Voskresnatiot Gospod i Spasitel na{ Isus Hristos.

So `elba od ovie isku{enija da izlezeme obnoveni, a preporodeni i voskre­sen­ski izraduvani, u{te edna{, na site vas, Na{i duhovni ~eda, koi {to `iveete ovde, vo Tatkovinata, i na vas {to ste raseleni po celiot svet, vi go ~estitame najgolemiot hristijanski praznik, Veligden, so najradosnata poraka za svetot i so prazni~niot pozdrav

 

HRISTOS VOSKRESE!

Na Veligden, 2003godina

 

Gospod Isus Hristos, kako {to be{e prorekol, na tretiot den, voskresnal od mrtvite.

Potoa im se javil na `enite mironosici, koi {to brzale da otidat na Negoviot grob, za da go pomazat Negovoto telo so mirisi, spored evrejskiot obi~aj i gi pozdravil so zborovite: Raduvajte se!

Potoa voskresnatiot Gospod im se javil i na svoite u~ienici - apostolite i site se raduvale zaradi voskresenieto.

Ottamu, tie prvi svedoci na najgolemiot nastan vo istorijata na svetot i ~ovekot, bea podgotveni i mo`ea da podnesat se zaradi vistinata na voskresenieto, pa zatoa sv.ap. Pavle veli: "koga ne ukoruvaat - nie blagoslovuvame, koga ne gonat - trpime, koga hulat na nas - nie se ute{uvame" (1Kor. 4,12-13).

Dveiljadigodi{nata istorija na Crkvata, ~ija osnova e voskresnatiot Gospod, ni posvedo~uva deka vrz toj nastan od tretiot den po raspnuvaweto i vrz pobedata na `ivotodavecot Hristos, se temelat i nao|aat opravduvawe vo nade`ta {to Gospod ni ja dade - "ne pla{ete se, za{to jas go pobediv svetot", za{to, "ako Hristos ne voskresnal, toga{ prazna e i na{ata propoved, prazna e i va{ata vera".

Ottamu, mo`eme li vo ovie voskresenski denovi da ne se poklonime pred krstot i pred beskone~nata qubov Hristova i pred Negovata ma~eni~ka smrt? Mo`eme li da ne se raduvame pred odtvoreniot i prazen Hristov grob i pred Negovoto voskresenie?

Na Gospoda ne mu se potrebni na{ata po~it i na{ata radost, za{to ve~na e Negovata slava! No, nam, na lu|eto potrebni ni se i pofalbite i radostite vo Gospoda. ^ove~kata du{a e `elna da se raduva vo Gospoda i da Mu blagodari na Boga za spasonosnoto delo.

Zatoa, na ovoj Praznik na spasenieto, nema blagorodna du{a, ~ija usta denes ne izgovara: Hristos voskrese!

Vo ovie blagoprijatni denovi na secela radost, koga kaj sekogo od nas se menuvaat ~uvstvata, koga na{ite du{i se upateni kon vozvi{eni celi, koga so nas treba da vladee raspolo`enie kon sekoj ~ovek, koga treba da sme izdignati do toa da im podademe leb i na onie {to upatuvaat kamen kon nas, koga treba da im prostime na site {to ni ~inat nepravdi, ta duri posegaat i po oru`je, koi go naru{uvaat mirot, na site treba da im prostime.

Seto toa treba da go napravime vo imeto na krstot i voskresenieto, i toa ne samo denes, tuku i utre! Postojano }e treba da sme ispolneti so dobro, i so qubov i so kortost, namesto so omraza i zlo. Zo{to? Zatoa {to voskresnatiot Hristos sekoj den, postojano, treba da e prisuten vo na{ite misli, vo na{ite postapki.

 

Hristos ne voskresnal samo za toa rano nedelno utro, ili za ova na{e veligdensko praznuvawe. Negovoto delo i Negoviot podvig treba da se na{a postojana obvrska za sekoj den, za cel `ivot i za site vremiwa.

Na{a dol`ost e da bideme ~ove~ni, da bideme bra}a, a drugite - po qubovta da ne poznavaat i prepoznavaat deka sme Hristovi, deka sme hristijani.

Hristos ne bil raspnat na krst samo zaradi toa ~ovekot da dobie posinovuvawe pred Boga, tuku i za toa od ~ovekot da napravi ~ovek, ~ovekot so ~oveka da go pobratimi, da ja izmie negovata du{a i vo nea da vnese qubov za sekogo kon site.

Hristos voskresnal za da ne uveri vo toa, deka koga toga{ }e pobedi qubovta, vo qubovta - vistinata, vo vistinata - pravdata!

 

Zatoa, za ovoj Veligden, i za site dni, da si posakame `ivata vera so bogougodni dela da bide polnota za site vo na{ata sveta Makedonska Pravoslavna Crkva, za siot na{ makedonski narod, i ovde, vo Tatkovinata, i nasekade do kade {to sme raseleni po svetot, za cela na{a makedonska dr`ava, i za site dobroqubivi lu|e vo svetot.

Vozqubeni vo Gospoda,

 

na ovoj, ovogodi{en Veligden, koga praznuvame so izvesna voznemirenost, zaradi nastanite vo posledno vreme vo severozapadniot del na na{ata Tatkovina, zaradi izvr{ena agresija od strana na albanskite teroristi~ki grupi, kako nikoga{ dosega potrebno e na delo da go poka`eme i potvrdime na{eto nacionalno i duhovno edinstvo, koe e potrebno zaradi opstojot i idninata na na{ata suverena dr`ava, Republika Makedonija i da bideme edinstveni vo nejzinata odbrana.

 

Na{ata Tatkovina i site nie sme na golem istroiski ispit! No, ako uspeeme da se odbranime od me|usebnoto nedorazbirawe i nedoverba, ako, zaradi dr`avnite i nacionalnite interesi, se nadminat partiskite i drugite razliki, toga{ ne treba da gubime nitu nade`, nitu verba vo na{ata makedonska idnina, sekako, ne zaboravaj}i deka site sme povikani da dademe pridones vo odbranata na rodnata zemja i vistinata za nea.

Za dostojnite rodoqubi od nikade ne e daleku da ja branat i da i pomognat na svojata tatkovina! Rodnata Makedonija i majkata Makedonska Pravoslavna Crkva toa go o~ekuvaat od site nas!

Voskresnatiot Gospod neka ni daruva i potreben mir i trpenie, za da gi nadmineme ovie isku{enija, pomagaj}i ni i nam i na drugite da bideme mirotvorci i braniteli na vistinata i pravdata.

 

Posakuvaj}i vi dostoinstveno da go proslavime Praznikot nad praznicite - Voskresenieto Hristovo, Vi ispra}am arhipastirski blagoslov i pozdrav od Tatkovinata, ~estitaj}i vi go Veligden so drevniot hristijanski pozdrav:

 

HRISTOS VOSKRESE!

 

Se nao|ame kaj golemiot na{ hristijanski , pravoslaven i naroden praznik, Veligden, Voskresenieto Hristovo. Vo ovie migovi celiot na{ narod vo Republikata, vo Amerika, vo Kanada, vo Avstralija, vo Zapadna Evropa i nasekade po svetot kade opstojuva, se podgotvuva da go proslavi, da go otpraznuva ovoj golem praznik, vo ~est na na{iot Spasitel Gospod Isus Hristos.

 

Makedonskiot narod i vo minatoto mnogu go sakal Veligden, mnogu ja sakal voskresenskata radost, zatoa {to, tokmu ovoj praznik go ispolnuval Makedonecot so verba, deka }e dojde den na potpolno secelo voskresenie na makedonskata pravda i vistina. I ete moi mili duhovni ~eda, tokmu nie, na{ite generacii {to `iveeme denes, se udostoivme, da go do`iveeme vo stvarnost ona {to go ~ekale mnogu generacii pred nas. ^ekale da ja vidat Makedonija dr`ava, ~ekale da ja vidat Makedonija slobodna, navistina , tie ~ekale, ne do~ekale, nie do~ekavme. No veruvam, deka i nie, koi gi `iveeme ovie denovi, i se raduvame na ovaa sloboda, ne sme potpolno zadovolni. Zatoa {to golem broj, na{i bra}a Makedonci, u{te ne se nao|aat gu{nati vo ovaa na{a zaednica Makedonska. U{te ima krai{ta na na{ata zemja Makedonska koi se pod tu|a uprava i se izlo`eni na asimilacija. No jas veruvam, ~eda moi duhovni, samo ako sme nie verni ~eda na na{iot Spasitel Gospod Isus Hristos, ako sme verni na negovata Sveta Crkva, ako veruvame deka Gospod e za{titnik na pravdata, na vistinata, treba da veruvame i da sme uvereni deka i tie na{i bra}a, poskoro ili podocna, }e ja po~ustvuvaat ubavinata na slobodata. Ako, Evropa, navistina dojde pri nas i nie vlezeme vo Evropa, a nova Evropa ve}e e bez granici, toga{ tie ve{ta~ki granici {to go isekle `ivotot bedno na Makedonija, }e is~eznat i ~edata na Makedonija }e se soberat zaedno. Edna angliska pogovorka veli: "Pticite od eden vid se sobiraat zaedno ( the birds of one kind are gathering together )", i ~edata na Makedonija vo edna takva Evropa bez granici }e se obedinat, i onie od Belomorieto i onie od Bugarija, ne samo od Pirinska Makedonija, za{to mnogu pove}e gi ima niz Bugarija, otkolku {to gi ima vo Pirinska Makedonija, i ovie od Albanija, i onie koi se seu{te pod Srbija, site }e za`iveeme zaedno. Toga{ }e dojde ona {to sme go imale, i toga{ koga sme bile robovi pod turcite.

 

Bra}a i sestri, ~eda moi duhovni, jas, vo ovoj ~as, koi ne ste prisutni redovno na Bogoslu`bite vo na{iot svet hram, kako da ve gledam site vas, koi po bilo koja pri~ina ne bevte vo mo`nost toa da go napravite. No veruvam deka, srceto na{e Makedonsko, verata na{a Pravoslavna, qubovta prema grutkata na{a Makedonija, site ne sobira vo edno, osobeno vo vremeto koga go praznuvame praznikot na Hristovoto voskresenie.

 

Da odime po stapkite na stradalniot Hristos. Sme odele so vekovi, pa ete se pribli`i denot, koga }e mo`eme da se raduvame ne samo na Hristovoto voskresenie, no i na voskresnuvaweto, na seceloto voskresenie na Makedonskata pravda, i na Makedonskata vistina.

 

Verata na{a, Crkvata na{a Makedonska, ni dala mnogu poraki vo minatoto. Mnogu od tie poraki se ostvareni kaj nas, i veruvam deka vo idnina Makedonskiot celokupen narod, }e ima {to da mu ka`e na svetot, }e ima {to da mu veruva. Nie i dosega sme daruvale na svetot. Sme daruvale na site slavjanski narodi, pismo i kultura. Sme daruvale na site slavjanski narodi, vera Pravoslavna. Sme daruvale na site slavjanski narodi, Crkovna umetnost, ikoni prekrasni - retki i ubavi, rezbi, knigi, crkovni knigi, duhovni knigi, kulturni knigi.

 

Veruvam deka i vo ovoj period, tvore~kiot genij na Makedonskiot narod, }e prodol`i da sozdava na sekade po svetot kade {to tragot od negovata senka go bele`i vremeto. I nie vo na{ava MPC ,,Sv. Gorgi Kratovski,, ne od odamna sozdadena, i ovaa 2003, makar sme na samiot po~etok, uspeavme samo za 1 godina da izvr{ime golemo osve`uvawe vo Crkvata. Podrumskite stari prostorii gi oblekovme vo potpolna nova obleka so nivno maksimalno pro{iruvawe, napravivme Crkovna sala so kapacitet do 130 luge. Crkvata vnatre kompletno ja izmenivme so plo~ki i nov tepison, Sveta Petka, na{eto novo svetili{te, kompletno go opremivme, postavivme visoko parking osvetlenie, piknik erijata e zavr{ena, od ovaa godina so uspe{no izvedeniot Etni~ki Festival, mu ja poso~ivme na mnogumina prisutni od blizu da se zapoznaat so Makedonskata nacija, kultura, pismenost, crkovnost, istorija,tradicija i tn. Qubovta razbirawata pome|u sebe se na nivo, dostojni za sledbenici Hristovi, deca na golemi makedonski imiwa. Slobodno mo`eme da mu ka`eme na svetot, deka ovoj so vekovi potisnat narod, ne se zagubi, gi zapazi site sili, da se odlikuva sebe si, bez razlika kade i da se nao|a, i sega }e dava i na svetot.

  

Daj Bo`e, mili moi duhovni ~eda, ovoj praznik na{, da ne ispolni so radost, so qubov i da ne ispolni so u{te pogolema verba, vo idnina na na{ata Makedonska nacija i dr`ava, Republika Makedonija, i za kone~noto priznavawe na na{ata Makedonska Crkva.

 

Sakam da vi ka`am i dve - tri poraki: Prvata poraka e, ~eda moi duhovni, da bideme zaedno, edinstveni, da ne dozvoluvame nekoj da ne razdeluva. Dosta ne delea vo minatoto, sega treba da bideme edinstveni, ne smee da ima nikakva pri~ina za na{e delewe, i ako ima nekoga{ nekakvo nedorazbirawe da najdeme na~in da go re{ime, da mu ka`eme na narodite koi ne opkru`uvaat i na svetot, deka dojde ~asot na na{eto secelo obedinuvawe, govorime svoj maj~in Makedonski jazik slobodno, imame veke svoja Crkva, i svesni sme deka Gospod e so nas.

 

Vtorata poraka e, da bideme {to poblizu do Crkvata svoja, Makedonska. Crkvata  ne vodela niz minatoto, ne branela od zlo, a ako sakame   Crkvata da prodol`i da ne brani, da ne pazi, treba i nie da si ja pazime. Ispolnete ja Crkvata na{a do poslednoto mesto, i poka`ete deka ste verni ~eda na Majkata Makedonska Crkva.

 

I tretata poraka, bra}a i sestri, makedonki i makedonci, moi duhovni ~eda, e verata, verata na{a da gi ispolni va{ite du{i, i taa vera da se pretopi vo dobri prekrasni dela,^ove~ki.

 

Bidete dobri i sre}ni vo va{ite domovi, na va{ite rabotni mesta, i poka`ete mu na lu|eto koi ne opkru`uvaat, deka pripa|ate na eden golem narod.

 

Ete so ovie poraki ve pozdravuvam na praznikot na{, so pozdravot prazni~en,

 

HRISTOS VOSKRESE !

NAVISTINA VOSKRESE !                                                                             

      

Nedela 2 po Veligden - Nedela Tomina,

SVETI JOVAN ZLATOUST

NEVERIETO NA APOSTOL TOMA

 Toma, ne se sramuvaj da go doznae{ toa {to go posakuva{; ne se otka`uvaj da go stavi{ prstot svoj vo Moite rani; Jas }e go podnesam toj qubopiten prst, kako {to gi pretrpev lutite klinci; }e ja podnesam tvojata qubopitnost, kako {to ja podnesov zlobata na judejskoto bezumie! Pogledaj mi gi racete i ne razmisluvaj, deka vistinata za Moeto Voskresenie e nekakvo vobrazenost. ^uvaj gi tie race, kako garancija za va{eto novora|awe, ~uvaj gi tie race kako garancija za voskresenie od grobot, ~uvaj gi tie race kako kotva za adskite dlabo~ini! Ne pla{i se od nikakva `ivotna nesre}a, ne voznemiruvaj se od nikakava svetovna bura, ne pla{i se od branuvaweto na demonskiot veter, ne misli za podvodnite grebeni na demonskoto more! Plovi smelo po moreto na `ivotot, plovi, dr`ejki ja kotvata na duhot; plovi naso~uvaj}i se kon neboto, kako kon pristani{te: plovi, pla{ej}i se samo od brodolom, odnosno odrekuvawe od Mene!

Podaj ja rakata i stavi ja vo rebrata Moi; nacrpi so svojata raka od sakanoto pitie, od `ivotvorniot Moj izvor i smiri ja `edta! Podaj ja rakata i stavi ja vo Moite rebrata: stavija ja desnata ti raka vo prirodnata le~ilnica i zemi si lekarstvo za voljata; Jas koj primiv udar od kopje, }e go podnesam i dopirot na sakanata tvoja raka. Podaj ja rakata i stavi ja vo Moite rebra: za da mo`e{ da se podvizuva{ za Moite rani; za da mo`e{ da govori{ na protivnicite na vistinata, za{to si Me videl po Voskresenieto, za{to si Me poznal, za{to vnimatelno si me po~ustvuval. I ne bidi neveren, no veruvaj! Neverieto e ne{to najlo{o - go pritiska umot, a dodeka verata go naso~uva kon neboto; neverieto ja zaslepuva du{ata, a verata go prosvetuva razumot; neverieto ne go zabele`uva duri ni vidlivoto, a verata go gleda i nevidlivoto; onoj {to ne veruva e vo potpolno neznaewe; progoni go oblakot na bezverieto i sozercavaj za ~istite zraci na verata!

Toma odgovoril i rekol: Gospod moj i Bog moj! Ti si Gospod i Bog; Ti si ^ovek i ^ovekoqubec; Ti si diven i nesporedliv lekar na prirodata, Koj{to, nitu so `elezo gi lekuva{ stradanijata, nitu so gorewe gi lekuva{ ranite, nitu sobira{ lekoviti trevi, niti so vidlivi prevrazki prevrzuva{ rani! Ti nosi{ nevidlivi prevrzki na milosrdieto, Tvoeto slovo e poostro od `elezoto; Tvojata poraka e posilna od ogan; Tvojot zboro e pobraz od site lekovi! Ti kako Sozdatel na svetot, bez te{kotija go osvetuva{ sozdadenoto; kako Sozdatel pak bez napor go preureduva{ sozdadenoto. Gospodi veruvam, vo Tvojot domostroj, veruvam vo Tvoeto snishodlivost, vo Tvojata vlast nad mene, veruvam vo Tvojot iskupitelen krst, veruvam vo Tvoite stradanija voo telo, veruvam vo Tvojata tridnevna smrt, veruvam vo Tvoeto voskresenie! Na krajot nema da bidam pove}e qubopiten; veruvam i nema da bidam nevnimatelen vo ispituvawata; veruvam so o~ite, veruvam so desnata moja raka! Nepotrebno e da davam ot~et za toa {to koga vidov i po~ustvuvav; nau~iv ne da se protivam, no da se poklonuvam; vo Hrista Go poznav mojot Gospod i mojot Bog.

******s

Centralen nastan vo istorijata, ne samo na hristijanstvoto tuku i na celoto ~ove{tvo, e voskresenieto na na{iot Spasitel, Gospod Isus Hristos, ~ij svetol spomen i ovaa godina, eve ve}e cela nedela sve~eno go proslavuvame, i }e go slavime se do Spasovden, do denot koga voskresnatiot Gospod se voznel na neboto, od kade {to i do{ol, i sednal od desnata strana na Boga Otecot.

Hristovoto voskresenie e onoj kamen temelnik na koj e soyidana ~udesnata zgrada na na{eto spasenie - Svetata Pravoslavna Crkva koja {to po zborovite na Spasitelot, nitu “vratite na pekolot nema da ja nadvladeat” (Mt. 16,18). Sveti apostol Pavle veli: “ Ako, pak, Hristos ne voskresnal, toga{ prazna e na{ata propoved, prazna e i va{ata vera.”(1Kor.15,14). “No, ete, Hristos voskresna od mrtvite i so toa stana prvina za umrenite.” (1Kor. 15,20). Tokmu zatoa, {to voskresenieto e kamen temelnik na Hristovata Crkva, voskresenieto e i najo~igledno doka`an moment vo istorijata na zemniot `ivot na Gospod Isus Hristos.

I dene{noto Sveto evangelie zboruva za toa. Zboruva za kako sv. Ap. Toma, eden od dvanaesetminata Hristovi apostoli, pominal niz cel lavirint od somnevawa vo voskresnatiot Gospod, a pak, koga na opipliv na~in se uveril  deka Hristos navistina voskresnal, toj padnal na kolena pred Nego i rekol: “Gospod moj i Bog moj!” (Jn. 20,28). Toa e toj u~enik Hristov, koj poradi svoeto somnevawe vo celiot svet e poznat po atributot {to stoi pokraj negovoto ime “neverni”, “Neverni Toama”! I nemu, na sv. Ap. Toma mu e posvetena ovaa prva nedela po Voskresenieto i se nerekuva: “Tomina nedela”.

Sv. Ap. i evangelist Jovan vaka ja opi{uva sredbata na voskresnatiot Gospod so “Neverni Toma”.

Koga ve~erta vo istiot den, prviot od sedmicata, voskresnatiot Gospod Isus Hristos im se javi na u~enicite i im re~e: Mir vam! I im gi poka`a racete i nozete i rebrata Svoi, koi bea probodeni so klinci i rebrata so kopje;

Koga gi isprati po svetot isto kako {to i On be{e ispraten od Otecot nebeski;

Koga na site, kako na novi sozdanija im duvna i  im re~e: “Primite Duh Sveti. Na koi }e im gi prostite grevovite }e im se prostat, a na koi }e im gi zadr`ite, }e im se zadr`at”…

Toj Toma, da “Neverni Toma”, toj {to go vikaat Bliznak, eden od dvanaesetminata, ne be{e tamu so niv…” Me|utoa, koga utredenta se sostanale i site mu zboruvale: “Go vidovme Gospoda!” “Gospod voskresna” No toj ostanal uporen vo svojot somne` i ne poveruval, a  rekol: “Duri ne gi vidam racete od klincite na racete Negovi, i ne go stavam prstot svoj vo ranite od klincite, i ne ja stavam rakata vo rebrata Negovi, nema da poveruvam.”

Koga pominal prviot den nedelen vo koj voskresnal Gospod, mnogu rano site Negovi najbliski posledovateli ve}e bile utvrdeni vo vistinitosta na Hristovoto voskresenie. I Negovata Majka, Presveta Bogorodica, i mironosicite, i Luka i Klepoa, i apostol petar i Jovan i mnogu drugi.

Toj ap. Toma ostanal nadvor od toj krug. On edinstveno ne veruval. Edinstveno toj ostanal vo somne` i toa ne samo za moment. Negovata somne` i tvrda, postojana. Edinstveno toj veli: “Duri ne gi vidam racete od klincite na racete Negovi, i ne go stavam prstot svoj vo ranite od klincite, i ne ja stavam rakata vo rebrata Negovi, nema da poveruvam.” Pominal nedelniot den. Pominuvale denovi eden po drug. Pominala i cela sedmica. I dodeka verata vo voskresnatiot Gospod, raste vo site, kako kvasec co testo, u{te pove}e ap. Toma ostanal uporen vo svojot somne` i veli: “Duri ne gi vidam racete od klincite na racete Negovi, i ne go stavam prstot svoj vo ranite od klincite, i ne ja stavam rakata vo rebrata Negovi, nema da poveruvam.” I duri po osum dena koga vratata isto taka bila zaklu~ena i im se javil Gospod i im rekol: Mir vam! I kako {to Toma bil uporen vo somne`ot, taka i Gospod e uporen vo davaweto na opiplivi dokazi i mu veli: Daj go prstot svoj i vidi gi racete Moi; daj ja rakatasvoja i stavi ja vo rebrata Moi;  Da na Toma ve}e ne mu e potreben vidliv dokaz, tuku pa|aj}i na kolena izvikuva: Gospod moj i Bog moj! A Gospod bago go ukoruva i mu veli: Toma, ti poveruva, oti Me vide; bla`eni se onie, koi ne videle, a poveruvale. Od toj moment nikoj i nikoga{ ap. Toma nemo`el da go razubedi vo vistinitosta na Voskresenieto. Nitu pette vojnici koi so pet kopja do smrt go izbodile i go soedinile zasekoga{ so  voskresnatiot Spasitel.

Pokraj toa {to Gospod na vidliv i opipliv  na~in ja posvedo~il pred site svoi u~enici vistinitosta na voskresenieto, On, po svedo{tvoto na ap. Jovan, sakaniot u~enik, za vreme na ~etiriesettdnevnoto javuvawe, od Voskresenieto do Spasovden, i mnogu drugi ~udesa izvr{il a koi ne se zapi{ani. A ova {to e zapi{ano e zapi{ano za da i nie veruvame deka Isus Hristos e navistina Sin Bo`ji, i da veruvame deka vo Nego imame `ivot ve~en. Bla`eni ste vie, bla`eni se i site onie koi ne bile `ivi svedoci na voskresnatiot Gospod, a preku verata postanale sinovi Bo`ji i sledbenici Hristovi - postanale vistinski hristijani. Bla`eni se onie koi ne videle, a poveruvale!

Nemu, na Voskresnatiot i ve~no `iv Gospod, so Otecot i Svetiot Duh, slava i pohvala, postojano - sega i sekoga{ - i vo ve~ni vekovi. A m i n.

 

 

Nedela 3 po Veligden - Nedela na Mironosici,

(Marko 15,43-47; 16,1-8)

1.Parabola

Dojde Josif od Arimateja, pro~uen ~len na sovetot, koj i sam go o~ekuva{e carstvoto Bo`jo, se osmeli i vleze pri Pilata i go pomoli za teloto Isusovo. Pilat se za~udi deka On ve}e umrel: i koga go izvika stotnikot, go pra{a dali odamna umrel. Pa {tom uzna od stotnikot, mu go dade teloto na Josifa. A Josif kupi pla{tanica, Go simna i Go obvi vo pla{tanicata i Go polo`i vo grob, {to be{e izdlaben vo karpa; i navali kamen na grobnata vrata. A Marija Magdalina i Marija Josieva gledaa, kade Go polagaat.

[tom mina sabotata, Marija Magdalina, Marija Jakovov i Salomija kupija mirisi, za da dojdat i Go poma`at Isusa. I vo prviot den od sedmicata, dojdoa na grobot mnogu rano, koga izgreva{e sonceto, pa si zboruvaa me|u sebe: Koj }e ni go odvali kamenot od vratata na grobot? I koga pogledna, vidoa deka kamenot e odvalen, a toj be{e mnogu golem. [tom vlegoa vo grobot, vidoa eden mlad ~ovek, oble~en vo beli ali{ta, kako sedi od desnata strana; i se upla{ija mnogu. A toj im re~e: "Ne bojte se! Vie Go barate Isusa Nazareecot, Raspnatiot, On voskresna, ne e ovde. Eve go mestoto kade {to be{e polo`en. No odete, ka`ete im na u~enicite Negovi i na Petra, deka On pred vas }e otide vo Galileja; tamu }e Go vidite, kako {to vi be{e rekol."

Pa {tom izlegoa, pobegnaa od grobot, za{to gi opfati strav i u`as, i nikomu ni{to ne rekoa, oti se boeja.

 

2. Pouka

Vo vtorata nedela po Voskresenieto na{ata sveta Pravoslavna Crkva, niz celiot svet, gi proslavuva `enite mironosici. Ovaa nedela, u{te vo mugrite na hristijanstvoto, Crkvata ja posvetila na `enite mironosici, i se vika Nedela na mironosicite.

Koi se `enite mironosici?

Toa se onie " mnogu `eni" koi , za vreme na bo`estvenata propoved Go sledele Gospod Isus Hristos i Mu slu`ele vo deloto za spasenie na lu|eto od grevot, zloto i ve~nata smrt,  i toa ne samo so svojot imot tuku i so svojata du{a.

Toa se onie "mnogu `eni" - hrabri sotrudnici Hristovi, koi od qubov kon svojot U~itel i Gospod go pobedile "stravot od Evreite", i za celo vreme od Negovite stradawa bile pokraj Nego, na Golgota, vo podno`jeto na Negoviot krst.

Toa se Marija Magdalina, Marija, majkata Jakovova i Salomija, majkata na sinovite Zavedeevi, apostolite Hristovi, i "mnogu drugi", na ~ie ~elo stoi Pre~istata, Preblagoslovenata, Slavna, Vladi~ica na{a Bogorodica i sekoga{ Deva Marija - majka na na{iot Spasitel i Gospod. Site tie poteknuvaat od Galileja. Galileja pak, e oblast na sever od Palestina vo koja najpoznati gradovi se: Nazaret, vo koj Gospod Isus Hristos go pominal detstvoto i mladosta, po {to e nare~en i Nazareec; Kana, vo koj Gospod na svadbata go napravil prvoto ~udo, i preku koe ja manifestiral svojata  Bo`estvena misija; Kapernaum, vo koj Gospod go izle~il slugata na kapetanot i ja voskresnal Jairovata }erka. Vo Galileja e poznatoto i Genisaretsko ezero po koe Gospod plovel, ja sti{il burata, ~udesno lovel ribi, na ~ii bregovi gi raska`al "sedumte paraboli za Carstvoto Bo`jo". Galileja e zemja vo koja se rodilo hristijanstvoto. Zatoa Crkovnite sveti Otci ja narekuvaat "lulka na hristijanstvoto". Ete, od taa lulka na hristijanstvoto bile i `enite mironosici, ~ij spomen se slavi i veli~a vo na{ata sveta Pravoslavna Crkva.

 

Zo{to? -Zatoa {to `enite mironosici, vo svoeto srce, ja nosele blagorodnata qubov kon Gospod Isus Hristos i cvrstata vera vo Negovoto mesijanstvo. Zatoa {to se udostoile prvi da Go vidat voskresnatiot Gospod, i da go objavat Negovoto voskresenie, ne samo na apostolite tuku i na celiot ~ove~ki rod, kako najrealna vistina (kako najgolema realnost) na koja se temeli i ~udesnoto sozdanie Spasitelovo - na{ata Sveta Crkva, nadvor od koja nema spasenie. (Edna od tie `eni mironosici - Marija Magdalina, nosena od  blagorodnata qubov kon Gospoda i silnata vera vo Negovoto delo za spasenie na lu|eto, odi duri, kako {to se veli vo predanieto, do carskiot prestol, i na mo}niot rimski imperator Tiberie, mu ja objavuva vistinata za Hristovoto voskresenie. Taa mu podava crveno jajce i go pozdravuva so hristijanskiot pozdrav: Hristos voskrese!")

 

@enite mirosnosici gi slavime zatoa {to vo sebe so  blagorodnata qubov i silnata vera go pobedile "stravot od Judeite", i go sledele Gospod vo onaa temna no} koga Juda so celiv go predal vo Getsimanskata gradina. Tie Go sledat i na sudot na zlobnite Evrei i na prete{kiot pat, koga Gospod iznemo`el i padnal pod te`inata na krstot, nosej}i go od Erusalim do Golgota... I na samata stra{na Golgota, kade {to se slu~ila nevidenata drama vo istorijata na ~ove{tvoto - na koja ~ovekot Go raspnal Bogo~ovekot - tie, `enite mironosici i u{te mnogu drugi, koi bea do{le Erusalim so Nego, kako {to svedo~i sv. apostol i evangelist Marko (15,40-41), "gi gledaa oddaleku"  stra{nite maki na Spasitelot. A On, na krstot, dobrovolno podnesuva "zaradi nas lu|eto i zaradi na{eto spasenie", dodeka stare{inite judejski, kni`nicite i fariseite.., mnogumina..., pa duri i eden zlostornik... Mu se potsmevaat i "vrtej}i glava Go hulea i velea: Aha! Ti {to go uriva{ hramot i za tri dni go soyiduva{, spasi Sebesi i slezi od krstot! Drugite gi spasuva{e, a Sebe ne mo`e da se spasi. (Mk. 15,29-30) "Ako si Sin Bo`ji, slegni od krstot!"(Mt.27,40)... "pa da vidime i poveruvame!"

"[tom mina sabotata (- veli Evangelistot, ovie hrabri `eni mironosici), Marija Magdalina, Marija Jakovova i Salomija kupija mirisi, za da dojdat i da Go poma`at teloto Isusovo". Taka pi{uva Evangelistot i ni odgovara na pra{aweto: Zo{to ovie `eni se narekuvaat mironosici.

Imeno, kaj Evreite, u{te od damnina, bilo obi~aj mrtvite tela da se poma`uvaat so mirisi. Po~ituvaj}i gi svoite stari obi~ai, tie kupile mirisi, i bidej}i pominala sabotata (za{to golem den bila sabotata, vo nea ni{to ne se rabotelo, ni kupuvalo, ni prodavalo) i, mnogu rano, vo prviot den od sedmicata, zna~i vo nedelata, na izgrejsonce, do{le na grobot  za da go izvr{at srariot osveten obred i da Go poma`at so mirisi teloto na svojot sakan U~itel, ^udotvorec i Gospod.

 

@enite mironosici, sepak, toa utro ne Go poma`ale teloto na svojot U~itel i Gospod.Toa ne bilo vo grobot. Gospod voskresnal! Po svedo{tvoto na najmaliot i sakan u~enik na Spasitelot - sv. Evangelist Jovan(12), Negovoto telo bilo podgotveno za pogreb u{te vo onoj den ({est dena pred dramata na Golgota) koga Marija, sestrata na Lazar..." zemaj}i litar ~isto skapoceno miro, gi pomaza nozete Isusovi, i gi izbri{a so kosata svoja nozete Negovi; i ku}ata se ispolni so miris od miroto." Onie pak koi negoduvaa poradi toa, na prvo mesto Juda Iskariot, Gospod im re~e: " Ostavete ja! Taa go zapazila toa za denot na Moeto pogrebenie! (Jn.12,7). I navistina, stanalo taka.

 

Vo grobot, vo koj {to bil pogreban Gospod Isus Hristos, `enite mironosici go videle angelot, koj {to im ja objavil najradosnata vest, kakva {to nikoga{ ~ove{tvoto nemalo slu{nato, so zborovite: "Ne bojte se! Vie Go barate Isusa Nazareecot, Raspnatiot. On voskresna, ne e ovde. Eve go mestoto kade {to be{e polo`en". Ovaa najradosna vest `enite mironosici - Presveta Bogorodica, Marija Magdalina, Marija Jakovova i Salomija - najprvo im ja javile vesta na Hristovite apostoli, a tie zaedno so `enite Mironosici - na siot ~ove~ki rod.

Na ovie sveti `eni mironosici i nie im se molime od svetoto i `ivotvorno miro da kapnat po nekoja kapka i vo kandilata na na{ite du{i, za i vo nas (vo na{ite du{i) se razgori plamenot na qubovta, nepokoleblivata vera i postojanata nade` vo Spasitelot na{ i Gospod, kako {to gorela vo du{ite na mironosicite, za da Mu se molime, da Go slavime, propovedame i falime postojano, sega i sekoga{,  i vo ve~ni vekovi. Amin. 

 

 

 

Nedela 4 po Veligden - Nedela na Raslableniot,

Nedela 5 po Veligden - Nedela na Samarjankata,

Nedela 6 po Veligden - Nedela na Slepiot,

Nedela 7 po Veligden - Nedela na Sv. Oci,

 

VOZNESENIE HRISTOVO - SPASOVDEN

 

1. Svetata pravoslavna crkva, denes go praznuva i si pri­pom­nu­va na Svetoto i spasonosno Voznesenie na na{iot Gospod  i Spasitel Isus Hristos. Od  Veligden, do denes izminaa ~itiri­e­set dena, period vo koj Gospod Isus Hristos be{e me|u svoite apos­toli i u~enici, im go propoveda{e slovoto Bo`jo, lekuva{e bolni i prave{e bezbroj ~uda. Denes, za posleden pat On se najde me|u svoite u~enici i gi uveri deka On e vistinskiot Spasitel na svetot i govorej}i im za Carstvoto Nebesno im pora~a: "Ne oddale~uvajte se od Erusalim, tuku ~ekajte go vetenoto od Boga, za koe imavte slu{ano od   Mene. Vie znaete deka Jovan kr{teva{e so voda, a vie ne po mnogu dni }e bidete krsteni so Duh sveti. Vie ste izbrani od narodot. Vie ste tie {to }e svedo~ite za celiot svet za Mene. Jas pove}e nema da bidam so vas, no Duhot koj }e sle­ze vrz vas, Toj }e svedo~i za Mene. I vie samite }e se pra{uvate i }e bidete prosto kako izbezumeni od ona {to so vas }e se slu~i.

 

Isus Hristos na svoite apostoli im zboruva{e za Duhovden, za  denot {to treba da dojde, koga }e bidat obdareni da zboruvaat na razni jazici i }e go propovedat Slovoto Bo`jo.

Koga go slu{aa ova svetite apostoli treperea od radost i naedna{: On se podigna i oblak go obzede od pred o~ite nivni, i dodeka gledaa kon neboto, koga se voznesuva{e Isus, naedna{ pred niv zastanaa dvajca ma`i, oble~eni vo beli ali{ta i rekoa: Lu|e Galilejci, {to stoite i gledate kon neboto? Ovoj Isus, koj od Vas se voznese na nebo, }e dojde pak na istiot na~in, kako {to to vidovte da odi na neboto.

 

Eve dragi bra}a i sestri, vo {to se sostoi su{tinata na dene­{niot praznik. Gospod Isus Hristos ja zavra{i svojata zemna misija, a sega Go ~ekame povtorno da dojde na zemjata. Nego­vo­to Povtorno doa|awe na zemjata ne znaeme koga i kako }e bide. Koga Isus dojde prv pat na zemjata - dojde smiren kako sluga. Sega, koga }e dojde - }e dojde kako sudija. }e dojde kako car vo svojata go­le­ma slava, opkru`en so mno{tvo angeli i arhangeli, voinstva i vlasti i }e pobara smetka na site lu|e za nivnite dela, dobri ili lo{i. Zemjata }e se zatemni, sonceto }e go izgubi svojot sjaj i se­koj ~ovek }e si go najde svojot pat.

Zatoa sekojdnevo da si pripomnuvame za Hristovoto doa­|a­we i da bideme podgotveni za toj ~in, a so toa i da se vozdr`uvame od grev.

 

2. VOZNESENIE HRISTOVO - SPASOVSDEN

 

So mir da se pomolime na Gospoda!

Za mir da se pomolime na Gospoda!

Za mir vo celiot svet da se pomolime na Gospoda!

Da se molime postojano. Mir na site vas!

Koga pred nepolni 2000 godini, Gospod Isus Hristos im se javi na u~enicite svoi pred da se voznese na nebo vleze pri niv i ime r~e: Mir vam!

Isto taka im se obrati Gospod i koga gi ispra}a{e da ja propovedat evangelskata vest za spasenieto na ~ove~kiot rod velej}i: "Vo koja ku}a i da vlezete najnapred re~ete: Mir da vladee vo taa ku}a."

Pred da ja poseti Gospod zemjata, golem strav vladee{e kaj sekoj ~ovek poradi praroditelskiot grev. Nespokojstvoto {to gi doveduva{e lu|eto duri do ludilo se zgolemuva{e, bidejki vo sekoj nareden den ser zapa|a{e vo se pogolemi grevovi i taka strav ima{e i kade {to vsu{nost i go nema{e. Koga Bog Go isprati Edinorodniot Sin Svoj Isus Hristos kako niven Spasitel i otkako poveruva vo Svetata Vistina Bo`ja, mirot i spokojstvoto po~naa da se vra}aat na zemjata.

 

Bra}a i sestri, potrebno so cvrsta vera da ne se predavame  na  soblazni, da ne se kolebame, tuku da istraeme vo borbata za Hristovata qubov koj za nas On i postrada na krst. Mirot ni e veten na site {to veruvaat vo Boga. Zatoa treba i nie po~esto da gi posetuvame domovite Bo`ji - crkvite, molej}i se na Gospoda Boga da bideme mir kako dar. Mirot }e go dobijat, krotkite, milostivite, mirotvorcite, pokraj drugoto }e se nare~at i sinovi Bo`ji.

 

Bra}a i sestri mirot mu e potreben na sekoj ~ovek, na sekoe semejstvo, na sekoj grad, na sekoja zemja pa i na celiot svet, ako nema mir nastanuva me|usebno uni{tuvawe.

I deneska ako nie sobrani vo ovoj svet hram koj tokmu Nemu Mu e posveten da mu se pomolime i barame pro{ka na na{ite grevovi i ni podari mir i spaseni. Mirot e plod na ve~nata pravda, nema spokojstvo, a bez spokojstvo ni `ivot na zemjata, a kamoli gore vo carstvoto nebesno. Da se pomoleme na Otecot nebesen mirot da zavladee me|u narodite, mir me|u crkvite, mir vo na{ite du{ite, mir da ima nasekade.

 

Za mirot deneska nasekade se zboruva, no bez Gospoda nemo`e ni{to da se napravi, za{to bez Boga nemo`e ni{to da se napravi. I taka ako sakame mir, spokojstvo i bla`enstvo za na{ite du{i, toga{ ne ni ostanuva ni{to, tuku da postapuvame po zakonot Bo`ji i gi pazime zapovedite Negovi i da Mu se molime na sekoe pogodno mesto no najpove}e po crkvite i manastirite, za{to glasot na zaedni~kata molitva se slu{i duri do nebesata. I samo taka }e mo`eme blagoslov mir i spokojstvo i bla`enstvo da vneseme i po na{ite domovi. Da dade Gospod da ima mir vo celoata zemja, za da mo`eme so radost i ~isti srca da go pre~ekame mirotvorecot Gospod Isus Hristos pri Negovoto povtorno doa|awe pri nas. Onaka kako {to ni veti oti pak }e dojde vo sudniot den pa neka e mir na site vas {to ste vo Hrista Isusa. Amin.

 

 

ZADU[NICA

SLEGUVAWE NA SVETIOT DUH - DUHOVDEN (SV. TROICA)

Nedela 1 po Pedesetnica,

Nedela 2 po Pedesetnica,

Nedela 3 po Pedesetnica,

 

Dene{noto Sv. Evangelie sodr`i golem broj na pouki za na{iot privremen `ivot na zemjata, `ivot koj {to e podgotovka za ve~niot `ivot vo Carstvoto Nebesno pod zakrila na Troi~niot Bog - Otecot, Sinot i Svetiot Duh.

Dene{niov Evangelski tekst, vsu{nost e del od be­se­data na gorata vo koja {to G. I. H. na svoite u~enici i na narodot im go otkril noviot bogo~ove~ki zakon po koj {to treba da se rakovodime za da postaneme u~esnici vo ve~nata radost za koja {to site sme povikani.

No da slu{neme {to im veli Gospod na svoite u~eni­ci i na narodot, a preku niv i na nas koi {to sme se udos­to­ile da se nare~eme sledbenici na Negovoto Sveto Ime - da se nare~eme Hristijani.

"Nikoj ne mo`e da im sluguva na dvajca gospodari... Ne mo`ete da im slu`ite na Boga i na Mamona". Na­vis­tina nie sekojdnevno sme raspnati, i toa izme|u |avol­s­k­o­to i Bo`joto, me|u zemnoto i nebesnoto i me|u materi­jalnoto i duhovnoto. Sekomu mu se nametnuva zloto i |a­volot go isku{uva, pa, ete, duri i G. I. H. ne bil po{­te­den od isku{enieto.

 

G.I. Hristos ne e protiv bogatstvoto. Bogatstvoto kako bogatstvo samo po sebe ne e zlo, me|utoa na~inot kako se polzuvame so toa bogatstvo mo`e da bide pri~ina za lo{i ili za dobri dela.

"Zatoa vi velam: nemojte da se gri`ite za du{ata {to }e jadete ili {to }e piete; nitu za teloto, vo {to }e se oble~ete. Zar ne ~ini du{ata pove}e od hranata, i teloto od oblekloto?"

G. I. Hristos prvo gi predupredil bogatite da ne sobiraat samo bogatstvo i toa da ne im bide glavna preokupacija vo `ivotot, a im se obra}a i na siromasite i im veli da ne se gri`at premnogu za hranata i oblekata, oti i toa e slu`ewe na Mamona, samo vo poinakva forma i na~in. Toa e izraz na na{eto neverie i somnevawe vo Bo`jata promisla i gri`a za nas.

Crkvata znae deka ~ovekot treba da se gri`i i za svoeto telo - za hranata, za vo {to }e se oble~e, {to }e jade ili {to }e pie. No vo taa gri`a ~ovekot ne smee da stane rob na materijalnite dobra, tuku niven gospodar. Da se gri`ime za materijalnite dobra onolku kolku {to mu se potrebni za `ivot i za slavewe na Boga.

 

"...barajte go najnapred Carstvoto na Boga i Negovata pravda, i se ova }e vi se pridade".

Na{ata postojana gri`a treba da bide pred se baraweto na "carstvoto na Boga".

Sv. Vasilie Veliki sovetuva: "Koga }e zastane{ na molitva, prvo, proslavi go Boga, potoa, zablagodari Mu za Negovite dobrini i duri potoa, na krajot, moli se i za svoite potrebi". Edinstvena vistinska molitva za ve~niot `ivot i za spasenieto na du{ite e molitvata za "carstvoto na Boga". Se drugo e neva`no, za{to so cenata na ~ovekovata du{a ne mo`e da se sporeduva nitu so celiot materijalen svet.

 

"Oti kakva e polzata za ~oveka, ako go pridobie celiot svet, a na du{ata svoja i napakosti? "

Se drugo: hranata, oblekata, na{iot ovozemen `ivot mo`eme i sami da go postigneme - vo smisla: ne mora Bog odozgora da ni pu{ta hrana i da ni frla ali{ta od neboto. Dovolno e da ni dade dobro zdravje i sila za rabota, a nie }e si go zarabotime, no so Bo`ja blagodat i milost. Nieden ~ovek ne mo`e da re~e deka zaslu`no, samiot go zarabotil spasenieto, pa Bog mora da mu go dade.^ovekot gre{i koga }e re~e: "Jas sum spasen, go zaslu`iv spasenieto, ispolniv se"

Blago~estivi hristijani!

 

Zemjata i se {to e na nea se Gospodovi. I nie sme Gospodovi. Nie vsu{nost nemame ni{to svoe bidejki se {to imame e dar od Boga. I `ivotot i di{eweto, so eden zbor se! So zaminuvaweto od ovoj svet, osven pravednite ili gre{nite dela nie ni{to so sebe ne nosime.

Ta zatoa edinstveno mudro `iveat onie na koi ovozemniot `ivot im e podgotovka za idniot vo ve~noto Bo`jo Carstvo pod zakrila na Troi~niot Bog - Otecot, Sinot i Svetiot Duh, sega sekoga{ i vo ve~ni vekovi.Amin!

 

Nedela 4 po Pedesetnica,

(Mt. 8, 5-13)

 

Deka naukata na na{iot Spasitel G. I. Hristos e nameneta za celiot ~ove~ki rod, t. e. na site lu|e {to veruvaat deka e On Edinoroden Sin Bo`ji, dolgoo~ekuvaniot Mesija - Spasitelot na ~ove{tvoto, jasno se gleda od dene{noto pro~itano Sveto Evangelie.

Koga G. I. Hristos slegnal od gorata kade {to na svoite u~enici i na celiot narod ja izlo`il Svojata, nova bo`estvena nauka - naukata za qubovta, milosrdieto i oprostuvaweto, po koja (nauka) site lu|e se bo`ji deca, bidejki imaat eden Nebesen Otec, poradi koj do{ol od ~ista qubov sprema niv, site da ja poznaat Vistinata za da se spasat, oti{ol vo svojot grad, vo Kapernaum. Na toj pat za Kapernaum najprvin go sretnuva Izrailec i toa bolen od mnogu te{ka, vo toa vreme neizle~iva bolest - lepra, koj mu se poklonuval i Go molel: "Gospodi ako saka{ mo`e{ da me o~isti{...!" I Gospod go o~isti. 

"A koga vleze vo Kapernaum, pristapi kon Nego eden kapetan molejki Go velejki: Gospodi, slugata moj le`i doma faten i mnogu se ma~i. A Isus mu re~e: Jas ke dojdam i ke go izlekuvam" . Kapetanot od Kapernaum ne e Izrailec, Rimjanin e, po vera mnogubo`ec, osven toa pretstavnik e na omrazenata okupatorska vlast. No, pokraj nego G. I. Hristos nepominuva kako pokraj tu|inec i neprijatel, tuku kako najroden, kako pokraj: "~edo Avraamovo", sonarodnik i svoj prijatel, bli`en Svoj, na kogo mu treba pomo{. Zatoa Gospod najprvin mu re~e: "Jas }e dojdam i }e go izle~am!". Koga Isus Hristos ja vide negovata cvrsta i nepokolebliva vera izrazena preku zborovite: "Samo ka`i zbor Gospodi i mojot sluga ke ozdravee". Se za~udi Gospod i im re~e na Svoite u~enici: "Navistina Vi velam deka nitu vo Izrailot ne najdov tolku golema vera". Potoa Mu re~e na kapetanot: "Odi i neka ti bide spored tvojata vera". I vo toj moment ozdrave slugata na kapetanot - (Mt. 8, 13).

Vo Svetoto pismo na Noviot Zavet osven ovoj kapetan od Kapernaum se spomnuvaat u{te dvajca kapetani - stare{ini na Rimskite vojni sili, koi {to poveruvale vo Gospoda Isusa Hrista, kako vo Sin Bo`ji i Spasitel na ~ove{tvoto.

Edniot od niv e onoj {to na Golgota, pod Krstot na Spasitelot bil svedok na ~udnite pojavi koi {to |i pratile Isusovite stradawa: zemjotresot, pomra~uvaweto na sonceto, zatoa ovoj kapetan celiot bil ispolnet so vera deka na krstot e raspnat dolgoo~ekuvaniot Spasitel na ~ove{tvoto, izvikuva: "Navistina Ovoj be{e Sin Bo`ji!" (Mt. 27, 54).

Dru|iot kapetan e kapetanot Kornilie od Kesarija Filipova, zapovednik na ~eta koja ja vikale Talijanska. Toa e onoj kapetan koj Sveti apostol Petar, so celiot negov dom, go krstil vo Imeto na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, vo po~etokot na {ireweto na hristijanstvoto. Toj poslu`il kako primer deka vo Hristovata Crkva se povikani ne samo Izrailcite i ne samo "izbraniot narod bo`ji no i site lu|e od site vremiwa i kontinenti, bidejki site se sinovi Bo`ji" (Dela. 10 gl. ).

Site ovija trojca kapetani, koi vo toa vreme gospodarele so celiot svet, imaat edna zaedni~ka crta poradi koja Svetoto Evangelie gi spomenuva. Toa e nivnata silna, cvrsta kako kamen nepokolebliva vera deka G. I. Hristos e veteniot Sin Bo`ji, Spasitelot na celiot svet.

O~igledno e deka samo na edniot od niv mu se znae imeto. Toa e kapetanot Kornelie. Site trojca imaat silna i cvrsta i nepokolebliva vera vo Na{iot Spasitel i Gospod! Zo{to...? Zatoa {to dru|ite dvajca kapetani:Kapetanot od Kapernaum i onoj od Golgota, ne bile krsteni, tuku mnogubo{ci. Kapetanot Kornelie bil krsten. Toj go primil Svetoto kr{tenie i go ponel so sebe "Pe~atot na darot na Svetiot Duh". Zaradi toa negovoto ime e zabele`ano vo Svetata Bo`ja kniga, vo knigata na @ivotot. Ne treba da se zaboravi deka kr{tevaweto e uslov za na{eto Spasenie. G. I. Hristos rekol: "Koj ima vera i se krsti ke bide spasen, a koj nema vera }e bide osuden" (Marko 16, 16). So kr{tevaweto postanuvame ~lenovi na Ednata Sveta, Soborna i apostolska Crkva Hristova, bez koja nema Spasenie.

Zatoa i denes zaedni~ki da se pomolime da  Dobriot i ^ovekoqubiv Bog na{, da ni ja isprati Svojata Nebesna Blagodat da izdr`ime vo verata, za da mo`eme da Go slavime i proslavuvame Negovoto Sveto Ime, sega i sekoga{. Amin.

 

 

Nedela 5 po Pedesetnica,

( Mat. 8,28 - 9, 1 )

 

Vo nedelnoto Sveto Evangelie, Blago~estivi hristijani, }e vidime kako G. I. Hristos gi izlekuval dvajcata demonizirani gadarinci.

"I koga pristigna na drugata strana vo zemjata Gergesinska, Go sretnaa dvajca besni, izlegle od grobi{tata; bea tolku lo{i {to ne smee{e nikoj da mine po toj pat. "

Ovaa zemja "Gergesinska" se nao|a od drugata strana Genisaretskoto Ezero, odnosno od sprotivnata strana na Kapernaum, i tamu pristignal Hristos so u~enicite.

I ete, dvajca opfateni od lo{i duhovi Go sretnale Hrista. Tie izlegle od grobi{tata. Kako mo`ele da izlezat od grobi{tata? Dali tie voskresnale!? Ne, tie `iveele vo grobi{tata. Evrejskite grobi{ta bile kako pe{teri. Vo takvi grobni pe{teri `iveele ovie dvajca demonizirani. Koga Go videle Hrista, se str~ale kon Nego, za{to taka |i naterale demonite.

"I ete, izvikaa i rekoa: [to ima{ so nas Ti, Isuse, Sine Bo`ji! Zar si do{ol tuka predvreme da ne ma~i{?"

Ova se zborovi na demonite koi bile vo dvajcata besni. Bolnite slu`ele samo kako mehanizam preku kogo zboruval |avolot.

Zloto i dobroto ne se podnesuvaat i se gonat. Toa e o~igledno i vo ovoj slu~aj. Hristos, {tom nai{ol na ovie besovi, tie, vedna{ se voznemirile, zapo~nale da negoduvaat, da vikaat i da se pla{at od Hrista, Koj ima za cel da ja uni{ti vlasta na |avolot na zemjava.

Vo ovoj stih se gleda kako |avolot Go ispoveda Hrista kako Bog i Sin Bo`ji. Zatoa Svetite otci velat deka nevernikot e polo{ i od |avolot. ^ovekot {tom ne veruva vo Boga go ne|ira Bo`joto postoewe i vo se postapuva protivbo`no - antihristovski, toj nitu ja ispolnuva voljata Bo`ja, nitu Go ispoveda Hrista kako Bog i Sin Bo`ji. Ete, ovde gledame deka i |avolskite sili Go ispovedaat Hrista. Taka zapo~nuva dijalogot me|u Hrista i demonite, a ne me|u Hrista i dvajcata besni.

"A daleku od niv pase{e golem broj sviwi.

 besovite Go molea i govorea: Ako ne izgoni{, pozvoli ni da otideme vo sviwine!"

"I On im re~e: Otidete! I tie izlegoa i otidoa vo sviwite. I odedna{ site sviwi se urnaa niz strmninata vo moreto i se izdavija vo vodata."

Zo{to demonite zamolile da se vselat vo sviwite? Zatoa {to tie ve}e naviknale da bidat direkno vo organizmot na `ivo su{testvo. \avolot po priroda treba nekogo da izma~uva, pa, ako ne mo`e ~ovek, barem `ivotno.

No, zo{to Hristos im dozvolil na demonite da vlezat vo sviwite? Evreite sviwata ja smetale za ne~isto `ivotno. Toa e odgovorot na pra{aweto.

I ete, koga vlegle demonite vo sviwite, sviwite se surnale niz strmninata i se udavile vo vodata, a sviwarite pobegnale.

Svetite otci koga go tolkuvaat ova velat: "Gladate li, sviwite ne mo`at da go podnesuvaat vo sebe |avolot i da `iveat so nego, pa se izdavile vo moreto, a lu|eto go podnesuvaat |avolot vo sebe so godini."

"A sviwarite pobegnaa i, {tom dojdoa vo gradot, raska`aa za seto toa i za ona, {to se be{e slu~ilo so besnite.

I ete, izleze celiot grad da Go presretne Isusa i, koga Go vidoa, zamolija da si otide od nivniot kraj."

Zarem lu|eto denes ne se sli~ni na Gadarincite od Evan|elskiot tekst? Prepolna e zemjata so sovremeni gadarinci, od istok do zapad, od sever do jug. Koga vnimatelno }e pogledneme okolu sebe }e vidime kako zaradi neva`ni i zaradi materijalni dobra ~ovekot se kreva protiv ~oveka, pa se kreva protiv Boga i Go poreknuva. Ne, nie ne sme nitu sviwoqubci, nitu ~ovekomrzci, nitu bogomrzci. Care Nebesni dojdi i vseli se vo nas, vo na{ite du{i, pa da Te proslavuvame sekade i sekoga{. Amin.

 

Nedela 6 po Pedesetnica,

 

ISCELUVAWE NA FATENIOT (Mat. 9,1-8)

1. Parabola

Toga{ On vleze vo eden korab, se vrati nazad i pristigna, vo Svojot grad. I ete, donesoa pri Nego eden faten, polo`en na postela. Pa koga ja vide Isus nivnata vera, na fateniot mu re~e: "Ne pla{i se, ~edo! Ti se prostuvaat grevovite tvoi!" Toga{ nekoi od kn`nicite rekoa vo sebe: "Ovoj bogohulstvuva." A Isus, {tom gi razbra mislite nivni, re~e: "Zo{to mislite lo{o vo srcata va{i? Ili, {to e polesno? Da ka`am: Ti se prostuvaatgrevovite tvoi! ili da ka`am: Stani i odi!" No za da znaete deka Sinot ^ove~ki ima vlast na zemjata da pro{tava grevovi. " Toga{ mu re~e na fateniot: Stani, zemi si ja postelata i odi si doma!" I toj stana, ja zede postelata svoja i si otide doma. A narodot, koga go vide toa, se za~udi i Go proslavi Boga, Koj im dal takva vlast na lu|eto.

A koga si ode{e ottamu Isus vide eden ~ovek, po ime Matej, kako sedi na mitnica, i mu re~e. "Vrvi po Mene!" I toj stana i trgna po Nego. 

2. Pouka

Gospod Isus Hristos, za vreme na svojot zemen `ivot, im pravel na lu|eto samo dobro, I ne samo na svoite - na narodot izrailev, tuku i na tu|inci  -  na site lu|e bez razlika. I Negovata bo`estvena nauka e nameneta za site lu|e - za site Bo`ji ~eda. Ottamu, edinstveno On na ovaa gre{na zemja, so pravo, pokraj svoeto Ime go nosi atributot: ^ovekoqubec. On e edinstven Koj kon site lu|e se odnesuva ramnopravno - so qubov, kako vistinski roditel kon decata. Od druga strana, lu|eto pak nikoga{ kon Nego ne se odnesuvale podednakvo, iako On, po svoeto ~ovekoqubie,  na site pravel samo dobrini.

Eve primeri od Svetoto evangelie:

Koga Gospod so korab pominal preku Genisaretskoto ezero, po golema bura, koja{to ja smiril so silata na svojot bo`estven zbor, taka duri i Negovite u~enici vo ~udo se zapra{ale: "Koj e Ovoj, ta i vetrovite i moreto Mu se pokoruvaat?... pominuvaj}i "na drugata strana na zemjata Gergesinska, go sretnaa dvajca besni, koi{to izlegle od grobi{tata; bile tolku lo{i {to ne smeel nikoj da pomine po toj pat. "Toga{ Gospod, po svoeto ~ovekoqubie, gi izle~il besnite, a na legionot demoni im dozvolil da se vselat vo sviwite, koi pak,  pobesneti, se surnale niz stramninata vo moreto i se izdavile. Gadarincite, pak, mesto da se izraduvaat na ~ovekoqubieto Gospodovo {to gi izlekuval nivnite besni sonarodnici, se na`alile za sviwite {to se udavile vo Ezeroto. I ne samo toa, tuku Go molele ^ovekoqubiviot Gospod da si odi od nivnata zemja i toa {to poskoro! Taka postapile Gadarincite, bidej}i bile n†Ú ~ovekoqubivi tuku sviwoqubivi. Zatoa toj zbor eve ve}e dve iljadi godini postoi kako opomena za ~ove{tvoto: Gadarinci - sviwoqubci! I vo ovoj tekst od Sveto Evangelie mnogu jasno se govori za ~ovekoqubieto na Spasitelot, i za razli~nite odnesuvawa na lu|eto kon Negovoto ^ovekoqubie.

Toga{, koga Gospod se vratil od Gadarinskata zemja vo svojot grad, mnogumina se izraduvale na Negovoto vra}awe, za{to site Go poznavale i mnozina `elno Go o~ekuvale.

Vo Kapernaum, On mnogupati ja propovedal svojata bo`estvena nauka, i mnogu dobrini i ~uda tamu napravil, ne samo so niv da gi potvrdi zborovite na svojata nauka, tuku i kako ~ovekoqubec za da im gi olesni bolkite na lu|eto. Tuka mnogumina slepi progledale, hromi proodele, gluvi proslu{ale i gubavi se izlekuvale. Tamu ~ovekoqubiviot Gospod so svojot bo`estven zbor ja izlekuval babata na apostol Petar, go izlekuval i slugata na na onoj kapetan koj Go molel: "Ka`i samo zbor, Gospodi, i mojot sluga }e ozdravee". Tamu na ulicite na Kapernaum, samo od dopirot na Negovata obleka, `enata koja dvanaeset godini boleduvala od krvote~enie se izlekuvala vo istiot mig. Tamu  duri i umrenata }erka Jairova Gospod ja voskresnal so svojot bo`estven zbor: "Talita, kumi !" - {to zna~i: "Devojko, tebe ti velam, stani!"(Mk.5,41).

Ovoj pat " Mu donesoa faten ~ovek, koj le`e{e na postela."

Vo Kapernaum, imeno, imalo nekoj te{ko bolen, paraliziran vo takva mera {to nemo`el voop{to da se pomrdne. Negovite prijateli, koi cvrsto veruvale  deka samo ~ovekoqubiviot  Gospod mo`e da go izlekuva, pa {tom ~ule deka Gospod se vratil vo Kapernaum, go stavile fateniot vo postela i go odnesle pred Gospoda. No vo ku}ata, vo koja bil Gospod, i pred nea, imalo tolku mnogu lu|e, {to ovie nemo`ele da prijdat do vlezot, a u{te pomalku da vlezat vo ku}ata. Zatoa, ispolneti so cvrsta i nepokolebliva vera, deka bolniot edinstveno mo`e, da bide izlekuvan od Gospoda, pominale od zadnata strana na ku}ata, se izka~ile na pokrivot, go otkrile, i ja spu{tile postelata so bolniot to~no pred nozete na Spasitelot. A Gospod, koga ja videl nivnata vera, mu rekol na fateniot: " Ne pla{i se, ~edo! Ti se prostuvaat grevovite tvoi!"

I toga{ - {to se slu~ilo?... Ku}ata bila prepolna so lu|e. Vo nea bile i kni`nicite i fariseite, zakolnatite neprijateli na Spasitelot. [tom tie gi slu{nale zborovite na Negovoto ~ovekoqubie: "Ne pla{i se, ~edo! Ti se prostuvaat grevovite", vedna{ si rekle vo sebe: "Ovoj huli na Boga". A seznajniot Gospod, ~ij {to pogled prodira i vo srcata na lu|eto i Koj gi znae i nivnite pomisli, im re~e: "Zo{to mislite lo{o vo srcata va{i? [to e polesno da se re~e: Ti se prostuvaat grevovite. ili: Stani, zemi go svojot odar i odi si doma. I ozdrave oslabeniot vo toj mig, pa stanuvaj}i si otide doma. A lu|eto (samo ne kni`nicite i fariseite) {to go vidoa ~udoto se ~udea i Go falea Boga {to im dal takva vlast na lu|eto."

Ete, i na ova ~udesno isceluvawe na paraliziraniot ~ovek, lu|eto razli~no se odnesuvale kon ^ovekoqubecot, kon na{iot Gospod. Dodeka edni govorele: Ovoj huli na Boga, drugi Go falele i slavele kako Bog. Kako toga{ taka i denes, zatoa eden poznat govornik, vo omilijata na tekstot od ova evangelie, za Gospod Isus Hristos veli: "Hristos e kako vododelnica. Kade {to On se pojavi lu|eto vedna{ se delat vo dve grupi!" I navistina e taka! Samo spomnete Go i denes i na bilo koe mesto imeto na Gospod Isus Hristos, vedna{ }e se sozdadat podelbi vo dva tabori. Edni }e bidat za, a drugi protiv Nego. Da bi se sozdale denes takvi dve grupi, dovolno e sve{tenikot da se pojavi vo nekoe dru{tvo, na ulica, vo avtobus, vo voz, vo kancelarija. Raspraviite vedna{ po~nuvaat. Vododelnicata ve}e funkcionira. Taborite ve}e se podgotveni: Edni se za, a drugi protiv Nego; edni veruvaat vo Nego kako vo edinoroden Sin Bo`ji, "Koj zaradi nas lu|eto i zaradi na{eto spasenie slegol od neboto i se voplotil od Svetiot Duh i Marija Deva i stanal ~ovek,  da bi go preporodil ~ovekot i vo negovata duhovna li~nost da go vospostavi prvobitniot lik po koj ~ovekot e sli~en na Boga, svojot Sozdatel, i kako takov e sozdaden za ve~nost vo ve~noto carstvo Bo`jo. Vtorite neveruvaat nitu vo Nego kako vo Edinoroden Sin Bo`ji, nitu voop{to vo `iviot i ve~en Boga. Za sebe govorat ne kako za sinovi Bo`ji, tuku kako potomci na majmunite, i za ve`nosta ne sakaat da slu{nat. Toa se dva tabori koi poteknuvaat u{te od vremeto na Gospod Isus Hristos i gi ima i vo na{e vreme. A }e gi ima i do krajot n ovoj svet i }e bidat prisutni na svr{etokot na `ovekovata drama, koga Gospod, kako mol`a od istok povtorno }e dojde, so site Svoi angeli, no ne pove}e kako ~ovekoqubiv koj }e gi u~i lu|eto, tuku kako praveden sudija za da im sudi  na `ivite i na mrtvite spored nivnite dela. Spored toa, vsu{nost na koj tabor za vreme na svojot zamen `ivot na zamjata im pripa|ale, kako od vododelnica }e se delat od Nego, na levo i na desno, vo tabori verni ili neverni kon Nego.

Zatoa i denes da Mu se na dobriot i ~ovekoqubiv Bog da ni ja isprati Svojata nebesna blagodat, za da se zacvrstime bvo verata i da ostaneme vo taborot na vernite ~eda Negovi, za da bi mo`ele kako na mno{tvo lu|e vo Kapernaum, zaedno so izle~eniot bolen i negovite prijateli da Go slavime i falime Negovoto sveto ime, sega i sekoga{. Amin.

 

 

Nedela 7 po Pedesetnica,

 

Nedela 8 po Pedesetnica,

 

PARABOLA ZA ^UDESNOTO NAHRANUVAWE NA

PET ILJADI LU\E  (Mat. 14,13-22.)

 

1. Parabola

[tom go ~u toa Isus, zamina ottamu na korab, vo pusto mesto, Sam; a narodot, {tom uzna za toa, trgna po Nego pe{ od gradovite. I koga vleze Isus, vide mnogu svet; i se smili nad niv i gi izlekuva nivnite bolni. A na stemnuvawe se pribli`ija do Nego u~enicite negovi i rekoa: "Ovde e mestovo pusto, a i docna e ve}e; pu{ti go narodot da otide po selata i da si kupi hrana. No Isus im re~e: "Nema potreba da odat; dajte im vie da jadat!" A tie Mu rekoa:"Nie imame samo pet lebovi i dve ribi." On im re~e:"Donesete Mi gi tuka!" I kako mu zapoveda na narodot da sedne po trevata, gi zede pette lebovi i dvete ribi, pogledna kon neboto, gi blagoslovi i kako gi prekr{i, gi dade lebovite na u~enicite, a u~enicite - na narodot.

I jadea site i se nasitija; i krenaa dvanaeset ko{evi polni so ostanati par~iwa. A onie {to jadea, bea okolu pet iljadi du{i, osven `enite i decata. I vedna{ gi pokani Isus u~enicite Svoi da vlezat vo korab i da minat na drugata strana pred Nego, duri da go raspu{ti narodo.

2. Pouka

^udoto, opi{ano vo ovaa parabola, go zabele`ale i drugite evangelisti: Marko (6,30-46), Luka (9,10-17) i Jovan (6,1-15). Toa ~udo go do`iveale ne samo tie, evangelistite, tuku i ostanatite dvanaeset Hristovi apostoli, kako i pette iljadi du{i, osven `enite i decata. Cel toj sobir, vo Jordanskata pustina vpro~em, {to ja slu{al propovedta na Spasitelot na{ za carstvoto Bo`jo bil svedok za umno`enata hrana i nahranuvaweto na toa mno{tvo narod.

Umno`uvaweto na lebovite e novo stvarawe, kako {to i davaweto vid na sleporodeniot e novo stvarawe. Toa e delo Bo`jo, stvarawe Bo`jo. Toa zna~at i zborovite: "Otecot Moj dosega raboti i Jas rabotam" (Jn.5,17). Toa u{te zna~i deka Gospod Isus Hristos e navistina dolgoo~ekuvaniot Mesija, Spasitel za ~ove{tvoto, vtoro lice na Sveta Troica, koj so silata na svoeto bo`estvo ja propoveda ~udesnata slava Bo`ja, kakva ~ove{tvoto dotoga{ nemalo videno.

On, so silata na svoeto Bo`estvo lekuva bolni, isceluva gubavi, voskresnuva mrtvi; na slepite im dava vid, na gluvite - sluh, na hromite - od, na fateniot -podvi`nost. On gladni nahranuva i `edni napojuva, i ne samo duhovno -so svojata bo`estvena nauka; On i lebovi namno`uva so tvore~kata sila na svoeto bo`estvo. On se novo sozdava. Nova nauka mu propoveda na noviot ~ovek, o~isten od grevot, zloto i omrazata, a preporoden i ispolnet so dobrodeteli, me|u koi se najvozvi{eni: qubovta, milosrdieto i prostuvaweto.

Vo ova ~udesno delo na Spasitelot, koe mo`e da se objasni samo silata na Negovata bogotvore~ka sila, treba da se obrati vnimanie na elementite so koi Gospod nahranil taka golemo mno{tvo na lu|e vo Jordanskata pustiwa, i da se zapra{ame:Zo{to Gospod izbral leb i riba, a ne nekoe drugo jadewe? - Zatoa {to lebot i ribata se osnovna hrana na celoto ~ove{tvo, i vtoro - poradi samata simbolika {to ja imaat i lebot i ribata vo bo`estvenata nauka na Spasitelot.

Na ova pra{awe odgovor dava i samiot Gospod Isus Hristos, neposredno po ovoj nastan. Utredenta,koga mno{tvoto lu|e, koi ~udesno se nahranile so pet ja~meni lebovi i dve ribi, videle deka Gospod ne e vo Jordanskata pustina, a preminal preku Ezeroto vo Kapernaum, i koga Go na{le go zapra{ale:"Ravi, koga dojde ovde?" A Isus im odgovori i re~e:"Vie ne Me baravte zatoa {to vidovte ~udesa, tuku zatoa {to jadovte od lebovite i se nasitivte. Gri`ete se ne za hranata {to se rasipuva, no za hrana {to ostanuva za `ivot ve~en i koja }e vi ja dade Sinot ^ove~ki, za{to Nego Go potvrdil Bog Otecot.. . Jas sum lebot na `ivotot; koj doa|a pri Mene nema da ogladni, i, koj veruva vo Mene, nema nikoga{ da o`edni (Jn.6,26,27 i 35). I koga bil na poslednata ve~era ({to ja narekuvame i tajna ve~era) Gospod zel kvasen leb - artos, go blagoslovil, go prekr{il i im go dal na svoite u~enici, velej}i im:"Zemete, jadete, ova e Moeto telo koe se prekr{uva zaradi prostuvawe na grevovite (Mt.26,26; Mk.14,24; Lk.22,19; IKor.11,24).

Lebot, {to doa|a od neboto, zaradi nas lu|eto i zaradi na{eto spasenie, e Gospod Isus Hristos. On, vo svetata tajna pri~est i realno e so nas, i toa postojano - do krajot na svetot. Toa e "na{eto jadewe" {to ostanuva za ve~en `ivot i "na{e bogatstvo" koe {to ni molci, ni r'|a go nagrizuvaat ili go o{tetuvaat.

Ribata, kako osnovna hrana za lu|eto, pokraj lebot, simboli~ki go pretstavuva Samiot Spasitel, Gospod Isus Hristos. Na gr~ki jazik ribata se narekuva IHTHIS. A toa e zbr na inicijalite od imeto na Spasitelot. I - zna~i: Isus; H - Hristos; TH =(THEOS -BOG) Bo`ji; -Ios = Sin; S - Sotir-=Spasitel. Zna~i Isus Hristos Bo`ji Sin- Spasitel. Ete {to simboli~no pretstavuva ribata. A, vo slu~ajov, dve ribi - dve prirodi; Bo`ja i ~ove~ka, neslieni i nerazdelivi soedineti vo li~nosta na na{iot Spasitel i Gospod.

Crkvata odredila ovie dva produkta da mo`at da se upotrebuvaat i za vreme na posti .. Gospod Isus Hristos e "lebot na `ivotot". Koj sleze od neboto (Jn.6,35 i 38).

Ona treba da bide i na{a sekojdnevna hrana.

 

Nedela 9 po Pedesetnica,

Nedela 10 po Pedesetnica,

Nedela 11 po Pedesetnica,

Nedela 12 po Pedesetnica,

Nedela 13 po Pedesetnica,

 

LO[ITE LOZARI

(Matej 21.,33-42)

1.Parabola

Ima{e eden ~ovek doma}in, koj nasadi lozje, go zagradi so plot, iskopa bunar, napravi kula i, otkako go predade na lozarite, si otide. I koga nabli`i vremeto za berewe, toj gi isprati pri lozarite svoite slugi, za da mu gi priberat plodovite. No lozarite, koga gi fatija negovite slugi, edniot go pretepaa, drugiot go ubija, a tretiot so kamewa go zasipaa. Toj isprati sega drugi slugi , pove}e od prvite; no i so niv napravija isto. Najposle go isprati pri niv svojot sin, velej}i: "}e se zasramat od sina mi". No lozarite, {tom go vidoa sina mu, si rekoa pome|u sebe: "Ovoj e naslednikot; ajde da go ubieme i da go prisvoime nasledstvoto negovo". Pa, kako go fatija, go izvedoa nadvor od lozjeto i go ubija. A koga }e dojde gospodarot na lozjeto {to }e im napravi na tie lozari?

Mu odgovorija: "Zlo~incite }e gi pogubi, a lozjeto }e go dade na drugi lozari, {to }e mu gi davaat plodovite navreme".

A Isus im re~e: "Zarem ne ste ~itale vo Knigite: Kamenot {to go otfrlija yidarite, stana glava na agolot: Toa e od Gospoda i ~udesno e vo o~ite na{i".

 

2.Pouka

Eve proro~ka prikazna! Eve verna i vistinska slika za Carstvoto Bo`jo i Svetata Crkva, koja{to Gospod Isus Hristos ja poka`uva pred sve{tenicite, kni`nicite i fariseite od Izrailskiot narod, vo Solomonoviot hram vo Erusalim.

Eve parabola za lo{ite lozari vo koja {to sekoja misla, sekoj zbor ima svoe zna~ewe vo istorijata na izbraniot narod Bo`ji, koja{to se ispolnila pred o~ite na otcite i praotcite, na onie koi ja slu{ale, ili se ispolnila po svedo~eweto na najverodostojnite svedoci koi {to ja do`iveale i vo Svetata Kniga Bo`ja ja zapi{ale. Ili pak se ispolnuva od nivno vreme do na{i dni, pa se do krajot na ovoj svet.

"^ovekot Doma}in" vo ovaa parabola e `iviot i ve~en Bog, koj go sozdal nevidliviot i vidliviot svet. Vo ovoj vidliv svet  Gospod "nasadil lozje". Me|u site narodi na zemjata, poto~no, go odbral izrailskiot narod, rodot na Avraam, Isak i Jakov i preku Mojsej, golemiot svoj izbranik, mu go dal Zakonot na Sinajskata gora, pri izbavuvaweto od Egipetskoto ropstvo, na pat za Vetenata zemja - zemjata Hananska, i go osenil so nego za da bi mo`el da go zapazi od idolopoklonstvo vo pravata i vistinska vera na otcite i praotcite negovi. Nemu, na izbranoit narod Bo`ji, Gospod mu dal vetuvawe deka me|u nego }e se pojavi "semeto `enino" koe }e ja uni{ti glavata na zmijata - |avolot, koj preku prvite lu|e, preku Adama i Eva, siot rod ~ove~ki go oddale~i od Boga, naveduvaj}i go vo grev, maka i smrt.

Toa "seme `enino" e Mesijata - Sinot Bo`ji, Gospod Isus Hristos. Vo parabolata Mesijata go ozna~uva bunarot {to ~ovekot doma}in go iskopal vo svoeto lozje. Mesijanskata ideja me|u izbraniot narod Bo`ji bila prisutna preku site vremiwa. So taa ideja ja napojuval svojata du{a kako so pijalok od bunar. Mesijanskata ideja e negov sto`er, okolu nea se se vrti. Mesijata }e dojde naskoro, i On }e go izbavi narodot od grevot, zloto i smrtta. Ovaa mesijanska ideja se ~uva vo Skinijata, vo domot Bo`ji, {to vo ovaa parabola ja ozna~uva kulata vo lozjeto, koja {to e praslika - praobraz na Hristovata Crkva.

Izrailskiot narod, vo moreto na idolopoklonstvoto, koe {to go opkru`uvalo, navistina bil kako "lozje ogradeno so plot", srede neogradeni i neobraboteni idolopokloni~ki pra{umi. Na toj narod Gospod mu ispra}al svoi slugi za da gi primat negovite rodovi. Toa se praotcite, pravednicite, izbranicite i prorocite Bo`ji, me|u koi bile i ~etirite golemi proroci (Isaij, Eremij, Ezekil i Daniil) i dvanaeset mali proroci (Osij, Joil, Amos, Avdij, Jona, Mihej, Naum, Avakum, Sofronij, Agej, Zaharij i Malahij), koi zborovite Bo`ji gi zapi{ale vo Svetata Kniga - Biblijata. Tie bez strav od smrt gi opomenuvale ne samo narodot, tuku prvenstveno voda~ite narodni, "da pravat ona {to e dobro pred Gospoda", odnosno da go ispolnuvaat zakonot koj {to Bog im go dal preku Mojseja, za{to se pribli`uva vremeto za doa|awe na Mesijata. No lozarite - stare{inite na evrejskiot narod ne gi poslu{aa slugite na "^ovekot Doma}in" - ne gi poslu{aa prorocite Bo`ji tuku edni izbija, drugi ubija, a treti kamenuvaa. Prorokot Miheja go tepale, Isaija so drvena pila go presekle, Zaharija sinot Varahiin go zaklale,  Jovana, prorokot i prete~a Gospoden go frlile vo Vlahernskata temnica i glavata so me~ mu ja otsekle, i im napravile mnogu drugi zla na izbranicite Bo`ji, "na slugite na ^ovekot Doma}in".

Najposle, koga po logikata na ~ove~kiot razum, poradi grevot koj se preleal od prepolnetata ~a{a, Bog trebalo da ja isprati kaznata na Sodom i Gomor i vrz izbraniot Izrailski narod. On Go ispra}a i svojot Sin, velej}i: "]e se posramat od Mojot Sin". A tie, koga Go videle, si rekle me|u sebe: "Ovoj e naslednikot, odete da Go ubieme i nam da ni ostane Negoviot imot. I Go fatija, Go izvedoa nadvor od lozjeto i Go ubija". Toa e potresna slika! Tuka jasno e izlo`ena istorijata na stradawata na na{iot Spasitel i Gospod.

Negovata istorija ja znaete. Se rodil od Svetiot Duh i Deva Marija vo Vitleem Judejski. Pastirskata pe{tera Mu bila prviot dom, jaslite - kro{na, a slamata - peleni. Vo dekemvriskata studena no}, zdivot na nezlobivite ovci i goveda go zatopluvale Negovoto prvo `iveali{te. Potoa, poradi ~ove~kata zloba, moral da bega duri do dale~niot Egipet, a potoa, po vra}aweto, se naselil vo maliot galilejski grad Nazaret, kade pod gri`ata na Presvetata Majka i nejziniot staratel, stariot drvodelec Josif, rastel i jaknel duhovno, poln so premudrost, za{to blagodatta Bo`ja bila vrz Nego (Lk. 2,40). A koga napolnil 30 godini, i po Zakonot na koj i On se pokoruval, mo`el da gi u~i drugite, oti{ol na bregot na rekata Jordan, go primil kr{tenieto od sv. Jovan i svedo{tvoto od otvorenoto nebo: "Ovoj e Mojot vozquben Sin, Koj e po Mojata volja". Potoa trgnal na Svojata Mesijanska propoved po "lozjeto Gospodovo". U~enicite, koi nabrzo se nasobrale okolu Nego, gi ispratil na propoved, velej}i im: "Na pat neznabo`e~ki ne odete i vo grad samarjanski ne vleguvajte. Tuku odete kaj izgubenite ovci na domot Izrailev" (Mt.10,5-6). Tri ipol godini go posetuval "lozjeto Gospodovo",  gradovite i selata, i neumorno ja propovedal novata nauka za Carstvoto Bo`jo, koja {to mo`e da se izrazi samo vo tri zbora: Veruvajte, qubete, pro{tevajte!

Toa e noviot zbor, toa e hristijanstvoto! Tamu kade {to nema vera, qubov, pro{tevawe, - nema hristijanstvo. Hristijanstvoto e vo verata, qubovta i pro{tevaweto. Site ovie tri dobrodeteli vo hristijanstvoto odat zaedno. Verata se poka`uva vo qubovta, a qubovta vo pro{tevaweto.

Ovaa nova bo`estvena nauka nemo`ele da ja svatat lozarite - stare{inite na evrejskiot narod, za{to vistinska vera, qubov i pro{tevawe nemalo vo nivnite srca, tuku namesto vera - krivoverstvo, namesto qubov - omraza, a namesto pro{tevawe - osvetata caruvala vo nivnite du{i. Zatoa i ne se posramile od "Negoviot Sin", tuku si rekoa me|u sebe: "Ovoj e naslednkot; odete da go ubieme... i go fatija i go izvedoa nadvor od lozjeto i go ubija". Kade mo`eme da najdeme poverna slika od ovaa {to Gospod ja naslikal pred stare{inite na evrejskiot narod, za poslednite denovi od Svojata mesijanska slu`ba na zemjata.

Stare{inite na evrejskiot narod, poradi toa {to Gospod re~e deka e Sin Bo`ji, Go fatija vo Erusalim, vo Maslinovata gora pokraj Erusalim, kade {to be{e na molitva; Mu sudea i Go osudia na smrt; Mu stavija trnov venec na glavata, Mu tovarija golem drven krst na grbot i, udiraj}i Go so kam{ik Go izvedoa od Erusalim; na Golgota go raspnaa me|u zlo~inci, Nego - Sinot Bo`ji, sinot na doma}inot, vo `elbata da go prigrabat Negovoto dostoinstvo. No, naprazno! Zlo~incite - stare{inite na evrejskiot narod i site onie {to vikale "raspni Go, raspni"... i "krvta Negova na nas i na na{ite deca" (Mt. 27,25), bile so zla smrt usmrteni. Tit, golemiot Rimski vojskovoditel, samo po 30 godini po Golgotskiot zlo~in, do temeli go razru{il Erusalim, a hramot Erusalimski so ralo go preoral, taka {to od nego ne ostanalo ni kamen na kamen, a evreite gi raselil po celoto Rimsko carstvo.

Toga{ lozjeto Gospod im go dal na drugi lozari: na apostolite, na episkopite - naslednicite na vlasta apostolska, na sve{tenstvoto, koe }e dava rod vo svoe vreme. Vsu{nost koj dava rod vo svoe vreme eve ve}e dve iljadi godini, po seta vselena priveduvaj}i gi du{ite ~ove~ki vo verata qubovta i pro{tevaweto preku svetite tajni na Svetata Crkva Pravoslavna na na{iot Spasitel i Gospod, Komu neka e slava i pofalba sekoga{, sega i vo ve~ni vekovi. Amin.

 

Nedela 14 po Pedesetnica,

Nedela 15 po Pedesetnica,

 ( Mt. 22, 35 - 46 )

 

Otkako Gospod Isus Hristos gi posramil Sadukeite, koi velele deka ne postoi voskresenieto na mrtvite, eden mlad zakonik me|u niv koj smetal deka }e go navede Hrista da zgre{i protiv goleminata na Bo`jite zapovedi pristapil kon Nego i Go pra{al: "U~itele, koja zapoved e najgolema vo zakonot?" Kako koja zapoved e najgolema? Vo Stariot Zavet nikade ne pi{uvalo koja zapoved e najgolema. Tokmu toa gi teralo fariseite i sadukeite da sporat me|u sebe koja zapoved e najgolema. Edni velele praznuvaweto na sabotata, dru|i davaweto dar na hramot i tn. Za da napravat razdor me|u narodot a potoa za toa da Go obvinat Hrista, eve, Nemu mu Go postavuvaat ova pra{awe. Hristos za koja zapoved i da re~el deka e najgolema, vedna{ }e imalo reakcija od sprotivnata stranka, od neistomislenicite.

" A Isus mu odgovori: Vozqubi go Gospoda, svojot Bog, so seto svoe srce, i so seta svoja du{a, i so siot svoj razum. Toa e prva i najgolema zapoved."

Spasitelot odgovoril na pra{aweto od ovoj mlad zakonik, ne zatoa {to toa mu bilo potrebno nemu - na zakonikot, tuku zatoa {to lu|eto imale potreba toa da go znaat. I navistina, Go sakame li Boga so seto svoe srce, du{a i razum i se posvetime li na Boga, toga{ nema da sporime koja zapoved e najgolema. Bez ovaa zapoved, ne mo`eme da ispolnime nitu edna druga. Fariseite i sadukeite postojano se karale me|u sebe koja zapoved e najgolema zatoa {to nemale qubov kon Boga i qubov me|u sebe - kon bli`nite.

" A vtorata e sli~na na nea: Vozqubi go svojot bli`en kako sebesi!

Na tie dve zapovedi se krepat celiot Zakon i Prorocite."

Hristos ne bara ni{to pove}e od nas, tuku onolku, kolku {to se sakame sebesi, da go sakame i svojot bli`en, a ne pove}e. Zapovedta e tolku jasna i nikoj ne }e mo`e da se izjasni deka ne ja razbral, pa zatoa ne ja ispolnuva. Ete, Hristos ni dal dobar i konkreten primer: site znaeme da se sakame sebe si, pa ete taka treba da gi sakame i drugite i toa e dovolno.

Desette Bo`ji zapovedi, spored nivnata sodr`ina se podeleni na dva dela: prvite ~etiri zapovedi go opredeluvaat na{iot odnos kon Boga, a dru|ite {est, na{iot odnos kon bli`niot. Spored toa, ako dekalogot e sinteza na celiot Zakon i Prorocite, toga{ celiot Zakon i Prorocite se delat na dva dela: qubov kon Boga i qubov kon bli`niot i ete |i dvete najgolemi zapovedi.

So ova Spasitelot istaknal deka najgolemata zapoved ne e nitu onaa za sabotata, nitu za `rtvite, nitu za hramot, ni za ~istotata i mieweto,, tuku onaa za qubovta kon Boga i kon bli`niot.

Vo Evangelieto spored Marko kon se ova, na krajot se dodava deka razgovorot zavr{il so javno priznavawe na kni`nikot koj rekol: "Dobro, U~itele. Pravo ka`a deka Bog e eden, i deka nema drug osven Nego; i deka, da Go qubi{so seto srce, i so siot razum, i so seta svoja du{a, i so seta sila, i da go qubi{ bli`niot svoj kako sebe si e pove}e od site prilozi i `rtvi" ( Marko 12, 32 - 33 ).

" I koga se sobraa fariseite, Isus gi pra{a i re~e: [to mislite za Hrista? ^ij e sin? Mu odgovorija: Davidov".

Hristos posle se ona {to se slu~ilo, sakal da ~ue {to mislat prisutnite farisei za Nego. On poka`uva golema skromnost i ne veli: "[to mislite za mene"? , tuku: "[to mislite za Hrista"? Ova se slu~uva den dva pred da bide faten, osuden i raspnat. To~no odgovorile fariseite za Hrista, no ne sakale da ispovedaat deka On e Hristos,Sinot Bo`ji i Spasitelot.

" Im re~e: Kako toga{ David, nadahnat od Duhot, Go nare~e Gospod, velejki;

Mu re~e Gospod na Mojot Gospod: Sedi od Mojata desna strana, dodeka ne |i polo`am neprijatelite Tvoi vo podno`jeto na nozete Tvoi.

I taka, David go nare~e Gospod, kako toga{ da Mu e On sin?

I nikoj ne mo`e{e da Mu odgovori nitu zbor, i od toj den nikoj ve}e ne se osmeli da Go pra{a."

Po ovie Hristovi zborovi nikoj ne se osmelil ni zbor da ka`e. Toa zna~i deka jasno i o~igledno ja po~uvstvuvale Hristovata bo`estvena premudrost i deka nivnata "mudrost" izgledala kako bezumie.

Denes {totuku ~uvme deka na ovie dve zapovedi, da go qubime Boga i lu|eto kako samite sebe si, se zacvrsteni site zakoni i Prorocite. Takva qubov imale apostolite i zatoa ostavile se {toe svetovno i trgnale po Hrista, od kogo {to nikakvo zlo ne mo`elo da gi razdeli. Qubovta e op{ta; i na mladi i na stari, i na bolni i na zdravi i na carevi i na siromasi zatoa {to sekoj mo`e da go saka Boga i lu|eto. Qubovta e najgolemoto na{e dobro koe {to ni go dal Bog zaradi na{a blagosostojba i zaradi na{eto spasenie. Blago~estivi hristijani: ako ne Go sakame Boga, ako ne gi sakame lu|eto, i si zamineme od ovoj svet so zloba i bez ni malku milost vo na{eto srce, kakov odgovor }e dademe na stra{niot sud Hristov koga ke bideme pra{ani za site na{i raboti napraveni ovde na zemjata?

Neka milostiviot Bog posle dene{nive na{i molitvi prineseni kon Nego, ja iskoreni seta na{a nemilosrdnost od na{eto srce i da ni vsadi qubov so koja {to }e mo`eme da se izbavime od ve~nata maka po na{eto zaminuvawe od ovoj svet.

Neka dene{nive molitvi prineseni na Boga na dene{nava Sveta liturgija ni bidat za zdravje i spasenie na na{ite du{i. Amin!

 

Nedela 16 po Pedesetnica,

 

Nedela 17 po Pedesetnica,

 

@ENATA HANANEJKA (Matej. 15, 21-28)

Za pravilno da se razbere smislata i zna~eweto na dene{noto Sveto Evangelie, vo koj se zboruva za `enata Hananejka od zemjata Tirska i Sidonska, i za isceluvaweto na nejzinata bolna }erka, koja "|avolot `estoko ja izma~uval", potrebno e da se znae deka izrailskiot narod, svoevremeno, bil i "izbran Bo`ji narod". Nemu, na Sinaj preku Mojsej, mu e daden Zakonot Bo`ji, takanare~en Dekalog, na dve kameni plo~i. Vo toj narod `iveele, propovedale i vladeele prvosve{tenici, proroci, sudii i carevi, kako i pomazanici Bo`ji. Na krajot, na toj narod, mu bila detalno pretska`ana, skoro naslikana, mesijanskata ideja za spasenie, za doa|aweto na Spasitelot od rodot Davidov. Toj narod bil od rodot Simov, blagosloveniot sin na Noeta, vo ~ie potomstvo, na golemiot starozaveten patrijarh i pravednik Avraam, Bog gi blagoslovil site rodovi na zemjata (1Mojs. 12,3). @enata Hananejka, pak, kako i nejzinite rodnini, bila od od rodot Hamov, vtoriot sin na Noe, koj negoviot tatko go prokolnal, zatoa {to ja videl golotijata negova, " i na bra}ata svoi }e im bide najdolen sluga" (1Mojs. 9,25).

Vo ovaa podelba na Noevite sinovi na blagosloveni i prokolnati, na gospodari i slugi, se nao|a gordata misla na izrailskiot narod deka Bog, izrailskiot narod go izbral, od site narodi zemni, za da bide gospodar, a drugite ( site ostanati narodi - i Hamovi i Jafetovi) negovi slugi. So taa gorda misla, tokmu vo vremeto na Gospod Isus Hristos, bila oboena i mesijanskata ideja vo Izrailot, pa mnozina vo Nego - Mesijata, o~ekuvale zemen car, koj }e gi oslobodi od rimskoto ropstvo i }e gi napravi gospodari na celiot svet. Taa gorda ideja bila prisutna i pome|u Hristovite u~enici, pa duri i nekoj od niv (Jakov i Jovan sinovite Zavedeevi) barale prvi mesta do Hrista vo idnoto Negovo zemno carstvo. A kaj narodot Izrailev tolku bila prisutna taa ideja, duri vo edna prilika na Hrista Mu ponudile i carska kruna i sakale da Go zacarat.

Me|utoa, Gospod Isus Hristos, ne bil zemen car. On, jasno i nedvosmisleno potvrdil i na sudot pred Pilat: "Moeto carstvo ne e od ovoj svet." On ne do{ol da go spasi Izrailskiot narod od rimskoto politi~ko ropstvo, tuku da go spasi ~ove~kiot rod od grevot, od zloto i od ve~nata smrt - duhovnata smrt. A narodot izarailev ne e izbran narod Bo`ji za da bide politi~ki gospodar na celiot ~ove~ki rod, tuku za da se so~uva vo nego verata vo ediniot Bog Koj od pregolemata qubov kon padnatiot ~ovek Go isprati Svojot Edinoroden Sin - Gospod Isus Hristos - Mesija, Spasitelot na ~ove{tvoto, Koj so Svojot `ivot, so Svojata nauka, a osobeno so Svojata dobrovolna krstna smrt, a potoa so Svoeto slavno voskresenie i voznesenie, povtorno da go vospostavi prvobitniot lik na ~ovekot i da go spasi od grevot. Taa ideja za spasenie na celoto ~ove{tvo od grevot, i idejata za ve~noto nebesno carstvo na koe imaat pravo site lu|e - i Simovci, i Hamovci, i Jafetovci, za{to se site Bo`ji ~eda, bilo potrbno najprvo da se utvrdi kaj Hristovite u~enici, a potoa i vo celoto ~ove{tvo. Zatoa Gospod od predelite galilejski, vo koi `iveele potomcite Simovi (blagosloveniot sin na Noe) slegol so u~enicite svoi vo predelite tirski i sidonski, vo koi `iveele potomcite Hamovi (prokolnatiot sin na Noe). Cel na ovaa poseta  na Spasitelot od "blagoslovenite" me|u "prokolnatite" e da im poka`e na svoite u~enici deka site lu|e se bra}a, i deka poradi toa {to preku Adama site zgre{ija - na site im e potrebno spasenie. No, i deka }e se spasat i od ednite i od drugite samo onie koi imaat cvrsta i postojana vera vo `iviot i ve~en Bog.

Samo vo taa svetlost mo`e da se razbere odnosot na Gospod Isus Hristos so `enata Hananejka - prokolnatata neznabo`ka, koja Go moli: "Pomiluj me, Gospodi, Sine Davidov! ]erka mi `estoko se ma~i od bes". A On i go upatuva stra{niot zbor: "Ne e dobro da se zeme lebot od decata i da se frli na ku~iwata", na {to taa smireno Mu odgovara: "Da, Gospodi, no i ku~iwata  jadat od tro{kite, {to pa|aat od trpezata na nivnite gospodari".

Ovoj stra{en zbor, so koj lu|eto se izedna~uvaat so ku~iwata, koj go izrekol duri i Gospod,  no od gledi{te na samata `ena Hananejka i u~enicite na Spasitelot, ne ja navredilo `enata Hananejka. Taa znae za "blagosloveni" i "prokolnati" i smeta deka e normalno "prokolnatite" da se izedna~uvaat so ku~iwa, a "blagoslovenite" so sinovi Bo`ji, odnosno so gospodari. Toa go znaat i Hristovite u~enici, na koi treba postepeno, no potpolno i sigurno da im bide jasno, da im se otvorat duhovnite o~i, imeno edna{ zasekoga{, da vidat deka nivniot U~itel ne e obi~en "Ravi", obi~en u~itel od rodot Simov, tuku Sin Bo`ji, Koj do{ol da go spasi svetot od grevot i deka vo Nego, vo Sinot Bo`ji, }e bidat blagosloveni site narodi na zemjata, bez ogled na toa dali poteknuvaat od rodot Simov ili Hamov, ili pak Jafetov. On, Gospod Isus Hristos, e "seme Avraamovo" i "seme `enino", koe u{te vo rajot, po pa|aweto vo grev, im e veteno na lu|eto, daka }e i ja uni{ti glavata na zmijata. Qu|eto treba da napravat samo eden napor - bez nikakva rezerva poveruvaat vo Nego kako vo Dolgoo~ekuvan, kako vo Mesija, Spasitel na ~ove{tvoto i bez ogled na svoeto poteklo, da se vbrojat vo sinovite Bo`ji, vo "semeto Avraamovo." Takov duhoven napor napravila i `enata Hananejka. Taa, i pokraj toa {to Gospod ja izedna~il so ku~iwata kako prokolnata }erka Hamova od predelite tirski i sidonski, bezrezervno veruva vo Nego kako vo Sin Bo`ji i  ostanuva uporna vo svojata molba, tr~a po Nego, pa|a na kolena i Mu se moli: "Pomiluj me, Gospodi, Sine Davidov!"

Zna~i, koga doznale site deka za spasenie e potrebna cvrsta i nepokolebliva vera, kakva {to ja imala `enata Hananejka, a ne potekloto od bilo koj rod, blagosloven ili prokolnat. Gospod svrtuvaj}i se kon Hananejkata i rekol: "O, `eno, golema e tvojata vra; neka ti bide po `elbata tvoja!"... " I vo toj ~as ozdrave }erkata nejzina" (Mat. 15, 22-28).

Takva vera imal i onoj kapetan od Kapernaum, mnogubo`ec, koj sli~no na `enata Hananejka, Go molel Gospod: " Tuku ka`i samo zbor i mojot sluga }e ozdravi!(Luk.7,7).

Koga idejata za spasenie na site lu|e od grevot kaj site u~enici Hristovi sozreala, On gi ispra}a vo svetot, ne samo me|u Izrailcite, no vo celiot svet Bo`ji, velej}i im: "Odete i nau~ete gi site narodi, kr{tevaj}i gi vo imeto na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh, i u~ej}i gi da pazat se {to sum vi zapovedal." (mat. 28,19-20). A edna od zapovedite Hristovi, dadena na u~enicite glasi vaka: "Vo Boga veruvajte i vo Mene veruvajte, oti jas sum vo Otecot i Otecot e vo Mene." (Jn. 14 glava).

Zatoa i na{ite den{ni molitvi upatena do Boga, molitvi  deka `iviot i ve~en Bog, preku Svojata blagodat, na site nas i na site onie koi go sakaat spasenieto od grevot, da ni dade vera kakva {to imala `enata Hananejka, za da mo`eme i nie, kako i taa, da Go slavime i falime kako Mesija - Spasitel na ~ove{tvoto od grevot, zloto i ve~nata smrt, smrtta duhovna - da Go slavime sega i vo site vekovi. Amin.

 

Nedela 18 po Pedesetnica,

BOGATIOT RIBOLOV (Luka 5. 1-11)

1. Parabola

Edna{, koga narodot se pritiska{e kon Nego za da go ~ue slovoto Bo`jo, On stoe{e pokraj Geniseretskoto Ezero.

Toga{ vide dva koraba, {to stoeja pokraj Ezeroto; a ribarite, izlegle od niv, si gi plavea mre`ite.

Kako vleze vo eden od korabite, koj be{e na Simona, go zamoli da se oddale~i od bregot, pa sedna i go pou~uva{e narodot od korabot.

A {tom prestana da govori, mu re~e na Simona: "Zaplovi vo podlaboko i frlete gi mre`ite svoi za lov!"

No Simon Mu odgovori i re~e: "Natavni~e, cela no} se trudevme i ni{to ne ulovivme; no po tvoja volja }e ja frlam mre`ata".

I {tom go napravija toa, tie ulovija golema koli~ina riba, ta duri i mre`ata im se skina.

Im dadoa znak na drugarite, {to bea vo drugiot korab, da dojdat i da im pomognat; i tie dojdoa i gi napolnija i dvata koraba taka, {to za malku }e potonea.          

A koga go vide toa Simon Petar padna pred nozete Isusovi i Mu re~e:"Odi si od mene, Gospodi, oti sum ~ovek gre{en!"

Za{to be{e vlegol strav vo nego, i vo site {to bea so nego,od toj lov na ribi, {to gi ulovija;

a isto taka i vo Jakova i Jovana, sinovite Zavedeevi, koi mu bea drugari na Simona. I mu re~e Isus na Simona:"Ne boj se! Otsega }e lovi{ lu|e!"

Koga gi izvlekoa dvata koraba na suvo ostavija se i trgnaa po Nego.

2. Pouka

Bidej}i Irod i ja ispolnil gre{nata `elba na svojata snaa, Irodijada, `enata na Filip Tetrarh, svojot brat,i go ubi sveti Jovan, Krstitelot Gospodov, vo Vlahernskata temnica, otsekuvaj}i mu ja glavata so me~, na scenata na svetskiot `ivot, so Svojata bo`estvena nauka, se pojavuva Gospod Isus Hristos. On gi u~i lu|eto, ne kako sveti Jovan - samo na bregovite na rekata Jordan "vo Vitavara preku Jordan" kako {to svedo~i sv. apostol i evangelist Jovan (Jn. 1,28) ili "vo Judejskata pustina", spored zborovite na sv. apostol i evangelist Matej (Mt. 3,1) - tuku sekade po gradovite i selata palestinski: vo hramot, vo sinagogite i privatnite domovi izrailski; na pat, kraj kladenci, na ezerski bregovi, na gori, vo poliwa, vo pustini, na grobovi, nadvor od gradovi - nasekade! Gi u~el lu|eto na novata Bo`estvena nauka, "propoveduvaj}i go Evangelieto za carstvoto Bo`jo", i u~el lu|eto na novata spasonosna nauka, i sekoja svoja propoved ja doka`uval so ~udesni dela. Pokraj toa Gospod Isus Hristos ne gi najavuval ni mestoto, ni vremeto, ni temite na svoite propovedi. On svojata Bo`estvena nauka ja propovedal ne najaveno, tuku vo sekoja prilika i bez obyir na toa kolku lu|e go slu{ale (i pred kakov auditorium - dali go slu{a edna du{a, kako na primer `enata Samarjanka na kladenecot Jakovov (Jn. gl.4), ili pet iljadi du{i (osven `eni i deca) vo Jordanskata pustina (Mt. gl.14). On propoveda "kako Onoj koj {to ima vlast, a ne kako kni`nik" (Mt. 7,29).

Sv. apostol i evangelist Luka ni raska`uva kako Gospod Isus Hristos, pri edna prilika, stoel pokraj Genisaretskoto Ezero i gi gledal praznite ribarski la|i i ribarite, koi malku podaleku od la|ite, neraspolo`eni i so ta`ni lica gi perele svoite mre`i, za{to cela no} naprazno se trudele. La|ite im bile prazni, ni{to ne ulovile. A koga Gospod  videl deka narodot se pritiska okolu Nego, vlegol vo la|ata na Simona, go zamolil malku da ja poodale~i od bregot, i "sednuvaj}i go u~e{e narodot od la|ata". Zna~i, nenajaveno, nepodgotveno - no bo`estveno! Da ja zamislime slikata: ezeroto gi rasprostrelo svoite sini vodi do nedogled; kraj bregot tivko se ni{a la|ata na blagiot poveterec vo den ispolnet so sonceto Bo`jo; a bregot pritisnat od mno{tvo narod-lu|e, `eni i deca; od la|ata propoveda Gospod, i toa ne kako kni`nicite i fariseite, tuku kako Onoj {to ima vlast odozgora. Prekrasna slika... nenajaveno, nenamesteno, bez podium, bez amvon, bez mikrofon i zvu~nici - tuku prosto, ednostavno, bo`estveno! Da, vo ednostavnosta e ubavinata, a vo ubavinata e bo`estvenosta. Nekoj od lu|eto rekol:"Ubavinata }e go pobedi svetot" (Dostoevski). -"Ne bojte, se Jas go pobediv svetot!" -rekol za sebe Gospod Isus Hristos (Jn.16,33). On e sovr{ena ubavina koja {to Go vide svetot i Go pozna!

Za {to propovedal Gospod od la|ata?

Sveti apostol i evangelist Luka za toa ne soop{tuva ni{to. Toj samo veli: "Go u~e{e narodot od la|ata". A sv. apostol i evangelist Matej tvrdi deka "Gospod po cela Galilea go propovedal evangelieto za carstvoto Bo`jo" (Mt. 4,23). I propovedta od la|ata bila za carstvoto Bo`jo, koe {to e otvoreno za site lu|e niz celiot svet. Go otvoril On, Sinot Bo`ji Edinoroden, so Svojata Bo`estvena nauka, so Svojot Bogo~ove~ki `ivot, so krstnata golgotska `rtva, so Svoeto voskresenie i voznesenie. No, vo carstvoto Bo`jo ne vleguvaat site, tuku samo izbranite, dostojnite, spored zborovite na Spasitelot: "za{to mnogumina se povikani, a malkumina izbrani" (Mt.20,16; 22,14).

Toga{, koi se tie  izbrani i dostojni lu|e, me|u nas, koi vleguvaat vo Carstvoto nebesno? -Toa se onie lu|e koi Go sakaat Gospoda! Sveti apostol Pavle vo Prvoto poslanie do Korintjanite (Gl.2 st.9) izri~no veli: "{to oko nevide, {to uvo ne~u i {to vo srceto na ~oveka ne mu dojde, toa Gospod go podgotvi za onie {to Go qubat."

Toa se skromni i odmereni lu|e, zadovolni so toa {to Bog im go dal, pa izgledaat "siroma{ni duhom".

Toa se lu|e svesni za svoite grevovi, i volni i nevolni, i znajni i neznajni, pa, bidej}i se svesni za svojata grevovnost, pla~at i se kajat za site svoi prestapi.

Toa se tivki, krotki lu|e, koi bez rezerva ja primaat naukata na Spasitelot za spasenie na lu|eto od grevot, zloto i ve~nata smrt-smrtta duhovna.

Toa se lu|e gladni i `edni za Pravda Bo`ja, Vistina Bo`ja, pa ja koristat sekoja prilika da ja zasitat potrebata od hrana i da ja zadovolat i ugasat `edta za Pravda i Vistina Bo`ja.

Toa se lu|e so milostivi i ~isti srca, koi mir gradat so `elba mirot Bo`ji da zacari na celata zemja Gospodova. Toa se lu|e goneti zaradi pravda, koi poradi verata vo Spasitelot svoj Gospod se sramoteni i proteruvani.

Toa se onie lu|e koi ne mu pravat na drug ona {to na sebe ne sakaat da im se pravi.

Toa se onie lu|e koi veruvaat deka Gospod Isus Hristos e Sin na `iviot i ve~en Bog-dolgoo~ekuvaniot Mesija - Spasitelot na ~ove{tvoto, Koj od Svetiot Duh i Marija Deva se rodi kako ~ovek za ~ovekot da go spasi od grevot, zloto i ve~nata smrt; toa se onie lu|e koi se nadevaat na milosta i ~ovekoqubieto Bo`jo, koi go qubat Gospoda so seto svoe srce, so site svoi misli, so seta svoja du{a.

Toa se, vsu{nost, onie lu|e ~ii du{i se ukraseni so osnovnite hristijanski dobrodeteli: verata, nade`ta i qubovta. Toa ste vie, dragi ~eda Bo`ji, vie koi ste krsteni hristijanski du{i, vie koi na sebe nosite pe~at dara Duha Svjatago, i vo svojot `ivot postojano se trudite da go ispolnuvate Noviot evangelski zakon - zakonot na qubovta, milosrdieto i pro{tevaweto.

A koga Gospod Isus prestanal da govori za svoeto ~udesno delo i za da ja potvrdi Svojata bo`estvena nauka, na Simona Petar mu re~e: "Ajde vo podlabokoto i frlete gi svoite mre`i i lovete!" - "U~itele, odgovori Petar, cela no} se trudevme i ni{to ne ulovivme, no zaradi Tvojot zbor }e ja frlam mre`ata." Besedata na Gospod Isus Hristos go voshitila Simona Petra i negovite drugari i siot narod na ezerskiot breg. Vo nivnite o~i Gospod izrasnal kako bo`estven u~itel, na ~ii zborovi, bez isklu~ok, se mu se pokoruva. I Simon, iako umoren od seno}noto lovewe, pod vlijanie na besedata od la|ata, vedna{ se soglasil da go napravi ona {to bo`estveniot u~itel go sakal. Toj kako da veli: znam deka e zaluden ovoj napor (seta no} se trudevme i ni{to ne ulovivme), no zaradi Tvojot zbor }e ja frlam mre`ata. I gledaj Bo`jo ~udo! "Frlaj}i gi mre`ite fatija golema koli~ina ribi, ta duri i mre`ite im se skinaa. Im dadoa znak na drugarite koi {to bea na drugata la|a da dojdat da im pomognat; i dojdoa i gi napolnija dvete la|i taka {to za malku }e potonea".

^udesno bogat ribolov, po te{kata i neprespiena no}. Ete pe~at i potvrda na silnata i golema Negova nauka. Gledajte, On ne e obi~en u~itel na verata i moralot! On taka silno go pleni vnimanieto na lu|eto so svojata nauka. Nikoj taka ne govorel: On e dolgoo~ekuvaniot Mesija, On e Sinot Bo`ji - Spasitel na ~ove{tvoto! I Simon Petar, svesen za svojata grevovna ni{to`nost, pa|a na kolena pred Nego i vo {epot izgovara: "Gospodi, odi si od mene, jas sum gre{en ~ovek!" Da, Simon Petar jasno soznal deka On ne e obi~en u~itel, tuku `iviot Gospod, na kogo kako Tvorec i Gospod Mu se pokoruvaat site sozdanija: i lu|eto, i `ivotnite, i rastenijata i seta priroda. Zatoa la|ite se napolnija so mnogu ribi, a pak ribarite Simon Petar, Jakov i Jovan, sinovite Zavedeevi i site koi bea so niv - se ispolnija so strav Bo`ji. Simon prv soznal deka u~itelot e `iviot i ve~en Gospod i deka toj samiot, Simon, e gre{en ~ovek i deka ne e dostoen da bide pokraj Bezgre{niot. Stravot na Simona mu gi otvoril o~ite, pa jasno Go videl bezgre{niot Gospod pokraj sebe i sebesi ni{to`niot pokraj Gospoda. Vistinski e toga{ zborot na premudriot Solomon: "Stravot Gospoden e po~etok na mudrosta"(Izrek.1,7), a stravot Gospoden, vsu{nost, e voshitenost pred veli~estvenoto sozdanie Bo`jo. Ovoj "strav" nemo`e da se sporedi, na primer, so stravot od grom; toa e ona ~udewe na voshitenata du{a od koja se slu{a vosklikot:"Golemi i ~udni se delata Tvoi Gospodi Bo`e vsedr`itelu, pravedni i vistinski se Tvoite pati{ta"! (Otkr.15,3).

Mudriot, pak, ~ovek znae dve osnovni vistini: deka ima Bog i deka site lu|e se gre{ni. Koj vo stravot Gospoden jasno gi soznae ovie dve vistini, kako Simon Petar, lesno }e se iska~i po lestvicata na mudrosta Gospodova i }e stigne do sovr{enstvo. Zatoa Gospod na izvikot od Simona ne go napu{ta, no kako da mu veli: dobro e, Simone, za{to stravot Gospoden koj e vo tebe, ja rodi verata vo Boga i soznanieto za tvojata grevovnost. On }e te ispolni so premudrost. -"Ne boj se, otsega }e lovi{ lu|e". Otsega pa vo idnina nema da bide{ alas na Genisaretskoto Ezero, no, so premudrosta koja se rodila vo tebe, }e postane{ apostol na Premudrosta. Na golemiot svetski okean }e lovi{ lu|e. Jas }e ti dadam nova mre`a - Evangelieto za carstvoto Bo`jo, i so nea na bregot od golemiot ~ove~ki okean da gi spasuva{ lu|eto od ve~nata smrt i od grevot vo koj tonat.

I Simon Petar, Jakov i Jovan, sinovite Zavedeevi, gi izvlekle dvete la|i na bregot i ostavile se: i la|ite, i ribite, i roditelite, i `enite, i decata - se, "i trgnaa po Nego" - po svojot Gospod.

Taka prvite Hristovi u~enici, od prosti ribari, polni so strav i premudrost Gospodova, postanaa apostoli na Negovata sveta i bo`estvena nauka, koja, po stradaweto, smrtta, voskresenieto i voznesenieto Hristovo, ja ra{irija po celiot svet. Taa bo`estvena nauka i nie ja propovedame vo hramot na `iviot i ve~en Bog i se molime semo}niot Bog i nam, kako i na prvite Svoi u~enici, ni podari blagodat za vo strav Gospoden da gi soznaeme, edna{ zasekoga{, dvete vistini koi se posvedo~eni vo citiranata parabola, a na Simona Petar mu bile potpolno jasni: deka navistina ima Bog i deka site lu|e sme gre{ni.

 

Nedela 19 po Pedesetnica,

 

Nedela 20 po Pedesetnica,

VOSKRESNUVAWETO NA SINOT NA NAINSKATA

VDOVICA (Luka 7.11-16)

 

1. Parabola

 

I se slu~i potoa da odi vo gradot nare~en  Nain; i so Nego odea mnozina Negovi u~enici i mnogu narod. A koga se pribli`i do gradskata porta, ete, iznesuvaa mrtovec, edinstven sin na majka si, a taa be{e vdovica; i mnogu narod od gradot ode{e so nea. [tom ja vide Gospod, se so`ali na nea, pa i re~e: "Ne pla~i!" I koga se pribli`i, se dopre do nosiloto; nosa~ite zastanaa, a On re~e: "Mom~e, tebe ti velam, stani!" Mrtovecot stana i sedna, i po~na da zboruva; i On go predade na majka mu. I straf gi opfati site, i Go slavea Boga i velea: "Golem prorok se javi me|u nas." i "Bog  go poseti Svojot narod."

2. Pouka

 

Vo ~ove~kiot `ivot ima mnogu pra{awa (zagatki i tajni) na koi ~ove~iot um ve~no bara odgovor, od koj zavisi opredelbata na ~ovekot, za Boga ili protiv Boga, za vistinska podgotovka za ve~en `ivot vo carstvoto na slavata Bo`ja, ili pak, za `ivot samo na ovoj svet vo koj so smrtta zavr{uva se.

Edno od takvite pra{awa e i pra{aweto: Zo{to umiraat decata? Toa pra{we se postavuva osobeno koga znaeme deka roditelite bezmerno gi sakaat soite deca i deka se vo sostojba za niv da se `rtvuvaat, duri i `ivotot da go dadat za niv.

Ovoj Evangelski tekst go pokrenuva tokmu toa pra{awe, koe inaku lebdee na usnite skoro na sekoj od nas koga }e se slu~i smrtta da go pokosi bilo koe dete, koe ednostavno zad sebe gi ostava svoite roditeli, rodnini da za nego pla~at i taguvaat - nekoi so nade` vo `iviot i ve~en Bog, a nekoi beznade`no.

Sv. evangelist Luka vo svetoto Evangelie veli deka Gospod Isus Hristos, po ~udesnoto isceluvawe na slugata na Kapetanot od Kapernaum, sleden "od mno{tvo u~enici i mno{tvo lu|e" blizu gradot Nain, sretnal edna ta`na povorka vo koja majkata vdovica, obleana so solzi, iznemo{tena od taga i `alost, go ispra}a vo ve~nost svojot sin edinec, nade`ta nejzina, nejzinata uteha i nade` vo te{kiot i makotrpen vdovi~ki `ivot.

Ovaa ta`na povorka bila golema. Sv. apostol i evangelist Luka potencira deka so u`alenata majka, vdovicata od Nina, "odel mno{tvo narod" da so~ustvuva vo nejzinata bolka i da ja ute{uva.

Zna~i bile dve povorki koi se sretnale nadvor od gradskite yidini - povorkata na `ivotot i povorkata na smrtta. Na ~elo od povorkata na `ivotot bil Gospod Isus Hristos, `ivotodavecot, iscelitelot  na bolnite i voskrenuva~ot na mrtvite, a na ~elo od povorkata na smrtta, mrtvoto mom~e, edinec na majkata vdovica. Pri ovaa sredba Gospod, po milosrdieto Svoe, se na`alil, na rasplakanata vdovica i rekol: "Ne pla~i!" Pa ja zaprel povorkata i glasno rekol za da go slu{nat site prisutni: "Mom~e tebe ti velam, stani!" I ete Bo`jo ~udo, ne{to {to nemo`e da se slu~i me|u nas gre{nite Bo`ji lu|e: voskresna deteto - mrtvoto mom~e o`ive i po~na da zboruva, i Gospod go dade na negovata majka.

Svrtete go svoeto vnimanieto na dvete povorki vo koi imalo mnogu narod - toa osobeno go naglasuva Evangelistot - i vo ednata i vo drugata povorka, i vo povorkata na `ivotot i vo povorkata na smrtta. Me|u niv imalo nad stotici starci i starici no najva`no e {to tuka e i vdovicata, do dnoto na du{ata rasplakana majka, koja so smrtta na sinot edinec ostanuva sama. Taa bezmerno go saka svoeto dete i so zadovolstvo }e legne vo sandakot na smrtta namesto nego, no po neobjasniviot zakon na smrtta vo sandakot e deteto nejzino, edinstvenata nejzina uteha, a ne taa. Nejze edinstveno i preostanuva da ~ekori bezvolno po nego, so nesiguren ~ekor kon grobot. Zo{to po~inalo nejzinoto dete! Zo{to, ne taa, koja dobrovolno bi sakala da go zameni vo sandakot na smrtta? Zo{to, ne po~inal nekoj od taa tolpa na starci, koi se na`iveale i od koi mnogumina siti od `ivotot, se netrpenie go o~ekuvaat smrtniot ~as?  Zo{to po~inalo deteto koe e polno so `elba za `ivot?

Pred ovie pra{awa sevkupnata ~ove~ka nauka, nadvor od ve~niot i `iv Bog, stoi nemo - bez odgovor ili, pak, so odgovor koj nemo`e da go zadovoli ~ove~kiot um, nitu srce, nitu pak, volja. Po taa nauka nadvor od Boga, smrtta e nepoimliv zakon, toj e obvitkan so takva neproyirna tajna da nie nejziniot moment nemo`eme ni da go znaeme. Smrtta doa|a naedna{ i ne gleda koj e koj.  Eve vo ovoj slu~aj na odarot le`i mom~ence, dete, edinec na majka - vdovica. I nikoj ne mo`e da objasni, nadvor od verata vo Boga, zo{to decata umiraat. Po na{ata logika, treba iznemo{tenite starci da umiraat, a ne decata, zatoa {to: pred mladite e `ivotot. Ne velime li ~esto: "Na mladite ostanuva svetot!" No, gledajte, smrtta po~esto gi posetuva mladite, a starcite ostanuvaat - edni pla{ejki se sekoj moment od smrtta, a drugi pak, neprestano da se molat na Boga smrtniot ~as da im dojde  {to poskoro. Tajnata na smrtta, nadvor od verata vo ve~niot i `iv Bog u{te nikoj ne go predvidil!

Na{ata vera ne u~i: grevot e pri~inata za smrtta, a |avolot - preku ~ove~kata slobodna volja - grev. Zatoa |avolot u{te od po~etokot na ~ove~kiot rod e krvnik za ~ovekot. No, pra{aweto samo po sebe se povtoruva; A decata? Zarem i tie se gre{ni? Ne odgovara na{ata sveta vera, krstenite deca, se o~isteni vo bawata pri svetata tajna kr{tevawe od praroditelskiot grev, se dodeka dodeka nesvesno i neslobodno (do sedmata godina). namaat nitu praroditelski nitu li~ni grevovi. Tie se kako angeli Bo`ji. A, sepak i tie umiraat! Zo{to?

Pred se smrtta od hristijanska gledna to~ka, ne e zavr{uvawe, ne kraj, a najmalku uni{tuvawe na `ivotot, tuku premin od privremenot `iveewe vo ve~en `ivot. Smrtta e most preku koj mora da se pomine niz tunelot preku koj mora da se mine za da se vleze vo ve~niot `ivot. Gospodar, na `ivotot e `iviot i ve~en Bog. I ra|aweto i `iveeweto i smrtta se vo Negova vlast. Ako On saka da vo Negovite nebesni dvorovi ima i bezgre{ni li~nosti, sli~ni na Negovite angeli, a takvi se na{ite krsteni deca, koj si pak ti gre{ni ~oveku, za da mo`e{ da postavuva{ i takvo pra{awe, i da negoduva{ protiv Boga?!

Vtoro: Vo Svetata Bo`ja kniga pi{uva: "Tatkovcite jadea kiselo grozje, a na sinovite im skominaa zabite" (Jer.31,29) Toa zna~i deka za grevovite na roditelite stradaat nivnite sinovi, i ne samo nivnite sinovi, tuku i nivnite potomci se do sedmoto koleno. Na prv pogled ova e samo "lo{ zbor" i se ~ini kako nepravda koja se pravi na ~ove~kiot  rod od pravedniot Bog. No ako vnimatelno ja analizirame ovaa vistina }e sfatime deka taa ne e samo pravedna tuku i celishodna vistina vo domostrojot za spasenie na lu|eto od grevot, zloto i ve~nata smrt. Ovoa e vistina na koja ne i e potrebno nikakvo doka`uvawe :  roditelite gi sakaat svoite deca bezmerno do samopo`rtvuvawe. I koga }e po~ine dete so toa On ne gi kaznuva decata, tuku gi nagraduva sproveduvaj}i gi vo podobar `ivot, vo carstvoto na slavata Svoja. No zatoa gi opomenuva nivnite roditelite odzemajki im go od pregratkite najsakanoto, za koe tie se vo sostojba i `ivotot svoj da go dadat,  deka postoi ve~en `ivot vo ve~noto Negovo carstvo. Koga site roditeli na ovoj svet bi ja znaele ovaa vistina - sre}ata }e zagospodari vo siot ~ove~ki rod, bidej}i }e nema grev. Roditelite od qubov sprema svoite decata nama da gre{at. No, za `al, roditelite ne znaat ili pak ne sakaat da ja znaat ovaa vistina i neprestano "jadat kiselo grozje od koe na sinovite im skominaat zabite".

Ovde treba da se raska`e i slednata parabola:

Si bil nekoj ~ovek koj `iveel vo materjalna blagosostojb, no so srce daleku od Boga. Me|utoa se slu~ilo, da mu umre sinot edinec. naslednikot negov. ~ovekot padnal vo o~ajanie. Bolkata za izgubeniot sin edinec mu go rasporuvala srceto i ne mu davala mir. ^ovekot zaboravil na svoeto bogatstvo i, opsednat od `al za sinot trgnal po svetot. Odej}i po svetot stignal vo nekoj manastir i prio|ajki kon eden monah so bolka luto mu re~e: " Kakov e toj va{ Bog Koj nema milost sprema mene?! Zo{to mi go zede sinot edinec mojot naslednik?! Monahot uviduvaj}i ja negovata duhovna sostojba, go izvede ~ovekot, koj be{e izbezumen od bolkata za po~inatiot sin edinec, vo poleto i, vo poleto ode{e eden ov~ar, a stadoto negovo po nego. Odej}i taka do{le do bregot na edna reka od kade se gledalo na drugata strana ramnica so ubava pa{a. Ov~arot zgazna vo rekata, i pomina od drugata strana na rekata, i zapo~na glasno da gi povikuva svoite ovci da i tie ja pominat rekata. Zapo~na da im mavta i so race i so stapot, no ovcite ostanaa od drugata strana na rekata. Toga{ ov~arot se vrati me|u ovcite, zede edno jagne vo svoite pregratki i so nego povtorno ja premina rekata. Jagneto zableja vo negovata pregratka, go ~u negovata majka - ovca,  i vleze vo rekata, a po nea i site ostanati ovci i pominaa na drugata strana, vo poobilna pa{a.

Razbirame, ne li? Ov~arot vo ovaa prikazna e Gospod Isus Hristos. Stadoto - toa e hristijanskiot rod. Poleto od ovaa strana na rekata e zemniot `ivot. Rekata e smrtta. Poleto od drugata strana na rekata e ve~niot `ivot. Jagneto vo pregratkite na ov~arot se decata na{i koi Gospod gi zema povremeno kraj sebe za da gi spasi i nivnite roditeli. Znacite so koi gi povikuva ov~arot ovcite kon sebe, na obilna pa{a, se: Negovata sveta nauka, Negovite ~udesni dela, propovedta na apostolite i site naslednici na vlasta na apostolite: episkopite i sve{tenicite.

Zna~i, Gospod gi zema decata, na{ite mali, na{ite nevini jagniwa, za da go slu{neme glasot na jagneto vo pregratkite Negovi, i po nego da premineme na drugata strana od bregot na rekata vo poobilni pasi{ta - vo ve~en `ivot.

Ete go odgovorot vo svetlosta na hristijanskata nauka, zo{to umiraat decata.

A detetot na nainskata vdovica be{e po~inalo za da se vo nego poka`e silata, bo`anskata sila, na Gospoda i Spasitelot na{ Isus Hristos; za da lu|eto doznaat deka e On veteniot i dolgoo~ekuvan Mesija - Sin na `iviot i ve~en Bog, koj so{ol da gi spasi lu|eto od grevo, i da im obezbedi vo svoeto carstvo  na slavata ve~en `ivot vo neiska`ana radost. Zatoa i site prisutni, od ednata i od drugata povorkaa, koga go vidoa so svoi o~i voskresnatiot sin na naisnakata vdovica vo nejzinite pregratki, i go slu{naa so svoite u{i negoviot detski glas, "Go proslavuvaa Boga velej}i: Golem prorok izleze me|u nas, i Bog go poseti svojot narod!"

Ovoj "Golem Prorok", koj do{ol me|u lu|eto, Bog koj kako ~ovek " go poseti narodot svoj", pokraj ovaa ~udno voskresenie na sinot nainskata vdovica - ovde na patot pokraj gradskite yidini - ~udesno ja voskresna i Jairovata }erka, potoa prijatelot svoj, kogo mnogu go `ube{e, Lazar, koj ~etiri dena le`el mrtov vo grobot; i na krajot so svoeto slavno voskresenie ja zape~atil i sredi{nata vistina na svojata bo`estvena nauka - vistinata za op{toto voskresenie i ve~niot `ivot. Nemu, na Gosoda voskresnuva~ot, so Otecot i Svetiot Duh, slava i pofalba vo sekoe vreme - sega i sekoga{ i vo ve~ni vekovi. Amin.

 

Nedela 21 po Pedesetnica,

 

PARABOLA ZA SEJA^OT (Luka 8, 5-15)

1.Parabola

Izleze seja~ da see seme i koga see{e, edno zrno padna pokraj patot, i be{e izgazeno i pticite nebeski go iskolvaa.

Drugo padna na kamen, pa {tom nikna, se isu{i, oti nema{e vlaga.

Edno pak, padna me|u trwe i izrasna treweto , pa go zadu{i.

A drugo padna na dobra zemja i koga iznikna, donese stokraten plod.

Otkako go re~e ova izvika: Koj ima u{i da slu{a, neka ~ue!

A u~enicite Negovi Go pra{aa, velej}i: [to zna~i taa parabola?

On re~e: Vam vi e dadeno da gi znaete tajnite na carstvotoBo`jo, a na drugite }e im se zboruva vo paraboli, ta gledaj}i da ne viduvaat, i slu{aj}i da ne razbiraat.

A ova parabola zna~i: semeto e slovoto Bo`jo.

Ona zrno {to padna pokraj patot, se onie koi slu{aat, no potoa doa|a |avolot i im go zema slovoto od srcata nivni, za da ne poveruvaat i da ne se spasat.

A ona zrno na kamen - se onie koi koga }e go ~ujat slovoto, so radost go primaat, no nemaat koren i veruvaat nekoe vreme, pa {tom }e dojdat isku{enija, tie se otka`uvat.

Toa, zrno pak {to padna me|u trwe, se onie {to go slu{aat slovoto, no koga }e otidat, se podavaat na gri`i, bogatstva i nasladi od ovoj `ivot i  ne donesuvaat plod.

A ona zrno na dobrata zemja, se tie {to go slu{aat slovoto i go pazat vo dobro i ~isto srce i prenesuvaat plod so trpenie. [tom go re~e toa, izvika: Koj ima u{i da slu{a, neka ~ue!

2. Pouka

Vo Palestina kaj{to `ivee{e Isus, pove}eto lu|e bea, ili zemjodelci, ili ribari. Zatoa tie mo`ea podobro da go sfatat toa {to treba{e da im se ka`e so crtawe sliki od sekojdnevniot `ivot.

Vo ovaa parabola sekoj mo`e, mnogu jasno, da ja vidi slikata na zemjodelecot koj oti{ol da see seme. Toj odi na nivata, ja stava preku ramo torbata so seme i frla od semeto po poleto. Toga{ rasprsnatoto seme pa|a, i po me|ata, i vo trweto, i pokraj patot, no sepak najgolemiot del pa|a na obrabotenata i plodna po~va.

[to zna~i seto ova?

Objasnuvaweto {to im go dade Isus na vozrasnite slu{ateli e sosema jasno.

Sega da vidime kako izgleda ovaa parabola primeneta na mladite mom~iwa i devoj~iwa.

Seja~ot e seu{te Isus Hristos, apostolite i site ottci, sve{tenici, u~iteli, roditeli i site drugi {to go pou~uvat Bo`jiot zbor, bilo toa da e vo Crkva ili vo u~ili{te, ili doma, ili na bilo koe drugo mesto. Semeto e Bo`jiot zbor i dobroto u~ewe {to site ovie lu|e go vr{at, a zemjata se mladite mom~iwa i devoj~iwa koi  gi slu{aat site ovie u~ewa.

I {to se slu~uva so semeto?

Nekoe pa|a na patot i lu|eto {to minuvaat go gazat i pticite sletuvaat i go jadat. So drugi zborovi, Bo`jiot zbor i site dobri u~ewa stignuvaat do u{ite na nekoi mom~iwa i devoj~iwa koi se tvrdi kako patot. Toa se neposlu{nite, onie {to ne vnimavaat na zborovite, {to navreduvaat, onie {to se smeat na sovetot daden od roditelite, u~itelite i sve{tenicite: tie se onie {to znaat sé. Zborovite stignuvaat do nivnite u{i no tie vleguvaat niz ednoto, a izleguvaat niz drugoto, kako {to e toa voobi~aeno da se ka`e.

[to stanuva so semeto {to pa|a na kamenito tlo? Ako ja pogledne{ kamenitata po~va odblisko, }e zabele`i{ deka taa sepak sodr`i malku zemja, no ne mnogu. Taka, semeto {to pa|a na vakvata po~va mo`e da iznikne, no ne raste mnogu, bidej}i nema vlaga, ni hrana za da se odr`uva. Kamenitoto tlo nepotsetuva na mom~iwata i devoj~iwata {to go slu{aat i veruvaat, no ne mo`at toa dolgo da go so~uvaat. Im velite deka ne e dobro da se pu{i ili pie, da se la`e ili da se bide neposlu{en, ili da se izostanuva od u~ili{te, ili da se zemaat raboti {to ne ni pripa|aat i mnogu drugi neprimerni raboti. Tie se slo`uvaat so se {to velite. I tie ja napu{taat crkvata ili u~ili{teto ili soborot mnogu zadovolni i mnogu re{itelni da gi slu{aat dobrite soveti. No vo momentot {tom vidat drug kako pravi lo{i raboti, oslabnuvaat i gi zaboravaat site vetuvawa {to gi napravile i po~nuvaat pak da gre{at.

Sega da vidime {to stanuva so semeto {to pa|a me|u trwe. Ova seme sigurno izniknuva od zemjata i raste brzo i se zadu{uva. Trweto ne potsetuva na lo{oto dru{tvo. Mladite {to se me{aat so lo{o dru{tvo, sigurno }e bidat uni{teni od nego. Kako? ]e se najdat vo nevolja so milicijata, so u~ili{nite avtoriteti, vo karawe so roditelite i brzo }e zavr{at kako ~lenovi na onie bandi {to provaluvaat vo domovite i kradat avtomobili, napa|aat drugi mom~iwa i devojki, i duri i postari lu|e, ograbuvaj}i gi i pravat tolku mnogu drugi lo{i raboti {to takanare~enite mladi delikventi gi pravat sekoj den.

Najposle, nie imame i takvo seme {to pa|a na dobra zemja i se zakopuva vo nejzinata hrana i vlaga, i nikne i raste vo ubava i veli~estvena p~enica {to donesuva stotina zrna za sekoe edno polo`eno vo zemjata. Ova se mom~iwata i devoj~iwata koi{to ne samo slu{aat i vnimavaat, tuku koi{to pri slu{aweto i mislat za toa {to go slu{aat, a {tom izlezat deluvaat spored  toa i vlijaat i na drugite deca taka da se odnesuvaat. Toa se mom~iwata i devoj~iwata {to gi dobivaat odli~nite ocenki na u~ili{te i site nagradi. Toa se mom~iwata i devoj~iwata {to peat vo Crkvata i {to pripa|aat na crkovnite mladinski grupi. Toa se mom~iwata i devoj~iwata {to se vo mladinskite izvidni~ki i sli~ni organizacii. Toa se mom~iwata i devoj~iwata {to gi dobivaat site stipendii i izleguvaat kako golemi nau~nici, biznismeni, pisateli, golemi sve{tenici ili u~iteli za da go napravat `ivotot posre}en  na sekogo.

Koj vid zemja smeta{ deka si ti?

 

3. Re~enica za zapomnuvawe

Zatoa, koj ima u{i da slu{a, neka ~ue!

 

4. Pra{awa

1. Opi{i gi ~etirite vida zemja na koja pa|a semeto i ~etirite tipovi lu|e {to tie gi pretstavuvaat?

2. Za{to ne uspeva semeto {to pa|a na patot?

3. Kakvo zna~ewe imaat pticite?

4. [to treba{e ovaa prakti~na prikazna da gi pou~i lu|eto? Zo{to?

5. Dali ti se se}ava{ deka nekoj te povikal na pravewe pogre{ni raboti?

6. Misli{ li deka sporedbata so plevelot i lo{oto dru{tvo e dobra? Zo{to?

7. Kolkupati pove}e plod }e donese semeto {to pa|a na dobra zemja?

8. O~ekuva{ li Isus deka site }e ja razberat ovaa parabola? Zo{to?

 

Nedela 22 po Pedesetnica,

Nedela 23 po Pedesetnica,

Nedela 24 po Pedesetnica,

 

Nedela 25 po Pedesetnica, (Luka 10,25-37)

 

Hristijanskiot `ivot odi vo dve nasoki i toa vo horizontala i vertikala. Vo vertikala se ostvaruva `ivotot koj se ostvaruva so naklonetost kon Bog, op{tewe so Nego i qubov sprema Nego. Horizontalno pak se ostvaruva `ivotot ispolnet so qubov kon bli`niot. Dodeka reziltatite na ovie dve nasoki doveduvaat do edna edinstvena cel, a toa e ve~en `ivot.

Pred Gospod zastanal eden judejski zakonik so lukava i zla namera da go stavi vo nezgodna situacija, da go fati na pogre{en zbor, za da mo`e podocna da go obvini pred sudot.  U~itele, {to da napravam za da dobijam `ivot ve~en?, Gospod Isus Hristos koj go poznava ~ovekovoto srce, preziraj}i ja negovata zla namera i namesto da mu odgovori, go prinuduva zakonikot sam da dojde do odgovorot. [to e napi{ano vo zakonot? Kako ~ita{?, a toj odgovara: Vozqubi Go Gospoda, tvojot Bog, so seto svoe srce, so seta svoja du{a, so seta svoja sila i so site svoi pomisli; -vertikala i svojot bli`en kako sebesi! -horizontala. Na ovoj odgovor hristos mu rekol: Dobro odgovori; toa pravi go i }e bide{ `iv!

Ne postignuvaj}i ja svojata cel zakonikot postavuva kontra pra{awe:  A koj e mojot bli`en?  Sekako deka zakonikot znael za Hristovoto u~ewe za qubov sprema bli`nite, duri i sprema neprijatelite. No sepak sakal da ja istakne sprotivnosta na starozavetno sva}awe za bli`niot so novozavetnoto smetaj}i deka e neispravno.  Sepak Hristos so ist metod go naveduva na odgovor svojot isku{uva~ i mu ja raska`uva prikaznata za milostiviot samarjanin:  Eden ~ovek sleguva{e od Erusalim vo Erihon, i sretna razbojnici, koi go soblekoa i mu napravija rani, isi otidoa, ostavaj}i go polumrtov. Vo toa vreme sleguva{e po toj pat eden sve{tenik i , koga go vide, si zamina. Isto taka i eden levit, koga dojde na toa mesto, se pribli`i, pogledna i si otide. Eden, pak Samarjanin, koj patuva{e, koga dojde do nego, go vide i se so`ali. I koga se pribli`i, mu gi prevr5za ranite, polivaj]i gi so elej i so vino; pa otkako go ka~i na dobityokot svoj, go odnese vo gostilnica i se pogri`i xza nego. A utredenta, na konisuvawe, izvadi dva dinarija, mu gi dade na gostilni~arot i mu re~e: Pripazi go; aako  potro{i ne{to pove}e, koga }e se vratam ]e ti platam.  I mu ipatuva pra{awe na zakonikot:  Koj,  pak, od tie trojca ti se ~ini deka  mu e bli`en na onoj, {to padna vo racete na razbojnicite? A toj odgovori:Onoj {to mu napravi milost. Isus mu re~e: Odi i ti pravi taka!

Samarjaninot ne bil vo niedna smisla bli`en na ranetiot patnik. Nitu bile rodnini nitu pak ista vera. Me|uto nesre}ata na edniot i milosrdieto na drugiot se sretnale na patot od Erusalim za Erihon. I koga bli`nite po rod i vera se otka`ale od svoite, tu|incite stanaa bliski. [to zna~i vistinskata bliskost ne doa|a od rodninskata vrska nitu pak od verdskata pripadnost, tuku od izvorot na bratoqubieto i ~ove~nosta. Odnosno da so~ustvuva{ so stradanijata na bli`niot, da gi primi{ nivnite stradawa kako svoi. Bidej}i hristijanskata qubov ne postavuva granici, za Hristajnite ne postoi: Nema Evrein nitu Grk, za{to toj e Bog na site i Bog za site koj go povikuvaat. A zaedno so toa GIH postavil i edna zapoved: Odi i ti pravi taka!

Ovie zborovi ne se upateni samo do zakonikot tie imaat op{to zna~ewe tie se upateni do sekoj ~ovek bez ogled na vera, rod, boja i pol. Samo so qubov sprema Bog  i qubov preku dela sprema bli`niot }e bideme dostojni da se nare~eme lu|e, a so toa i ]e postigneme ve~en `ivot.

Koj e na{ bli`en?

Sekoj koj e vo nevoqa i stradawe i ima potreba od na{ata pomo{, bez razlika koj e i {to e.

I {to ni preostanuva, ako ne: Odi i ti pravi taka.

 

(2)    ZA NAJMLADITE

MILOSTIVIOT SAMARJANIN (Lk. 10.25-37)

"I ete, stana eden zakonik i, isku{uvaj}i Go, re~e: "U~itele, {to da napravam za da dobijam `ivot ve~en?" A On mu re~e: [to e napi{ano vo Zakonot? Kako ~ita{? Toj odgovori i re~e: " Vozqubi Go Gospoda, tvojot Bog, so seto svoe srce, so seta svoja du{a, so seta svoja sila i so site svoi pomisli; i svojot bli`en kako sebesi!" Mu ka`a pak: " Dobro odgovori; toa pravi go i }e bide{ `iv". No, toj sakaj}i da se opravda, Mu re~e na Isusa: "A koj e mojot bli`en?" Isus mu odgovori i re~e: "Eden ~ovek sleguva{e od Erusalim vo Erihon, i sretna razbojnici, koi go soblekoa i mu napravija rani i si otidoa, ostavaj}i go polumrtov. Vo toa vreme sleguva{e po toj pat eden sve{tenik i, koga go vide, si zamina. Isto taka i eden levit, koga dojde na toa mesto, se pribli`i, pogledna i si otide. Eden, pak, Samarjanin, koj patuva{e, koga dojde do nego, go vide i se so`ali. I koga se pribli`i, mu gi prevrza ranite polivaj}i gi so elej i so vino; pa, otkako go ka~i na dobitokot svoj, go odnese vo gostilnica i se pogri`i za nego. A utredenta, na kinisuvawe izvadi dva dinarija, mu gi dade na gostilni~arot i mu re~e: 'Pripazi go; a ako potro{i{ ne{to pove}e, koga }e se vratam, }e ti platam.' Koj, pak, od tie trojca ti se ~ini deka mu be{e bli`en na onoj, {to padna vo racete na razbojnicite?" A toj odgovori:"Onoj {to mu napravi milost". Isus mu re~e: "Odi i ti pravi taka!"

Ako nekoj bi me zapra{al: koja parabola - od mno{tvoto, {to gi iska`al Gospod Isus Hristos izlo`uvaj}i ja svojata bo`estvena nauka - e centralna Negova propoved, bez dvoumewe bi odgovoril deka centralno mesto vo Bo`estvenata nauka na Gospod Isus Hristos ima parabolata za milostiviot Samarjanin, koja e prethodno opi{ana.

Taa e kamen-temelnik na koj e soyidana ~udesnata zgrada na hristijanskata kultura. Preku nea, niz pominatite skoro dve iljadi godini, se vospituvalo ~ove{tvoto prosveteno so svetlinata na Hristovata evangelska nauka. Preku nea toa i denes, se vospituva i }e se vospituva, se do svr{etokot na svetot.

Zna~i, osnova na hristijanskata kultura i napredok e idejata na parabolata za milostiviot Samarjanin. Taa od osnova go izmenila odnosot na ~ovekot sprema ~ovekot, kako i odnosot na ~ovekot sprema Boga.

Parabolata za milostiviot Samarjanin ja zabele`il vo svoeto evangelie sv. apostol i evangelist Luka (10 gl. 25-37 st.). No, za pravilno da se razbere parabolata, potrebno e da se znae i slednovo:

Prvo: Samarjanite se me{avina od Izrailskiot, Asirskiot i   Vavilonskiot narod. Toa se, onie Izrailci koi za vreme na asiro-vavilonskoto ropsto ostanale vo predelite na svojata tatkovina - Samarija i, po sila na politi~kite priliki, se izme{ale, preku bra~ni vrski, so kolonistite od Asirija i Vavilon. Zna~i, tie ne bile ~istokrvni Evrei - Izrailci, iako po vera ostanale monoteisti, odnosno ednobo{ci, i go priznavale Mojsej i Zakonot Bo`ji. Se vikaat Samarjani po imeto na zemjata vo koja `iveele (toa e centralniot del na Palestina so glaven grad Samarija) i nekoe vreme - od 335 do 110 godina pred ra|aweto Hristovo - imale i svoj poseben hram na gorata Garizim.

Vtoro: Judejcite pak, bile ~istokrvni Izrailci. Tie `iveele vo palestinskite predeli ju`no od Samarija - vo Judeja. Nivnite ednokrvni i ednoverni bra}a se Galilejcite, koi `iveele vo Palestinskite predeli severno od Samarija - vo Galileja.  Ovie ~istokrvni Izrailci - i Judejcite, i Galilejcite, iako vodeni vo ropstvo i dolgo `iveele pod asirovavilonska, makedonska, gr~koegipetska, gr~kosirska i na krajot rimska politi~ka vlast, ne go izgubile nitu nacionalnoto obele`je, nitu verata. Niz site stradawa ostanale ~istokrvni Izrailci i vernici vo Edniot Bog, fanati~ki privrzani na Mojsej i prorocite. Po vra}aweto od vavilonskoto ropstvo povtorno go izgradile, urnatiot hram vo Erusalim i vo nego se molele na Boga i gi izvr{uvale `rtvoprinesuvawata, so nade` deka }e dojde denot koga nivniot Mesija }e gi raskine site okovi na ropstvoto, }e se zacari vo Izrail i }e gi pokori site narodi vo svetot za da mu slu`at na Izrailot - na Izbraniot Bo`ji narod.

Treto: Judejcite i Samarjanite osobeno vo vremeto na Gospod Isus Hristos, bile golemi neprijateli, do tolku {to Judejcite smetale deka i samarjanskiot pat e ne~ist, ta onie koi morale da odat po nego, bile obvrzani da vr{at obredno miewe za da se o~istat od samarjanskata ne~istotija.

Vo parabolata za milostiviot Samarjanin, pokraj patot polumrtov le`i, ograben i od razbojnicite pretepan Judeec. Po patot najprvin pominal judejski sve{tenik, a po nego levit (slu`itel vo hramot). [to zna~i pretstavnici i nositeli na religioznata svest kaj judejskiot narod. ^istokrvni Izrailci. I edniot i drugiot - i sve{tenikot i levitot (sve{teni~kiot pomo{nik), otkako go videle svojot brat po krv i vera go odminale ne pomognuvaj}i mu. Me|utoa, nekoj Samarjanin, smrten neprijatel  na Judejcite , pominuvaj}i tamu, do{ol do ranetiot Judeec i otkako go videl se so`alil, mu gi prevrzal ranite, polivaj}i gi so elej i so vino, go ka~il na dobitokot svoj i go odnel vo prvata gostilnica i se pogri`il za nego. A " utredenta, na kinisuvawe, izvadi dva dinarija, mu gi dade na gostilni~arot i mu re~e: pripazi go; a ako potro{i ne{to pove}e, koga }e se vratam }e ti platam". Pra{aweto samo se postavuva:

Koj e bli`en na stradalnikot pokraj patot - ednovernite i po krv bra}a - Judejci na Judeecot, ili Samarjaninot - "zakolnatiot neprijatel" judejski? 

Samarjaninot!

Toj se so`alil nad stradalecot! Mislata za izbran Bo`ji narod - {to izrailskiot narod ja ~uval preku celata svoja makotrpna istorija - deka, }e dojde vreme koga izrailskiot narod, pod rakovodstvo na Mesijata, }e gi raskine okovite na ropstvoto i }e zagospodari so celiot svet - taa misla vo ovaa prikazna e potkopana - padnala vo voda. Gospod Isus Hristos e Mesijata - Spasitelot. On e milostiviot Samarjanin. I ete, On do{ol imeto na izbran Bo`ji narod da go ra{iri niz celiot svet - toj poim go opfa}a, zna~i, celiot Bo`ji svet, a ne samo izrailskiot narod. Toj poim se {iri so qubov kon celiot ~ove~ki rod; so qubov, milosrdie i prostuvawe! Na{i bli`ni, ne se samo bra}ata po krv i ista vera, tuku site lu|e, bez ogled na verata, narodnosta i rasata. Site koi go nosat ~ove~kiot lik na sebe i Bo`jiot lik vo sebe se na{i bra}a. A osobeno onie koi stradaat.

Milostiviot Samarjanin e Gospod Isus Hristos, On e dolgoo~ekuvaniot Mesija - Spasitelot. On do{ol da go spasi ne narodot izrailski od politi~koto rimsko ropstvo, vo koe toga{ bil, tuku celiot ~ove~ki rod od grevot. On im dal na lu|eto Nov zakon - Zakonot na qubovta, milosrdieto i prostuvaweto. On im zapovedal na svoite apostoli da gi nau~at  site lu|e so noviot evangelski Zakon i da se pridr`uvaat na se {to im zapovedal. Ete vo ovaa parabola za milostiviot Samarjanin mu zapovedal na zakonikot, koj go isku{uval: "Odi i ti pravi taka!" Zna~i ako saka{ da dobie{ ve~en `ivot, bidi milostiv kon site lu|e, a osobeno kon onie koi stradaat, kako {to bil milostiviot Samarjanin.

Milosta e svrzana so najgolemata zapoved vo Zakonot: " Sakaj Go Gospod Bog so seto svoe srce, so seta svoja du{a i so siot svoj razum, a bli`niot kako sebe si". Onoj koj vo svoeto srce ne ja nosi qubovta kon Boga i bli`nite, ne mo`e da ima ni milost. Milosta e ~edo na qubovta. Qubovta e majka na milosta. Taa e nejzina roditelka. Omrazata ja isklu~uva milosta, a qubovta ja proniknuva. "Milost sakam" - veli Gospod - "milost, a ne `rtva!" (Os.6,6; Mt.9,13).

Ova milosrdie na milostiviot Samarjanin le`i vo osnovata na Hristovata nauka, koe od osnova gi izmenila - preporodila ~ove~kite odnosi, i so qubovta pokrenala revolucija, bez me~ i krv, kakva svetot ne videl! Taa, Gospod Isus Hristos Go stavila vo centarot na istorijata na kulturata na naprednoto ~ove{tvo, koe i denes gi broi godinite na svojata istorija od Negovoto ra|awe. Taa od osnova go promenila odnosot na ~ovekot kon Boga i ~ovekot kon ~ovek - vo sinovski i bratski odnos.

I deloto na najhumaniot evropjanin  na XIX vek, `enevjaninot, Anri Dinan - osnovaweto na Crveniot krst - (koe prosledilo po golemata solferinska bitka, 1859 god.) e plod, na zreliot plod od Hristovata parabola za milostiviot Samarjanin. Na toa milosrdie, na milostiviot Samarjanin, ~ove{tvoto mu dol`ni za mnogute solzi od licata na onepravdenite i navredenite vo mnogustradalniot ~ove~ki rod. Za toa ima mnogu primeri. Eden od niv e i na{eto Skopje, koe na 26 juli 1963 godina vo 5.17 ~asot so stra{en zemjotres be{e razru{eno. Celoto ~ove{tvo, noseno od idejata na Milostiviot Samarjanin, vedna{ prijde vo pomo{ , preku svoite Crkvi, organizacii na Crveniot krst i drugite humani organizacii, i gi izbri{a solzite i gi ubla`i bolkite na mnogustradalnite skopjani. A denes, na ru{evinite od staroto Skopje, izgraden e nov grad, novo Skopje - najdobar izraz na milosrdieto na celoto ~ove{tvo vospitano od parabolata za milostiviot Samarjanin, koj e samiot Gospod Isus Hristos.

Nemu, ve~no milostiviot i blag (dobar) ~ovekoqubec, slava i pofalba postojano - sega i sekoga{ - i vo site vekovi. Amin.

 

Nedela 26 po Pedesetnica,

Nedela 27 po Pedesetnica,

Nedela 28 po Pedesetnica,

 

Nedela 29 po Pedesetnica,

DOBROTVORSTVO I BLAGODARNOST (Luka. 17, 12-19)

1. Parabola

I koga vleguva{e vo edno selo, Go sretnaa deset gubavi i zastanaa podaleku, pa so silen glas povikaa: Isuse Nastavni~e, smiluj se!

[tom gi vide, im re~e: otidete i poka`ete im se na sve{tenicite. I tie odej}i se is~istija. A eden od niv, koga vide deka e izle~en, se povrati i Go proslavi Boga glasno; I padna ni~kum pred nozete Negovi, blagodarej}i Mu. A toj be{e Samarjanin.

Isus pak odgovori i re~e: zar ne se izle~ija desetmina? Kade se devette? Kako ne se najdoa i drugite da se vratat i da Mu zablagodarat na Boga, tuku samo ovoj drugoverec? I mu re~e: Stani, odi si; tvojata vera te spasi.

2. Pouka

Guba, ili lepra, vo vremeto na Gospod Isus Hristos bila te{ka bolest - zarazna i neizle~iva. Bolnite od taa bolest, gubavite, umirale vo najstra{ni maki. Se gledale kako im otpa|aat gnojnite i istruleni race i noze bez nade` deka nekoj mo`e da im pomogne. Zatoa imalo posebno odredeni mesta, ostrovi na gubavi, kade {to bolnite od lepra, izolirani od op{testvoto go ~ekale svojot posleden ~as. Takva edna grupa bolni, na vlezot vo nekoe selo, u{te "oddaleku", so silen glas vikale kon Gospoda: Isuse Nastavni~e, smiluvaj se!  A Gospod, mnogumilostiv i ~ovekoqubiv, ne gi pra{al: ni koi se, ni {to se, nitu veruvate li deka toa mo`e da go napravam?!..., tuku so svojata bo`estvena sila gi lekuva od neizle~ivata bolest i im veli: otidete i poka`ete im se na sve{tenicite..., bidej}i vo toa vreme sve{tenicite davale dozvola na izlekuvanite bolni za da mo`at da se vratat vo zaednica na zdravi lu|e. Zna`i {to se slu~ilo? Gubavite se o~istile od bolesta {tom gi ~ule ovie zborovi od Gospoda i trgnale da se poka`at pred sve{tenicite. Nivnite tela od porano pokrieni so gnojni rani i ~irovi bile isceleni! No samo eden od desetminata se vratil nazad, padnal na kolena pred Gospoda i Mu se zablagodaril za dobrodetelta. I toj bil Samarjanin! Tu|inec! Ne od rodot Izrailev.

- Zar ne se izle~ija desetmina? - zapra{a dobriot Gospod, "kade se devetminata?!"...

Ete jasna slika na dobrodetelta Bo`ja i ~ove~ka neblagodarnost. Taa i denes, kako i toga{, stoi kako deset sprema eden ili stoa sprema deset. Duri i pove}e: blagodarnost za dobrina denes pobrzo bi se na{la me|u `ivotinskiot svet otkolku me|u lu|eto. Primeri za toa ima mnogu:

Za sv. Gerasim, golemiot jordanski podvi`nik, se veli deka pri edna prilika vo Jordanskata pustina sretnal lav koj rikal od bolki. Imeno, lavot se be{e ubodil vo nekoj trn. Nogata mu bila zagnoena i  ote~ena od trnot i mu zadavala golemi bolki. Sv. Gerasim koga go videl lavot, `ivotinskiot car, se so`alil, sednal pokraj nego, se prekrstil, mu ja fatil nogata i mu go izvadil trnot. Potoa dobro o~istenata rana ja zavitkal so platno i go pu{til lavot. A lavot, bidej}i po~uvstvuval podobruvawe na nogata, ne se oddale~uval od starecot, tuku odel po nego kako pitomo `ivotno, taka {to starecot se voodu{evuval na razumnosta na yverot. Ova razumno `ivotno mu slu`elo na svojot dobrotvor i iscelitel kako najblagodarno i razumno su{testvo (duri lavot go vodel i magareto na starecot po voda na Jordan!). A nemo`el da ja preboli ni smrtta na starecot, pa otposle go posetuval grobot na strecot so vidliva taga (vidi "@itija na svetite" za mesec mart str. 73 od d-r Justin P.).

Isto taka  e poznat i primerot na Androklo i lavot, od istorijata na gonewata na hristijanite vo prvite hristijanski vremiwa. Imeno, Androklo kako hristijanin bil osuden da bide rastrgnat od lav vo arena, vo prisustvo na carot, negovite pridru`nici i mnogubo`e~ki narod. No koga lavot do{ol do osudeniot, namesto da go rastrgne na par~iwa, yverot po~nal da mu gi li`e nozete i da se umilkuva kako verno ku~e okolu svojot gospodar. A lavot taka reagiral poradi toa {to hristijaninot Androklo, nekoga{ dodeka se podvizuval vo pustiwata, na ovoj lav mu pomognal da ja izle~i ranata na nogata. Pustinskiot yver go prepoznal svojot dobrotvor i kako blagodarnost mu gi li`el nozete namesto da go rastrgne, na golemo nezadovolstvo na carot i drugite prisutni.

Zna~i, vistinski se zborovite Bo`ji vo Svetoto Pismo:"Volot go poznava stopanot svoj, i magareto jaslite na gospodar svoj, a Izrailot ne Me poznava - Mojot narod ne razbira" (Is. 1, 3-4).

Grevot tolku go otapel ~ove~kiot razum pa osobinite za pravewe dobro i iska`uvawe blagodarnost me|u lu|eto poretko se sretnuvaat otkolku kaj `ivotnite.  Za toa, pak, mnogu slikovito raska`uva golemiot ruski pisatel Ivan Sergeevi~ Turgewev, koga na edna gozba, na koja bile prisutni site hristijanski dobrodeteli (verata, qubovta, milosrdieto, pro{tevaweto, smirenosta, dare`livosta, moralnata ~istota i neporo~nost, krotosta i trpelivosta, revnosta i vozdr`livosta, molitvenosta, dobro~instvoto i blagodarnosta), doma}inot zabele`al deka dve gostinki ne razgovaraat, za{to ne se poznavale. Zatoa i pristapil na prvata, ja zel pod raka i ja odvel kaj vtorata, pa pretstavuvaj}i gi ednata na drugata, i dvete dobrodeteli pred site gosti, rekol glasno: dobrotvorstvo i blagodaarnost!

Prekrasna prikazna! Dvete ~ove~ki dobrodeteli koi vo gerdanot na ~ove~kite dobrodeteli treba da se izdvojuvaat so svojata ubavina ne se poznavaat. Da, ~ovekot e najneblagodarnoto su{testvo pod nebesata. Ete, toj znae deka Bog go sozdal siot svet koj go opkru`uva, od yvezdite do atomot; so yvezdenoto nebo nad nego i dlabokiot okean pod nego, so svetilkite nebesni i ribite morski, so pticite podnebesni i `ivotnite zemni, za ~ovekot - krunata na site sozdanija, da mo`e polesno da go po`ivee ovoj vek na zemjata vo podgotovka za ve~nosta. Znae ~ovekot, no Go zaborava svojot Sozdatel i Gospod. I  ne samo {to ne Mu e blagodaren za site dobrotvorstva {to od Nego gi prima postojano: `ivotot, zdravjeto, sonceto, vodata, vozduhot i lebot, za sé -tuku vulgarno se izrazuva kon Nego, Go napa|a, pa duri vo svoeto bogoborstvo odi podaleku duri i od lo{iot duh - od |avolot, koj veruva vo Boga i treperi, a ~ovekot Go poreknuva Negovoto postoewe i na cel glas izvikuva: ne postoi Bog, ne postoi du{a, ne postoi ve~en `ivot. Za neblagodarniot ~ovek ne postoi Bog zatoa {to i samiot, vo svojata gordost, kako i gordiot Denica vo predistorijata, i gordata Eva so Adama na po~etokot vo ~ove~kata istorija, sakaat da bidat namesto Nego, namesto Boga - bog!

Si pogre{il gord i neblagodaren ~ove~e, za{to Bog postoi kako {to postoi i sonceto. Samo ti Go nema{, za{to gordata neblagodarnost ti go oslepila duhovnoto oko, duhovniot vid, so koj Bog se gleda vo site Negovi dela, a posebno vo krunata na site Negovi sozdanija: vo ~ovekot, vo ~ove~koto srce, koj so duhovnoto zdravo oko Go gleda i ~uvstvuva, kako {to se ~uvstvuva qubovta, i prijatelstvoto, i plemenitosta, i blagodarnosta.

Kako {to ~ovek, vo svojata gorda neblagodarnost, se odnesuva kon Boga, taka i nekoi deca od na{evo vreme, so istata neblagodarna gordost, se odnesuvaat kon roditelite, u~enicite kon u~itelite, pomladite kon postarite. Odnosot na tie snagi e ist so odnosot na iscelenite gubavi vo tekstot na parabolata kon Gospod Isus Hristos: 1:10!(eden sprema deset). Duri odvreme navreme onoj edniot, "eden me|u iscelenite" blesnuva pred na{ite o~i kako utrinski son~ev zrak po dolga i neproyirna no}.

Zatoa na{a molitva, upatena kon mnogumilostiviot i ~ovekoqubiv Bog, e On, so Svojata nebesna blagodat da gi osvetli na{ite du{i za da bideme blagodarni za site dobrini {to gi primame od Nego, kako od Tatko na svetlinata. Kon Nego, i kon roditelite i u~itelite na{i, kako i kon site postari, da se odnesuvame so skromnost i blagodarnost, ve~no slavej}i i falej}i Go svetoto Ime Bo`jo: na Otecot, i Sinot, i Svetiot Duh. Amin.

 

Nedela 30 po Pedesetnica,

Nedela 31 po Pedesetnica,

Nedela 32 po Pedesetnica,

Nedela 33 po Pedesetnica,

Nedela na Mitar i Farisej,

 

Dva ~oveka vlegoa vo hram da se pomolat: edniot farisej, a drugiot mitnik. Koga zastana, farisejot vaka se mole{e vo sebe:"Bo`e, Ti blagodaram {to ne sum kako drugite lu|e: razbojnici, nespravedlivi, prequbodejci, ili kako ovoj mitnik. Postam dvapati vo sedmicata, davam desetok od sî {to pridobivam".

 

A mitnikot stoe{e oddaleku; ne smee{e diri i o`ite da gi podigne kon neboto, tuku se udira{e v gradi i vele{e: "Bo`e, bidi milostiv sprema mene gre{niot!"

Vi velam: deka toj si otide doma pove}e opravdan, otkolku onoj; za{to sekoj {to se vozdiga, }e bide ponizen, a koj se ponizuva }e bide vozdignat.

Vo ovaa parabola sinot Bo`ji Gospod Isus Hristos ni pretstavuva dva ~oveka kako se molat vo hramot; edniot bil farisej, a drugiot mitar. Me|utoa vo toj hram odele i mnogu drugi lu|e, no Sinot Bo`ji od site tie lu|e gi izbral ovie dvajca.

Zo{to?

Zatoa {to tie vo toa vreme bile mnogu poznati li~nosti i kako takvi imale golemo vlijanie kaj narodot. Fariseite va`ele za mnogu pobo`ni lu|e, koi gri`livo se odnesuvale kon Mojsejviot zakon i go ispolnuvale do najmala sitnica. I mitarite bile mnogu dobro poznati, no ne po dobro, tuku po zlo, bidej}i bile sobira~i na danokot, i kako takvi nemilosrdno ja vr{ele svojata slu`ba.

 

Sega da ja razgledame nivnata molitva. Farisejot vaka se mole{e vo sebe:"Bo`e, Ti blagodaram {to ne sum kako drugite lu|e: razbojnici, nespravedlivi, prequbodejci, ili kako ovoj mitnik.

A mitnikot stoe{e oddaleku; ne smee{e diri i o`ite da gi podigne kon neboto, tuku se udira{e v gradi i vele{e: "Bo`e, bidi milostiv sprema mene gre{niot!" I na krajot Gospod Isus Hristos zavr{il:

 

Vi velam: deka toj si otide doma pove}e opravdan, otkolku onoj;

Ne bi mo`ele ni da pretpostavime, kolkavo bilo iznenaduvaweto na onie {to gi slu{ale ovie zborovi na Sinot Bo`ji!

Kako mo`e eden farisej, naroden milenik da bide osuden, a da se opravda mitnik, ~ovek koj vo o~ite na nrodot vo najgolema mera e prezren?

Da! Mo`e.

 

Fariseite vo o~ite na narodot bile pobo`ni no ne i vo o~ite na Sinot Bo`ji. Ona {to na narodot ne mu bilo poznato, mu bilo poznato na Sinot Bo`ji. Imeno farisejskata pobo`nost, bila la`na-formalna pobo`nost. Nadvore{nata pobo`nost ne bila i vnatre{na, vo du{ata, naprotiv tie bile spremni na sekakvo zlo. A deka toa e taka se gleda vo negovata molitva: toj ne ~uvstvuval nikakva vina, tuku se smeta za golem pravednik, a site drugi lu|e za nego se gre{nici. Toj vo najgolema mera bil gordeliv ~ovek i se smetal za najgolem od site. I zatoa zaslu`il osuda od Sinot Bo`ji.

 

Kako {to farisejot zaslu`il osuda, mitarot zaslu`il pofalba od Sinot Bo`ji. Navistina vo toa vreme mitarite gi sledel mnogu lo{ glas, bidej}i svojot narod go ograbuvale i toa vo korist na Rimskata vlast koja bila okupator na Izrailot. Kakvi {to bile  site mitari takov bil i ovoj; no so edna razlika: toj ja osoznal svojata gre{nost i vo celost ja priznal pred Boga, se pokajal i poka`al podgotvenost da postane sosem adrug ~ovek i taka se opravdal vo o~ite na Onoj koj e praveden sudija na nas lu|eto.

 

Ovaa parabola za mitarot i farisejot i denes ima svoe zna~ewe.

Navistina denes ne postojat farisei i mitari vo bukvalna smisla na zborot, no ostanale kako simboli: farisejot - simbol na licemerna pobo`nost i gordost; a mitarot na pokajna gre{nost koja zaslu`ila milost Bo`ja.

 

Onaa sprotivnost vo odnesuvaweto na farisejot i mitarot postojat i denes. Nekoi vo hramot vleguvaat so soznanie deka se pravedni, a drugi deka se gre{ni.

[to mo`e da se vidi vo toj odnos ako ne gordost i smirenie. Gordosta e prviot grev, po~etok na grevovite i e pri~ina za site zla vo svetot. Gordosta, a so nea odi i vlastoqubieto, uni{tila mnogu pretsedateli i politi~ari. No sepak naj`alno vo grevot gordost e toa {to gordiot ne go gleda svojot grev.

Eve eden primer: Nekoj razumen starec go sovetuval eden od pomladite bra}a monasi, da ne se gordee, a toj, umstveno zaslepen odgovoril: Prosti mi o~e, no vo mene nema gordost. Toga{ mudriot starec mu rekol: A so {to drugo, ~edo moe bi mo`el da ja poka`e{ svojata gordost ako ne so toj tvoj odgovor.

Nema ni{to poopasno za ~ovekot za negoviot duhoven `ivot i za spasenieto na negovata du{a od gordosta .

 

Zatoa da ja zamrazime gordosta a da go zasakame i prifatime smirenieto. Nikoga{ i vo nieden moment da ne gi zaboeravime zborovite na Spasitelot koj se i eden vid opomena i nepromenliv moralen zakon - da sekoj {to se vozdiga, }e bide ponizen, a koj se ponizuva, }e bide vozdignat. I toga{ }e se otvori patot do Carstvoto Nebesno, vo carstvoto na spokojot za{to so najdlaboka smirenost se uni{tuvaat site strasti.

Neka e slava na na{iot Bog koj na gordelivite im se protivi, a na smirenite im dava blagodat vo site vekovi. Amin.

 

Nedela na Bludniot sin,

 

VRA]AWE VO TATKOVIOT DOM (Lk. 15,11-32)

1. Parabola

Eden ~ovek ima{e dva sina. Pomladiot od niv mu re~e na tatka si: "Tatko, daj mi go delot {to mi pripa|a od imotot!" I tatkoto im go razdeli imotot.

Po nekolku dena, pomladiot sin, koga sobra se, otide vo dale~na zemja i tamu go potro{i svojot del , `iveej}i bludno. I otkako potro{i se, nastana golem glad vo taa zemja i toj se najde vo maka; pa otide pri eden ~ovek na taa zemja i se pogodi, i toj go prati vo svoeto pole da pase sviwi. I straden be{e da go napolni svojot stomak so korewa, {to gi jadea sviwite, no nikoj ne mu gi dava{e.

A koga dojde na sebe si, re~e: Kolku naemnici kaj tatka mi imaat leb vo izobilie, a jas, pak, umiram od glad. ]e stanam i }e otidam pri tatka mi i }e mu re~am: "Tatko, zgre{iv protiv neboto i pred tebe, i ne sum ve}e dostoen da se nare~am tvoj sin; no primime kako eden od svoite naemnici".

Pa stana i otide pri tatka si. I koga be{e u{te daleku go vide tatkoto negov i se so`ali na nego, pa potr~a, go pregrna i go celiva. I sinot mu re~e: "Tatko zgre{iv protiv neboto i pred tebe, i ne sum dostoen da se nare~am tvoj sin!"

A tatkoto im re~e na slugite svoi: "Iznesete najubava promena i oble~ete go, i dajte mu prsten na rakata negova i obuvki na nozete; pa doterajte i zakolete ugoeno tele: da jademe i da se veselime, oti ovoj moj sin mrtov be{e i o`ive, izguben be{e i se najde". I po~naa da se veselat.

A postariot negov sin be{e v pole; a na vra}awe, koga se pribli`i do ku}ata, ~u pesni i izvici. Pa, kako povika eden od slugite, go pra{a: "[to e ova?" A toj mu re~e: "Brat ti si dojde i tatko ti zakla ugoeno tele, oti go vide zdrav".

Toj se naluti i nej}e{e da vleze. Toga{ izleze tatko mu i go mole{e. A toj mu odgovori na tatka si i mu re~e: "Eve, ti slu`am tolku godini i nikoga{ ne ja prekr{iv tvojata zapoved; i mene ne si mi dal ni edno jare, za da se proveselam so moite prijateli; a koga dojde ovoj tvoj sin, {to go upropasti tvojot imot so bludnici, za nego ti zakla ugoeno tele".

A toj mu re~e: "Sinko, ti si sekoga{ so mene i se moe e tvoe; no treba{e da se zaraduvame i razveselime, oti ovoj tvoj be{e mrtov i o`ive, izguben be{e i se najde".

2. Pouka

Site paraboli {to gi raska`al Gospod Isus Hristos, so cel, nam gre{nite lu|e da ni ja dobli`i vistinata za ve~noto Bo`jo carstvo, zemeni se od obi~niot, sekojdneven `ivot na lu|eto. Sepak, najneposredna prikazna, so site svoi ni{ki vrzana za ~ove~kiot `ivot, vo koja sekoj od nas mo`e da se prepoznae sebe si, ta duri da si go postavi pra{aweto: Gospodi, zarem ne sum tokmu jas toj?

Ovoj evangelski tekst vo celiot hristijanski svet, ve}e dve iljadi godini e poznat kako parabola za bludniot sin (naslovot ne e daden od negoviot avtor, Gospod Isus Hristos, tuku od lu|eto koi{to ja slu{ale, ~itale tuma~ele i preraska`uvale). 

Koj od nas nemo`e tuka da se vidi i prepoznae sebe si, bilo vo pomladiot, bilo vo postariot sin?  Pomladiot sin e bespatnik, rastura~, rasipnik, bludnik, koj e daleku od tatkoviot dom, vo tu|a zemja, koj rasipni~ki go upropastil siot svoj imot, no koga "do{ol na sebe", se pokajal i se vratil kaj tatka si, i se mu bilo prosteno, za{to tatko mu e mnogumilostiv i negovata qubov e bezgrani~na. I mu oblekle najubava obleka i mu stavile prsten na rakata i obuvki na nozete, i mu go vratile ~ove~koto dostoinstvo, i bila golema radost vo tatkoviot dom, za{to "ovoj sin be{e mrtov i o`ive, be{e izguben i se najde".

Postariot sin e pod zakrila na tatka si. Go ~uva imotot. Toj e golem rabotnik, no i nepopusliv, zavidliv i gordeliv, nemo`e nikomu da prosti, nitu vo pokajaniot gleda brat bez zavzemaweto na tatko im.

Na ovaa vistinska parabola na Spasitelot, za koja bi rekle deka e slika zemena od `ivotot, ima i druga, podlaboka i seop{ta smisla, poradi {to ja narekuvaat vistinski biser me|u Hristovite prikazni, pa duri i "evangelie vo evangelieto" Negovo.

Spored taa vtorata, podlaboka i seop{ta smisla, "^ovekot, koj{to imal dva sina" go simvolizira `iviot i ve~en Bog, a postariot i pomladiot sin go ozna~uvaat gre{noto ~ove{tvo. Postariot - Izrailskiot narod, koj vo moreto na mnogubo{tvoto Mu ostanal veren na Boga i preku patrijarsjite i prorocite go zapazil Negoviot zakon. Pomladiot go pretstavuva mnogubo`e~kiot svet, koj{to "oti{ol od domot na svojot tatko" i nerazumno go potro{il svojot del od imotot dobien od tatkoto, `iveej}i gre{no vo dale~nata zemja, bez vera vo ediniot Bog i bez nikakvi moralnost, naru{uvaj}i go svoeto ~ove~ko dostoinstvo.

"Doa|aweto na sebe" ja ozna~uva pojavata na na{iot Spasitel, Gospod Isus Hristos, vo istorijata na ~ove~kiot rod, koga gre{noto ~ove{tvo i mnogubo`e~kiot narod, kako pomladiot sin, a Izrailskiot narod kako postariot sin so pokajanie i pro{tevawe, doa|aat na sebe i se vra}aat vo tatkoviot dom: edniot od dale~na zemja, a drugiot od tatkovoto pole.           

Tuka "tatkoviot dom" ja ozna~uva Svetata Crkva koja {to ja osnoval so svojata sveta krv Spasitelot na{ Gospod Isus Hristos, vo koja, kako vo korab na voznemireno more, se spasuvaat brodolomnici. A denes celoto ~ove{tvo nalkuva na rastalasano more po koe plivaat brodolomnici. Blaze im na onie {to navreme }e go vidat korabot na svoeto spasenie. Negovata paluba i  negoviot vlez se otvoreni za site pokajani ~ove~ki du{i, koi po tu|instvuvaweto do{le na sebe, se pokajale i vlegle "vo radosta na svojot nebesen Otec".

Na{ata molitva e upatena do na{iot Spasitel i Gospod, so Svojata nebesna blagodat, koja {to obitava vo edinstvenata spasitelna Crkva Negova, da napravi site da dojdeme na sebe, za da bi mo`ele i nie kako i site Negovi ~eda, oble~eni vo najubavata obleka, so prsten na raka i obuv}i na nozete, da bideme u~esnici na ve~nata veselba i ve~nite radosti vo Negovoto ve~no carstvo.

 

Nedela Mesopusna,

Nedela Siropusna,

 

VELIKI POKLADI
(PRO^KA)

 

Nie lu|eto postojano gre{ime i ako re~eme deka grev nemame samite sebe se la`eme i vo Nas nema vistina. (1Jov.1,8)

A {to da ka`eme za sebe si?

Dovolno bi bilo da proknikneme vo tajnite na na{ite srca i }e se uverime deka imame mnogubrojni grevovi.

 

Gre{ime od rano utro pa se do zao|aweto na sonceto i ne mo`eme da se oslobodime od grevot. A nave~er koga }e legneme da spieme se molime na Boga da ni dade ne samo miren son tuku i bezgre{na no}, {to zna~i deka i vo sonot mo`eme da zgre{ime, bidej}i dnevnite grevovi i preku no}ta ne ni davaat mir na na{ata sovest i na na{eto srce.

Nautro koga }e se razbudime od son se molime na Boga za bezgre{en den, a {to se slu~uva, u{te pri prvata sredba so `ivotnata stvarnost zapo~nuvame da se kolebame i gre{ime.

No sepak da priznaeme najpove}e gre{ime zaradi toa {to barame lukavi zasolni{ta, koi na{ata volja upla{ena od moralnite napori ni gi nudi.

 

Znaeme deka mnogu gre{ime, no sepak kako hristijani treba da go otfrlime bremeto na grevot i da se oslobodime od ropstvoto na grevot za da ne postaneme robovi na grevot, bidej}i toa se kosi so na{ata nade`. Nie sme povikani za svetost i pravednost.

Spored toa {to treba da napravime?

Odgovorot }e go najdeme vo Svetoto Pismo. No, dali go ~itame? Go poznavame li patot koj Svetoto Pismo ni go otkriva?

 

Duri i da odgovorime potvrdno sepak toa ne ni gi smaluva na{ite grevovi. [to zna~i deka ni e potrebna Bo`ja pomo{ preku Svetiot Duh, za da staneme silni i da ne gre{ime. A taa pomo{ }e ja dobieme ako imame silna vera, izrazena preku iskrenata molitva.

Eve od utre vleguvame vo Golemiot post, koj e vreme  blagosloveno za pokajanie i obnova. So pomo{ na postot i molitvata koja izvira od izvorot na silnata i iskrena vera, nie }e molime od Boga osloboduvawe od lo{ite sili koi so grevot ne zadr`uvaat na patot kon Bo`jata vistina.

No nema li u{te pri prvata radost nekoj od nas da ja podigne glavata iznenaden od novite uslovi za vleguvawe vo bo`estveniot `ivot? Pred nas stoi i edna druga vrata a na nea pi{uva: Pokajanie.

Osoznavaj}i gi svoite grevovi, nie treba iskreno da `alime {to sme  dozvolile da grevot zavladee so na{ite `ivoti i da izvojuva tolku mnogu pobedi ne samo vo na{iot li~en `ivot tuku i vo na{iot zaedni~ki op{testven `ivot.

Otkako so pokajanieto sme se preporodile nie }e ja pomineme taa vrata no vedna{ }e se pojavi u{te edna vrata na koja pi{uva: Ako ne im gi prostite grevovite na lu|eto i va{iot Otec nema da vi gi prosti va{ite. (Mt.6,15) Toa e najte{kata vrata koja stoi pred nas zatvorena; taa vrata te{ko se otvara i toa samo pod eden uslov: ako im gi prostime grevovite na lu|eto.

[to da pravime?

 

Pred nas e u{te edna neotvorena vrata. Ako im prostime na svoite bli`ni, po vistinskoto samozapoznavawe, i nie treba od niv da barame pro{ka. Toa ne e lesno.  Polesno e da prostime otkolku da barame pro{ka. Ne lesno  da prosti{, no mnogu e pote{ko da bara{ pro{ka. Samoqubiete postavuva golema prepreka na patot na onoj koj trgnal da bara pro{ka od bratot svoj. Zatoa i ne e golem brojot na onie koi odat po patot so smireno pokajanie pred lu|eto. No ne zadr`uva nesovladiva gordost, ne obzema la`no samoqubie koe se zdru`ilo so stravot. Pa zarem  toa go poni`uva ~ovekot {to smireno od bratot svoj bara pro{ka? Bo`ji blagoslov e da otide{ so takva namera kaj bratot svoj. No, sepak mnogumina se vratile od toj pat.

Site nie stoime pred vratata i od Bo`jata raka mo`eme da go zememe  klu~ot i da otvorime. A toa i }e go postigneme so Bo`ja pomo{.

 

Zatoa Bo`e ti se molime, daj ni sila da mo`eme da go napravime toa. Bidej}i celi planini vzaemni navredi treba da se trgnat od na{iot pat za da mo`e na{ite bratski vrski da se zacvrsnat i da stanat `ivotvorna vrska so na{iot Otec Nebesen. Zarem ne ni pa|a te{ko koga gledame deka patot do na{ite bliski e obrasnat so troskot i trwe? Kolku bi sakale patot da se is~isti, a da ne ostanat tragovite od me|usebnite navredi? Site sakame povtorno da gi pronajdeme na{ite bliski. Toa e toa {to ne raduva i {to ni e najpotrebno vo ovoj moment.

Ta zatoa sakam da vi pora~am. Prostuvajte! Prostuvajte im vie majki i tatkovci na va{ite deca koga }e ve navredat poradi nerazumnosta nivna, trudej}i se sekoga{ da im bidete od korist i duhovno da gi zasilite za vo idnina da ne gre{at ne samo kon vas tuku i kon drugite lu|e i Boga. Prostuvajte i vie deca na va{ite roditeli duri i toga{ koga smetate deka nekoga{ ve navredile ili omalova`ile, ne zaboravajte kolku e golema i beskrajna roditelskata qubov.

 

Bra}a i sestri! Prostuvajte si vzaemno za da imate vistinska bratska radost i qubov! Prostete im na onie koi se va{i u~iteli vo dobro, iako mo`ebi nekoga{ se slu~ilo da ne vi dale dobri soveti i li~ni primeri! Prostete im i na va{ite parohiski sve{tenici, bidej}i i  tie se lu|e i gre{at.

Prostete mi i na mene, va{aiot pastir, bidej}i i jas kako ~ovek gre{am i mnogu mi e potrebna va{ata molitva i Bo`jata pomo{. I neka site vzaemno prosteni, izmolime od Boga pro{ka za na{ite grevovi, i so olesnuvawe na srceto go prifatime patot na sveteta ^etirisetnica i duhovno podgotveni so strav Bo`ji ja primime svetata pri~est i blagodatno zasileni stigneme do seradosnoto slavewe na Hristovoto voskresenie. Amin!

 

ZA VISTINSKIOT POST
SVETI JOVAN ZLATOUST

Sekoja na{a gri`a treba da se stremi kon spasenie na du{ata so skrotuvawe na telesnite pohoti, za da go izvr{ime vistinskiot post, koj se sostoi od vozdr`uvawe od zloto. Vozdr`uvaweto od hrana e prifateno za da se oslabi silata na plotta, da se skroti "kowot" na teloto i da se pokori duhot. Toj {to posti treba pred se, da go skroti gnevot, da se pou~i na krotost, da stane snishodliv, da ima skroteno srce, da gi progonuva ne~istite pomisli, da ne e srebroqubec, da pravi milostiwa, so toa {to postojano }e misli na neizgasliviot ogan i nelicemerniot sud, i na toj na~in }e `ivee vo mir i qubov so bli`niot. Toa e vistinskiot post za koj{to zboruva i Isaija pred liceto na Boga: Ete go postot, {to go izbrav, raskini gi okovite na nepravdata, odvrzi gi vrskite na jaremot i ugnetenite pu{ti gi na sloboda i skr{i go sekoj jarem; razdeli go lebot svoj so gladnite i skitnicite siromasi odvedi gi vo domot svoj; ako vidi{ gol, -oble~i go i od ednokrvniot ne krij se (Is. 58,6-7). Ako seto toa go napravi{: toga{ tvojata svetlina }e se javi kako zora i tvoeto zdravje naskoro }e procuti, tvojata pravda }e trgne pred tebe i slavata Gospodova }e te pridru`uva(Is. 58,8). Gleda{ li, vozquben, vo {to se sostoi vistinskiot post?! Takov post treba da prinesuvame, a ne bezumno da mislime kako mnogumina, deka postot se ograni~uva samo na toa da ne jade{ ni{to od utro do ve~er.

Ne e glavnoto vo toa, tuku vo drugo: da se soedini vozdr`uvaweto od hrana so vozdr`uvaweto od toa {to e vredno za du{ata i da projavime golemo usrdie vo duhovnite raboti. Toj {to posti treba da e skru{en, smiren, krotok, tih, da ja prezira slavata na zemniot `ivot! Toj {to gi prezrel zadovolstvata na `ivotot e dol`en da ja prezre i suetata i slavata i da Go sozercuva Onoj koj {to gi ispituva srcata na lu|eto, da ispra}a molitva i ispoved pred Boga, pridru`en kolku {to e mo`no i so milostiwa. Taa posebno dobrodetel mo`e da ni gi prosti grevovite i da ne izbavi od ognot na pekolot, ako milostiwata e {tedra i ne e samo za da se poka`eme. Od ova treba da se ~uvame ne samo pri milostiwata, tuku pri sekoj duhoven ~ekor: ni{to da ne pravime poradi suetnata ~ove~ka slava, za{to toga{ nema nikakva polza, nitu od postot, nitu od molitvata, nitu od milostiwata, nitu od drugi duhovni dela. Ako ja smati du{ata nekoja strast: blud, gnev, zloba, zavist ili ne{to drugo, da si spomneme ~ij lik go nosime i koj `ivee vo nas i da ja izgonime sekoja lo{a misla od svojata du{a!

Da `iveeme dostojno na tie {to se oblekle vo Hrista, i da ne Go `alostime Svetiot Duh!

POSTOT
Sveti Grigorij Niski

Osnova~ot na na{ata crkva i nastavnicite na blago~estieto i dobrodetelniot `ivot imaat mnogu sli~nost so u~itelite za opismenuvawe i ~itawe. Ovie poslednite, koga }e gi zemat malite i slabi na zbor deca, vedna{ ne gi upatuvaat kon site znaewa, tuku na po~etokot, na voso~nata plo~a, im ja pi{uvaat bukvata "A", a potoa i ostanatite bukvi; gi u~at da pametat imiwa, im gi ve`baat racete za da mo`at da pi{uvaat; ponatamu gi zapoznavaat so slogovite i najposle gi u~at da izgovaraat celi zborovi. Taka i u~itelite na verata i blago~estieto - na po~etokot gi doveduvaat slu{atelite vo vovedno u~ewe, a potoa im predavaat posovr{eni znaewa.

Dokolku vo izminatite dva dena ja sovladavme privrzanosta na grloto i stomakot kon nasladuvaweto, ne mislete na toa, i sega }e govoram za istoto, makar {to ne e sporna polzata od nejadeweto meso i pieweto penlivo vino, da se suetime vo gotvewe i da se izmoruvame vo ~estovki. Za toa dovolno e re~eno - pa i delata ni ja potvrdija silata vo ubeduvaweto. Vie koi go nau~ivte po~etnoto u~ewe, potrebno e da se zapoznaete i so drugoto, so povisokite lekcii. Ima post, i toa ne telesen, ima vozdr`ivawe i toa ne materijalno, koe {to se odnesuva na du{ata: toa e vozdr`uvaweto od zlo, zaradi koe e vostanoveno i vozdr`uvaweto od jadewe i piewe. Postete od zavista i zlobata, vozdr`uvajte se od posakuvawe na tu|oto, odbegnuvajte ja ne~esnata zarabotuva~ka, umrtvete gi strastite na srebroqubieto, ne ukrasuvajte gi domovite so rasko{ni kilimi i mebeli, steknati so nasilie i grabe`, za{to kakva polza ima od toa vo ustata da ne stava{ meso, a brata si da go grize{ so zloba? Kakva pridobivka ima od toa da ne go tro{i{ svoeto, a da go graba{ tu|oto? Kakvo e toa blago~estie da pie{ voda, a da `eduva{ za krv? I Juda postel so edinaesetminata, no koga ne ja skrotil srebroqubivata priroda, ne dobil nikakva polza od vozdr`anieto. I |avolot ne jade, za{to e bestelesen duh, no poradi zlobata padnal od viso~inata. Nikoj ne mo`e da gi obvini demonite za prejaduvawe ili pijanstvo, za{to na nivnata priroda im e tu|o sekoe jadewe i piewe, no sepak toa ne im pre~i postojano da se protiv nas i da go krstosuvaat vozduhot i zemjata kako slugi na zlobota i vojnici na zloto.

Qubomudrieto neka bide rakovodstvo vo `ivotot na hristijaninot, a du{ata neka gi izbegnuva pristapite do zloto; za{to, {to vredi ako se vozdr`uvame od mesoto i vinoto, a gre{ime so srceto i voljata; odnapred vi svedo~am i pretska`uvam deka nikakva polza ne ni nosat vodata, ovo{kite i posnite trpezi, {tom nemame vnatre{no raspolo`enie koe }e odgovara na nadvore{nata sostojba. Postot e vostanoven za ~istotata na du{ata; ako toj se oskvernuva od sprotivni nastroenija i dela, toga{ zo{to ja rasfrla vodata {to ja pie? Kakva polza od telesniot post, ako umot e ne~ist? Kakva polza od toa ako ko~ijata e zdrava i e vo ispravna sostojba, a ko~ija{ot e so ne dobro zdravje? Kakva polza od toa ako korabot e dobro napraven, a kormilarot e pijan?

Postot e osnova na dobrodetelite vrz koi se temeli na{eto spasenie!

 

POKAJANIETO
SVETI JOVAN ZLATOUST

Nikoj da ne pa|a vo o~ajanie i da ne go prenabreguva svoeto spasenie! Neka se obrati kon lekarot, Koj so edno posakuvawe mo`e da ne izlekuva, za{to On e semo`en. Pogledni, kako go izlekuval Mateja i kako go iscelil Pavleta! Edniot od niv e carinik, a drugiot hulitel: grabitelot na tu|oto ne ostanal graba~, tuku stanal evangelist; i hulitelot na Hrista ne ostanal hulitel, tuku stanal apostol! Jas, najprvo, govorom za nivnite poroci, a potoa za nivnite dobrodeteli, za da se vidi silata na pokajanieto i nikoga{ da ne se o~ajuva za spasenieto. Na{ite u~iteli najprvo bile poznati po svoite grevovi, a potoa se proslavile so pravednosta. Carinik i bogohulnik - toa se najvisoki stepeni vo ne~estieto. Kakvo zanimawe e carinik - nespravedlivost preku zakonot, drsko nasilie nad potrebata i opolnomo{teno grabawe. Zakonite se lekari za gra|anite, no ovde se poka`uvaat kako ma~iteli, za{to ne ja lekuvaat ranata, tuku ja zgolemuvaat. No i pokraj seto toa, carinikot naedna{ stanal evangelist. Kako i na koj na~in? Evangelieto odgovara: "Koga si ode{e ottamu, Isus vide eden ~ovek, po ime Matej, kako sedi na carinata, i mu re~e: "Vrvi po Mene". I toj stana i trgna po Nego"(Mt. 9,9). O, kolku golema sila ima slovoto! Ja frlil mre`ata, zarobenikot postanal vojnik, tiwata postanala zlato, od dlabo~inata na ne~istieto carinikot se iska~il do najvisokata dobrodetel, otkako stanal i trgnal po Hrista.

Vozquben, nikoj da ne o~ajuva za svoeto spasenie! Porokot ne e vo na{ata priroda, nie sme sozdadeni so razumna volja i sloboda. Ti si kako carinikot - mo`e{ da postane{ evangelist. Ti si kako bogohulnikot - mo`e{ da postane{ apostol. Ti si kako razbojnikot - mo`e{ da go pridobie{ rajot. Ti si kako mudrecot - mo`e{ da Mu se pokloni{ na Hrista. Ne postoi porok ili grev koj {to nemo`e da se iskupi preku pokajanie, zatoa i Hristos ni gi poso~uva najgolemite stepeni na ne~estieto, za da ne mo`e nikoj, na bilo koj na~in da se izvini. Ne veli mi: [to da pravam - zaginuvam?! Ne mi ka`uvaj: Jas zgre{iv - {to mo`am da storam?! Ti ima{ Lekar, Koj stoi nad bolesta; ti ima{ lekar, Koj ja pobeduva silata na bolkata; ti ima{ Lekar, Koj lekuva so eden zamav, Koj isceluva so edno posakuvawe; ti ima{ Lekar, Koj mo`e i Koj saka da lekuva! Ako On te sozdal od nebitie i ti dal `ivot, toga{ kolku pove}e mo`e da te popravi i isceli, koga su{testvuva{ i si povreden. Ti ne mo`e{ da ka`e{ na koj na~in si sozdaden, kako {to ne mo`e{ da objasni{ na koj na~in se o~istuvaat grevovite. Ako ognot, koj padne me|u trwe, izgoruva i uni{tuva se, toga{ kolku pove}e e vozmo`no za voljata Bo`ja da gi o~isti i da gi iskoreni na{ite pregre{enija, pravej}i od gre{nikot svet ~ovek! Ne pra{uvaj kako toa stanuva, ne ispituvaj kako toa se izvr{uva, no veruvaj vo ~udo! ]e re~e{: i mnogu i golemi se moite grevovi - no koj e bez grev?! Priznaj deka si zgre{il i toa }e ti poslu`i na po~etokot za popravawe. Dojde na sebe si, pokaj se i prolej solzi! Nema drug na~in od onoj po koj postapila bludnicata: preku pokajanie i solzi taa se dobli`ila do izvorot na spasenieto.

Sv. Teodor - Todorova sabota

Nedela na Pravoslavieto,

Nedela (Grigorie Palama),

 

Nedela Krstopoklona,

 

Na Tvojot krst se poklonuvame

i Tvoeto voskresenie go slavime! (Mk.8,34-38;9,1)

1.Parabola

I koga go povika narodot i u~enicite Svoi, im re~e: "Koj saka da vrvi po Mene, neka se odre~e od sebe, i neka go zeme krstot svoj i neka odi po Mene. Za{to, koj saka da ja spasi svojata du{a, }e ja zagubi; a koj ja zagubi du{ata svoja zaradi Mene i Evangelieto, toj }e ja spasi. Oti kakva polza e za ~oveka, ako go pridobie celiot svet, a na du{ata svoja i napakosti? Ili kakov otkup }e dade ~ovek za svojata du{a? Za{to koj se srami od Mene i od zborovite Moi vo ovoj prequbodeen i gre{en rod, i Sinot ^ove~ki }e se srami od nego, koga }e dojde vo slavata na Svojot Otec so svetite angeli.

I im re~e:"Vistina, vi velam: tuka stojat nekoi, {to nema da vkusat smrt, duri ne go vidat carstvoto Bo`jo, dojdeno vo sila.

2. Pouka

Ako go otvorime Crkovniot kalendar }e pro~itame deka tretata sedmica od ^esniot post se narekuva Krstopoklona. Taa sedmica taka e nare~ena, zatoa {to e posvetena na ~esniot i `ivotvoren krst Gospoden.

Od nedelnoto utro, koga i zapo~nuva Krstopoklonata sedmica vo site hramovi na na{ata Crkva, na sredinata od hramot, pokraj celiva~kite ikoni, na stol~e koe e pokrieno so crno, stoi polo`en ~esniot i `ivotvoren krst Gospodov, pred koj se poklonuvame i peeme:

"Krestu Tvoemu poklawaemsja Vladiko

i svjatoje voskresenie Tvoje slavim".

Zatoa najmnogu e potrebno, na{ite misli da gi usmerime kon ~esniot i `ivotvoren krst Gospodov.

Od Golgotski krst, na koj na{iot Gospod Isus Hristos bil raspnat me|u razbojnici, i na koj, dobrovolno ja ispil seta gor~ina na stradaweto, zaradi nas lu|eto i zaradi na{eto spasenie, krstot postanal simbol na na{eto spasenie. Na nego Gospod Isus Hristos najjasno potvrdil deka Negovata Nova zapoved (Jn.13,34)-e zapoved na sostradalna qubov (Jn.15,13). Od Golgotskiot krst se ~ula molitvata na Spasitelot: "O~e, prosti im, oti neznaat {to pravat!" A na Dismas, razumniot razbojnik, koj se kae za svoite grevovi i moli za pro{ka, mu odgovara: "denes }e bide{ so Mene vo rajot!"(Lk.23,34,43). Ovaa nova, sostradalna qubov, ja otvara vleznata vrata na Carstvoto nebesno. Taa od Golgotskiot krst preminuva na site Hristovi sledbenici. Svedoci se: arhi|akonot Stefan, site Hristovi apostoli, nad iljada velikoma~enici, ma~enici, ispovednici i svetitelite, ~ii imiwa go krasat kalendarot na na{ata Pravoslavna Crkva. Vo sostradalnata qubov e i silata na simbolot na na{eto spasenie: ^esniot i `ivotvoren krst Gospodov. Zatoa na{ata Sveta Crkva mu posvetuva i najmnogu denovi vo godinata, me|u koi na najvisoko mesto e Veliki Petok, koga i Gospod stradal na Golgota - Pravednikot za nepravednite, stradal Gospod za lu|eto; edinorodniot i bezgre{en Sin Bo`ji stradal za gre{nite lu|e, za i tie da postanat sinovi Bo`ji. Na krstot e posveten i 14/27 septemvri, koga go praznuvame Vozdvi`enieto (izdignuvaweto) na ~esniot krst vo spomen na denot koga svetata ramnoapostolna carica Elena go prona{la na Golgota, i trista godini podoca koga carot Iraklij, povtorno go vratil krstot od Persija vo Erusalim. Na krstot mu e posveten i 5/18 januari, koga go praznuvame Krstovden(Vodokrst) vo spomen na Spasitelovoto kr{tevawe vo Jordan od strana na Jovana (prorokot, prete~ata i krstitel Gospodov). Na krstot mu e posvetena i treta sedmica od ^esniot post, koja se narekuva i Krstopoklona, vo koja site hristijanski du{i poklonuvaat na ^esniot i `ivotvoren krst Gospodov i mu peat:

"Krestu Tvoemu poklawaemsja Vladiko

i svjatoje voskresenie Tvoje slavim".

Nie, hristijanite, se poklonuvame na krstot Gospodov i Negovoto sveto voskresenie go slavime, zatoa {to bez krstot na koj nastapila smrtta na Spasitelot, nema nitu voskresenie, koe{to, od druga strana, e kamen temelnik na koj e soyidana ~udesnata zgrada na spasenieto - na{ata Sveta Pravoslavna Crkva. Sveti apostol Pavle vo poslanieto do Korintjanite veli: "Ako, pak, Hristos ne voskresnal, toga{ prazna e na{ata propoved, a prazna e i va{ata vera"(1Kor.15,14). No, vistinata e `iva, za mnozina verodostojna, so vistinski svedoci posvedo~ena - od Presveta Bogorodica i pobo`nite `eni mironosici, preku svetite apostoli i u~enici Hristovi, do mnogubrojni, duri mo`e da se ka`e i bezbrojni ispovednici i ma~enici za verata vo voskresnatiot i ve~no `iv Gospod - Gospod Isus Hristos e od zlo~inci prikovan na krst bil raspnat, i na nego ja ispil prepolnetata ~a{a so gor~ina, i Svojot duh go predal vo racete na Otecot. Gospod po~inal na krstot, a pooa bil pogreban vo nov grob i vo tretiot den voskresnal od mrtvite! Poradi toa, ni,e poklonuvaj}i mu se na krstot, vsu{nost Mu se poklonuvame na na{iot Spasitel i Gospod, koj preku krstot go izvr{il deloto na ~ove~koto spasenie od ve~nata smrt! Zatoa krstot vo na{ata vera e naj~est i najsvet simbol. Toj se nao|a ne samo vo na{ite hramovi, no i vo site na{i domovi. So krstot pravoslavnite gi ukrasuvaat svoite osveteni domovi, i nivite, i lozjate. Krstot se nosi na gradite kako simbol za spasenie i kako znak za raspoznavawe, a ne samo kako ukras: i staro i mlado, i ma{ko i `ensko, i u~eni i neu~eni - site vistinski posledovateli. Krstot e po~etok i zavr{etok na site molitvi i na{i dela. Vo ovoj prequbodeen i gre{en svet, za mnogumina krstot e "soblazna", za nekoi "bezumstvo", "a za nas, koi {to se spasuvame - sila i premudrost Bo`ja" (1Kor.18,24).

Krstot, preku svetata tajna Kr{tenie, postanal ne samo simbol, tuku i uslov za na{eto spasenie. Koga, po slavnoto voskresenie, Gospod ja dade  "sekoja vlast na neboto i na zemjata" (Mt.28,18), On ja vostanovil i prvata od sedumte sveti tajni vo Svetata Crkva - svetata tajna Kr{tenie, velej}i im na u~enicite svoi: "Odete i nau~ete gi site narodi kr{tevaj}i gi vo imeto na Otecot i Sinot i Svetiot Duh, u~ej}i gi da pazat se {to sum vi zapovedal..."(Mt. 28,19-20), dodavaj}i: "Koj veruva i se krsti - }e bide spasen"(Mk.16,16). Taka krstot postanal most preku koj {to se preminuva za da bi se vleglo vo "tvrdiot grad" (Ps.62,7) - vo Crkvata Gospodova, osven vo koja nadvor nema spasenie. Vo Crkvata, vo vtorata sveta tajna - vo svetata tajna Miropomazanie, novokrsteniot so krtoobraznoto pomazuvawe so svetoto miro po site delovi od teloto (~elo, o~i, nos, usta, u{i, gradi, race, noze) dobiva Pe~at na darot od Svetiot Duh, koj pomaga novokrsteniot duhovno da raste vo polnotata na Hristoviot rast.

Zatoa ~esniot i `ivotvoren krst e i simbol, i ukras, i znak za raspoznavawe, i most, i uslov za na{eto spasenie i e cel na site hristijanski znamiwa, vo ~ija senka umornoto ~ove{tvo nao|a odmor.

Krstot e ~uvar i branitel na celata vselena! Zatoa koga se osenuvame so krstniot znak, go stavame na svoeto telo ~esniot i `ivotvoren krst vo svetoto Bo`jo ime - Otecot i Sinot i Svetiot Duh, go spomnuvame za da na te{kiot pat kon spasenieto, so Bo`jata sila  i premudrost- ne ~uva i brani od sekakvo zlo.

Na Tvojot krst se poklonuvame, Vladiko, i Tvoeto  sveto voskresenie go slavime, sega i sekoga{. Amin

 

Nedela (Sv.Jovan Lestvi~nik),

Nedela (Marija Egipetska),

Akatist (vo sekoj petok na Veligdenskiot post),

 

Акатист на Пресвета Богородица - прв и втор дел

"РАДУЈ СЕ, ТИ СИ ПЛОД БЕСМРТЕН!"

Од небесните сфери слета Архангел Гаврил, застана пред Дева Марија, откривајќи го планот Божји предвечен и воскликнувајќи и рече: "Радувај се, благодатна! Господ е со Тебе! Благословена си Ти меѓу жените!".

Затоа Светата Црква го посвети овој свечен празник на Онаа која Го роди Создателот и Спасителот на светот, Онаа Која спречи светот да пропадне во гревовен потоп.

Со глас восхитувачки, Пресвета Дево, Богоневесто, Владичице, Тебе Ти пееме, Севоспеана: "Тебе, Богородице, поборнице - војвотко, ние Твоите слуги, откако се избавивме од зло, Ти пееме победна и благодарствена песна. Ти имаш непобедлива сила, ослободи не од секакви опасности, за да Ти пееме: Радуј се, Невесто неневесна!".

Акатистот на Пресвета Богородица е Божествен и сечесен празник со кој се прославува Пресвета Богородица и од неа родениот Бог. Зборот "Акатист" значи непоседувана (се мисли за Мајката Божја). Зборот "акростихни" означува химна во чест на Богородица испеана во 626 година, во времето на царот Хераклие, по повод ослободувањето на Цариград, постигнато со нејзина помош. Акатистот се состои од четири дела и секогаш се одржува во петок. Оваа година ќе се одржи на 14.03, 21.03, 28.03, 4.04 и на 11.04, по нов календар.

СЛУГИНКА ГОСПОДОВА

Од сите девојки на светот, Бог ја избра Пречиста Дева Марија да го роди Божјиот Син. Затоа во првиот дел на Акатистот е наречена "утроба на божественото овоплотување". Се воспева нешто што се случило во градот Назарет, нешто неизмерно важно за Неа и за светот. Од небесните сфери слета Архангел Гаврил, застана пред Дева Марија, откривајќи го планот Божји предвечен и воскликнувајќи и рече: "Радувај се, благодатна! Господ е со Тебе! Благословена си Ти меѓу жените!". Ја известил дека ќе зачне во утробата и ќе роди Син, и ќе Го нарече со името Исус и Таа ќе биде почеток на Христовите чуда, тајница на неискажливата Светлина, Ѕвезда што го навестува Сонцето. Пресвета Дева, знаејќи дека е Пречиста, смело му вели дека неговите чудни зборови тешко може да ги прими Нејзината душа. Премудрата Дева сака да го разбере недостижното за човечкиот разум и извикува: "Кажи ми како е можно да се роди Син од чиста утроба?... Како ќе биде тоа кога јас не знам за маж?... Јас сласт не познав ... непорочна сум, како тогаш дете ќе родам?". Архангелот & објаснува дека Светиот Дух ќе слегне на Неа и силата на Севишниот ќе ја осени: "па затоа и роденото ќе биде свето и ќе се нарече Син Божји". Марија дава согласност: "Еве ја слугинката Господова, нека ми биде според зборовите твои!". Таа го прими во својата утроба, бессемено зачна и го роди Синот Божји кој стана Син човечки (Богочовек). Таа ги поврза небесниот и земниот свет. Затоа Богородица ја воспеваме како лествица небесна по која Бог слезе, мост по кој поминуваат луѓето од земјата на небото, чудо преславно за ангелите, најстрашен пораз на демоните, царски престол.

ЧИСТИТЕЛКА НА ЦЕЛИОТ СВЕТ

Откога го примила во својата утроба Бога, Дева отишла кај нејзината роднина Елисавета (мајката на Св. Јован Крстител). Само што го слушнала нејзиниот поздрав, Младенецот Јован заиграл во нејзината утроба. Сеќавајќи се на таа незаборавна средба, кога Елисавета исполнета со Свет Дух вели дека кај неа дошла мајката на Господ, со песни ја величаме Богородица како пријатно молитвено кадило, чистителка на целиот свет, Божјо благоволение кон смртните, смелост на смртните кон Бога, подготвителка на пристаништето за душите која прави да цути рајот на убавините: "Радуј се, Ти си плод бесмртен! Радуј се, Ти Го роди Човекољубецот, радуј се, Ти Го роди Сејачот на нашиот живот!... Радуј се, Невесто неневесна!". За време на Богослужбата се спомнува и стариот праведен Јосиф, на кого Ангел Господов го извести дека зачнатото во Дева Марија е од Светиот Дух.

Во вториот дел на Акатистот се воспеваат и пастирите кои слушајќи од ангелите за Христовото раѓање, отишле кај Него и со радост го воспевале Христовото доаѓање во тело на земјта. Се говори и за мудреците кои водени од Ѕвездата, стигнале кај Младенецот Христос - Небесниот Цар, му се поклониле, го дарувале и станале проповедници на Бога. Се слави и Св. Симеон Богопримец, кој пред заминување од земниот свет, го позна совршениот Бог.

Само за момент да се пренесеме на Голгота и да ја гледаме со ужас крвавата жртва на Крстот (на 33 годишниот Бог), која е пренесена за нашите гревови и нашето спасение и да соучествуваме со Неговиот и Мајчината неискажлива болка. Затоа Светата Црква го посвети овој свечен празник на Онаа која Го роди Создателот и Спасителот на светот, Онаа Која спречи светот да пропадне во гревовен потоп, Онаа Која го води светот од смрт во живот и Која со своите благословени и невини очи го гледаше својот Син како крвари и како на Крстот ги прострел своите пречисти невини раце, за растурените чеда Божји да ги собере во едно, сите да ги повика во соединение на љубов, вера и мир во светот.

 

Акатист на Пресвета Богородица - трет и четврт дел

БОЖЈАТА МАЈКА – НАДЕЖ НА ВЕЧНИТЕ БЛАГА

Пресвета Дева Марија се согласи да стане Божја Мајка. Таа неизмерно го сака и му верува на Бога дека "Бог ја одбра Неа за Своја Мајка и од Неа го позајми телото, која Таа така великодушно посака да му го даде", како што и Он се овоплоти доброволно.

Оние кои не го почувствувале Бога, не можат да сфатат дека: "Неискажливото Слово потполно беше на земјата, без и најмалку да отстапи од небото, зашто раѓањето од Дева Богородица не беше промена на место, ами Божја милост".

Светата Православна Црква продолжува да ја прославува Божјата Мајка преку празникот "Акатист на Пресвета Богородица". Во оваа божествена служба (во третиот и четвртиот дел на Акатистот), се воспева премудрото раѓање на Господ кој се појавил на земјата. Се восхитуваме на крвната врска на Дева Марија со Господ Исус Христос и нејзината врска со небото и земјата. Христос "изникна од безсемена утроба и ја зачува невина како што беше". Заради тоа што го носела во својата Пречиста утроба Спасителот на светот, заради тоа што го соединила девството и раѓањето, заради неизмерната љубов кон Бога и светот, & пееме: "Радувај се, нетленен цвету; радувај се, Ти си венец на воздржувањето! Радувај се, светол образ на воскресението; ... Ти го откриваш ангелскиот живот! ... Ти си плодоносно дрво на светлината; ... преку Тебе им се проштеваат гревовите на мнозина!... радувај се, љубов што победува секаква желба!".

Пресвета Дева Марија се согласи да стане Божја Мајка. Таа неизмерно го сака и му верува на Бога дека "Бог ја одбра Неа за Своја Мајка и од Неа го позајми телото, која Таа така великодушно посака да му го даде", како што и Он се овоплоти доброволно. Нејзиното "Да" (согласност да го роди Божјиот Син), беше потврда не само за Неа самата, туку за сите нас.

ВОЛЈА

"Овоплотувањето (Бог постанал човек во личноста Христова) не беше дело само на Отецот, преку Неговата Божествена сила и Неговиот Дух, туку тоа, исто така, беше дело на волјата и на верата на Светата Дева. Без Нејзина согласност за безгрешно зачнување планот би бил неостварлив, како што би бил и без интервенција на Самите Три Божествени Лица".

Во Акатистот Божјата Мајка ја воспеваме над ангелите (почесна од херувимите и неспоредливо пославна од серафимити) и над сите Божји угодници. Ангелите се зачудиле од големото дело на Нејзиното овоплотување, зашто "во недостапниот Бог гледаа човек достапен". Божјата Мајка е надеж на вечните блага, пофалба на верните, цврст кораб за луѓето кои сакаат да се спасат, "пристаниште за оние што пловат во животот".

Му благодариме, го фалиме на Бога што доброволно дојде на земјата и пострада меѓу луѓето за да го откупи светот од гревот. Го славиме преку песни (славословија) и псалми од псалмопевецот Св. Цар Давид. Оние кои не го почувствувале Бога, не можат да сфатат дека: "Неискажливото Слово потполно беше на земјата, без и најмалку да отстапи од небото, зашто раѓањето од Дева Богородица не беше промена на место, ами Божја милост ". Затоа Богородица ја воспеваме како "Приемница на неопфатливиот Бог... врата на пречистата тајна,... пресвета колесница на Оној што седи на херувимите... преславно живеалиште на Оној што седи на серафимите". Светата Црква радосно торжествува со песната: "Ќе ја отворам устата моја, со дух ќе се исполнам, ќе запеам на Мајката Божја, ќе торжествувам радосно и ќе ги славам чудесата Твои. Пресвета Богородице спаси не!" (дел од благодарствениот канон ).

ВОСПЕВАЊЕ

Исцелителката на човечките срца и души преку која се осветува човечкиот род, ја воспеваме како "Началница на духовниот растеж" која го обновила гревовниот и смртен свет за негово спасение, неисцрпна ризница на животот. Упатуваме посебни молитви кон Неа, неосквернетата Пречиста Владичица, која преку Нејзиниот Единороден Син, ја соединила отфрлената природа на човечкиот род со небото, да ги прими нашите молитви и да ги пренесе пред Бога, да не упати кон покајание и спасение. Го восфалуваме човекољубивиот Бог: Небесни Царе, "Безсилна е секоја песна што сака да ги опфати сите Твои добрини, зашто ... си свет; и да Ти принесеме песни рамни по број на морскиот песок, не правиме ништо достојно за се што си ни дал, затоа извикуваме: алилуја!".

Со надеж во Пресвета Троица, со силата на Чесниот и Животворен Крст, а преку застапнишвото на Божјата Мајка, небесните сили и сите Божји угодници, го молиме милостивиот Бог за мир во светот, за доброто и спасението на сите луѓе во светот. На Преславната Дева со неизмерна сила, на наречената "рај духовен" во која израсна Христос - Дрвото на животот, со песни ја величаме и ја повикуваме: "Мајко Богородице, песна Ти пееме и на помош Те викаме, се давиме во бурното море од страдања и демонски соблазни, биди за нас тихо пристаниште". Света Мајко Марија, не постојат зборови со кои Твоите верни чеда можат достојно да Те прослават

 

Sv. Lazar - Lazarova sabota

Cvetnici

Veliki ^etvrtok

Veliki Petok