18.01.2004

Тимотеј нив не ги отфрли натамошни преговори со СПЦ туку ги услови со посредништво од трета страна

Поранешниот владика Јован и неговите следбеници кои до неодамна беа во редовите на МПЦ, се предавници и на народот и на Црквата, изјави портпаролот на Светиот Архиерејски Синод на МПЦ, владиката Тимотеј.

„Колку да сакаме тоа да го игнорираме, тој направи едно сериозно предавство на македонскиот народ и на традициите на Светиклиментовата црква и се приклучи кон Светосавска, односно СПЦ. Независно што тие велат дека ќе му служат на македонскиот народ, тие служат апсолутно против него и тоа во најсуштественото, за да излезат во пресрет на СПЦ, односно на Грците, за да ни го избришат името македонско“, изјави Тимотеј во интерву за македонската редакција на Радио Слободна Европа.

Владика Тимотеј потврди дека Синодот „брзопотезно“ ја донел одлуката за примање на Јован во највисокот тело на МПЦ.

„Мојата неодамнешна изјава за избрзани чекори се однесуваше на екс-епископот Вранишковски, кој брзопотезно се вмести во редовите на Синодот, без доволно оценување и познавање, ниту на состојбата во МПЦ од негова страна, ниту пак, членовите на Синодот ја познаваа неговата личност“, нагласува портпаролот на МПЦ.

Владиката Тимотеј, сепак призна, дека во „Нишкиот договор“ од пред две години, тогашниот преговарачки тим на МПЦ прифатил формула за двојно име на Црквата, што тој го оправдува со фактот што тогаш им се чинело како добро решение и кое сепак не било конечно, туку бил само предлог-документ.

„Во Нишкиот договор ние никогаш не се откажавме од името Македонска Православна Црква, како што тоа некои сакаат да го претстават, туку предлагавме да има можност за двојна употреба“, вели г. Тимотеј.

„Оние цркви на кои ќе им пречи името Македонска, а тоа е грчкиот блок, да не нарекуваат Охридска Архиепископија, додека ние никогаш и пред никого да не се нарекуваме така, туку секогаш „Македонска Православна

Црква- Охридска Архиепископија“, за да се излезе од еден лавиринт во кој сме западнати. Но, СПЦ, очигледно служејќи им на грчките интереси, тоа едноставно не сакаше да го прифати“.

Што се однесува до евентуални натамошни преговори со СПЦ, Тимотеј нив не ги отфрла, туку ги услови со посредништво од трета страна, како што беше најавената иницијатива на Руската православна црква.

„До овој момент не гледам некој голем напредок или учинок, но тоа не значи дека РПЦ не прави обиди да создаде можности и прилики да посредува. Но, за посредништво треба да има желба и волја од двете спротивставени страни. Од постапките на СПЦ добиваме впечаток дека таа не е одушевена од таквите намери на Руската Црква, па затоа и ги прави последниве чекори“, изјави г. Тимотеј за македонската редакција на Радио Слободна Европа

Draga pravoslavna braćo i sestre u Makedoniji,

Već nekoliko godina pratim situaciju vezanu za status MPC. No ova posljednja događanja odnosno vjerski teror od strane SPC za svaku je osudu. Čitao sam poslanicu Patrijarha Pavla upućenu makedonskim vjernicima i ne mogu vjerovati da SPC osuđuje Makedonce za etnofiliju. Ne mogu vjerovati da se s takvom isključivošcu SPC obraća, osporavajući pravoslavnim vjernicima, pripadnicima MPC i samo spasenje. Ovih će dana započeti molitvena osmina za jedinstvo kršćana. Kako se kler SPC može uključivati u iskreno ekumensko zajeništvo s pripadnicima drugih kršćanskih konfesija, kada svojoj pravoslavnoj braći osporava spasenje?! Uistinu mi je žao za sve što prolazite a posebice zbog pokušaja unošenja podjele među makedonskim narodom, no Bog je vjeran i pravedan. Dat će i potrebne snage i potrebnu pobjedu. Pozdravljam Vas s riječima Sv.apostola Pavla iz Filpljanima 1,6.

Vaš u Kristu i pred Kristom u molitvi,

J.M. svećenik

Интервју за белградскиот весник „Вечерње новости”

за новинарот г-дин Младен СТАНЧИЌ

18 јануари 2004 година

1.       Сметате ли дека е можно продолжувањето на преговорите со СПЦ околу надминувањето на повеќедеценискиот спор и болното несогласување и покрај тоа што Синодот на МПЦ оцени дека СПЦ продолжува да биде слугинка на етнофилетизмот, националшовинизмот и големосрпската идеја?

Српската и Македонската Православна Црква се две помесни Православни Цркви. Според тоа, независно од искушенијата кои ги обременуваат нивните меѓусебни односи, и двете Цркви се должни да разговараат во духот на евангелската љубов што ја проповедаат. Карактерот и суштината на Христовата Црква и на православната екумена токму тоа го бара од секого, односно од секоја Црква. Непотврдувањето на автокефалноста, ние би рекле на управната и административна самостојност на нашата Света Црква, не ја обезличува, ниту ја прави помалку Божја Црква само затоа што се вика Македонска и што дејствува во Македонија, поинаква од другите Божји Цркви во другите држави во православниот свет.

2.       Дали наскоро може да се очекува средба со Патријархот Павле, имајќи  предевид дека Синодот на МПЦ го обвини патријархот дека „продолжува да сее немир и раздор“ и дека „антиканонски им дава епископство на македонските предавници… кои ја напуштија својата Црква и својот народ”?

Потребна е комуникација меѓу поглаварите на сите помесни Цркви. Како ќе се надминат нерешените прашања ако нема средби на едни со други? Конечно, треба да се разбере дека МПЦ има свој поглавар и свој Синод, коишто СПЦ упорно ги негира.

Синодот на МПЦ никогаш и за ништо не го обвинил Српскиот Патријарх г. Павле, освен за неканонските постапки кон МПЦ од страна на Соборот на СПЦ, чиј претседател е токму тој. Па, кој би толерирал назначување на расчинет клирик за администратор и егзарх во своите епархии, како што тоа го прави СПЦ кон МПЦ? Во Православната Црква расчинувањето на кој било од ерархијата се прифаќа и почитува од сите други Православни Цркви. Што ако црковно судските одлуки за ерархијата на СПЦ не ги почитуваат другите Православни Цркви? До каде тоа може да ја доведе Православната Црква?!

И уште, под изговор дека сака да „воведе канонски ред во БЈРМ”, СПЦ ги прекршува основните канонски правила ракополагајќи дваесет и четири годишно момче за владика за македонските епархии. Ако е тоа во ред, зошто не ракополага такви кандидати и за Србија? Тој чин соблазни и други да побрзаат по владички круни…

3.       Што би можело да биде минимална основа за обновување на братскиот дијалог и разбирање, со цел да се изнајде обострано прифатливо решение? Може ли тоа да биде недовршениот т.н. Нишки договор или нешто друго?

СПЦ и МПЦ не се, ниту можат, ниту пак смеат да бидат непријателски Цркви, зашто себеси би се обезличиле како Цркви Божји. Нивното догматско и канонско учење и вероисповедање во ништо не се разликува од православната екумена. Прашањето е само во тоа дали ние како Црква можеме да дозволиме и натаму, како и во вековите што се зад нас, МПЦ да биде предмет на пазарења, купување, продавање… Не можеме! Сигурно дека и Бог тоа не го сака.

Македонската Православна Црква, без оглед кој и како ја именува и преименува, е една и неделлива. Таа, по бројни и тешки распетија, успеа да си ги врати вековните достоинства на самостојно живеење. Сега кога ги исполнува сите канонски услови, ја очекува само добрата волја и љубовта од сестринските Православни Цркви. Православието само ќе добие со прифаќањето на уште една возобновена древна Православна Црква каква што е Македонската Православна Црква израсната врз темелите на древната Охридска Архиепископија.

Но, за жал, СПЦ нема разбирање за реалниот живот на нашата Света Црква. Место љубов и подадена рака, доживеавме евтино и нечесно однесување, лукаво изитрени потези, што сè заедно доведе до драматично усложнување во меѓусебните релации. Во Православието единството во одлучувањето на ерархијата е практика и во Српската, и во Македонската, и во сите Цркви. Пред десетина години, на средбата меѓу комисиите на двете Цркви во Калишта, каде што на предлог од делегацијата на Српската Црква беше прифатено евхаристиско единство и од двете комисии, отпосле Соборот на СПЦ го отфрли предлогот на своите претставници. Значи, еднострано прифатениот договор не е обврзувачки за двете Цркви!

Минималната основа за обновување на разговорите може да се очекува само откако ќе бидат повлечени сите одлуки на СПЦ со кои се нарушува јурисдикцијата на Македонската Православна Црква.

4.       Колку во овој момент се реални Вашите очекувања дека во преговорите со претставниците на СПЦ би можел како посредник да се вклучи и Патријархот Московски и на цела Русија, Алексиј Втори?

Црквата е Една, Света, Соборна и Апостолска и нормално е да се очекува помош од браќата од која и да е помесна Православна Црква. Неговата Светост Патријархот Московски и на цела Русија г. г. Алексиј е искусен архипастир и авторитет во православната екумена. Доколку сака, може да помогне во разрешување на спорот меѓу СПЦ и МПЦ. Не случајно неговиот претходник, Патријархот Алексиј Први, при официјалната посета на Македонската Православна Црква во Охрид, 1962 година, рече дека „Охрид е словенскиот Ерусалим” и од Охридската Архиепископија и од Свети Климентовиот книжевен центар „прими очи сиот словенски свет”. Тоа значи дека РПЦ не го заборава значењето на Охрид и ја негува љубовта кон нашиот народ и нашата Црква.

5.       Како во овој контекст гледате на формирањето на Охридската Архиепископија на СПЦ, која не ја признавате, имајќи  предвид дека Руската Православна Црква со Украинската Православна Црква, со која е во канонско единство, има слични односи?

Вие добро констатирате дека СПЦ се обидува да формира нова т.н. Охридска архиепископија, но зошто тоа го прави при полувековно постоење на Македонска Православна Црква како вистинска возобновителка на Охридската Архиепископија?! Од друга страна, поради само дваесетина години владеење со македонските епархии, меѓу двете светски војни, СПЦ сака да полага вечно право врз Црквата во Македонија! Или, што би рекол Патријархот Павле кога некој утре во Србија би формирал некаква Пеќска Архиепископија и покрај постоењето на СПЦ?

А зарем не е симптоматично тоа што до неодамна СПЦ не прифаќаше да се повикуваме на Охридската Архиепископија, а сега, наеднаш, сака да постои Охридска Архиепископија, а не Македонска Православна Црква? Зошто? Зарем ние немаме право да си ја викаме Црквата како сите, според името на својата држава и народ?

Секоја помесна православна Црква имала свој пат и свое искуство, кое е многу слично на нашето. Такво било и на Грчката, Романската, Грузиската, Бугарската, па и на Српската! Ние не направивме и не правиме ништо поразлично од она што го правеле тие при нивното возобновување на своите автокефалии! Проблемот не е во Македонската Православна Црква, туку во односот на Православните Цркви кон МПЦ. Она што го направија за себеси, кога им требаше, сега нам ни го ускратуваат!

6.       Како гледате на притворањето на митрополитот Јован за време на богослужението во приватниот стан и на полициските и судските обвиненија на негова сметка, дека со своето дејствување предизвикува национална, верска и расна нетрпеливост? Колку, според Вашето мислење, во неговиот случај може да биде засновано обвинението за националната, поготово расната нетрпеливост и омраза?

Тоа се надлежности на соодветните државни органи. Тие за тоа и постојат – да ги санкционираат криминалните и антидржавните дејанија. Господинот Вранишковски е граѓанско лице, кое е должно да ги почитува законите и прописите на оваа земја, како и секој од нас. Дали во Србија, или во која било друга држава, би му дозволиле на некого да работи против нејзините позитивни закони?

7.       Дали во МПЦ постојат стравувања од нови „предавници“ и „бегалци“, од нови напуштања на МПЦ, слични на оние кои се случија со преминувањето на групата предводена од духовниците Максим и Давид, кои се ставија на страната на Охридската архиепископија?

Предавници имало и ќе ги има секаде, па и кај нас. Бог му дал личен избор на секој човек. Што човек ќе прави, зависи од него самиот и од тоа колку е свесен за минливоста на овој живот и потребата од спасение на својата душа.

Тоа што некои веќе и не се кријат кога работат за да внесат хаос во Република Македонија и во Македонската Православна Црква е мотив повеќе во иднина да бидеме побудни. Предавниците никој и никаде не ги почитува, дури ни оној којшто ги завел. Но, која е цената за предавството на својот народ и својата Црква? И Јуда Го предаде Христа, но се обеси!

8.       Дали до Вас пристигнал предлогот на Струмичкиот Владика Наум за создавање блок на непризнати Православни Цркви, и ако пристигнал, како гледате на таквата иницијатива?

Такво мислење Синодот на МПЦ нема разгледувано...

9.       Како гледате на иднината на МПЦ? Може ли таа, колку брзо и под кои услови да излезе од оваа меѓународна изолација?

Македонската Православна Црква е организирана Црква и има свој плоден евангелски и литургиски живот. Таа се грижи за спасението на доверената паства и без разлика на однесувањето на другите кон неа таа ќе продолжи да ја врши својата мисија. Ние доследно го чуваме учењето на Православната Вера и Преданието на Црквата – па, тогаш кој може и зошто да е против нас? Административните пречки не можат да го попречат дејствувањето на Божјата благодат!

10. Како се однесувате спрема идеите на некои интелектуални, па и црковни кругови во Македонија, дека спорот со СПЦ треба да се разреши со прифаќање на унија со Римокатоличката црква и Ватикан?

Нашите односи со Ватикан се добри. Впрочем, такви односи имаат и негуваат и други Православни Цркви. Па и Српската! Но, Македонската Православна Црква никогаш не помислила за решавање на своето автокефално достоинство со прифаќање на унија со Рим. Таквите гласини ги пласираат оние што сакаат да ја обезвреднат нашата Света Црква, припишувајќи ѝ невистини, со цел да го попречат нејзиното поскоро прифаќање во православната екумена.

На крајот, дозволете на сите православни верници во Србија и во Црна Гора, и особено на читателите на вашиот весник, молитвено да им пожелам секое добро од Господа и да им ги честитам Богојавленските празници. Бог, Кој се јави нека ги просветли нашите умови за да ја разбереме Вистината!

ПРАВОСЛАВИЕТО Е ГРИЖА ЗА СЕКОЈА ЧОВЕЧКА ДУША

Не постои мотив којшто би ни ја оправдал омразата кон ближниот или би нè ослободил од обврската да го љубиме нашиот брат. Што е тоа што не би можеле да го поднесеме заради Христа и Неговата, а не човечката правда? Она на што треба особено да внимаваме, во време на олку сериозни искушенија, кога се нарушу